Clostridium difficile - chorobotwórczość, diagnostyka

Ogólna charakterystyka:

• laseczka Gram +

• bezwzględnie beztlenowa

• tworzy spory

• występuje w przewodzie pokarmowym jako flora fizjologiczna ZDROWYCH niemowląt (u 10-70%) i dorosłych (u 2-3 % populacji)

• u niemowląt szczepy C. difficile mogą nie produkować toksyny lub produkować ją, ale nie powoduje ona objawów chorobowych

Czynniki chorobotwórczości:

• działanie toksyn na śluzówkę okrężnicy

• cytotoksyny A i B

• toksyna A działa enterotoksycznie, ma też właściwości cytotoksyczne, ale 1000 razy słabsze niż toksyna B

• toksyna B działa cytotoksycznie

• obie toksyny są glukozylotransferazami, wywołują zaburzenia w polimeryzacji włókien aktyny, co prowadzi do śmierci komórek

• znana jest również trzecia toksyna, tzw. binarna, z tym, że jej rola jest jeszcze niewyjaśniona

Czynniki ryzyka:

Zakażenia powodowane przez C. difficile są powikłaniem antybiotykoterapii.

Są związane ze zmianami składu fizjologicznej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym oraz tzw. „efektem clostridialnym” czyli czyli nadmiernym namnożeniem się laseczek C. difficile na skutek przyjmowania antybiotyków o szerokim spektrum działania.

Inne czynniki to:

• przyjmowanie leków immunosupresyjnych i przeciwnowotworowych

• zabiegi chirurgiczne jamy brzusznej i miednicy mniejszej

• wiek pow. 65 lat

• żywienie parenteralne

Chorobotwórczość:

• biegunka poantybiotykowa - pojawia się w trakcie antybiotykoterapii lub do 6 tygodni po jej zakończeniu, kał ze śluzem, czasem domieszką krwi, bóle brzucha „kolkowe”, wzdęcia, leukocytoza

• rzekomobłoniaste zapalenie jelit - rozpoznanie opiera się na wyniku badania kolonoskopowego, patognomonicznym objawem jest obecność żółtych tarczek lub błon rzekomych

• C. difficile jest rónież czynnikiem etiologicznym zakażeń szpitalnych!!!

DIAGNOSTYKA:

1. materiałem do badań jest kał

2. wyizolowanie szczepu z kału - podłoże selektywne z cykloseryną, cefoksytyną i amfoterycyną B, charakterystyczny wygląd kolonii i zapach („koński” zapach)

3. wykrywanie toksyn - odczyn immunoenzymatyczny (EIA), odczyn lateksowy, PCR

inspiracja przy pisaniu: muzyka z filmu „Gladiator”

na podstawie :

„Mikrobiologia...” G.Virella

skrypt

artykuł „Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy - zapobieganie i leczenie. Rola Clostridium difficile”