18.05.2010 Wykład Socjologia

Struktura społeczna - to rozmieszczenie elementów w przestrzeni społecznej według określonej zasady

Ruchliwość społeczna - dynamika, mechanizm zmienności struktury społecznej

Ontologiczne warunki ruchliwości społecznej:

P.Sorokin - ruchliwość społeczna to przemieszczanie się jednostek i grup społecznych w przestrzeni społecznej

Ontologiczne warunki przemieszczania:

1. Fakt istnienia różnic społecznych, społeczeństwo heterogenne (różnorodne). W społeczeństwach homogennych ruchliwość jest niemożliwa (społeczeństwa pierwotne)

2. Otwarte przedziały między poszczególnymi grupami heterogennego społeczeństwa. Społeczeństwa otwarte i zamknięte. Zamknięte - społeczeństwo stanowe, prawo określa status poszczególnych grup społecznych

Aspekty polityczne ruchliwości społecznej

Lipsen „Ruchliwość społeczna w społeczeństwie przemysłowym”

Im większy poziom ruchliwości tym większy poziom demokratyzacji społeczeństwa:

• Równe szanse

• Cecha demokratycznego społeczeństwa

• Jednostka ma wolność wyboru

Analiza pojęcia:

Rodzaje ruchliwości

1. ruchliwość pozioma/ mobilność horyzontalna nie jest związana ze zmianą pozycji społecznej jednostek i grup społecznych. Jest ruchliwościa wymienną

Ruchliwość wymienna a strukturalna

- wymienna - konsekwencja ruchliwości, nie powoduje zmian

- strukturalna - powoduje zmiany struktury społecznej, zmiany przestrzeni społecznej

2) Ruchliwość pionowa/ mobilność wertykalna - podwyższenie pozycji społecznej( awans społeczny) lub jej obniżenie (degradacja społeczna). Ruchliwość strukturalna

Podmiotowość ruchliwości - Kto się przemieszcza?

1. Ruchliwość grupowa/ kolektywna - ilość może spowodować zmiany jakościowe, może zmieniać przestrzeń społeczną. Łączy się z wielkimi przełomami społecznymi rewolucje, przesiedlenia, wojny.

Ustawa o reformie rolnej likwidacja klasy ziemiańskiej i powstanie klasy włościańskiej (chłopów)

2. Ruchliwość jednostkowa/indywidualna - ruchliwość wymienna

Klasa średnia jest ideologizowana - jej pojęcie wprowadził Arystoteles w „Polityce” „stan średni” - to właściciele warsztatów, którzy sami w nich pracuja i/ lub zatrudniają niewielką liczbę pracowników.

Społeczeństwo stabilne: ekonomicznie, politycznie,społecznie. Klasa średnia to „stabilizator” Arystoteles stan średni traktował jako ideał, filozofia umiaru.

Mills „Białe kołnierzyki” - prawzorem klasy średniej w USA byli farmerzy.

Ruchliwość endogenna i egzogenna

1. Endogenna/ wewnętrzna - wewnątrz danej grupy, ruchliwość wymienna np. zmiana w obrębie zawodu

2. Egzogenna/ zewnętrzna - istotne zmiany, ruchliwość strukturalna, wiąże się z opuszczeniem danej grupy np. migracje ze wsi do miast

Ruchliwość wewnątrzpokoleniowa i międzypokoleniowa

1. Wewnątrzpokoleniowa - badania w skali jednego pokolenia, opisanie ruchliwości pionowej i poziomej. Biogram jednostki. Co społeczeństwo oferuje jednostce? Badania metodą biograficzną

2. Międzypokoleniowa - badanie pozycji rodziców i dzieci, kolejnych generacji. Historyczny proces zmienności społecznej.