Zabytki języka polskiego	Fonetyka	Czas	Fleksja imienna	Fleksja werbalna
	e i o pochylone	XIX
	ó zrównuje się wymową z u	XVIII/XIX
Gramatyka Kopczyńskiego (pierwsza po polsku)	Połowa XVIII - są jeszcze pochylone samogłoski, chociaż a pochylone już zanika	XVIII	Tendencja do likwidowania rodzaju mos, -im dla rm N i Ms, -em dla N i Ms rn
	Wyrównanie Ms „o żenie” od reszty przypadków (na „o żonie”), Zanika miękkość wargowych w wygłosie(karp, a nie karp')	XVII	Demorfologizacja rodzaju: N: -ami z dekl III, Ms -ach z III, C: -om z I, Koniec przymiotników dzierżawczych, Naszy, waszy zastąpione przez nasi, wasi	Formy trybu rozkazującego „dźwignij” nie dźwigni, Zanika wygłosowe i w trybie rozkazującym (2 i 3 lp), Zanika forma imiesłowu cz przeszłego bierny (n) w odmianie prostej
	Zanika iloczas (początek XVI wieku), powstają samogłoski ścieśnione, Przejście i w y po funkcjonalnie miękkich	XVI	Końcówka -ej z odmiany przymiotnikowej pojawia się w rż rzeczowników D i C lp, Rozróżnienie w B rż między ę i ą, Zanika liczba podwójna, Powstaje rodzaj męskożywotny, Zanika odmiana prosta przymiotników	Aorystyczne formy 1 os lpoj i 3 os lp imperfectum, Wtórne zakończenie -śmy (znaliśmy, byliśmy), Zaczynają zanikać aorystyczne formy w trybie warunkowym, W imiesłowach - formy czasu przeszłego czynnego I na w znikają, zastąpione przez -wszy, -szy, Pojawia się -łszy,
	IV palatalizacja (palatalizacja polska)	XV / XVI	-och w rzeczownikach pod wpływem rm (Ms lpoj)	Formy „jestem, jesteś” na wzór „był + jeśm”, Formy dwuczłonowe czasu przeszłego złożonego się zrastają
Psałterz puławski	Dyspalatalizacja (stwardnienie pewnych głosek), powstają głoski funkcjonalnie miękkie	XV
		XIV / XV
Pojawiają się dwuznaki, (pisownia złożona), Psałterz floriański, kazania gnieźnieńskie, rozmyślania przemyskie	Pojawia się rz, Drugi etap nosówek (jedna nosówka długa / krótka)	XIV
Księga henrykowska (1270)		XIII
Pisownia prosta	Powstaje szereg środkowojęzykowych	XII / XIII
Bulla wrocławska (1170) Bulla gnieźnieńska (1136)	Pierwszy etap rozwoju nosówek (ę i ą krótkie i długie)	XII
Epoka przedpiśmienna	Kontrakcja (w okresie przedpiśmiennym)	XI / XII
		Wokalizacja jerów mocnych	XI	Zanik odmiany twardotematowej zaimków
			X / XI
		Zanikają jery w pozycji słabej, wzdłużenie zastępcze, Przegłos lechicki (początki X wieku), Przegłos polski (późniejszy), Rozwija się iloczas, sonanty	X	B lp zaimka jen - go
			IX
		Przestawka (przełom VII i VIII w.)	VIII
		III palatalizacja (tak mniej więcej)	VII
		II palatalizacja Powstaje ě2 (z ai) i i2 (z oi),	VI
		I palatalizacja	IV