Ergonomia i BHP 1 czerwiec 2008 - wykład 1

Informacja o zaliczeniu

Termin: 13 lipiec 2008 godz. 14:50

Forma zaliczenia: test

Informacja dodatkowa: 15 pytań (1 odpowiedź prawidłowa)

Wyniki: od razu

Wpisy: od razu

Uwagi: zagadnień BHP nie będzie na teście

Ergonomia

• dziedzina wiedzy i działalności praktycznej

• nauka stosowana zajmująca się optymalizacją systemów pracy i innych dziedzin aktywności człowieka

Ergonomia to nauka o pracy

ERGON = praca

NOMOS = prawa /naturalne

Cele kształcenia w dziedzinie ergonomii

• wiedza - przekazywanie wiedzy o celach, zadaniach, metodach ergonomii, optymalizacji warunków pracy np. wiedza o obsłudze maszyny

• umiejętności - czyli patrzenie z humanistycznego punktu widzenia na pracę np. specjalizacja stanowisk pracy

• postawy - wykształcenie postawy współuczestnictwa w kształtowaniu warunków pracy np. współpraca, współuczestnictwo pracowników

Ergonomia korekcyjna (projektowa) czyli ulepszanie istniejących stanowisk pracy

Opiera się o dane dotyczące:

• psychofizjologiczne możliwości człowieka

• techniczne do projektowania

Ergonomia koncepcyjna

• prace naukowe

• prace badawczo-rozwojowe

• projektowanie optymalnych systemów pracy z punktu widzenia możliwości psychofizycznych człowieka

Zmiany rynku pracy

• rozwój komunikacji (w tym informatycznej)

• globalizacja

• zwiększenie sektora usługowego

• zmniejszenie ilości dużych zakładów przemysłowych

• zmiany demograficzne

Skutki zmiany rynku pracy

• swobodny przepływ informacji pracowników

• zmiany treści pracy w kierunku twórczej pracy umysłowej

• zmiany organizacji i metod pracy

• telepraca

• priorytet jakości nad ilością

• przyspieszenia tempa pracy

• zmniejszająca się stabilizacja zatrudnienia

• zwiększenie konkurencyjności

• częste zmiany kwalifikacji

• przeładowanie informacyjne

Skutki zdrowotne zmian rynku

• obciążenie statyczne układu mięśniowo-szkieletowego

• stres

• obniżenie odporności poprzez choroby zawodowe

Problemy do rozwiązania dla ergonomii

• ograniczenie stresu psychospołecznego

• zmniejszenie obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego w pracy

• efektywne zatrudnienie osób starszych w starzejącej się populacji

• rehabilitacja zawodowa i społeczna

Praca uciążliwa

Praca w warunkach narażenia na działanie czynników uciążliwych środowiska pracy

Czynniki uciążliwe

To czynniki nie stanowiące zagrożenia dla zdrowia pracownika lecz utrudniające jego pracę lub przyczyniające się w istotny sposób do obniżenia zdolności do jej wykorzystywania (np. hałas)

W zależności od stopnia oddziaływania lub innych uwarunkowań pracy czynnik uciążliwy może się stać szkodliwy, a szkodliwy niebezpieczny

Brak ergonomicznych rozwiązań stanowisk pracy jest przyczyną przeciążeń prowadzących do dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego. Obecnie są one bardzo powszechne zarówno w przemyśle jak i pracy biurowej.

Zmiany degeneracyjno-zapalne układu mięśniowo-szkieletowego spowodowane są nadmiernym obciążeniem

• zapalenie stawów

• zapalenie pochewek ściągnistych

• zapalenie ścięgien

• bóle mięśni

• zwyrodnienie stawów kręgosłupa

• zapalenie nerwów

Podstawowe czynniki wpływające na obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego to:

• pozycja przy pracy

• siła zewnętrzna

• czas utrzymywania lub częstość powtarzania

Pozycja przyjmowana podczas pracy jest zdeterminowana poprzez zależności między:

• konstrukcją stanowiska pracy

• koniecznością wykonywania określonych czynności

• wymiarami antropometrycznymi operatora

Siła zewnętrzna - poziom siły wywieranej na stanowisku pracy zależy od:

• czynników związanych ze środkami pracy (masa, kształt, wielkość oraz umiejscowienie przedmiotu)

• od czasu trwania i częstotliwości wywierania siły

• kierunku działania siły

• pozycji operatora

• czynników subiektywnych związanych z operatorem (płeć, wiek, stan zdrowia i wyszkolenia, technika pracy)

Czas (częstość)

• stanowiska pracy powinny być zorganizowane w taki sposób, aby uniknąć obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego (statycznego), jak również zbyt dużej powtarzalności ruchu

• optymalna częstość powtórzeń jest uzależniona od tego, jakie części ciała są zaangażowane w wykonywanie czynności

• czynności wykonywane podczas pracy powinny być różnorodne

• optymalna częstość powtórzeń powinna uwzględniać wartość siły zewnętrznej pozycji ciała.