Z wykładu prof. Juszczyka na Sympozjum „Wakcynologia na progu trzeciego Tysiąclecia” 16. 09. 01

16% nowotworów złośliwych (w tym rak wątroby i rak szyjki macicy) powodują czynniki infekcyjne (HBV, HCV, HPV, PV).

1/6 ludności świata pozbawiona jest wody zdatnej do picia i potrzeb gospodarczych, 2/5 zaś urządzeń sanitarnych.

Efekt cieplny (podwyższenie średniej temperatury o 1 -2 stopnie w ciągu ostatnich 50 lat) sprzyja utrzymywaniu się malarii.

Jedną z najczęstszych przyczyn nabytego zespołu niedoboru odporności na świecie jest niedożywienie. Np. niedobór witaminy A zwiększa ryzyko zgonu z powodu odry aż o 23%.

Trzy składniki kontroli chorób zakaźnych:

- powstrzymywanie (utrzymywanie zapadalności na możliwym do przyjęcia poziomie - bez epidemii, tylko endemiczne występowanie choroby);

- eliminacja (tylko sporadyczne, izolowane ogniska choroby);

- eradykacja (całkowita likwidacja zachorowań na daną chorobę);

Możliwość zapobieżenia 14 milionom zgonów rocznie za pomocą tanich i znanych metod:

• edukacja (powszechność, brak barier światopoglądowych itd.)

• nawadnianie doustne (może zapobiec 3 milionom zgonów z powodu chorób biegunkowych)

• szczepienia p/o gruźlicy (- 1,6 mln. zgonów)

• kontrolowane leczenie gruźlicy

• moskitiery na noc dla dzieci (25% mniej zgonów na malarię)

• zapobieganie HIV/AIDS (upowszechnienie informacji, tanie prezerwatywy, sterylizacja i dezynfekcja).

Przy zastosowaniu dostępnych obecnie środków można by do 2010 roku obniżyć umieralność na

• AIDS o 25%,

• gruźlicę o 50%,

• malarię o 100% (genetycznie zmodyfikowane komary).

Przeszkody w osiągnięciu tych celów to m. in.:

• narastająca lekooporność drobnoustrojów chorobotwórczych,

• wzrost zakażeń szpitalnych,

• błędy systemowe jak:

* niewłaściwe dysponowanie środkami,

* nierównomierność wiedzy profesjonalnej,

* nieracjonalne postawy (nadużywanie metod medycyny niekonwencjonalnej, ruchy anty szczepionkowe itp.)