MIKROBIOLOGIA wykład I 22

MIKROBIOLOGIA wykład I 22.02.10r

-Nauka biologiczna zajmująca się zagadnieniami związanymi z mikroorganizmami (ni dostrzegalnych gołym okiem) Gr. mikros-mały bios-życie logos-nauka

-metody identyfikacji i hodowli drobnoustrojów

-rola drobnoustrojów w środowiskach ich bytowania

-opracowanie metod wykorzystania drobnoustrojów

-drobnoustroje chorobotwórcze, komensale, symbiotyczne

-profilaktyka, diagnostyka i epidemiologia

-walka z drobnoustrojami chorobotwórczymi dla człowieka i zabezpieczania się przed ich szkodliwym działaniem

Antoni Van Leeuwenhook (1632-1723)

-konstrukcja mikroskopu powiększającego o ok. 270x

-najstarsze dokumenty rzeczowe istnienia drobnoustrojów , ponad 300 listów do Royal Society London 1667-1683

-w 1673 pierwszy opis drobnoustrojów

-ang. lekarz, odkrywca szczepień ochronnych przeciwko ospie

-austro-węgierski lekarz-położnik, pionier antyseptyki

-odkrył, że zarazki przenoszone są przez narzędzia i ręce chirurgów

-wykrył, że gorączka połogowa to to samo co zakażenie krwi

-nakazał chlorowanie narzędzi i rąk

-francuski chemik i prekursor mikrobiologii

-twórca mikrobiologii przemysłowej (pasteryzacja)

-badał zjawiska odporności poszczepiennej i opracował szczepionki p.wściekliźnie (`'ojciec wakcynacji''), wąglikowi, cholerze

-ogłosił wyniki badań nad fermentacją i gniciem

-odkrywca m.in. bakterii wywołującej cholerę i gruźlicę (Nagroda Nobla 1905r za Bad. Nad gruźlicą)

-udoskonalił metodę hodowli drobnoustrojów

-wprowadził pożywki zestalone żelatyną

-odkrywca m.in. bakterii wywołującej wąglika, cholerę, gruźlicę

D.Iwanowski (1864-1920)-M.Beijerick

-pionier higieny i profilaktyki leczenia

-przyczynił się do założenia wodociągów i sieci kanałów w mieście

-zajmował się wytwórczością szczepionek

-założył wytwórnię surowic i szczepionek

-wynalazca szczepionki p. durowi plamistemu

-prekursor zastosowania owadów (głównie wszy odzieżowej) zwierzęcia laboratoryjnego do hodowli zarazka tyfusu

-konwekcjonalna systematyka bakterii (oparta na cechach morfologicznych, biochemii, fizjologii)

-morfologia, barwienie Grama, źródło energii, bud. chemiczna ściany kom, materiały spichrzowe, bud.chem otoczki, wymagania pokarmowe

Trzy królestwa: Bakterie, Archaea, Eukarya (pierwotniaki, grzyby, rośliny, zwierzęta)

-źródłem energii są związki organiczne

--pleśnie, grzyby kapeluszowe zbud ze strzępek tworzących grzybnię

-żyją w środowiskach ekstremalnych

-są to org. metanogenne, ekstremalne holofile i termofile

-żródłem energii są związki organiczne, nieorganiczne

Nazewnictwo wprowadził Karol Linneusz. Każdy org. Posiada podwójną nazwę: rodzaj i epitet określający gatunek

-elementy stałe: cytoplazma, nukleoid (DNA), rybosomy, mezonom, błona cytoplazmatyczna, ściana kom

-elementy dodatkowe: otoczka, rzęski, fimbrie, przetrwalniki, ziarnistości, plazmidy i transpozony

Cytoplazma- zawiera H2O, sole nieorganiczne, jony niskocząsteczkowe, polimery kwasów nukleinowych, substan. zapasowe, białka, rybosomy; stanowi środ procesów komórkowych; wypełnia kom

Nukleoid -prosta bud, kolisty, zamknięty, skręcony dwuniciowy łańcuch DNA zwany genoforem przyczepiony do mezosomu; występuje w postaci haploidu (pojedyń. chromosomu); zawiera podstawową inf.genetyczną podstawowych funkcji życiowych

Rybosomy- zbud. z podjednostki dużej 50S (23S+5S RNA) i małej 30S (16S RNA); centrum syntezy białek; zawierają 60% kw.nukleinowych 40% białka;mogą występować w postaci polirybosomów (agregatów)

Mezosomy- występują w kom. prokariotycznych w formie wpuklenia błony cytoplazm. Do kom; zachodzą w nich niektóre procesy metaboliczne(synteza kw. tłuszczowych); są miejscem przyczepu nukleoidu; bierze udział w syntezie ATP (odpowiednik mitochondriom w eukariontach); centrum energetyczne kom

Błona cytoplazmatyczna-główna bariera osmotyczna umiejscowiona pomiędzy cytoplazmą a ścianą kom; grubość 2-8µm; zawiera 70% białek 30% fosfolipidów i niewielką ilość węglowodanów; posiada budowę `'płynnej mozaiki''; występują w niej nośniki lipidowe i enzymy odgrywające rolę w biosyntezie peptydoglikanu oraz swoiste receptory (transport cukru lub aminokwasów)

Błona zewnętrzna- błona okrywająca warstwę mureny; zbud z białek, fosfolipidów i LPS

LPS-lipopolisacharyd zbud z lipidu A oligosacharydowego rdzenia antygenu 0 który determinuje właściwości serologiczne

Ściana kom-nie występuje w L bakterii i Mykoplazm; jej głównym składnikiem jest peptydoglikan (mureina) zbud z długich łańcuchów polisacharydowych połączonych z tetrapeptydowymi łańcuchami aminokwasów ; posiada różną budowę u bakterii Gram(+) i Gram (-)

Otoczka-zew warstwa kom bakterii; zbud z wielocukrów; chroni przed wysychaniem; zwiększa chorobotwórczość bakterii i chroni przed fagocytozą; uczestniczy w adhezji; jest nieprzepuszczalna dla antybiotyków

Rzęski- nitkowate, długie twory białka flagelliny, wyrastające z ciałka podstaw. wbudowanego w błonę; zawierają antygeny wykorzystywane w klasyfikacji; slużą do poruszania się.

Fimbrie- ciekie, krótkie wypustki cytoplazmatyczne, zbud z białka piliny; dzieli się na: fimbrie pospolite (biorą udział w adhezji) i płciowe (w wymianie mat. genetycznego)

Przetrwalniki- spoczynkowe, przetrwalnikowe formy bakterii, które pozwalają przetrwać niekorzystne warunki środ.; charakteryzują się odwodnieniem cytoplazmy oraz grubymi i wielowarstwowymi osłonami

Wtręty cytoplazmy- sub zapasowa w cytoplazmie lub jest to zapasowe źródło energii; występują u maczugowców

Plazmidy- pozachromosomalne czynniki dziedziczności; koliste cząsteczki DNA w cytoplazmie ulegające autonomicznej replikacji niezależnie od nukleoidu; nadają cechy komórce (odporność na antybiotyki, metale ciężkie oraz zdolność do wytwarzania bakteriocyn

Transpozony- małe elem. genetyczne, ulegają `'translokacji''

Integrony- elem. genet.; możliwość włączania dużej grupy genów

	PROKARIOTA	EUKARIOTA
wielkość	1-10 µm	10-100 µm
Błona jądrowa	-	+
Jąderko	-	+
Chromosomy	pojedynczy, kolisty nukleoid	liczne w postaci liniowej
Ściana kom	zbud z peptydoglikanu	zbud z chityny lub celulozy
Mitochondriom	-	+
Chlorofil	+/- ale nie w chloroplastach	jeżeli + to w chloroplastach
		Dodatkowo: aparat Golgiego, siateczki endoplazmatyczne, lizosomy, histony, nukleosomy
Rybosomy	Małe 70 S	Duże 80 S
Sterole w błonie	-	+
Aparat mitotyczny	-	+
Witki i rzęski	uproszczonej bud	+
Typowy org	Bakterie w tym riketsje, chlamydie, sinice	Algi, grzyby, pierwotniaki