WPROWADZENIE - RYS HISTORYCZNY.

Rydger - Polak, który jako pierwszy wykonał resekcję żołądka (z powodu raka); zachował pasaż przezdwunastniczy

Bilirod - pominął pasaż przezdwunastniczy

Z chirurgią człowiek zetknął się od zarania dziejów, gdyż choroby i ból towarzyszą ludzkiej egzystencji:

• Stan nauk medycznych i chirurgii na przestrzeni wieków trudno określić,

• Czyniono to na podstawie wykopalisk i istniejącej dokumentacji,

• Stwierdzono, iż ok. 1500 lat p.n.e. Chirurgia starochińska stosowała szwy,

• Najwięcej materiałów zachował się z V i VI w p.n.e. w Grecji. Dzieło „Corpus Hippocraticum” w połowie poświęcone jest chirurgii,

• Osiągnięci a Hippocratesa rozwinął Rzymianin Celsus. Opisuje sposób podwiązywania naczyń, zaopatrywania ran, leczenia owrzodzeń,

• Dalszy rozwój chirurgii to działalność w Rzymie Klaudiusza Galena (130 - 200 r n.e.) Wprowadza nazwę raka do określenia nowotworu sutka, opisuje zabiegi zwichnięć, złamań i leczenia ran,

• W ok. 100 r n.e. Rogerius ze szkoły włoskiej w Salermo wydał „Practica chirurgiae”,

• Nowy etap w chirurgii średniowiecznej otworzył Ambroży,

• Do XVII w praktycznie działalność chir spoczywała na tkaczach, czeladnikach, łazebnikach i balwierzach. Były to czynności niegodne wykształconych doktorów medycyny,

• Europejski rozwój chir następuje po stworzeniu w Paryżu w 1731 r ....... Akademii Chirurgii (Petit, Desault, ...),

• Kamieniem milowym w rozwoju chirurgii była w XIX w możliwość:

• Walki z bólem,

• Walki z zakażeniem,

• Leczenia krwią,

Walka z bólem:

• Wdychanie par tlenku azotu i podtlenku azotu przy rwaniu zębów, Hickman 1823, Wells 1844,

• Zastosowanie eteru - William Morton 1846, dentysta na jego nagrobku napisano, „który znosił ból przy operacji i od którego nauka zapanowała nad bólem”,

• Wprowadzenie chloroformu przy porodach, Simpson 1853,

• Oziębienie skóry eterem, Richardson 1867,

Walka z zakażeniem:

• Wprowadzenie antyseptyki położniczej (mycie rąk przez personel szpitalny roztworem chlorku wapnia) - Semmelweiss 1840,

• Lister 1867 przemywanie rąk kwasem karbolowym,

• Wprowadzenie sterylizacji materiałów opatrunkowych i narzędzi przez Bergmana 1886,

• Odkrycie barwników baklteriobójczych 1908 ...,

• Wprowadzenie sulfatiazolu 1939,

• Wprowadzenie do użytku penicylicy w 1940 odkrytej w 1929 przez Fleminga,

• Wprowadzenie tzw czystości chiorurgicznej oraz zasad aseptyki w praktyce chirurgicznej,

Leczenie krwią:

• Odkrycie zasad krążenia krwi przez Harveya 1616,

• Przetaczanie krwi od zwierząt baptysta Denys 1667 kończyło się śmiercią pacjenta,

• Przełom w leczeniu krwią - odkrycie przez Karola Landstainera w 1900 trzech podstawowych grup: A, B, O,

• Postęp - wprowadzenie przez Hustina w 1915 konserwowania krwi przez stosowanie cytrynianu sodu,

• W czasie I wojny światowej powstały specjalne zespoły do przetaczania krwi - postęp organizacyjny,

• Obecnie nadzór nad krwiolecznictwem woj. Stacja krwiodawstwa,

1