AFRYKAŃSKI POMÓR KONI

(Pestis equorum, African horse sicknees)

Zakaźna, niezarażliwa, śmiertelną chorobą koniowatych, roznoszoną przez owady,

Charakteryzuje się wysoką gorączką oraz zaburzeniami układu oddechowego i krążenia.

Najgroźniejsza choroba koni umieszczona na liście A.

Etiologia:

• orbiwirus; rodzina Reoviridae

• pantropizm

• 9 typów immunologicznych

• 50 szczepów

• zjawisko oporności krzyżowej - kwestia sporna

• wrażliwy na

• pH < 6

• temperatura: 70°C po 5 min.

50°C po 10 min.

• UV

• gnicie

• oporny na wysychanie (wyschnięta krew - 2 lata)

• pobrany jałowo materiał: temp. pokojowa - 5 miesięcy,

temp. 4°C + płyn fizjologiczny - 6 miesięcy

Epizootiologia:

• wrażliwe jednokopytne (warunkowo psy)

• wrażliwość: konie > muły > osły

• odporność bierna nabyta z siarą matki - 6 miesięcy

• zakażenia → owady kłujące - komary gł. Culicoides

(zabiegi lekarskie - rzadko)

• komary przenoszą zakażenie do 5 tygodni od pobrania krwi

• zakażenia związane z okresem występowania komarów - pora letnia

• nieznany rezerwuar

Źródła: komary

Wrota: nakłuta skóra

Patogeneza:

• O.I.: - zależy od postaci

• wirus uszkadza śródbłonek naczyń krwionośnych

• wiremia trwa 8-18 dni = gorączka

Objawy:

we wszystkich postaciach gorączka przerywana ↑ 41°C przez pierwsze 5 dni

postać płucna:

• O.I.: 5-7 dni

• przebieg nadostry lub ostry

• śmiertelność 90-100%

• u koni wyeksponowanych pierwotnie

• wysoka gorączka

• ostry obrzęk płuc (rozwija się w ciagu kilku godzin) → utrudnienie pobierania pokarmu

• duszność, kaszel,

• wypływ z nosa - żółty, surowiczy, pienisty

• zlewne poty

• objawy lękowe

• śmierć z powodu uduszenia

postać sercowa

• O.I.: 3 tyg.

• czas trwania ~ 5 - 20 dni

• przebieg ostry lub podostry

• śmiertelność 80%

• gorączka - rozwija się wolniej i osiąga niższe wartości

• obrzęki - głowa doły nadoczodołowe, skroniowe, powieki, wargi

szyja, klatka piersiowa

• przyspiszona akcja serca,

• hydropericardium i endokarditis (osłuchowo)

• sinica, wybroczyny, wylewy krwawe (szczególnie często pod językiem)

• porażenie przełyku przy zachowanym apetycie

• wypadnięcie języka

• bóle kolkowe - średnie natężenie

• niepokój

• śmierć po ca. 2 tyg. ← niewydolność sercowo-naczyniowa

postać mieszana

• następstwo zakażenia różnymi typami lub szczepami zarazka

• śmiertelność wysoka

postać gorączkowa (postać średnia)

• O.I.: 2 - 4 tyg.

• niska śmiertelność

• słabo akcentowane objawy kliniczne

• gorączka 40 - 42°C / 3 - 5 dni → norma / 3 dni → ponowny wzrost

• najczęściej u mułów, osłów i częściowo uodpornionych koni

• osłabiony apetyt

• zaczerwienienie, stan zapalny spojówek

• tachykardia, tachypnoe, dyspnoe

• samoistne wyleczenie → zwierzęta uodpornione - naturalnie, szczepienia

A.P.:

postać płucna

• hydrotorax, obrzęk płuc

• obrzęk wątroby, ścian jelita

• gardło, tchawica i oskrzela wypełnione płynem surowiczym, żółtym, pienistym

• kwasica

postać sercowa

• hydroperikardium

• wybroczyny i wylewy krwawe pod wsierdziem

• zwyrodnienie m. sercowego

• obrzęki podskórne głowy

• puchlina opłucnowa, obrzęk podopłucnowy

• puchlina jamy brzusznej

• obrzęk błony śluzowej jelita, wątroby i krtani

• przekrwienie nerek

Badanie laboratoryjne:

• OWD, ELISA

Diagnostyka różnicowa:

postać płucna

• choroby płuc o charakterze zakaźnym

postać sercowa

• NZK, babeszioza, plamica krwotoczna

Rozpoznanie:

• na podstawie objawów klinicznych i A.P.

• w rejonach nie enzootychnych -

przebieg nadostry lub ostry,

postać płucna lub mieszana

szybkie rozprzestrzenienie na bardzo dużym terenie

Postępowanie:

zwalczanie

• likwidacja wszystkich chorych zwierząt

• likwidacja wszystkich jednokopytnych w ognisku i okolicy

• szczepienia profilaktyczne

• niszczenie owadów

profilaktyka

• kwarantanna

• szczepienia

• wstrzymanie importu z rejonów wystepowania choroby

Szczepionki:

• poliwalentne żywe, zabite, atenuowane

• w rejonach zakażonych uodparnianie żywą szczepionką jest metodą z wyboru

• okres uzyskania pełnej odporności (do 5 m-cy) oraz utrzymania się odpornosci (6 m-cy - 6 lat) zależy od rodzaju szczepionki

Piśmiennictwo:

E. Wiśniewski, J. Kita - SUPLEMENT KONIE

1

Afrykański pomór koni