5. Metody i formy pracy opiekuńczo-wychowawczej

Metoda (def. wg Okonia) - systematycznie stosowany sposób postępowania, prowadzący do założonego celu.

Metoda wychowania - systematycznie stosowany sposób postępowania wynikający z przyjętych ideałów wychowawczych, zmierzający do wywołania w osobowości wychowanków pożądanych zmian.

Metody opieki - to powtarzalny sposób wykonywania zespołu czynności, przeważnie z użyciem niezbędnych środków (głównie przedmiotów potrzeb) dla zaspokojenia ponadpodmiotowych potrzeb podopiecznych.

Metody pracy wychowawczej wg Muszyńskiego :

- met. wpływu osobistego wychowawcy ( sugestia, perswazja, oddziaływanie poprzez przykład osobisty, aprobata, dezaprobata, ocena w szkole)

- met. wpływu sytuacyjnego wychowawcy ( nagradzanie i karanie wychowawcze, instruowanie, organizowanie doświadczeń u wychowanka, ćwiczenia, przydzielanie ważnych funkcji i ról społecznych)

- met. społecznego wpływu (modyfikacja celu zespołu, kształtowanie norm postępowania, kierowanie samowychowaniem)

Formy pracy wychowawczej:

- formy organizacyjne (odnoszą się do nauczania, wychowania i opieki) , tj. działalność indywidualna, działalność zespołowa, działalność zbiorowa

Wg Muszyńskiego :

- przedmiotowe (działalność poznawcza, wytwórcza, gospodarcza, konsumpcyjna, techniczna, sportowa, turystyczna, zabawowo-rekreacyjna, usługowo-opiekuńcza)

- organizacyjne (indywidualne, zbiorowe i zespołowe)

Metody pracy opiekuńczej

wg Dąbrowskiego :

- bezpośrednie, pielęgnacyjne czynności opiekuna

- stymulowanie i organizowanie opieki w stosunkach między podopiecznymi

- tworzenie i utrwalanie aktywnych warunków materialno-organizacyjnych oraz psychicznych, służących zaspokajaniu potrzeb

- umożliwianie podopiecznym korzystania z różnych form opieki specjalistycznej

- dostarczanie pozytywnych przykładów samoobsługi, samodzielnego radzenia sobie w życiu

- wyjaśnienie i instruowanie podopiecznych jak pozyskiwać i wykorzystywać przedmioty potrzeb

- inicjowanie i realizowanie różnych form aktywności partnerskiej w wielorakich relacjach

- umożliwianie podopiecznym „trenowania” całkowitej samodzielności

- przekształcanie czynności opiekuńczych w czynności pomocne lub opieki w pomoc

Wg Łopatkowej :

Metody pracy z rodziną zagrożoną:

- izolujące (odseparowanie dziecka)

- uodparniające (pozostawić w złym środowisku, ale wspierać)

- chroniące

- leczące

- kształtujące sferę emocjonalna

- zapobiegające i usuwające niepowodzenia szkolne dziecka

Formy pracy opiekuńczej

- formy organizacyjne (odnoszą się do nauczania, wychowanie i opieki) : działalność indywidualna, działalność zespołowa, działalność zbiorowa

- zinstytucjonalizowane

- formy opieki częściowej i całkowitej (str. 365 Encyklopedia. Pedagog.)

Forma opieki to całościowy układ opieki, zawierający podstawowe treści i funkcje, materialno-organizacyjno-prawne podstawy oraz kształty zewnętrzne-specyficzne.