Rachunek ekonomiczny w transporcie

1.Definicja rachunku ekonomicznego

2.Rodzaje rachunku ekonomicznego

1.Definicja rachunku ekonomicznego

Jest to zespół metod postępowania zmierzających do podejmowania najtrafniejszych decyzji gospodarczych z punktu widzenia podmiotu podejmującego te decyzje. Rachunek ekonomiczny jest przeprowadzany wtedy, gdy istnieją alternatywne rozwiązania i trzeba wybrać z nich najkorzystniejsze.

Celem rachunku ekonomicznego jest podjęcie optymalnej decyzji gospodarczej.

Podstawowym celem rachunku ekonomicznego jest ilościowe określenie efektywności gospodarowania, czyli porównywanie osiągniętych wyników (efektów) z ponoszonymi nakładami.

Rachunek ekonomiczny składa się z rachunku kosztów i wyników integralne z sobą powiązanych.

Przedsiębiorstwo transportowe podczas prowadzenia działalności ponosi określone nakłady, których wielkość odpowiada zużyciu zasobów pracy żywej, materiałów oraz majątku. Równocześnie w wyniku sprzedaży wyprodukowanych usług uzyskuje określone efekty ekonomiczne.

Rachunek ekonomiczny pozwala na porównanie poniesionych w trakcie produkcji usług nakładów z uzyskanymi wynikami i dokonanie pomiaru efektywności podejmowanych decyzji gospodarczych.

Dlatego też inne określenie istoty rachunku ekonomicznego mówi, że jest to ogół technik porównywania pod względem ekonomicznym opłacalności danego przedsięwzięcia, poprzez kalkulację nakładów i wyników przy różnych alternatywnych wariantach osiągnięcia celu gospodarczego.

Efekty działalności gospodarczej przedsiębiorstwa transportowego mogą być określone poprzez następujące wielkości:

- wielkość przewozów wyrażoną w tonach i tonokilometrach (przewozy ładunków) lub też w pasażerach;

- wartość zrealizowanych usług przewozowych spedycyjnych i innych, na podstawie cen umownych Lub taryfowych;

-wielkość zysku uzyskiwanego przez przedsiębiorstwo;

Na nakłady przedsiębiorstwa transportowego wpływają:

-nakłady pracy żywej (wielkość zatrudnienia, suma godzin przepracowanych przez wszystkich pracowników, wysokość wynagrodzeń podstawowych i dodatkowych);

-nakładów pracy uprzedmiotowionej (wartość środków trwałych, kosztu amortyzacji);

-wysokość kosztów produkcji;

-wysokości kosztów pozaprodukcyjnych ;

Podstawą rachunku ekonomicznego jest zasada racjonalnego gospodarowania, występująca w dwóch postaciach; są to:

-zasada maksymalizacji efektu, przy określonych nakładach;

-zasada minimalizacji nakładów, przy osiąganiu określonego efektu.

2.Rodzaje rachunku ekonomicznego

Efektywnościowy - nakład jest z góry określony i zadaniem rachunku jest maksymalizacja efektu;

Oszczędnościowy- efekt jest z góry określony i zadaniem rachunku zminimalizowanie nakładu;

Optymalizacyjny - dostosowanie nakładów i efektów tak, aby w danym rachunkach osiągać optimum, czyli układ, przy którym nie opłaca się zwiększać nakładu ani oczekiwać korzystniejszego efektu.

W transporcie zasada racjonalnego gospodarowania jest stosowana głownie w postaci minimalizacji nakładów, przy osiąganiu określonego efektu za względu na problem z maksymalizacją efektu, który w dużym stopniu jest niezależny od przedsiębiorstwa transportowego.