Dylematy etyczne pracownika socjalnego

KONIECZNOŚĆ DOKONYWANIA WYBORU MIĘDZY DZIAŁANIEM ŚCIŚLE OKREŚLONYM PRZEPISAMI A DZIAŁANIEM SKUTECZNYM. DYLEMAT WYNIKAJĄCY Z WYRAŹNEGO I ODCZUWALNEGO BRAKU SPÓJNOŚCI MIĘDZY PRZEPISAMI A PRAKTYKĄ PRACY SOCJALNEJ

DYLEMAT – SYTUACJA WYMAGAJĄCA DOKONANIA TRUDNEGO WYBORU POMIĘDZY DWOMA RÓŻNYMI ROZWIĄZANIAMI

SENS DZIAŁANIA CZŁOWIEKA, KTÓRY STOI PRZED DYLEMATEM POLEGA NA TYM, ŻE MUSI WYBRAĆ WYJŚCIE KORZYSTNIEJSZE, MNIEJSZE ZŁO.

W JĘZ POTOCZNYM DYLEMAT = I TAK ŹLE I TAK NIEDOBRZE

F.REAMER OPISUJĄC DYLEMATY ETYCZNE WIĄŻE JE Z OBSZARAMI DZIAŁANIA PRAC SOCJ: 1. ZWIĄZANE Z PRAKTYKĄ BEZPOŚREDNIĄ (OBSŁUGA KLIENTA I JEGO RODZINY); 2. ZW Z POLITYKĄ SPOŁECZNĄ I PROGRAMEM POMOCY SPOŁ; 3. ZW ZE STOSUNKAMI Z PRZEDSTAWICIELAMI WŁASNEJ PROFESJI; 4 ZWIĄZ Z KONFLIKTEM MIĘDZY WARTOŚCIAMI OSOBISTYMI A ZAWODOWYMI; 5. ZW Z PRZEDST PROFESJI PRAC SOCJ IINNYM PROFESJOM;

1. WĄTPLIWOŚCI I ROZTERKI PRZEŻYWANE PRZEZ PRAC SOCJ PRZY OGROMNEJ RÓŻNORODNOŚCI SYTUACJI JE WYWOŁUJĄCYCH, SPROWADZAJĄ SIĘ DO PYT: JAK DZIAŁAĆ? JAK POMAGAĆ SKUTECZNIE? JEST TO NIEPEWNOŚĆ WPISANA W CHARAKTER I SPECYFIKĘ TEGO ZAWODU – NIEPEWNOŚĆ CO DO SŁUSZNOŚCI DOKONYWANYCH WYBORÓW. CZY TO CO ROBIĘ JEST DLA TEGO CZŁW DOBRE? NIE JESTEŚMY NIGDY PEWNI SŁUSZNOŚCI PODJĘTEJ DECYZJI. CZY ABY NIE SZKODZĘ? CZY MOJA POMOC NIE POGARSZA SYTUACJI W RODZINIE?

UST O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE DZ.U. 13.07.2010 ZE ZM ART.12A W RAZIE BEZPOŚREDNIEGO ZAGROŻENIA ŻYCIA LUB ZDROWIA DZIECKA W ZWIĄZKU Z PRZEMOCĄ W RODZINIE PRAC SOCJ WYKONUJĄC OBOW SŁUŻBOWE MA PRAWO ODEBRAĆ DZIECKO RODZINIE I UMIEŚCIĆ JE U INNEJ NIEZAMIESZKUJĄCEJ WSPÓLNIE OSOBY BLISKIEJ. NIEZWŁOCZNIE POWIADOMIĆ SĄD RODZINNY, NIE PÓŹNIEJ NIŻ 24H.

KONIECZNOŚĆ DOKONYWANIA WYBORU MIĘDZY DZIAŁANIEM ŚCIŚLE OKREŚLONYM PRZEPISAMI A DZIAŁANIEM SKUTECZNYM

ŹRÓDŁEM TEGO RODZAJU DYLEMATÓW JEST WYRAŹNY I ODCZUWALNY BRAK SPÓJNOŚCI MIĘDZY PRZEPISAMI A PRAKTYKĄ PRACY SOCJALNEJ

ODNOSZĄ SIĘ DO: PROBLEMU PRAWDOMÓWNOŚCI WOBEC KLIENTA- CZY ZAWSZE UDZIELAĆ PEŁNYCH INF CZY ZATAIĆ COŚ DLA DOBRA KLIENTA; FINALIZOWANIE ŚWIADCZEŃ WBREW ŻYCZENIOM KLIENTA, ZAPEWNIANIE USŁUG, KONFLIKT MIĘDZY WOLNOŚCIĄ DANEJ OS A POCZUCIEM ODPOWIEDZIALNOŚCI PRACOWNIKA SOCJ; PROBLEM UTRZYMANIA TAJEMNICY ZAWODOWEJ, GDY W GRĘ WCHODZI DOBRO KLIENTA; DYLEMAT PODWÓJNEGO MANDATU (URZĘDNIK I ADWOKAT SWOJEGO KLIENTA); DYL. USTALENIA JEDNOOSOBOWEGO GOSP DOMOWEGO

2. ODNOSZĄ SIĘ DO: ROZDZIELANIA OGRANICZONYCH I TRUDNO DOSTĘPNYCH ZASOBÓW; DECYZJA O TYM, KOMU POMÓC

3. ODNOSZĄ SIĘ DO: ZGŁASZANIA WYKROCZEŃ, BŁĘDÓW POPEŁNIANYCH PRZEZ INNYCH PRAC SOCJ; CZY I JAK REAGOWAĆ NA NEGATYWNE POST INNYCH PRAC SOCJ; RELACJE MIĘDZY PRAC SOCJ A PRZEŁOŻONYM

4.ODNOSZĄ SIĘ DO: WARTOŚCI WYZNAWANE PRZEZ PRAC SOCJ MOGĄ POZOSTAWAĆ W KONFLIKCIE Z OSOBISTYMI CZY RELIGIJNYMI WARTOŚCIAMI KLIENTA; PRAC SOCJ MUSI DECYDOWAĆ, CZY W RAZIE SPRZECZNOŚCI WAŻNIEJSZE SA ZAS OSOBISTE CZY ZAWODOWE

5. ODNOSZĄ SIĘ DO: BRAK POSTRZEGANIA PRAC SOCJ JAKO PARTNERA; BRAK POMOCY, ZROZUMIENIA, ZAINTERESOWANIA ZE STRONY INNYCH PROFESJI (LEKARZ, POLICJANT, KURATOR, PIELĘGNIARKA)

W KAŻDYM PRZYPADKU PRAC SOCJ MUSI ROZWAŻYĆ ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTA, PRACODAWCY, PROFESJI I OSÓB TRZECICH W PRÓWNANIU Z WYMOGAMI WŁASNEGO SUMIENIA

Z DYLEMATAMI ETYCZNYMI PRAC SOCJ PRÓBUJĄ RADZIĆ SOBIE NA 3 SPOSOBY: POZOSTAJĄ W ZGODZIE Z WŁASNYM SUMIENIEM; DOSTOSOWUJĄ SIĘ DO PRZEPISÓW POZOSTAJĄC W KONFLIKCIE Z SAMYM SOBĄ; PRÓBUJĄ CZĘŚCIOWO DOSTOSOWAĆ SYSTEM WŁASNYCH WARTOŚCI DO PRZEPISÓW ORAZ NAGIĄĆ PRZEPISY DO WŁASNEGO SUMIENIA

Kodeks Etyczny Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych

 

Preambuła

 

Potrzeba stworzenia Kodeksu Etycznego wynika ze świadomości, iż praca socjalna jest siłą napędową zmian społecznych, sumieniem społeczeństwa.

 

Kodeks Etyczny, jako zbiór wytycznych codziennego postępowania zawodowego ma służyć wszystkim tym, którzy zdecydowali się związać swą przyszłość z zawodem pracownika socjalnego.

Również społeczeństwo ma prawo wiedzieć, że zawód pracownika socjalnego dysponuje określonymi środkami zabezpieczającymi, gwarantującymi wykonywanie zawodu w sposób rzetelny, profesjonalny i odpowiedzialny.

 

Kodeks Etyczny to nie tylko zbiór nakazów i zakazów, których należy przestrzegać, wykonując zawód pracownika socjalnego, lecz jest również przekazaniem pewnych wartości, m.in. takich jak:

- działania na rzecz dobrobytu społecznego,

- poprawa warunków bytu osób, rodzin, grup,

- działania, zaangażowanie na rzecz sprawiedliwości społecznej.

 

Kodeks nawiązuje do idei pracy socjalnej - poszanowania godności człowieka i obrony tej godności, prawa człowieka do samostanowienia, dbałość o równość szans.

 

Kodeks zawiera pewne standardy zachowań etycznych, których pracownicy socjalni muszą przestrzegać, wykonując swój zawód. Standardy te odnoszą się do zawodu, relacji ze współpracownikami, klientami, pracodawcą i społeczeństwem.

Stanowi on podstawę do rozwiązywania sporów etycznych, gdy zachodzi wątpliwość, że postępowanie pracownika socjalnego nie spełnia warunków w nim zawartych lub z niego wynikających. Kodeks stara się objąć etyczną regulacją możliwie najistotniejsze sfery aktywności pracownika socjalnego.

Ustanawiając etyczne standardy wykonywania zawodu, należy mieć jednocześnie świadomość, iż treści zawarte w kodeksie nie są ostateczne i mogą ulegać zmianom w najbliższych latach, wraz z rozwojem zawodu i świadomości społecznej.

 

Dział I

 

Ogólna postawa i sposób postępowania pracownika socjalnego.

 

1. Pracownika socjalnego powinno cechować wysokie morale zawodowe i osobiste;

2. Obowiązkiem pracownika socjalnego jest posiadanie i doskonalenie kwalifikacji zawodowych;

3. Pracownik socjalny powinien wykorzystywać w swej pracy zawodowej wiedzę, umiejętności i wartości leżące u podstaw pracy socjalnej;

4.  Pracownik socjalny zobowiązany jest kierować się w działalności zawodowej zasadą dobra klienta;

5. Pracownik socjalny zobowiązany jest przeciwstawiać się praktykom niehumanitarnym lub dyskryminujacym osobę czy grupę osób;

6. Pracownik socjalny powinien ponosić ostateczną odpowiedzialność za jakość i zakres świadczeń, do których się zobowiązuje , które zleca lub wykonuje;

7. Pracownik socjalny nie może wykorzystywać kontaktów służbowych dla własnych korzyści;

8. Pracownik socjalny powinien przestrzegać zasady, że podstawowym jego obowiązkiem zawodowym jest pomoc w rozwiązywaniu trudności życiowych klienta.

 

Dział II

 

Odpowiedzialność etyczna pracownika socjalnego wobec klienta.

 

1. Pracownik socjalny zobowiązany jest do poszanowania godności klienta i jego prawa do samostanowienia;

2. Pracownik socjalny jest zobowiązany do równego traktowania klientów bez względu na wiek, płeć, stan cywilny, orientację seksualną, narodowość, wyznanie przekonania polityczne, stan zdrowia, rasę, kolor skóry oraz inne preferencje i cechy osobiste;

3. Pracownik socjalny powinien uznać zasadę spolegliwej opiekuńczości za podstawową regułę określającą kontakty z klientem;

4. Pracownik socjalny zobowiązany jest wykazać zaangażowanie na rzecz pomocy klientowi w rozwiązywaniu jego trudności życiowych oraz wykorzystać w tym celu swoją wiedzę, umiejętności zawodowe i kompetencje;

5. Pracownik socjalny powinien - stosownie do możliwości klienta - wzmacniać jego wysiłki na rzecz życiowego usamodzielnienia;

6. Pracownik socjalny zobowiązany jest do udzielenie klientowi pełnej informacji na temat dostępnych świadczeń;

7. Pracownik socjalny powinien udzielić klientowi precyzyjnej informacji na temat uprawnień do świadczeń i wynikających stąd zobowiązań.

8. Pracownik socjalny winien zasięgnąć konsultacji współpracowników i zwierzchników w przypadku, gdy leży to w żywotnym interesie klienta;

9. Pracownik socjalny za zgodą klienta ma prawo zaprzestać świadczenia pomocy, gdy wyczerpane zostały przewidziane prawem świadczenia lub gdy takie świadczenia nie są już potrzebne;

10. Pracownik socjalny ma prawo do zmiany formy udzielanej pomocy w przypadku stwierdzenia wykorzystania świadczeń niezgodnie z przeznaczeniem;

11. Pracownik socjalny zobowiązany jest do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych od klienta w toku czynności zawodowych;

12. Pracownik socjalny ma prawo bez zgody klienta przekazywać poufne informacje wyłącznie wówczas, gdy przemawiają za tym ważne względy zawodowe.

 

Dział III

 

Odpowiedzialność etyczna pracownika socjalnego wobec współpracowników.

 

1. W swych kontaktach ze współpracownikami pracownik socjalny powinien:

- respektować wiedzę i doświadczenie;

- przestrzegać zasady lojalności zawodowej;

- w ocenach współpracowników kierować się obiektywizmem;

- w przypadku współpracowników naruszających zasady niniejszego kodeksu zająć krytyczne stanowisko w odpowiednim miejscu i czasie;

2. Pracownik socjalny powinien współpracować z innymi pracownikami socjalnymi w celu wykonywania obowiązków zawodowych;

3. Pracownik socjalny winien rozstrzygać konflikty ze współpracownikami bez uszczerbku dla klienta.

 

Dział IV

 

Odpowiedzialność etyczna pracownika socjalnego wobec pracodawcy.

 

1. Pracownik socjalny powinien przestrzegać zobowiązań podjętych wobec instytucji zatrudniającej;

2. Pracownik socjalny powinien dążyć do usprawnienia funkcjonowania macierzystej instytucji i poprawy efektywności świadczeń;

3. Pracownik socjalny powinien w sposób racjonalny dysponować środkami finansowymi i rzeczowymi przeznaczonymi na świadczenia społeczne.

 

Dział V

 

Odpowiedzialność etyczna pracownika socjalnego wobec własnego zawodu.

 

1. Obowiązkiem pracownika socjalnego jest rzetelne wykonywanie zawodu oraz pogłębianie wiedzy zawodowej;

2. Obowiązkiem pracownika socjalnego jest dbałość o integralność zawodową i właściwą rangę zawodu.

 

Dział VI

 

Odpowiedzialność etyczna pracownika socjalnego wobec społeczeństwa.

 

1. Pracownik socjalny zobowiązany jest działać na rzecz dobra ogólnego;

2. Pracownik socjalny zobowiązany jest zapewnić osobom uprawnionym dostęp do niezbędnych świadczeń i szans życiowych;

3. Pracownik socjalny powinien domagać się zmian w ustawodawstwie sprzyjających poprawie warunków życia społeczeństwa i propagować idee sprawiedliwości społecznej;

4. Pracownik socjalny powinien wspierać działania społeczności lokalnych na rzecz samopomocy społecznej oraz zachęcać do współudziału w kształtowaniu instytucji społecznych i w tworzeniu polityki społecznej.

 

Kodeks Etyczny jest zbiorem podstawowych zasad postępowania pracownika socjalnego oraz zasad jego oceny. Stanowi więc podstawowe narzędzie profesjonalisty od pomagania innym.


Wyszukiwarka