Zdrowie publiczne sem III Monika Zysnarska - zarządzanie służbą zdrowia

medycyna społeczna

• to dział medycyny zajmujący się badaniem związku między stanem zdrowia ludności, a warunkami życia społeczeństwa

• koncentruje się na problemach globalnych a nie zdrowia jednostkowego

epidemiologia

• wiedza o rozpowszechnieniu, czyli częstości występowania i rozmieszczeniu chorób, inwalidztwa i zgonów oraz ewentualnych innych zjawisk oraz czynników warunkujących je.

Higiena

• bada wpływ środowiska na zdrowie fizyczne i psychiczne ludzi

Zdrowie publiczne to wiedza -czyli rodzina dyscyplin naukowych współdziałających ze sobą celem opisu i wyjaśnienia zjawisk

Wymiary zdrowia publicznego

• działania ZP są zawsze związane z działaniami rządu

• odnoszą się do działań ponadindywidualnych (jakość wody pitnej, bezpieczeństwo leków, nędza)

• są realizowane w strukturach innych niż działające dla zysku prywatnej firmy

• dotyczy świadczeń zdrowotnych nastawionych na problemy społeczności (zachowania patologiczne)

• są nastawione na świadczenie usług zdrowotnych dla grupy ludności znajdującej się w trudnej sytuacji i nie mogącej samodzielnie rozwiązać swoje problemu (biedni, niepełnosprawni, starzy)

• działalność zdrowia publicznego dotyczą problemów szczególnie ważnych lub rozpowszechnionych w danym społeczeństwie (np. AIDS)

• działania są podporządkowane zasadzie maxymalizacji efektu zdrowotnego za minimalną cenę przy akceptowalnym poziomie jakości

nowotwór nr I - rak jelita grubego

Trudność w zintegrowaniu działań

• brak pełnej akceptacji środowiska lekarskiego, dotyczącego konieczności współpracy (rola lidera - ekonomisty, prawnika)

• brak współpracy między specjalistami - próba rozciągnięcia worka świadczeń

• finansowanie - zaspokajanie potrzeb

• informacja - rzetelna, szybka, dwukierunkowa

Dostępność - łatwość otrzymywania usługi

Polityka zdrowotna

• działalność która ma na celu poprawę stanu zdrowia, zaspokojenie potrzeb zdrowotnych lub udzielanie świadczeń zdrowotnych

• oznacza przyjmowane przez daną społeczność strategie stosowane do rozwiązywania problemów zdrowotnych

• to działanie wyznaczone określonymi celami prowadzące do poprawy sytuacji zdrowotnej
  cel-->strategia-->działanie-->poprawa

Polityka zdrowotna to procedura ukierunkowana na formułowanie celów oraz wyznaczanie sposobu ich realizacji zgodnie z przyjętym systemem wartości:

• godność człowieka

• potrzeba zdrowia

• ekonomizacja działań

• priorytetyzacja: grupowanie stanów chorobowych w kolejności w której powinny być objęte opieką

Odpowiedzialność za politykę zdrowotną ponoszą:

• społeczeństwo

• rząd z ministerstwami

• administracja

• samorządy lokalne

• płatnik

• pracownicy opieki zdrowotnej

• organizacje z otoczenia ochrony zdrowia

Promocja zdrowia jest to proces umożliwiający każdemu człowiekowi kontrole nad własnym zdrowiem (Ottawa 1986)

Profilaktyka = prewencja

• I faza - wzmacnianie zdrowia: swoiste (np. szczepienia) i nieswoiste (np. styl życia)

• II faza - wczesne wykrywanie chorób: badanie scrinningowe, przesiewowe, selekcja populacji w celu odkrycia przedklinicznej postaci choroby

• III faza - metafilaktyka = zapobieganie powikłaniom i niepełnosprawności

Badania przesiewowe wprowadzamy gdy:

• istnieje długi okres przedkliniczny choroby

• choroba stanowi problem dla społeczeństwa

• badania są proste i tanie

• istnieje zróżnicowanie między stanem zdrowia i choroby

• znamy sposób leczenia

System opieki zdrowotnej - zorganizowany i skoordynowany zespół działań realizowanych w instytucjach powołanych do udzielania świadczeń których celem jest:

• dostępność do opieki zdrowotnej: geograficzna, finansowa, organizacyjna (np. dla niepełnosprawnych)

• jakość, ciągłość, kompleksowość - zapewnienie świadczeń i usług profilaktyczno-leczniczych oraz rehabilitacyjnych na możliwie wysokim poziomie - certyfikaty (np. ISO, akredytacje)

• efektywność - efektywne wykorzystanie zasobów

• dynamika - łatwość przystosowania się do zmian zachodzących w środowisku i wdrażanie działań doskonalących system

Zarządzanie ZOZami

ZOZ - wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzony i utrzymywany w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia.

ZOZ może być utworzony i utrzymywany w celu:

• prowadzeniu badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia

• realizacja zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia

Rodzaje:

• indywidualna praktyka zdrowotna - zabronione zatrudnianie drugiego lekarza

• NZOZ - umożliwia zatrudnienie osób trzecich

• SPZOZ - Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej

czynniki wpływające na funkcjonowanie ZOZu:

• makrootoczenie - czynniki demograficzne, polityczne, socjologiczne

• mikrootoczenie - pacjenci, konkurencja, dostawcy

• ZOZ...

analiza PEST - cztery pola oceny

Polityka - Jakie zmiany wprowadził rząd? Co one oznaczają dla ZOZ?	Ekonomia - np. Jaki jest poziom bezrobocia?
Socjokultura - cechy pacjentów: np. kultura osobista, wiedza o swoich prawach, zachowanie ( roszczeniowe czy nie)	Technika - np. nowe urządzenia diagnostyczne

Analiza SWOT - jest postępowaniem badawczym które spełnia funkcje diagnostyczne, ukierunkowuje usprawnienie organizacji poprzez wskazanie nieprawidłowości i ujawnienie pozytywnych cech

Silne strony - specyficzna przewaga na której budujemy strategię np. kwalifikacje	Możliwości - zakres potrzeb który umożliwia ZOZowi funkcjonowanie z zyskiem
Słabe strony - elementy ograniczające działalność firmy lub blokujące jej rozwój np. zadłużenie	Zagrożenia - zagrożenia związane z trendem lub rozwojem wypadków, które z powodu braku odpowiedniej strategii doprowadzą do spadku realizacji usług

Systemowy charakter zmian

Orientacja na ludzi	Orientacja na organizację
Zmiana potrzeb ( postawy?)	Zmiany informacji, struktury, technologii, systemu wynagrodzeń,
Zmiana zachowań	Zmiana zachowań
Lepszy efekt	Lepszy efekt

Reakcja na zmianę:

• wstrząs

• wypieranie ( zaprzeczenie )

• depresja

• akceptacja

• rozważanie nowych możliwości, uczenie się, nowe doświadczenia

Gotowość systemu do zmiany (C):

C = (AxBxD)>X

A- poziom niezadowolenia

B- stan pożądany (znany cel ostateczny)

C- działania w kierunku pożądanym

X- koszt zmiany (finanse+emocje)

Typowe powody oporu wobec zmiany:

• poczucie utraty kontroli - wiele się robi dla ludzi ale bardzo mało z ludźmi (brak uczestnictwa)

• zbyt wiele niepewności

• ciągłe zaskakiwanie - decyzje podejmowane bez przygotowania i właściwego zaplecza

• zbyt duże koszty zmiany

• obawa utraty twarzy

• troska o własne kompetencje, ludzie martwią się że będą mniej efektywni po wprowadzeniu zmian

• więcej pracy

• obawa przed nieznanym

założenia transformacji opieki zdrowotnej

• zmiany finansowania ochrony zdrowia - z systemu budżetowego na ubezpieczeniowo-budżetowy

• zdecentralizowanie i uspołecznienie zarządzania - organy samorządu terytorialnego/gminy staną się podstawowym organizatorem opieki zdrowotnej dla swoich mieszkańców

• nowa alokacja środków finansowych i wzajemne rozliczenia - zmiana alokacji z dotychczasowych podmiotowych (łóżka, kadra, baza) na uzależnione od obiektywnych mierników opartych na danych demograficznych i epidemiologicznych

• restrukturyzacja szpitali
  - analiza wykorzystania łóżek i ponoszonych kosztów z jednoczesnym dostosowaniem liczby łóżek do faktycznych potrzeb i nowoczesnych metod
  - wzrost liczby łóżek opieki długoterminowej
  - spadek ilości łóżek opieki ostrej
  - zwiększenie liczby oddziałów opieki dziennej
  - zwiększyć liczbę łóżek i oddziałów opieki terminalnej

• prywatyzacja zakładów opieki zdrowotnej - w Pleszewie jedyny w Wielkopolskiej prywatny szpital

• wdrożenie systemu rejestracji usług medycznych

• zwiększenie wydajności i jakości udzielanych usług zdrowotnych
  - pieniądze idą za pacjentem
  - zorganizowanie instytucjonalnego nadzoru nad jakością poprzez wdrażanie systemu licencji, akredytacji, certyfikatów

• kontraktowanie świadczeń zdrowotnych

• przekształcenie podstawowej opieki medycznej - 85% potzreb zdrowotnych zaspokojonych na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej

Konkurs ofert

• część I jawna - możemy być na sali - sprawdzenie naszej oferty - sprawdzenie pod względem formalnym: dane osobowe działalność
  dyskwalifikacja:
  - brak propozycji dotyczącej ceny świadczenia
  - brak propozycji dotyczącej liczby świadczeń
  - brak podpisu!
  - informacje są nieprawdziwe
  - oferta złożona jest po terminie - oferent ma prawo nie zgodzić się z decyzja NFZ - tu można złożyć skargę do przewodniczącego komisji, która jest podstawą do konkursu uzupełniającego (ważne w małych miejscowościach)
  Po odrzuceniu oferty w części jawnej można złożyć protest do przewodniczącego komisji konkursowej. Odrzucenie oferty w części niejawnej - oferent może złożyć odwołanie od decyzji, ale już do prezesa NFZ

• część II niejawna
  ocena oferty → cena, dostępność, kwalifikacje
  możliwe negocjacje

Tu nie trzeba skierowania!

• ginekolog i położnik

• dentysta

• dermatolog

• wenerolog

• onkolog

• okulista

• psychiatra

• dla gruźlików

• dla HIV

• dla inwalidów wojennych

• dla uzależnionych w zakresie lecznictwa odwykowego