Kształcenie specjalne obejmuje się dzieci i młodzież z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi, wymagające specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i specjalnych  ośrodkach szkolno - wychowawczych. W zależności od rodzaju oraz stopnia zaburzeń i odchyleń dzieciom i młodzieży organizuje się usprawnianie zaburzeń funkcji, rewalidację,  kształcenie,  które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie,

Cechy instrumentalne-wszystko to, co odnosi się do sprawności działania z punktu widzenia posiadanych celów i warunków ich realizacji.

-wiedza i umiejętności, doświadczenia, zasób posiadanych sprawności(pisanie, czytanie)

Cechy kierunkowe-wszystko co charakteryzuje dążenia człowieka i jego stosunek do świata i siebie samego

-postawy, przekonania, uznane wartości, cele, ideały

-zespół cech składających się na uczuciowo-wolicjonalną stronę osobowości

Kształcenie specjalne a rewalidacja

Analiza definicji kształcenia specjalnego pozwala na wyodrębnienie 4 wariantów:

• Rewalidacja jako element kształcenia specjalnego

• Rewalidacja jako jeden z elementów składowych kształcenia specjalnego

• Rewalidacja jako wzbogacenie kształcenia specjalnego; wyznacznik jego skuteczności

Działania inicjujące

-inicjują proces autorewalidacji i uczestnictwa w nim. Kierują uwagę na kształtowanie dyspozycji kierunkowych. Działanie to sprowadza się w rewalidacji i rehabilitacji do wzbudzania potrzeby współdziałania, z czasem do przyjmowania odpowiedzialności za siebie.

Działania realizujące

-oddziaływanie na czynności wychowanka (do spraw motoryki, korygowania mowy itd.)

-dominuje w obszarze działań rewalidacyjnych i rehabilitacyjnych oraz nauczania

-skierowane na kształtowanie dyspozycji instrumentalnych

-dominuje realizator, rehabilitant, nauczyciel