Za przestępstwa przeciwko środowisku określone w art. 329-360 POŚ przewiduje się trzy rodzaje kar:

* Grzywna i/lub nawiązka;

* Areszt;

* Pozbawienie wolności.

Wadą PKB jako miernika rozwoju gospodarczego jest fakt, że:

* Nie ujmuje on tzw. efektów zewnętrznych produkcji (np. zanieczyszczenia środowiska);

* Pozostaje niewrażliwy na różnice cen w poszczególnych krajach;

* Nie odzwierciedla zróżnicowania dochodów w społeczeństwach.

Dyrektywa to przepis prawa w UE, który:

* wymaga implementacji do prawa krajowego i musi mieć w nim swoje urzeczywistnienie;

* obowiązuje w całości i bezpośrednio wszystkie państwa członkowskie, me wymagając uznania przez prawo krajowe;

* zawiera normy o charakterze ogólnym, ale nie nadające się do bezpośredniego stosowania.

Zgodnie z ustawą Prawo Wodne aglomeracja to:

* obszar rozbudowy infrastruktury o intensywnej zabudowie i dużym zagęszczeniu ludności przebywającej periodycznie;

* teren, na którym zaludnienie tub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni;

* skupiska sąsiadujących ze sobą miast i wsi charakteryzujące się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług.

Wielkość RLM (równoważna liczba mieszkańców) opisująca każdą aglomerację zależy od:

* Liczby jej mieszkańców;

* Liczby obiektów użyteczności publicznej znajdujących się na jej terenie;

* Występowania przemysłu oraz wykorzystania przezeń wody.

Zgodnie z Rozp. Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru aglomeracji, wskaźnik długości sieci wyznacza się:

* jako stosunek przepustowości dobowej oczyszczalni ścieków do długości sieci kanalizacyjnej projektowanej;

* jako stosunek równoważnej liczby mieszkańców do długości sieci kanalizacyjnej istniejącej;

* jako stosunek rzeczywistej liczby mieszkańców do długości sieci kanalizacyjnej projektowanej do ich obsłużenia.

Wskaźnik długości sieci może być niższy od wymaganego, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska, wówczas gdy sieć kanalizacyjna jest zlokalizowana:

* na terenie o znacznym spadku w kierunku istniejącej lub przewidywanej oczyszczalni ścieków;

* poza terenami stref ochronnych ujęć wody dla potrzeb zbiorowego zaopatrzenia w wodę;

* na terenie parku narodowego.

Nadzór nad tworzonymi aglomeracjami (wnoszenie uwag i zastrzeżeń) powierzono:

* Radzie Ministrów i wojewodom;

* Organom WiOŚ i marszałkom województw.

* Ministrowi Środowiska.

Na rzeczywistą wartość użytkową dobra środowiskowego składają się:

* Wartość dobra dla istnienia przyszłych pokoleń;

* Bezpośrednia wartość użytkowa tego dobra;

* Wartość opcyjna.

Nadwyżka konsumenta dobra środowiskowego:

* Jest to różnica pomiędzy ceną za jaką nabywa on dobro, a ceną za jaką byłby on skłonny je nabyć;

* Jest to miara korzyści czerpanej z konsumpcji danej ilości dobra środowiskowego;

* Wyraża rzeczywistą wartość użytkową tego dobra.

Do metod wyceny bezpośredniej środowiska zaliczamy:

* Metodę substytucyjną;

* Metodę cen hedonicznych;

* Metodę wyceny kapitału ludzkiego.

Podstawą metody substytucyjnej jest:

* Określenie wartości dóbr środowiskowych na podstawie wyceny korzyści związanych z alternatywnym, zaniechanym sposobem ich użytkowania;

* Określenie cen i kosztów dóbr i usług, które mogą zostać zaakceptowane jako substytuty

utraconych dóbr i usług środowiska;

* Określenie związku między przyczyną pogorszenia stanu środowiska, a wynikającym stąd efektem ekologicznym.

Roszczenia majątkowe w prawie cywilnym:

* Polegają na żądaniu od oznaczonej osoby zachowania się w określony sposób;

* Służą ochronie praw własności, praw przedsiębiorcy do firmy, interesów stron umów;

* Zasadniczo przedawniają się po upływie 10 lat (chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej).

Ustawa POŚ wprowadza trzy rodzaje odpowiedzialności:

* Społeczną;

* Karną;

* Administracyjną.

Zgodnie z kodeksem karnym do środków karnych zaliczamy:

* Świadczenia pieniężne na określone cele społeczne;

* Ograniczenie wolności;

* ??.

W systemach zarządzania środowiskowego stosownym certyfikatem potwierdza się spełnienie wymogów:

* Systemu EMAS oraz systemu Odpowiedzialność i troska;

* Systemu ISO 14001:2004;

* Każdego z w/w systemów.

Zasady konstytucyjne związane z prawem ochrony środowiska to:

* Substytucyjność i planowość;

* Prewencja i przezorność;

* Legalność i proporcjonalność.

Dokument Agenda 21 opracowany podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro to:

* zbiór 27 podstawowych zasad zrównoważonego rozwoju;

* wytyczne opisujące sposoby opracowania i wdrażania programów zrównoważonego rozwoju w życie lokalne;

* zbiór zadań w zakresie przeciwdziałania ociepleniu klimatu i jego katastrofalnych skutków.

Jeżeli przepis ustawy szczególnej reguluje kwestie ochrony środowiska inaczej niż POŚ, to:

* pierwszeństwo na fezy dać przepisom ustawy szczególnej;

* zaistnieje dowolność doboru przepisu na korzyść zainteresowanej strony;

* pierwszeństwo należy dać bezwzględnie ustawie prawo ochrony środowiska (POŚ).

Akty prawa miejscowego:

* powstają w wyniku prawotwórczej działalności sejmu bądź senatu;

* mogą stanowić Uchwały Rady Gminy;

* mogą stanowić Rozporządzenia ministra właściwego ds. ochrony środowiska.

Środowiskowa norma ISO 14001:2004 nie wymaga od organizacji:

* opracowania przeglądu środowiskowego;

* opracowania deklaracji środowiskowej;

* posiadania polityki środowiskowej.

Podejście holistyczne to jeden z postulatów metodologicznych filozofii ekologii, który polega na:

* odejściu od dzielenia świata na niezależne od siebie fragmenty i oddzielania człowieka od przyrody;

* łączeniu elementów wielu nauk;

* objaśnianiu rzeczywistości poprzez nakładające się na siebie i uzupełniające różnorodne punkty widzenia.

Z rozważań Manteuffla wynika, że po przekroczeniu punktu anihilacji środowiska:

* Straty krańcowe mają tendencję malejącą wraz z dalszym zanieczyszczaniem środowiska

* Dalsze zanieczyszczanie środowiska nie wywołuje większych strat globalnych

* Tylko straty globalne mogą dalej rosnąć

Człowiek przyjazny środowisku to paradygmat (sposób postępowania, wzór):

*Społeczeństw rolniczych;

* Społeczeństw informacyjnych;

* Społeczeństw postindustrialnych.

Kompensacyjne skutki oddziaływania człowieka na środowisko przejawiają się w:

* Likwidowaniu braków i nieprawidłowości - np. zalesianiu wyrębów;

* Zwiększaniu wydajności elementów środowiska - np. poprzez melioracje lub nawożenie;

* Eliminowaniu niektórych elementów - np. chwastów, szkodników.

Krzywa Kuznetsa przedstawia:

* zmienne w funkcji dochodu ścieżki rozwoju podtrzymywanego;

* Przykład uogólnionej oceny przydatności środowiska dla potrzeb człowieka;

* zagregowane oddziaływanie na środowisko w funkcji dochodu na głowę mieszkańca.

Krzywe strat krańcowych i globalnych wskazują, że zanieczyszczenia mieszczące się w ramach zdolności asymiiacyjnej środowiska:
* nie mają znaczenia ekonomicznego, mimo, że wpływają na konsumpcję i produkcję;

* nie mają znaczenia ekonomicznego oraz nie wpływają na konsumpcję i produkcję;

* mają znaczenie ekonomiczne, lecz nie wpływają na konsumpcję i produkcję.

Zgodnie z terminologią SMART, spójne z polityką środowiskową cele i zadania powinny być:

* T - trwałe i reprezentatywne dla danego rodzaju działalności;

* A - audytowane, co sprawia, że są uznane przez niezależnych ekspertów;

* M - mierzalne, co umożliwi precyzyjne stwierdzenie czy zostały osiągnięte.

Przykład skrajnego liberalizmu ekonomicznego reprezentuje:

* Twierdzenie Ricarda;

* Twierdzenie Coase'a;

* Reguła Hotellinga.

* Wlodyka kocha marka

1