ĆWICZENIA FONACYJNE

• W czasie gier i zabaw ruchowych aktywizacja dzieci do wydawania odgłosów: śmiechu, niezadowolenia, stękania, zdziwienia, chuchania, cmokania, mruczenia

• Wymawiane samogłosek - a o u e i y oraz spółgłosek - m n:

• naturalna emisja głoski

• długo i płynnie na jednych wydechu

• rytmicznie i krótko z przerwami

• modulowanie wysokości (wysoko - nisko)

• eksperymenty: wypowiadamy słowo wysoko, nisko i pośrednio

• modulowanie natężęnia (głośno - cicho)

• przedłużanie wymawianych samogłosek

• na jednym wydechu z taką samą siłą wymawianie trzech samogłosek: [aou], a następnie [eyi].

• wymawiamy oddzielnie: a...o...u...e...y...i oraz płynnie aoueyi

• wymawiamy samogłoski a,o,e,u,i,y, kolejno: bezgłośnie, szeptem, półgłosem i głośno

• zabawa w echo - głośna i cicha wymowa samogłosek - wymawiamy głośno np. [a] ”echo” powtarza je coraz ciszej a a a …

• głoska [a] na wycieczce - jedzie samochodem po asfaltowej, równej powierzchni - wymawiamy ją w sposób ciągły aaaaaa, wchodzi po schodach-a a a a a, płynie łódką aaaaaaaa, jedzie na koniu a a a a.... możemy tu też dołączyć ćwiczenia zmiany wysokości i natężenia głosu

• ćwiczenie king kong ( wypowiadanie głoski a i bicie się po klatce jak king kong)

• usypiamy lalkę - lalka płacze uuu, dziecko huśta ją i stara się uspokoić - aaaaa, lalka płacze nadal - eeee , podchodzi pajac, dziwi się - oooo, podchodzi myszka, zaczyna śpiewać jej kołysankę - iiiii …

• leżąc na wznak kładziemy otwartą dłoń lekko stroną wewnętrzną na twarzy i — nie uciskając dłonią nosa i warg wymawiamy głoskę mmm płynnie, a potem m...m...m...m w sposób przerywany. staramy się zaobserwować wibracje i drżenia, jakie wywołuje głoska m ( to samo z głoską n)

• „misie” - dzieci leżą na dywanie naśladując śpiące zimą misie - oddychają nosem, buzia zamknięta. budzą się, ziewają - wdech i wydech ustami. ziewanie łączymy z wymową samogłoski [a] -fonację zaczynamy cicho, łagodnie, na wydechu

• zabawa „Wiosna i misie” budzą się wiosną, cieszą się z jej przyjścia, pomrukują z zadowolenia, śpiewają: mmma mmmo mmmu mmme mmmy, potem przedłużamy także samogłoski: mmmmaaaaa,mmmmoooo,mmmuuu,mmmeee,mmmyyy…

• dodajemy do głosek m i n samogłoski, pamiętając o utrzymaniu dźwięku na jednym tonie:

ma, mo, me, mu, mi, my,

na, no, ne, nu, ni,ny,

am, om. em, um. im. ym.

an, on, en, un, in, yn,

• mówimy krótki wierszyk, każdy inną wysokością

• mruczenie piosenki

• wymawianie coraz dłuższych zdań na jednym wydechu

• Wykorzystanie onaomatopeji

• przykładowe onomatopeje które można wykorzystać do ćw. fonacyjnych: iu iu (osiołek), eo eo (karetka), miau (kotek), hau hau (pies)

• mały piesek (szczeka cicho, wysoko) duży pies (szczeka głośno, nisko)

• ćwiczenia na akcent na onomatopejach: halo halo, kuku kuku, kici kici, pif paf, puk puk, bach, bęc, a psik

• ćwiczenia izometryczne: chodzenie „tupu tupu”, klaskanie „tik tak”

• swobodnie wymawiamy: mniam, mniam, jakbyśmy delektowali się jakimś smakołykiem

• Ćwiczenia na rytm:

• logorytmika,

• rytmizowanie imion

• mówienie rytmiczne (w takt) - wybijanie rytmu wymawianych słów z szeroko otwartymi ustami (mówienie sylabami)

• wypowiadanie słów oraz ich wyklaskiwanie,

• Ćwiczenia na tempo:

• wybijanie tempa na bębenku i wypowiadanie słów zgodnie z nim (szybko, wolno)