Roy Wagner, Założenie o kulturze:

Idea kultury

KULTURA - sposób mówienia o człowieku i o konkretnych przykładach realizacji człowieczeństwa widzianych ze szczególnej perspektywy.

KULTURA w najszerszym rozumieniu zawiera dążenie do sprowadzenia ludzkich działań i zamierzeń do podstawowego poziomu znaczeń po to, by zrozumieć je przez odniesienie do uniwersalnych terminów.

• Antropolog używa własnej kultury do studiowania innych i kultury ludzkiej w ogólności,

• Antropolog musi odrzucić absolutną obiektywność na rzecz względnej, powinien jak najbardziej pozbyć się uprzedzeń,

• Idea kultury stawia badacza i badanego w podobnym położeniu, każdy z nich przynależy do kultury,

• RELATYWIZM KULTUROWY - każda kultura jest równoważna innej,

• proces zrozumienia innej kultury opiera się na dążeniu do stworzenia intelektualnej więzi między nimi, powiązanie,

• Antropolog doświadcza przedmiotu badań za pomocą własnych pojęć,

• Łączenie tego rozumienia z wyobrażeniami funkcjonującymi we własnej kulturze,

• JAK DALEKO POWINNO SĘGAĆ DOŚWIADCZENIE?

→ zależne od możliwości, celu badań, metody,

• Stworzenie związków między odmiennymi kulturami ułatwia WIEDZA o każdej z nich,

• antropolog - pomost pomiędzy kulturami,

• Doświadczając nowej kultury badacz odkrywa nowe potencjały i możliwości przeżywania życia, co może doprowadzić do głębokich przemian osobowości,

• Kultura z której wyrasta nigdy nie jest widzialna, dlatego poznanie jakiejkolwiek kultury jest pierwszym poznaniem kultury w ogóle,

Czynienie kultury widzialną:

(ogólny opis sytuacji antropologa przybywającego do społeczności reprezentującej odmienną kulturę)

• Antropolg badający jakąś kulturę rozpoczyna proces jej wynajdowania,

• Tubylcy zazwyczaj piętrzą przeszkody utrzymujące intruza (badacza) na dystans - nie są spowodowane wrogością ani nie są czyś nadzwyczajnym, to typowe pierwsze stadium znajomości,

• Relacja budowana na sprowadzaniu wszystkiego do najprostszych spraw nie daje dobrych rezultatów,

• SZOK KULTUROWY - miejscowa kultura ujawnia się badaczowi jako jego własne poczucie nieodpowiedniości, jest zatraceniem siebie spowodowanym brakiem wsparcia,

• → sukces człowieka i skuteczność jego działań zależą od innych, od współudziału z nimi i zachowania kontroli w czasie porozumienia się z nimi,

• Szok kulturowy może być również odczuwany przez badaną społeczność,

• → wysiłki antropologa mają na celu zapanowanie nad szokiem kulturowym,

• Różnica między sytuacją antropologa a sytuacją innych ludzi wchodzących w przestrzeń innej kultury (podróżnicy, misjonarze) - brak porozumienia uważają za swoją winę i niedoskonałość lub tłumaczą je niechlujstwem i przewrotnością tubylców; pierwsza sytuacja prowadzi ich do szaleństwa, druga wzmacnia ich samopoczucie i dumę z przynależenia do kultury elitarnej,

• Antropologia uczy nas uprzedmiotowiania zjawisk, do których się dostosowujemy jako do „kultury”, gdy nowa sytuacja zostaje uprzedmiotowiona jako kultura, można powiedzieć, ze badacz uczy się tej „kultury”, Uprzedmiotowienia następuje razem z uczeniem się, dlatego też można mówić o wynajdywaniu kultury przez badacza,

• Rozumienie kultury jako obiektywnej, niewzruszonej całości może być jedynie „rekwizytem” przydatnym antropologowi w jego procesie wynajdywania i rozumienia kultury,

• w antropologii należy postępować tak JAKBY kultura istniała jako coś monolitycznego,

• antropolog nie może „nauczyć się” nowej kultury, lecz powinien „przyjąć ją”, aby doświadczać przekształceń swego świata,

• antropolog nie może stać się tubylcem, gdyż wymaga to porzucenia własnej kultury,

• Antropologia to badanie spraw ludzkich przy założeniu ze kultura istnieje → kultura to narzędzie,

• wszechobecny idiom, sposób rozumienia, postępowanie wobec rzeczywistości.

Wynalezienie kultury:

• WYNALEZIENIE - tam i gdzie zderzają się obce konwencje z naszymi,

• PRZEDSTAWIENIE INNEJ KULTURY - studium, opis przedmiotu badań, obraz który opisuje co przedstawia,

• Podmiot badań - obraz, badacz - artysta; użyte symbole, analogie, alegoria,

• W obu przypadkach życie ludzi jest opisywane, wyjaśniane,

• Samoświadome studium antropologiczne to dzieło sztuki - umiejętne manipulowane przez autora do momentu osiągnięcia założonego celu,

• Antropolog - artysta (Peter Bruegel, zainteresowany kondycja człowieka, niemal antropolog),

• Oboje odnajdują myśli i tematy w egzotycznym otoczeniu,

• Peter Bruegel = siła alegorii (forma w której malarz przedstawia zamierzone znaczenia swych obrazów), szczegół i naśladownictwo rzeczywistości,

• Zarówno w sztuce jak i w antropologii elementy naszej kultury pełnią rolę modeli dla interpretacji i wyjaśniania przedmiotu naszych badań, same tez podlegają interpretacji.