Następcy Augusta utrzymali system podział na 3 kruszce i system nominałów. Zmieniają się inskrypcje i ikonografia. Kanon przedstawień na awersie i rewersie wprowadzony przez Augusta jest już w pełni ugruntowany (Awers: portret Princepsa lub członków jego rodziny; Rewers: ideologiczne podbudowy propagandy, idei Princepsa + inskrypcje odnoszące się do Princepsa)

DYNSTIA JULIJSKO - KLAUDYJSKA 14 - 68 r

Zawartość srebra w Denarze za dynastii Julijsko-Klaudyjskiej 97% Później stopniowe psucie monety.

Tyberiusz

- coraz większa rozbudowa tytulatury awersu, np. Tyberiusz Cezar Syn Boskiego Augusta August

- na rewersie kontynuacja inskrypcji awersu np. Pontifex Maximus.

Przedstawienie Pax (siedząca kobieta, trzyma berło i gałązkę oliwną)

Klaudiusz

- na awersie inskrypcje nawiązujące do tytulatury + inskrypcje pozwalające datować monetę

- rewers - skróty np. PM (Pontifex Maximus), TR i in.

Obóz pretorianów z pretorianinem stojącym na murach (po próbie zamachu Messaliny)

Neron - reformy w 64

- na niektórych złotych monetach na rewersie inskrypcja EX NP. !

- inskrypcje mówiące o sukcesach (np. Germanikus)

- monety z wizerunkiem matki Nerona czasem na rewersie

- obniżenie wagi aureusa i denara

- mniej zawartości srebra w denarze

- inskrypcja Nero Ceasar/Augustus

- zmiana fryzury

- oszczędne inskrypcje na rewersie

- lepszy smak przedstawień ikonograficznych

FLAWIUSZE 69 - 96

Wespazjan

- wraca do wcześniejszych form sprzed reformy Nerona: max informacji o cesarzu w inskrypcjach, elementy datujące

- elementy propagandowe nawiązujące do sukcesów władcy, np. podbój Judei

„Judea Capta”, palma + żydówka + mężczyzna ze związanymi rękoma

Trajan

- bardzo rozbudowane inskrypcje

- elementem datującym jest konsulat (Trajan był 6x konsulem)

- na rewersie Felicitas z kaduceuszem i rogiem obfitości + inskr. Optimo Princeps w latach 111 - 117 (do śmierci Trajana)

DYNASTIA ANTONINÓW 96 - 192

W II wieku w Denarze 77 % srebra

Hadrian

- element datujący: forma inskrypcji awersu, która się zmienia. Na początku bardzo rozbudowana, później oszczędna (np. Hadrianus Augustus; Hadrianus Augustus PP)

- na brązowych i srebrnych monetach okręt i inkr Felicitati Augusti na rewersie (odniesienie do uratowania się Hadriana z niebezpieczeństwa na morzu)

- monety pośmiertne upamiętniające cesarzy i członków ich rodziny. Inskrypcja Divus/Diva na awersie. Na rewersie często napis consecratio + orzeł/ołtarz/stos pogrzebowy

Sabina: Diva Aug Sabina + portret

- monety personifikujące prowincje

Antoninus Pius

- portret współrządcy wraz z portretem cesarza

Denar: na awersie Pius, na rewersie młodzieńczy Marek Aureliusz

II wiek, monety bite dla cesarzowych

- Faustyna Starsza - pośmiertny aureus

- Faustyna Młodsza - bite przez ojca (Ant. Pius) i męża (M.Aureliusz) za życia i po śmierci. Te, które zawierają w inskrypcji informację, że jest córką - za panowania Piusa, jeśli takowej nie posiadają - za panowania Marka Aureliusza

Marek Aureliusz

- „armeński” (aureus ??) - na rewersie inskrypcje, siedząca kobieta + broń + inskrypcja ARME

DYNASTIA SEWERÓW 193 - 235

Septymiusz Sewer

- liczył się tylko z armią, dzięki której miał władzę (wojna domowa, na E, w Brytanii), musiał ją utrzymać. Zdecydował się zatem na obniżenie jakości kruszcu - w denarze tylko 47 % srebra

- na monetach Sewera (ew. Karakalli) kończy się napływ rzymskich monet na ziemie barbarzyńskie, a więc barbarzyńcy w jakiś sposób orientowali się, że w monecie jest mniej srebra

- kolejni cesarze będą sukcesywnie obniżać zawartość srebra. Do połowy III w moneta srebrna stanie się monetą bilonową a później miedzianą

Krakalla- nowe jednostki monetarne w 214

-ANTONINIAN =2 denarom (w teorii), srebrny. Nagłowie cezara wieniec laurowy lub nic

- BINIO - 2x aureus (na głowie korona promienista)

III WIEK

Galien (poł. III)

- problemy finansowe => waga aureusa spada poniżej 3g

- moneta srebrna zawiera tylko kilka % srebra i staje się monetą bilonową

Aurelian - nieudana próba reformy

- od jego panowania cyfra XXI + Antoninian. Miały zachować stały % srebra, ale ta reforma się nie powiodła

Probus

- monety bilonowe i miedziane

Dioklecjan (284 - 305) - reforma w 294

- przed reformą kontynuowanie monet poprzedników

- inny styl przedstawień

- skromne inskrypcje

- Aureus = 1/60 funta

- ARGENTEUS - moneta srebrna. Argenteusy nie utrzymały się i podstawą systemu monetarnego stało się złoto

- FOLLIS - moneta bilonowa, 4% srebra, waga powyżej 10g

- funkcję monet brązowych sprawują dawne denary i antoniniany

- współrządcy mieli w inskrypcji CE (Cesar) a np. Dioklecjan - Augustus

- DM - DOMINUS NOSTER

=> system ten był kontynuowany

- od Dioklecjana zróżnicowanie mennic. Było ich kilkanaście, rozsianych po całym imperium, ale każda umieszcza swój znak na monecie

Licyniusz

- inny styl przedstawień

- aureus z Nikomedii + cyfra

- ujęcie frontalne

IV WIEK

Kontantyn Wielki (306 - 337) - reformy

- SOLID - złoty, = 1/72 funta, 4,55g. Wprowadzony jeszcze w czasie, kiedy nie był jedynowładcą! W tym czasie funkcjonował tylko w tej części imperium, która należała do niego; w reszcie stare monety

- MILIARENSE - srebrna, nieco cięższa niż Silikwa

- SILIKWA - srebrna

- zredukowanie wagi Follisa

- zachował system oznaczania mennic

=> rozróżnienie Kontantyn Wielki/ syn gdy panowali równocześnie za pomocą inskrypcji Augustus/Cesar

Konstancjusz II

- DM - dominus noster

- nie wiemy jak nazywały się monety brązowe. Rozróżniane za pomocą ich wielkości, oznaczane cyframi np. AE II/III/IV

- w IV wieku frakcje solida:

SEMIS - ½ solida

TREMISSIS - 1/3 solida

Walentynian I

- solid z Antiochii

V WIEK

- zachowanie wagi solida, ale zmiana ikonografii

- właściwie zanik datowania - brak obwołań imperatorskich lub rzadziej

Teodozjusz II /ces. E/

- portret w ¾, pancerze + hełm + włócznia

Walentynian III /ces. W/

- z profilu

MEDALIONY/MULTIPLA

Są to wielokrotności awersów lub solidów. Max produkcji od II poł III - V w, chociaż pojawiły się już w czasach Augusta. Są duże, a więc mogą mieć rozbudowane inskrypcje. Służyły jako pamiątki i nagrody. Barbarzyńcy oprawiali je, dorabiali uszka i wieszali na szyję.

- za Augusta: z Lugdunum, znaleziony w Pompejach

- nie znalezione z dyn. Julisko-Klaudyjskiej

- Maxymian (za Dioklecjana - współrządca) - wartość 8 aureusów

- Klaudiusz II gocki - wartość 4 aureusów

- Magnecjusz (?) - rozbudowana inskrypcja rewersu. Cesarz ma aureolę + personifikacja Akwilei w koronie muralnej, gdzie Medalion został wybity