SKALA LEONHARDT - SKALA ROZWOJU NIEWIDOMYCH DZIECI W WIEKU 0-2 LATA

Składa się z 173 punktów pogrupowanych w 6 obszarów rozwojowych:

1. postawa-motoryka
2. zmysł słuchu
3. komunikacja
4. zmysł dotyku: rozpoznawanie i zręczność ruchów
5. rozwój poznawczy
6. nawyki

POSTAWA-MOTORYKA

• Poziom pierwszy- postawa, obserwacja zmian pozycji, które dziecko jest w stanie uzyskać w pierwszym roku życia. 1-11 pkt

• Poziom drugi- przemieszczanie się (chodzenie), rozpoznanie wszystkich wcześniejszych warunków koniecznych do tego, aby dziecko zaczęło chodzić z uwzględnieniem specyfiki występujących u niego deficytów. 1-18 pkt

• Poziom trzeci- samodzielność. 1-13 pkt

ZMYSŁ SŁUCHU
(podział na poziomy przebiega wg kryterium chronologicznego

• Poziom pierwszy- zachowania rozpoczynające się w pierwszych msc życia, nawet gdy ich rozwój trwa do końca pierwszego życia. 1- 17 pkt

• Poziom drugi- zachowania od 12-24 msc życia. 18- 31 pkt

KOMUNIKACJA
Dwa rodzaje punktów odpowiadających dwom komponentom porozumiewania się:
A. chęć komunikacji
B. rozumienie

• Poziom pierwszy- interakcje, odpowiada powstawaniu więzi matka-dziecko, oraz pierwszych interakcji dziecka z otoczeniem. 1- 11 pkt

• Poziom drugi- komunikacja, dotyczy porozumiewania się, obrazuje umiejętności dziecka w wyrażaniu swoich potrzeb, oraz uczuć w miarę coraz lepszego rozumienia kodu osoby dorosłej. 1-13 pkt

• Poziom trzeci- opanowywanie mowy, skoncentrowany na opisie rozwoju takich zachowań komunikacyjnych, które prowadzą do opanowania języka mówionego. 1-16 pkt

ZMYSŁ DOTYKU: ROZPOZNAWANIE I ZRĘCZNOŚĆ RUCHÓW

• Poziom pierwszy- wstępny, odkrycie rąk jako organu postrzegania rzeczywistości, jak również odkrywanie świata przedmiotów (zainteresowanie poznawcze). 1- 15 pkt

• Poziom drugi- przedmiotowy, to etap w którym przedmioty, są centrum aktywności manualnej dziecka. 1- 12 pkt

• Poziom trzeci- patrzy za pomocą rąk, na tym poziomie dzieci osiągają już wrażliwość dotykową. Ręce i dotyk zaczynają być źródłem poznania. 1- 12 pkt

ROZWÓJ POZNAWCZY

1. Schemat ciała

2. Pojęcie przestrzenne

3. Lateralizacja

4. Orientacja w czasie

5. Liczba

6. Naśladowanie

7. Wyobrażenie przedmiotu stałego (niezmiennego)

8. Kategoryzowanie

9. Pamięć werbalna

1- 27 pkt

NAWYKI

Związane ze stopniowym uzyskiwanie samodzielności przez dziecko, szczególnie jeśli chodzi o czynności jedzenia, ubierania się oraz trening czystości. 1- 16 pkt

WARUNKI I SPOSÓB STOSOWANIA SKALI

Aby uzyskane wyniki mogły być uznane za wiarygodne, należy spełnić warunki:

1.stworzenie atmosfery relaksu

2. obserwacja zabawy spontanicznej

3. obserwacja w towarzystwie rodziców lub kogoś bliskiego

4. nawiązanie dobrego kontaktu dziecko- dorosły

5. doświadczenie

6. należy ograniczyć stosowanie ołówka i papieru; robienie małych przerw

Inne kwestie, które należy uwzględnić:

• Badanie przeprowadzane w kilki sesjach, aby uniknąć zmęczenie dziecka i rodziny

• Nie należy ograniczać czasu na każdą odpowiedź

Ocenianie dziecka nie wymaga stosowania skali w całości, wybiera się punkty odpowiednie do wieku dziecka. Stosuje się te punkty, których przedział wiekowy oczekiwanej odpowiedzi odpowiada wiekowi badanego.

Skala umożliwia także przeprowadzenie jakościowej analizy rozwoju dziecka, jeśli rozpatrzymy wyniki uzyskane dla każdego obszaru. W tym celu oprócz przedziałów wiekowych, określanych orientacyjnie, możemy rozróżnić odrębne odpowiedzi na każdy z punktów:

A) zachowanie uzyskane w całości: niemowlę wykonuje czynność w sposób automatyczny, bez żadnych trudności

B) zachowanie nie w pełni opanowane: dziecko wykonuje czynność z pewnym trudem

C) z pomocą dorosłego rozpoczyna wykonywać badana czynność

D) dotychczas nie ma odpowiedzi, mimo, że już nad nią pracowano