stanowienie prawa przez uchwalanie ustaw (w tym budżetu państwa) oraz ogłaszanie uchwał
określanie podstawowych kierunków działalności państwa
Funkcja kreacyjna[edytuj]
powoływanie na stanowiska i zatwierdzanie składu rządu
w szczególnym wypadku - prawo do samodzielnego powołania rządu (w przypadku uchwalenia wotum nieufności)
wybór i powoływanie na stanowiska:
zastępcy przewodniczącego i członków Trybunału Stanu
sędziów Trybunału Konstytucyjnego
członków Krajowej Rady Sądownictwa (spośród posłów)
członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rady Polityki Pieniężnej
Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka
prezesów Najwyższej Izby Kontroli, Narodowego Banku Polskiego
Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych
prezesa i członków kolegium Instytutu Pamięci Narodowej
powoływanie osób na niektóre inne stanowiska państwowe przez Marszałka Sejmu w porozumieniu z odpowiednimi organami (zobacz: Marszałek Sejmu)
Funkcja kontrolna[edytuj]
wotum nieufności wobec rządu lub konkretnego ministra
absolutorium budżetowe
zapytania i interpelacje skierowane do członków rządu, prezesa NIK lub NBP (osoby, do których skierowane są zapytania i interpelacje mają 21 dni na odpowiedź)
Senat spełniał rolę izby korygującej projekty ustaw uchwalonych wcześniej przez izbę niższą - Sejm.