ZMIANOWANIE

1. Rośliny jednoroczne - np. zboża ozime, zboża jare

2. Rośliny wieloletnie - np. koniczyna biała, koniczyna czerwona, lucerna

3. Grupy użytkowe:

- zboża

- rośliny pastewne (trawy, kukurydza na kiszonkę, lucerna, sorgo)

- rośliny okopowe (ziemniaki, buraki)

- rośliny motylkowe drobnonasienne (koniczyna, lucerna)

- rośliny strączkowe (łubin, soja, groch siewny)

- rośliny przemysłowe (rzepak, gorczyca, mak)

4. Miarą wydajności roślin uprawnych jest „PLON” - mierzony w tonach na hektar, kwintalach na hektar lub decytonach na kwintal.

5. Co to jest plon główny i plon uboczny - plon główny np. zboże (ziarno), plon uboczny np. słoma.

6. Ugór - to pola wyłączone z użytkowania na krótko (na 1 do 3 lat) aby mogły być łączone do uprawy w każdej chwili. Dzielą się na:

Ugory czarne - gdzie wykonywane są zabiegi uprawowe ale nie są obsiewane np. sady.

Ugory zajęte - obsiewane roślinami jako nawóz zielony

7. Odłogi - to pola wyłączone z uprawy na wiele lat (nie pielęgnowane)

8. Rośliny uprawiane w plonie głównym zajmują 1 lub więcej okresów wegetacyjnych np. pszenica ozima, koniczyna czerwona, lucerna.

9. Rośliny uprawiane w międzyplonie - zajmują okres między dwiema roślinami wysiewanymi w plonie głównym (w ciągu 2 lat rolnik zbiera 3 plony)

10. Rośliny uprawiane w międzyplonie przeznaczamy na:

- pasze, -jako nawóz zielony, - pożytek dla pszczół

11. Rośliny uprawiane w międzyplonie dzielą się na 3 międzyplony:

- międzyplon ścierniskowy (wysiewany po zbiorze plonu głównego, zbiera się jesienią np. gorczyca, słonecznik)

- wsiewka międzyplonowa (wsiewana wiosną najczęściej w zboża np. seradela w żyto. Po zbiorze plonu głównego seradela rośnie, później jest wykorzystywana na pasze lub nawóz zielony)

- międzyplon ozimy (wysiewany jesienią od końca sierpnia do połowy września a zbierany późną wiosną. Pole po międzyplonie ozimym może być przeznaczone pod rośliny których termin siewu waha się między 2 a 3 dekadą maja np. żyto, rzepak)

12. Przykłady międzyplonów:

- żyto + międzyplon ścierniskowy np. seradela na nawóz zielony, wiosną ziemniak.

- żyto + wsiewka międzyplonowa np. seradela, wiosną ziemniak

- jęczmień jary + międzyplon ozimy np. rzepak, żyto a wiosną kukurydza na zielonkę

13. Plon wtórny - obejmuje rośliny wysiewane na polu po zbiorze międzyplonu ozimego np. -- międzyplon ozimy potem kukurydza na kiszonkę.

- międzyplon ozimy potem wysiew lucerny w mieszance z trawami.

14. Kolejność płodozmianów:

- pszenica>>> żyto, rzepak ozimy >>> pszenica ozima

Pierwszą z roślin nazywamy przedplonem a drugą rośliną następczą.

15. Następstwo roślin - to uprawa roślin w kolejności nieuwzględniającej wymagań przyrodniczych i agrotechnicznych (znaczenie negatywne). Rolnicy decydują się na to ze względów na popyt na daną uprawę.

16. Zmianowanie - to następstwo roślin po sobie, które uwzględnia biologiczne właściwości roślin oraz ich wymagania agrotechniczne i siedliskowe. Polega na wykorzystywaniu zamiennie roślin poprawiających żyzność gleb z roślinami korzystającymi.

17. Przykłady roślin fitosanitarnych: owies, gorczyca. Rośliny fitosanitarne „leczą” glebę.

18. Płodozmian - to zmianowanie roślin zaplanowane na określoną liczbę lat i określoną ilość pól dla określonego gospodarstwa.

19. Rotacja - to okres w którym jedna roślina zmianowana przejdzie przez wszystkie pola płodozmianu lub też okres w ciągu którego wszystkie rośliny zmianowania uprawiane będą na 1 polu.

20. Monokultura - to uprawa 1 gatunku na tym samym polu przez okres dłuższy niż 1 rok, np. kukurydza

21. Czynniki zmianowania:

- przyrodnicze czynniki zmianowania (warunki glebowe, klimatyczne, właściwości roślin)

- agrotechniczne czynniki zmianowania (nawożenie, nawadnianie)

22. Zmęczenie gleby - powstaje w wyniku nieprzestrzegania zasad przyrodniczych i agrotechnicznych co prowadzi do powstania niekorzystnych zmian w środowisku glebowym.

23. Przyczyny zmęczenia gleby:

- jednostronne wyczerpanie makro i mikroelementów z gleby

- zachwianie bilansu wodnego w glebie

- silny rozwój chorób i szkodników

- nie należy siać pszenicy po pszenicy, pszenicy po jęczmieniu, jęczmienia po jęczmieniu gdyż grozi to rozwojem chorób podsuszkowych tzn. chorób korzeni

- wzrost zachwaszczenia

- nieprawidłowa uprawa roli

24. Struktura zasiewu - to procentowy udział danej rośliny w całości gruntów ornych.