Zaburzenia wg kaczmarka (klasyfikacja objawowa)

1 zaburzenia treści

2 zaburzenia języka

* zaburzenia samoistne

a niemota

b afazja

c alalia

* zaburzenia niesamoistne

d agramatyczne

e przejęzyczenia

3 zaburzenia substancji

* w płaszczyźnie subrasegmentalnej

a jąkanie

b głos i wymowa bezkrtaniowców

c nosowanie

(otwarte i zamknięte)

d zaburzenia spostrzegania i odtwarzania układów rytmicznych

e zaburzenia głosowe (afonia)

f giełkot

g tachylalia

h baradylalia

* w płaszczyźnie segmentalnej

a dyslalie -substytucje -deformacje

b dysatrofonia

* w płaszczyźnie suprasegmentalnej

a palatolalia

b mutyzm

KLASYFIKACJA PRZYCZYNOWA WG STYCZEK

1 dysglosja

warg, zęby, podniebienie miękkie, podniebienie twarde, języczek, język, żuchwa

2 dyzartia

3 afazja

4 dyslalia

5 jąkanie

6 nerwice mowy

7 oligofazja

8 schizofazja

MOWA BEZDŹWIĘCZNA

Jest to zaburzenie kategorii dźwięczności tzn. głoski półotwarte i samogłoski są wymawiane prawidłowo

PRZYCZYNA zaburzenia słuchu fonematycznego

Objawia się to w pisaniu bezdźwięcznie

Kolejność : szczelinowe (w w' z ż ź) zwartoszczelinowe (dz dż dź) zwrte (b b' d g g') im większa szczelina tym łatwiej udźwięcznić; im dalej od miejsca artykulacji od strun głosowych tym łatwiej wywołać

WYWOŁYWANIE

1)pokazać że głoski można poczuć na krtani (najpierw samogłoski a u... potem p-m t-n ś-l)

2) przechodzimy do f-w rozróżnianie

3) wywoływanie w (ł-> w)

4) wa we wata kawa; wa we w' wino itd

PROBLEM Z k g

K g= t d

PRZYCZYNA niezastosowanie zwarcia krtaniowego

WYWOŁYWANIE:

Naciskamy palcem na język mówimy t z naciskiem i wychodzi g a z d wychodzi k

DENTALIZOWANE

S,z,c,dz,ś,ź,ć,dź,sz,ż,cz,dż

Substytucje/ zastępstwa sz,ż,cz,dż-> s,z,c,dz,ś,ź, ć,dź,t,d,h,f,k

Deformacje: boczna, dorsalna (warunkowa), przyzębowa międzyzębowa, boczna miedzyzębowa, świszcząca, boczna:

a)synkretyczna- język jak przy l- powietrze ucieka bokiem

b)asymetryczna- język ucieka na boki, powietrze też

WYWOŁYWANIE

Jeżeli są zastępowane to wywołujemy przez czubek języka do dziąseł wargi lekko zaokrąglone i dmuchamy

Jeśli dz mówi bokiem każemy mówić t dziąsłowe i powoli zbliżać zęby i zaokrąglać wargi

S,Z,C,DZ->śżćdź t,d,f,k-SUBSTYTUCJE

Deformacje

~~międzyzębowa

~~boczne

~~zbyt ostre brzmienie (sigmatismussiridens)

~~połmiekkie np. s'

WYWOŁYWANIE

T+dentalizacja+ przedłużanie = s lub nitka między dolne jedynki język przy supełku uśmiech i mówimy t=s

F+ dentalizacja =s

Sz=s, sztól- stół- przyciskać łopatką język do dołu

As->a i s z supełkiem

Przy bocznej artykulecji dobrze jest wyjśc od t (bo nei ma bocznej artykulacji)można dmuchać żeby było na środku

Międzyzębowe s łatwo wywołać ale trudniej z utrwalaniem z powodu cofnięcia języka

Jeżeli wywoła się jedna głoskę np. s to reszta wyjdzie przez powtórzenie- musi zapamiętać położenie języka

Ś,ź,ć,dź-> szcdz sz,ż,cz,dż ,t,d,h ->substytucje

Najtrudniejsze do wywołania

Deformacje: międzyzebowe, boczne, półotwarte

Praca

Międzyzębowe-> supełek

Boczne-> brzmi jak dwie oddielne głoski

WYWOŁYWANIE

HI+DENTALIZACJE= S'

T'T'T'+DENTALIZACJA= C'

PRZEDŁUŻENIE Ć= Ś

PRZEDŁUŻENIE DŹ= Ź

WADY R- ROTACYZM /RERANIE

pararotacyzm- zastepowanie np. r->l

2rotacyzm właściwy- deformacje: dwuwargowe(jak prr u konia), wargowo-zębowe, międzyzębowe, przyzębowe, dziąsłowe(długie r ale poprawne),języczkowe(tusk), tylnojęzykowe, gardłowe, krtaniowe, policzkowe (powietrze ucieka bokiem), boczne(język ucieka do policzka), szczękowe (kłapie szczękami)

PRZYCZYNY:najczęściej niesprawny język lub zła jego budowa np.; za krótkie wędzidełko, mało ruchliwy język, krótki i gruby język, zbyt wczesne próby nakłaniania dz do mówienia r, brak rozróżnienia r i l

WYWOŁYWANIE:wymawianie d dziąsłowego, t. D. Na przemian; tu du te de td.d.a-ćwiczenie fonetyczne to prawie r drga tak jak r

Potrącanie małym palcem/ szpatułką języka przy wymowie d., potem d. W grupach spółgłoskowych -tez z potrącaniem. Trycać coraz dalej język żeby usta broda i zanim dz się spostrzeże to gada r :D

Listę wyrazów zamiast r to d. Powtarzać b wyraźnie.