Mikotoksyny w paszach dla zwierząt

Substancje niepożądane: środki ochrony roślin, zanieczyszczenia przemysłowe, pozostałości leków, substancje czynne produkowane przez rośliny (grzyby)

powodują zburzenia homeostazy,

dostają się najczęściej przez przewód pokarmowy

Substancje czynne produkowane przez grzyby: mikotoksyny

1) Straty w pogłowiu zwierząt

2) Trudności w hodowli

3) Wpływ na zdrowie człowieka

4) Ich obecność powoduje zakaz obrotu żywnością i paszami ( Rozporządzenie WE 123/2005, 856/2005, 1126/2007) = straty finansowe

Mikotoksyny - metabolity ( produkty przemiany materii) grzybów pleśniowych Penicillium, Aspergillus, Fusarium

Ostre działanie toksyczne (wszystkie)

Właściwości: mutagenne (afltoksyny, fumonizyny, ochratoksyna, luteoskiryna, toksyna T-2), teratogenne (ochratoksyna, patulina, aflatoksyna B, toksyna T-2), estrogenne (zearalenon)

Mikotoksykoza: jednostka chorobowa powstała na skutek doustnego przyjmowania produktów przemiany materii grzybów toksynotwórczych

Ostre efekty toksyczne - rzadko (warunki polskie) spadek ilości przyjmowanej paszy, częstoskurcz, biegunka, zaburzenia nerwowe, krwawienia, obrzęki, zgorzele skóry, leukopenia, wrzody jamy ustnej

Długotrwałe narażenie na niskie stężenia - spadek wydajności, subkliniczne stany chorobowe - bardzo często (warunki polskie)

W Polsce najczęściej Fusarium: F avanceum, F culmorum, F graminearum, F poae, F oksysporum (toksyny groźne dla zwierząt i ludzi)

Toksyny nieswoiste (nieselektywne) - szeroki zakres działania

Ryzyko obecności mikotoksyn jest nieuniknione, brak praktycznych rozwiązań, które całkowicie likwidują zagrożenie.

Detoksykacja pasz: przed żywieniem zwierząt (metody biologiczne, chemiczne, fizyczne)

Detoksykacja podczas procesu trawienia (dodatki paszowe)

Metody biologiczne: niszczenie grzybów pleśniowych lub dezaktywcja toksyn: oprysk Bacillus subtillis, Lactobacillus, Eubacterium, drożdże.

Metody fizyczne: zbiór dojrzałego zboża o niskiej wilgotności, suszenie, mycie, obłuskiwanie, segregowanie ziaren

Metody chemiczne: wodorotlenek amonu, lotny amoniak

Dodatki paszowe - dodatek mikroorganizmów na zasadzie probiotyków degradujących mykotoksyny - intensywne badania (komórki drożdży, Lactobacillus, Eubacterium itp.)

Absorbenty - glinki zbudowane z krzemianów lub glinokrzemianów zawierąjce kryształy krzemianowe - mikotoksyny absorbowane są w wyniku różnicy potencjałów ,,chemiczna gąbka''

Mykotoksyczne zatrucie łubinem: mokry porażony pleśniami Phomopsis leptostromiformis →fomozyna→lupinoza→hepatotoksykoza

Głównie u owiec i bydła

Nagły brak apetytu, zaleganie, żółtaczka, wypływy krwi z otworów ciała, otępienie, chodzenie bez celu, fotosensybilizacja.

Śmierć najczęściej w ciągu 3 dni (do miesiąca)

AP- żółtaczka, powiększona, krucha, stłuszczona wątroba, marskość wątroby (jeśli choroba trwa dłużej), wakuolizacja substancji białej.