SZKODLIWE SUBSTANJE PSYCHOAKTYWNE

• Uzależnienia

• szkodliwe substancje psychoaktywne

• powikłania ostrych i powtarzających się zatruć

• szkody zdrowotne wywołane przedawkowaniem substancji

• szkody zdrowotne wywołane niekontrolowanymi zachowaniami po ich przyjęciu

• Używanie

• zaburzenia psychiczne (w tym zaburzenia snu)

• konsekwencje społeczne

• Uzależnienia →
  opieranie się na pewnych wykładnikach zachowania społecznego może być mylące ponieważ niejednokrotnie wynika z cech osobowości a nie samego faktu przyjmowania określonej substancji.
  Nawet regularne spożywanie znacznych ilości alkoholu, zwykle związane z negatywnymi skutkami u znacznej części osób nie prowadziło przez wiele lat do uzależnienia.
  Osoba dorosła, poczytalna, powinna być w stanie, bez specjalnych interwencji terapeutycznych, ograniczyć lub zaniechać przyjmowania konkretnych substancji.
  NADUŻYWANIE SZKODLIWE → szkody zdrowotne i szkody społeczne
  UZALEŻNIENIE → szkody zdrowotne i społeczne + przymus przyjmowania, objawy abstynenncyjne + tolerancja + powszechne
  Sam rodzaj uzależnienia (alkohol, benzodwuazepiny, nikotyna, kofeina) ma drugorzędne znaczenie i wynika z raczej z przypadkowej ekspozycji osoby „zagrożonej osobowościowo” na dany rodzaj substancji.
  Uzależnienia psychiczne → miekkie
  Uzależnienia fizyczne → z cechami somatycznymi, ciężkie
  Jest to tradycyjny podział, który ma ograniczoną wartość praktyczną, chociazby dlatego ze stanom psychocznycm (;lekowi, depresji) towarzyszy szereg objawów somatycznych jak zmian cisnienaiitd itp.)
  Kryteria

• silna potrzeba, a nawet przymus przyjmowania określonej substancji

• trudności w zachowaniu kontroli nad ilością przyjmowanej substancji i okolicznościami jej przyjęcia

• obecność objawów odstawienia (abstynencyjnych)

Kryteria

• tolerancja

• poświędznie nałogowi coraz większej ilości czasu/ zaniedbywanie innych zajęc i czynności zwiazanych wcześniej z uczuciem przyjemności

• uporczywe przyjmowanie substancji pomomo doświadczania negatywnych tego skutków.

Tolerancja i zależność fizyczna

• do uzyskania takiego samego efektu potrzebne są coraz większe dawki leku

• zespoły abstynencji są awersyjne, nieprzyjemne dla pacjenta, który zaczyna poszukiwać leku nie dla nagrody, ale dla uniknięcia niemiłych objawów abstynencji.

• Tolerancja przewlekła to długotrwałe stosowanie leków uzalezniających. Zwiazane z trwałymi zmianami w mózgu, prowadzące do powrotu do nałogu pacjentów po procesie,......

W procesie uzależnienia kluczową rolę odgrywa kilka czynników:

• Ekspozycja

• Zarówno czas ekspozycji jak i ilość substancji aktywnej wykazują dużą zmienność u poszczególnych osób.

• Nie ma ustalonych wartości krytycznych używania, bezpiecznego” (nie związanego z ryzykiem wyzwolenia uzależnienia) jak i zagrażającego szybkim rozwojem nałogu.

Objawy abstynencyjne

• zaburzenia świadomości (dezorientacja w czasie i miejscu)

• omamy i złudzenia (iluzje) głównie wzrokowe, dotykowe i słuchowe

• lęk

• silne drżenia mięśniowe

• urojenia (dziania się, prześladowcze)

• podniecenie psychoruchowe

• trudnosci z zanieciem albo odwrócony rytm snu i czuwania

• nadaktywność układu autonomicznego (tachykardia, nadciśnienie rozszerzenie źrenic)

Objawy abstynencyj no alkoholowe

• Drżenia języka, powiek, lub wyciągniętych dłoni

• wzmożona potliwość

• nudności lub wymioty

• tachykardia, wzrost RR

• pobudzenie psychomotoryczne

• bóle głowy

• zaburzenia snu

• złe samopoczucie

• W POWIKŁANIACH → złudzenia wzrokowe, dotykowe, słuchowe, omamy

• lęk

Objawy abstynencyjno opiadowe

• Objawy obiektywne

• podwyższenie ciepłoty ciała

• rozszeznei źrenic ze słabą reakcją na światło

• piloerekcja → włoski stają :)

• katar

• łzawienie

• wzrost RR, tachykardia

• ziewanie

• potliwość

• zabużneia snu

• kurcze mięśniowe

• biegunka

• wymioty

• Objawy subiektywne

• pragnienai narkotyku

• nudności

• bóle mięśniowe, bóle stawowe, bóle głowy

• jadłowstręt

• światłowstręt

• osłabienie

• męczliwość

• objawy abstynencji nikotynowe

• za;racia

• wzrost łanienia

• drażliwosc

• zmecznei

• niepokój

• Objawy abstynencyjen kokainowe

• I FAZA:

• Dysforia, anhedonia, lek zaburzenia snu, myśli samobujcze

• odrętwienie brak energii 1/40h

• wzmożona senność 8/50h

• poprawa 1-4 d

• II FAZA:

• obniżony nastrój, anhedonia dysforia, lek brak energii 1/10 Tygodni!!

• III FAZA

• Silny głod kokainowy />1 miesiąc.

• Następstwa → zespół abstynencyjny, otepienny, amnestyczny; majaczenia; zaburzenia psychotyczne, nastroju, lekowe, snu

Zespół abstynencyjny

cośtam 2-3 doba

heroina 7-8 dni

kompot 10-12 dni

metadon 14-21 dni

Uzależnienia → zarówno wpływ środowiska co tendencja genetyczna.

Mechanizm uzależnienia:
Układ pobudzenia ↔ układ nagrody ↔ układ poznawczy (i układ poznawczy z układem pobudzenia)

To na SLAJDACH DUŻO WZROKOWYCH WYKRESÓW

antycypacja przyjemności → jądro półleżące → (dopamina) → układ limbiczny
(u człowieka powtarzanie przyjemności powoduje zanik efektu (dla różnych ludzi różne rzeczy są przyjemne bądź nieprzyjemne)

Narkotyki obchodzą ten proces → powtarzanie przyjemności nie zmniejsza efektu (oszukuje ten efekt )

Układ nagrody dopamino zalezne → przyjmowanie narkotyków

• kompensacja wrodzonego słabszego rozwiniecia układu nagrody

• metylofenidat:

• niski poziom receptora D2 → przyjemność

• Wysoki poziom → dyskomfort

poczatkowo człowiek przyjmuje narkotyki aby porpawci samopoczucie → aktywowac schemat nagrody