Ruch nowatorski wyrażający się w teorii i praktyce wielu krajów inspirowany był zachodzącymi przemianami społecznymi i ekonomicznymi , jak też rozwojem psychologii . Zmieniano nie tylko do usunięcia braków szkoły tradycyjnej ale wręcz do stworzenia od podstaw „ nowej szkoły” ( szkoła życia , aktywna , pracy i czynu).

     Czołowym przedstawicielem nowego kierunku był John Dewey opracował on podstawowe założenia koncepcji dydaktycznej , dającej początek ruchowi reformistycznemu którą nazwano postępową. Koncepcja progresywistyczna kształtowała się z jednej strony w wyniku krytyki poglądów herbartystów.

Przyjmując, że myślenie ściśle powiązane z działaniem jest czynnikiem warunkującym rozwój procesu uczenia się.

Uczenie się powinno przebiegać w procesach myślenia i działania a myślenie to rozwiązanie problemów , których punktem wyjścia są  odczuwalne trudności. Uczenie się jest procesem badawczym, opartym na rozwiązywaniu problemów. 

Stopnie logiczne w „akcie myślenia”

Miejsce aktywnego nauczyciela przekazującego gotową wiedzę uczniom , zajął w „szkole działania” Deweya nauczyciel - doradca, instruktor , który nie narzucał uczniom ani treści nauczania ani metod uczenia się , lecz stwarzał warunki do zdobywania różnorodnych doświadczeń.

W szkole Deweya uczniowie nie mieli „słuchać” i „odpowiadać” lecz rozwiązywać problemy wynikające z ich potrzeb i zainteresowań.

- wychowanie jednostronne

- jednostronne faworyzowanie nieekonomicznego „ uczenia się przez zadanie”

- ujmowanie zdobywania wiedzy jako czynności incydentalnych w procesie rozwoju myślenia

- przesadne respektowanie przypadkowych zainteresowań dzieci i młodzieży przy doborze treści kształcenia 

Koncepcja dydaktyki Dewega posiada wiele wartościowych haseł i postulatów. Dzięki niemu zwrócono uwagę na :

- praktyczną działalności uczniów

-uczenie się poprzez działanie

-wiązanie nauczania z życiem

- rozwijanie ich samodzielności i zainteresowań