Główne kierunki filozofii - pytania z kolokwium semestralnego
dra Klemczaka

Grupa I:

1. Kto jest autorem formuły: miarą wszystkich rzeczy jest człowiek? W jaki sposób uzasadnia on względność poznania?

2. Wyjaśnij twierdzenie Sokratesa: cnota (arete) jest wiedzą. Jaka jest podstawa (założenie) sokratejskiego intelektualizmu etycznego?

3. Proszę przedstawić zasadnicze różnice pomiędzy filozofią Arystotelesa i Platona. Na czym skupia się krytyka ucznia w stosunku do swojego mistrza?

4. Proszę przedstawić krótko: a) etykę Epikura, b) fizykę Epikura

5. Przedstaw koncepcją Państwa Bożego (kto ją sformułował? I kiedy?) i jej znaczenie dla filozofii średniowiecznej.

6. Proszę przedstawić kwestie postawione przez Boecjusza w przekładzie Izagogi Porfiriusza, które zainspirowały średniowieczny spór o uniwersalia. Spróbuj wyjaśnić istotę sporu o uniwersalia poprzez krótką charakterystykę najważniejszych stanowisk i ich przedstawicieli.

7. Aprioryczny dowód przeprowadzony przez Anzelma z Canterbury, oparty na założeniu realizmu pojęciowego różni się od dowodów aposteriorycznych podejmowanych w XIII wieku między innymi przez św. Tomasza. Wskaż na czym polega różnica w argumentacji.

8. Proszę wyjaśnić (zdefiniować tłumacząc) maksimum w jednym zdaniu następujące pojęcia:

- arche

- logos

- arete

- polis

- theoria

- physis

- nomoi

- paideia

- psyche

- kosmos

- ratio

- auctoritas

- fides

- trivium

- quadrivium

- ens - esentia - esse

- substantia

- deus

Grupa II:

1. Kto twierdził, że „świat jest wiecznie żywym ogniem, który się stopniowo zapala i stopniowo gaśnie”? Wyjaśnij tę myśl w kontekście jego filozofii.

2. Na czym polegał spór Sokratesa z sofistami? Wyjaśnij w szerszym kontekście myśli tego filozofa, np. ideału „wiedzy nieosiągniętej”.

3. Jakie były argumenty Platona na rzecz świata idealnego zawierającego wieczny i doskonały wzorzec zjawisk świata naturalnego? Co sądzili sofiści?

4. Proszę przedstawić krótko: a) koncepcję etyki Arystotelesa, b) fizykę stoików

5. Co oznacza formuła Augustyna: crede ut intelligas uwierz, abyś zrozumiał)?

6. Co kryje się za hasłem Aristoteles Latinus, kiedy i jakie zmiany w pojmowaniu filozofii wywołała recepcja dzieł Stagiryty?

7. Odróżnij od siebie: theologia passiva - theologia negativa i theologia mystica; co było przedmiotem sporu, który uruchomił ten podział?

8. Proszę wyjaśnić (zdefiniować tłumacząc) maksimum w jednym zdaniu następujące pojęcia:

- arche

- logos

- arete

- polis

- theoria

- physis

- nomoi

- paideia

- psyche

- kosmos

- ratio

- auctoritas

- fides

- trivium

- quadrivium

- ens - esentia - esse

- substantia

- deus

1