Tabela I: Geny mające znaczenie w procesie rozwoju i determinacji gonady.

Gen

OMIM

Lokalizacja chromosomowa

Wybrane skutki kliniczne defektu genu

IFITM1

604456

11

Wpływ na różnicowanie się i migrację komórek prapłciowych do grzebienia płciowego. Zmiany w obrębie IFITM1 i DPPA3 prowadzą do zakłóceń zasiedlania grzebienia płciowego przez komórki prapłciowe i braku rozwoju gonady. Podobny efekt wywołuje inaktywacja genu BMP4 (OMIM 112262).

Interferon induced transmembrane protein 1; FRAGILIS; CD225 antigen; IFI17; LEU13

DPPA3

608408

12p13.31

Zachowanie pluripotencjalności komórek prapłciowych podczas ich migracji do grzebienia płciowego poprzez supresję genów specyficznych dla komórek somatycznych. Zmiany w obrębie IFITM1 i DPPA3 prowadzą do zakłóceń zasiedlania grzebienia płciowego przez komórki prapłciowe i braku rozwoju gonady. Podobny efekt wywołuje inaktywacja genu BMP4 (OMIM 112262).

Developmental pluripotency associated 3; STELLA

EMX2

600035

10q26.1

Czynniki transkrypcyjne biorące udział w różnego typu interakcjach z genami zasadniczymi dla determinacji gonady i rozwoju narządów płciowych. Zmiany struktury tych genów mogą prowadzić do braku gonad, dysgenezji gonad, nieprawidłowego rozwoju narządów płciowych, łącznie z przypadkami sex-reversal (Ryc. 1). Szczegółowe informacje dostępne na stronach http://www.ihop-net.org/UniPub/iHOP oraz http://www.ncbi.nlm.nih.gov/OMIM. DMRT 1-2 podlegają ekspresji w komórkach Sertoliego.

GATA4

600576

8p23.1-p22

LHX1(LIM1)

601999

11p13-p12

LHX9

606066

1q31-q32

DMRT1

602424

9p24.3

DMRT2

604935

9p24.3

WT1

607102

11p13

delecje: zespół WAGR (Wilms tumor, Aniridia, Genitourinary malformations, mental Retardation; OMIM 194072); mutacje: zespół Denys-Drasha (OMIM 194080); zespół Frasiera (OMIM 136680).

W zakresie układu płciowego wszystkie zespoły charakteryzuje częste współistnienie XY dysgenezji gonad z cechami obojnactwa rzekomego męskiego. Zespół Denys-Drasha cechuje możliwość wystąpienia guza Wilmsa oraz gonadoblastoma, zespół Frasiera - głównie gonadoblastoma.

Wilms tumor 1 gene

SF1

184757

9q33

Regulator hydroksylaz steroidowych. Zaburzenia rozwojowe nadnerczy, jąder (XY sex-reversal), u innych chorych cechy obojnactwa rzekomego męskiego.

Wpływ na ekspresję AMH; zespół przetrwałych struktur po kanałach Müllera u mężczyzn.

Steroidogenic factor 1; NR5A1; AD4BP; FTZF1

SRY

480000

Yp11.3

Determinacja jądra; Przypadki sex-reversal.

Mutacje genu u SRY(+) XY-kobiet z (czystą) dysgenzją gonad (zespół Swyera; OMIM 306100);

Nieuprawnione crossing-over między chromosomami X i Y u SRY(+) XX-mężczyzn lub XX-hermafrodytów.

Sex-determining region Y

SOX9

608160

17q25

Mutacje: XY sex-reversal i campomelic dysplasia (OMIM 114290).

Duplikacje u SRY(-) mężczyzn.

SRY (sex determining region Y)-box 9

DAX1

300473

Xp21.3-p21.2

Przypuszczalnie ważny dla różnicowania jajnika.

Disomia: XY- sex-reversal (zablokowanie SRY) Znajduje się pod kontrolą genu WNT4 (OMIM 603490) zokalizowanym w regionie 1p35-p31. Duplikacje WNT4 i nadekspresja DAX1 również prowadzą do XY sex-reversal.

Mutacje lub delecje: adrenal hypoplasia congenita (AHC) oraz hipogonadyzm hipogonadotropowy.

DSS-AHC critical region on the X chromosome 1, gene 1; NR0B1