Czynniki powodujące nasilenie lub osłabienie konformizmu

Nasilenie konformizmu

Osłabienie konformizmu

Postawy, cechy grupy

Jednomyślność opinii większości

Spoistość grupy (im większa spoistość tym skuteczniejszy nacisk)

Wielkość: konformizm gwałtownie rośnie od 3 osób, potem wzrost jest umiarkowany (do mniej więcej 7-8 osób).

Liczebność grupy ma mniejsze znaczenie

Brak jednomyślności.

Złamanie jednomyślności większości

Wielkość: duże grupy, konformizm przy grupie powyżej około 8, 16 osób zaczyna maleć.

Skład grupy wywierającej nacisk

  • Specjaliści

  • Autorytety

  • Władza formalna

  • Osoby darzone zaufaniem

  • Osoby zajmujące wysoką pozycję w strukturze społecznej, jednostki o wyższym statusie

  • Osoby znaczące dla jednostki poddanej naciskowi,

  • Osoby podobne pod pewnym względem do jednostki

Kulturowe uwarunkowania: płeć [gender]

kobiety

mężczyźni

Pozycja jednostki w grupie na którą wywierany jest nacisk

Jednostka o niepewnej pozycji w grupie, umiarkowanie akceptowana, ceniąca przynależność do grupy.

osoby o średniej pozycji są hiperkonformistyczne

Jednostka o ustalonej pozycji w grupie, lubiana i akceptowana

osoby o wysokiej pozycji są nonkonformistami

KONTEKST społeczny

Instytucje totalne więzienie, wojsko etc.

Cechy zadania, którego dotyczy nacisk

Niejasne zadania - skuteczniejszy nacisk, większy konformizm

Trudność im trudniejsze zadania (mniej informacji) tym większy konformizm

Związek z normami: jeśli nacisk dotyczy norm, jednostka jest silnie związana z normami. Konformizm mniejszy ponieważ trudniej jest zmienić normy.

Osobowość

  • niska samoocena

  • brak wiary we własne siły

  • uległość

  • dążenie do zaspokojenia potrzeb w zamian za uległość:

  • afiliacji

  • otrzymywania pomocy (dobre kontakty)

  • wysoka samoocena

  • wiara we własne siły

  • myślenie twórcze

  • zdolność do abstrakcyjnego myślenia (wykształcenie)

  • potrzeba dominacji

  • potrzeba niezależności

  • autorytaryzm

Reakcje na wpływ społeczny

Typ reakcji

Stopień trwałości

Motyw ulegania wpływom

Skuteczność wpływu

Uleganie:

władza

Nietrwałe, czasowe

Motyw: obawa przed karą, chęć uzyskania nagrody

Mało skuteczna

Kara i nagroda aby były skuteczne muszą być stale obecne

Identyfikacja

atrakcyjność

Ograniczona trwałość

Motywowane uzyskaniem relacji z osobą naśladowaną;

wysoka samoocena przez upodobnienie do akceptowanych idealizowanych osób

Umiarkowanie skuteczna

Identyfikacja kończy się wraz ze zmianą stosunku do osoby naśladowanej , zmianą autorytetu lub zmianą własnych opinii

Internalizacja

wiarygodność osoby, która dostarcza informacji

Trwała, głęboko zinternalizowana, przekonania stają się częścią systemu przekonań jednostki (wewnętrzna nagroda)

Odporna na zmianę

Motyw: mieć słuszność

Bardzo skuteczna

Motyw dążenia do słuszności jest siłą samopodtrzymującą się, wewnętrzną postawą jednostki, niezależną od wpływu zewnętrznych czynników.