Untitled

Zakaźne zapalenie mózgu i rdzenia AE

Kurczęta (2-3 tydz. życia), indyki, bażanty, przepiórki

1-7 dni pionowo
10-17 dni poziomo

- różny
- śmiertelność 25%, czasem 50%
- przejściowy spadek nieśności

- transmisja pionowa 2-3 tyg od zakaż nioski
- szybkie rozprz.
- poziomo p pok
- dużo wirusa w kale
- ptaki przech - odporność, brak rozsiewu wirusa

- słaby pisk
- przymknięte oczy
- obj neurol (chwiejny chód, niezborność, porażenia)
- postawa boxera (kurcz zginaczy, mocno wyciąg do przodu kończyny)
- drżenia
- biegunka i zaparcia na przemian
- 10-18 tyg zmętnienie soczewki, nieodwrac ślepota

- pisklęta, kurczęta - brak
- rozdęcie kloaki

RR
- encefalomalacja
- ND
- MD
- mykotoksykozy
- niedobór wit. B
- arizonoza

Histopat.
- zmiany zwyr w kom zwojowych
- test jajowy (ocena poziomu odp niosek przez bad biernych p/ciał)

- brak leczenia
- żywa szczep przed nieśnością
- z wodą
- kury 12-16 tyg
indyki 20-26 tyg
- wing web
- wydalanie wir do 16 dnia po szczep

Zakaźna anemia kurcząt CIA

Kury, brojlery w każdym wieku, najb wrażl do 3 tyg.

- silna immunosupr.
- kurczęta zakaż pionowo - obj 10-12 dzień, śmiert wysoka w 3-4 tyg (15-30%)
- straty -> wtórne wikłania

- Zakaż pierw po I infekcji niosek
- w okresie produkcyjnym nioski przekazują wirus 2-4-6 tyg.
- zakaż poz - pośr i bezpośr
- zakaż - p.pok, odd

- spadek apetytu
- bladość grzebienia i dzwonków
- nastroszone pióra
- zahamowanie wzrostu

- odbarw/stłuszcz
/ zażółc szpiku
- zanik grasicy
- wybroczyny i wylewy krwawe w tk podsk, mm szkiel, bł śl żoł grucz.

Histopat.
- aplazja szpiku
- atrofia grasicy
Hematologia
- anemia
- krew blada, wodnista
- Ht 20-11-6% (prawidł. >27%)
Serologia
- ELISA
-IF
- SN pośr.
Wirusologia
- z wątroby

- szczep żywe 4-6 tyg przed nieśnością
- im, sc, wing web

RR
- IBD
- syndrom hemoragiczny
- mykotoksykozy
- zatrucie sulfonamidami

Zakaźne zapalenie torby Fabrycjusza IBD

Birnaviridae serotyp 1

Kury 3-8 tyg
młode nioski 14-20 tyg

-b. silny immunosup.
- zakaż - p.pok
3 postacie - subkl, podostra (śm 5-15%), ostra (śm 5-25%)
- p-ać klas i ostra - charakt. krzywa śmier (najw 3-4 dz, potem zmniejsz, ustają 7-9 dnia)

- pośr, bezpośr
- w środowisku wirus do 3 m-cy
- zakaż - p.pok, duża rola ukł odd i spojówek

1. forma subkl
- brak obj
- immunosupresja
2. forma klasyczna
- brojlery 3-7 tyg
- młode nioski 14-20 tyg
- wodnista biegunka
- depresja
- spadek apetytu
- nastroszenie piór
- odwodnienie
- wywinięcie górnego brzegu kloaki
- drgawki przed śmiercią

3. Forma ostra
- brojlery, stada nieśne, ogólnoużytkowe, młode kurki (18 tyg)
- brak odwodnienia
- podobne do p-ci klas.

- wychudzenie
- odwodnienie
- wybroczyny i wylewy w mm udowych, w stawach, w bł śluz żoł grucz
- blada śledziona
- nerki blade, matowe, obrzękłe
- moczowody widoczne
- wielokrotne pow bursy
- przekrw kosmków
- potem martwica i atrofia bursy
- atofia innych narz limf

RR
- kokcydioza
- syndrom hemoragiczny
- skaza moczanowa
- ND
- reowiroza
- IB nephritis
- wir. zap. nerek

- lecz obj i wspomag
- szczep żywe brojlery
- Deventer

Wirusowe zapalenie stawów

- pisklęta do 9 tyg
- widoczne objawy 5-6 tyg

Zależy od:
- zjadliwości wirusa
- wieku ptaka

- śmiert. 10-15%

- poziomo i pionowo
- brak obj u niosek, ale przekazują wirus
- zakaż przez p.pok, rzadziej odd
- dużo zarazka w kale

- 1/obustronne zap stawu skokowego
- kulawizna
- nastroszenie piór
- rozerwanie ścięgna brzuchatego łydki
- stawy obrzękłe, gorące
- uszkodz zginaczy ścięgen

- pęcherze w kl pier
- staw skok opuchnięty i miękki
- w stawie przejrzysty, słomkowy płyn
- ścięgna pogrubiałe, pofałdowanie, podbieg krwią, nadżerki

RR
- mykotoksykozy
- zaburz min-wit
- zap stawów
M.synoviae
P.multocida
Salmonella
ND
retikuloendotelioza
E.rhusiopathiae
S.aureus

- szczep żywe i inakt
- kilkukrotne
- szczep żywe 2x w odstępie 4 tyg, potem inakt w odstępie 4-6 tyg

Zakaźne zapalenie oskrzeli kur IB

- kury i bażanty
- kurczęta 2-4 tyg

- kurczęta - ostry
- nioski - przewl.
- zachorowalność 100%
- najbardziej wraż ptaki do 30 dnia

- pośr i bezpośr
- zakaż ukł odd i spojówki
- droga pionowa

RR
- HPAI
- ILT
-AI
- SHS
- syndrom spadku nieśności
- ornitobakterioza
- mykoplazmoza
- aspergilloza
- kandydiaza
- niedobór wit. A

Kurczęta do 6 tyg
- duszność, rzężenie, kaszel
- wypływ z nosa i worka spoj.
- łzawienie, obrzęk zatok podoczod
- zbijanie ptaków w grupy
- pompujące oddychanie
Kurczęta 6 tyg
- objawy jw.
- przy szczepach nefropat -> osłab, pragnienie, kałomocz wodnisty
NIOSKI
- długi i gwałtowny spadek nieśności
- zmiany w jajach (chropowate, bruzdy, cienka skorupa)

KURCZĘTA
- wysięk w dolnym odcinku tchawicy
- często serowaty czop w tchawicy i oskrzelach
- w rozwidleniu przekrwiona
NIOSKI
- zmiany w ukł odd jw.
- zap bł śl jajowodu
- niedrożność gł części jajowodu
- torbiele w jajowodzie
Szcz. nefropat.
- zmiany w nerkach
Szczep 4/91 IBV
- obustronna miopatia mm. piers

1. Wirusologia
- namnaż na zarodkach kurzych
2. Serologia
- serokonwersja
- IF
- IP
-ELISA
- AGP
- HI
- SN
3. H-P

- dezynfekcja bieżąca

Masowe
- z wodą
- spray wielkocz.
Indywidualne
- dospojówkowo
- donosowo
- im/sc

-szczep. wielokrotne
- odporność protektotypową uzyskuje się przez zastos żywych szczep, na przemian Massachusets i serotypu 4/91

Zakaźne zapalenie krtani i tchawicy ILT

- kury, bażanty
- 6 tyg i starsze

- obejmuje 90-100% ptaków w stadzie
- szybko rozprzestrz się w stadzie
- śmier 5-70%
- 2% ptaków to nosiciele
-nieśności o 10-50%
- nie wpływa na jakość jaj

- źr - chore i nosiciele
- nosicielstwo do 16 m-cy (tchawica)
- rozprzestrz. między fermami ograniczone, w stadzie bardzo szybkie
- zakaż poziome - aerogennie i przez spojówki

P-ać nadostra
- brak objawów lub obj silnej duszności (krwiste czopy)
- śmier do 70%
P-ać ostra
- duszność
- pompujące odd
- zap spojówek i obrzęk zatok
- osowienie, brak apetytu nieśności
- upadki długo (3-4 tyg)
P-ać łagodna
- nieśności ma o 10%
- osowienie
P-ać bezobj

- przekrw bł śl jamy nosa
- krtań obrzękła i przekrwiona
- krwot zap bł śl/ serowate czopy w krtani/tchawicy

1. Wirusologia
2. Serologia
3. H-P

RR
- IB
- AI
- SHS
- mykoplazmoza
- CRD
- IC
- ornitobakterioza
- ND
- pastereloza
- ospa
- chlamydioza
- aspergilloza
- kandydiaza
- syngamoza
- niedobór wit. A

- szczep żywe atenuowane dospojówkowo
- u niosek 2x
- 6 i 12 tyg szczep do oka

Zakaźne zapalenie nosa i tchawicy indyków TRT

- brojlery 3-6 tyg ż.
- nioski na początku nieśności
- indyki 6-9 tyg

- zachorowalność do 100%
- utrzymuje się
10-14 dni
- śmier 30% (wtórne infekcje)
- brak powikłań śmier 1%

- bezpośr i pośr (zakaż woda)
- zakaż p.o, aerogenne

MŁODE
- obrzęk zatok podoczod
- wyciek z nosa
- potrząs głową
- torticollis
- rzężenie
- osowienie
NIOSKI
- słabsze obj z ukł odd
- spadek nieśności
- depigmentacja skorup

- nieżytowe zap bł śl tchawicy, nosa i zatok
NIOSKI
- zap otrzewnej, jajowodu
- konglomeraty jajopodobne
- uwstecznienie jajnika i jajowodu

- żywe i inaktywowane

Syndrom obrzęku głowy kur SHS

Jest następstwem infekcji bakt wikłającej pierwotne zakaż pneumovirusowe

- obrzęk tk podskórnej głowy i powiek (chińskie oko)
- obrzęk zatok, żuchwy, szyi

- obrzęk tk podskórnej
- nieżytowe zap bł śl nosa
- wybroczyny w małżowinach nosowych

Chroniczny zespół oddechowy CRD

Mycoplasma gallisepticum

Kury i indyki
6-10 tyg

- 6-21 dni
- 4-6 tyg u kurcząt zakaż przez jaja

Przebiega przewlekle, nawracająco, trwa długo
- zachor do 80% naprzemiennie
- śmier 6-10%

- chore ptaki i nosiciele
- pionowo
- bezpośr i pośr

- spadek nieśności (8-20%)
- ograniczenie przyrostów mc
- 1/obustr obrzęk zatok podoczod
- ropny wypływ z oczu
- duszność, kichanie
- potrząsanie głową

- nieżytowe zap bł śl górnych dróg odd

RR
- IB
-ILT
- AI
- SHS
- IC
- ornitobakterioza
- ND
- Pastereloza
- chlamydioza

1. Mikrobiol
- z dróg odd
- narz rozrodcze
2. Serologia
- HI
- ELISA
- aglutynacja szkiełkowa

- szczep 6 i 14 tyg
- antybiotyki

Ornitobakterioza ORT

Ornitobacter rhinotracheale

Kury i indyki 2-3-4 tyg

- spadek nieśności
- śmierć z uduszenia
- senność
- nastroszenie piór

- 1str zap płuc o char włóknikowym
- zap błon surowiczych
- zap jelit

RR
- IB, ILT, AI, SHS
- IC, CRD, ND, ospa
- mykoplazmoza
- pastereloza
- chlamydioza
- aspergilloza
- kandydiaza
- niedobór wit A

1. Bakteriologia
- tchawica
- oskrzela
- płuca
2. Serologia

- dezynfekcja bieżąca
- antybiotyki

rozprzestrzenianie jak MG, ale szybsze

- bladość grzebienia
- nastroszenie piór
- zielonkawy kał
- obrzęk stawów
- kulawizny

P-ać stawowa
- kremowy wysięk w stawach
- uszkodz. pow stawowych
- nadżerki na błonie maziowej

Zakaźny katar nosa IC

Haemophilus paragallinarum

RR
- mykoplazmoza
- przewlekła pastereloza
- ospa
- SHS
- awitaminoza C

- źr zakaż - ptaki chore i nosiciele
- zakaż p.o z paszą i wodą
- rozprzest 1-6 tyg

- kichanie
- potrząs głową
- charczenie
- wypływ surowiczy
- obrzęk zatok podoczod
- wyciek ze spoj.

- wychudzenie ptaków
- w zatokach serowaty wysięk
- zrogowaciała bł śl języka
- bł śl nosa obrzękła i przekrw

- obraz kliniczny, izolacja, szybkie rozprzestrz
- aglutynacja płytkowa
- precypitacja w żelu
- hamowanie hemaglutynacji
- ELISA
- PCR

- prawidłowe żywienie i jakość
- dezynfekcja
- antybiotyki i sulfonamidy z TMP
- są szczep ochronne

Nazwa choroby	Etiologia	Wiek i gatunek	Inkubacja	Przebieg	Źr. i drogi zakaż	Objawy kl.	Zmiany A-P	Diagnostyka	Lecz i profil
Zakaźne zapalenie mózgu i rdzenia AE	Picornaviridae	Kurczęta (2-3 tydz. życia), indyki, bażanty, przepiórki	1-7 dni pionowo 10-17 dni poziomo	- różny - śmiertelność 25%, czasem 50% - przejściowy spadek nieśności	- transmisja pionowa 2-3 tyg od zakaż nioski - szybkie rozprz. - poziomo p pok - dużo wirusa w kale - ptaki przech - odporność, brak rozsiewu wirusa	- słaby pisk - przymknięte oczy - obj neurol (chwiejny chód, niezborność, porażenia) - postawa boxera (kurcz zginaczy, mocno wyciąg do przodu kończyny) - drżenia - biegunka i zaparcia na przemian - 10-18 tyg zmętnienie soczewki, nieodwrac ślepota	- pisklęta, kurczęta - brak - rozdęcie kloaki RR - encefalomalacja - ND - MD - mykotoksykozy - niedobór wit. B - arizonoza	Histopat. - zmiany zwyr w kom zwojowych - test jajowy (ocena poziomu odp niosek przez bad biernych p/ciał)	- brak leczenia - żywa szczep przed nieśnością - z wodą - kury 12-16 tyg indyki 20-26 tyg - wing web - wydalanie wir do 16 dnia po szczep
Zakaźna anemia kurcząt CIA	Circovirus CIAV	Kury, brojlery w każdym wieku, najb wrażl do 3 tyg.	Labolat. 10-12 dni	- silna immunosupr. - kurczęta zakaż pionowo - obj 10-12 dzień, śmiert wysoka w 3-4 tyg (15-30%) - straty -> wtórne wikłania	- Zakaż pierw po I infekcji niosek - w okresie produkcyjnym nioski przekazują wirus 2-4-6 tyg. - zakaż poz - pośr i bezpośr - zakaż - p.pok, odd	- spadek apetytu - bladość grzebienia i dzwonków - nastroszone pióra - zahamowanie wzrostu	- odbarw/stłuszcz / zażółc szpiku - zanik grasicy - wybroczyny i wylewy krwawe w tk podsk, mm szkiel, bł śl żoł grucz.	Histopat. - aplazja szpiku - atrofia grasicy Hematologia - anemia - krew blada, wodnista - Ht 20-11-6% (prawidł. >27%) Serologia - ELISA -IF - SN pośr. Wirusologia - z wątroby	- szczep żywe 4-6 tyg przed nieśnością - im, sc, wing web RR - IBD - syndrom hemoragiczny - mykotoksykozy - zatrucie sulfonamidami
Zakaźne zapalenie torby Fabrycjusza IBD	Birnaviridae serotyp 1	Kury 3-8 tyg młode nioski 14-20 tyg	2-3 dni	-b. silny immunosup. - zakaż - p.pok 3 postacie - subkl, podostra (śm 5-15%), ostra (śm 5-25%) - p-ać klas i ostra - charakt. krzywa śmier (najw 3-4 dz, potem zmniejsz, ustają 7-9 dnia)	- pośr, bezpośr - w środowisku wirus do 3 m-cy - zakaż - p.pok, duża rola ukł odd i spojówek	1. forma subkl - brak obj - immunosupresja 2. forma klasyczna - brojlery 3-7 tyg - młode nioski 14-20 tyg - wodnista biegunka - depresja - spadek apetytu - nastroszenie piór - odwodnienie - wywinięcie górnego brzegu kloaki - drgawki przed śmiercią 3. Forma ostra - brojlery, stada nieśne, ogólnoużytkowe, młode kurki (18 tyg) - brak odwodnienia - podobne do p-ci klas.	- wychudzenie - odwodnienie - wybroczyny i wylewy w mm udowych, w stawach, w bł śluz żoł grucz - blada śledziona - nerki blade, matowe, obrzękłe - moczowody widoczne - wielokrotne pow bursy - przekrw kosmków - potem martwica i atrofia bursy - atofia innych narz limf	RR - kokcydioza - syndrom hemoragiczny - skaza moczanowa - ND - reowiroza - IB nephritis - wir. zap. nerek	- lecz obj i wspomag - szczep żywe brojlery - Deventer
Wirusowe zapalenie stawów	Reovirus	- pisklęta do 9 tyg - widoczne objawy 5-6 tyg		Zależy od: - zjadliwości wirusa - wieku ptaka - śmiert. 10-15%	- poziomo i pionowo - brak obj u niosek, ale przekazują wirus - zakaż przez p.pok, rzadziej odd - dużo zarazka w kale	- 1/obustronne zap stawu skokowego - kulawizna - nastroszenie piór - rozerwanie ścięgna brzuchatego łydki - stawy obrzękłe, gorące - uszkodz zginaczy ścięgen	- pęcherze w kl pier - staw skok opuchnięty i miękki - w stawie przejrzysty, słomkowy płyn - ścięgna pogrubiałe, pofałdowanie, podbieg krwią, nadżerki	RR - mykotoksykozy - zaburz min-wit - zap stawów M.synoviae P.multocida Salmonella ND retikuloendotelioza E.rhusiopathiae S.aureus	- szczep żywe i inakt - kilkukrotne - szczep żywe 2x w odstępie 4 tyg, potem inakt w odstępie 4-6 tyg