Szczegółowa tematyka wykładów z zakresu Podstaw Radiologii

Cel: Nabycie podstawowej wiedzy dotyczącej: fizycznych i technicznych

podstaw radiologii obrazowej i radioterapii, przygotowanie chorego

do badań radiologicznych. Przekazanie zasad ochrony

radiologicznej. Przedstawienie powikłań związanych z

następstwami badań lub leczenia radiologicznego oraz zakresu

opieki nad pacjentem po badaniu lub leczeniu radiologicznym

Wykład

• Działanie promieniowania jonizującego na komórki i tkanki

• Zależność biologicznych efektów promieniowania od podanej dawki

• Dawki promieniowania. Odpowiedz` systemu biologicznego na napromienianie

• Typy odczynów popromiennych w tkankach: wczesne skutki somatyczne, późne skutki promieniowania, popromienna kancerogeneza

• Skutki promieniowania dla organizmu w życiu wewnątrzmacicznym

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym

Źródła promieniowania jonizującego. Geneza systemu ochrony

radiologicznej

• Naturalne promieniowanie tła

• Ekspozycja na promieniowanie. Indywidualne dawki graniczne

Ekspozycja zawodowa na promieniowanie jonizujące

• Sposoby ochrony przed promieniowaniem

• Kontrola dawek indywidualnych: kontrola dozymetryczna, kontrola lekarska

• Ekspozycja medyczna, ludności na promieniowanie jonizujące

• Zasady ochrony pacjenta przed nadmierną ekspozycją. ekspozycja ludności

Podstawy Radiodiagnostyki

• Środki cieniujące stosowane w badaniach obrazowych

• Środki cieniujące nierozpuszczalne w wodzie

• Środki cieniujące rozpuszczalne w wodzie

• Środki cieniujące stosowane w badaniach rezonansu magnetycznego

• Środki cieniujące: pozytywne, negatywne

• Środki cieniujące stosowane w badaniach ultrasonograficznych

• Urządzenia do diagnostyki rentgenowskiej

• Uczulenia na środki cieniujące: objawy zasady leczenia

• Systemy obrazowania w rentgenodiagnostyce

• Zasady przygotowania pacjentów do wykonywania procedur z zakresu radiologii diagnostycznej

Wykład

Podstawowe wiadomości o radiodiagnostyce klasycznej innych technikach diagnostyki obrazowej

• Radiodiagnostyka analogowa cyfrowa

• Tomografia komputerowa

• Rezonans magnetyczny

• Pozytonowa tomografia emisyjna - PET

Najczęstsze wskazania do wykonywania badań

radiodiagnostycznych w zakresie:

Głowy i szyi:

Zmiany w zakresie powłok kostnych ( urazowe,nowotworowe)

Klatki piersiowej:

• Obraz rentgenowski klatki piersiowej w projekcji tylno-przedniej i bocznej

• Zapalenia płuc

• Ropień płuca

• Rozedma płuc

• Płyn w jamie opłucnowej

• Odma opłucnowa

• Nowotwory płuc

• Uogólnione powiększenie sylwetki serca

• Płyn w worku osierdziowym

• Urazy mostka , żeber, obojczyka, górnej nasady kości ramiennej

• Przełyk uchyłki . perforacja

• Nieprawidłowe położenie przepony

Jama brzuszna

• Badanie promieniem poziomym lub pionowym

• Żołądek dwunastnica diagnostyka powikłań choroby wrzodowej

• Przepuklina rozworu przełykowego

• Rak żołądka

• Diagnostyka radiologiczna jelita cienkiego

• Cechy niedrożności mechanicznej jelita cienkiego

• Jelito grube

• Wlew kontrastowy

• Rak jelita grubego

• Niedrożność jelita grubego

Wykład

Układ kostno - stawowy

• Zmiany zwyrodnieniowe kości i stawów

• Zmiany nowotworowe pierwotne i przerzutowe

• Urazy kości i stawów

Układ naczyniowy

• Angiografia: klasyczna cyfrowa, komputerowa

• Ultrasonografia

• Zwężenia tętnic szyjnych

• Tętniaki aorty brzusznej

• Niedokrwienie kończyn dolnych

• Zespoły zakrzepowe układu żylnego

Radiologia zabiegowa

• Embolizacja

• Umieszczenie filtrów w żyle głównej

• Przezskórna angioplastyka wewnątrznaczyniowa

• Zastosowanie stent-graftów

Specyfika radiologii pediatrycznej

Wykład

Radioterapia

• Podstawy fizyczne radioterapii

• Dawki promieniowania

• Radiobiologiczne podstawy radioterapii

• Typy radioterapii: teleradioterapia, brachyterapia

• Promieniowyleczalność i indeks terapeutyczny

• Kliniczne zastosowanie radioterapii

• Elementy planowania radioterapii

• Kontrola jakości leczenia

• Powikłania po radioterapii (odczyny popromienne )

Opieka pielęgniarska

• Specyfika pracy pielęgniarki w oddziale radioterapii

• Zasady bezpieczeństwa pracy i i bezpieczeństwa chorych

• Objawy niepożądane leczenia

• Odczyny wczesne

• Powikłania późne radioterapii

• Przygotowanie chorego do radioterapii

• Przygotowanie chorego na wystąpienie objawów niepożądanych

Opracowanie: dr hab.med. prof.UJ CM Włodzimierz Drożdż

Zalecana literatura:

1. Radiologia Diagnostyka obrazowa

pod redakcją Bogdana Pruszyńskiego

PZWL Warszawa 2008

2. Onkologia Podręcznik dla Pielęgniarek

Pod redakcją Arkadiusza Jeziorskiego

PZWL Warszawa 2005