SZKOŁA TRADYCYJNA (J.F.Herbart XVIII-XIXw.) „adaptatywna“

SZKOŁA AKTYWNA (J.Dewey XIX-XXw.) „wyzwalająca”

Podstawy filozoficzne

Materializm subiektywno-idealistyczny (idealizm i realizm - I. Kant) Filozofia Hegla - dominacja ogółu nad jednostką

Pragmatyzm (prawdziwe jest to co użyteczne, myślenie jest narzędziem działania)

Podstawy psychologiczne

Psychologia mechanistyczna

Behawioryzm Naturalizm J.J.Rousseau

Podstawy pedagogiczne

Absolutyzm pedagogiczny Rygoryzm

Woluntaryzm Podmiotowość ucznia

Ideologia

transmisja kulturowa, romantyzm

progresywizm

Cele kształcenia i wychowania

*akceptacja miejsca na ziemi (konformizm) *przekazywanie jak największej ilości wiedzy z różnych dziedzin (encyklopedyzm) *ukształtowanie jednostki pięknej i silnej moralnie (idee wychowania) *kult pięknego i zdrowego ciała

*poprawa jakości życia i wychowanie do demokracji *emancypacja *rozwijanie zainteresowań, zdolności, aktywności, osobowości *kooperatywne rozwiązywanie problemów *dawanie zasobu umiejętności *kreatywność, samodzielność, wolność

Treści kształcenia

*wiadomości teoretyczne z różnych dziedzin ułożone systematycznie, bardzo obciążające pamięć *przewaga nauk humanistycznych nad matematyczno-przyrodniczymi *podział na przedmioty nauczania *nauczanie dominuje nad uczeniem się

*wiedza teoretyczna podporządkowana działaniu praktycznemu *treści zgodne z zainteresowaniami uczniów *treści interdyscyplinarne, bez podziału na przedmioty *uczenie się dominuje nad nauczaniem

Metody kształcenia

Podające, słowne, odtwórcze (wykład, pogadanka, praca z książką)

Poszukujące, problemowe, twórcze, samodzielne, praktyczne (obserwacja, eksperyment, dyskusja)

Formy organizacji kształcenia

System klasowo-lekcyjny Nauczanie zbiorowe jednolite

Zajęcia laboratoryjne, warsztatowe, wycieczki, praca indywidualna i grupowa

Środki dydaktyczne

podręcznik, tablica, kreda, plansze

modele, mapy, narzędzia

Formy kontroli

zaplanowana kontrola zewnętrzna: pisemna, ustna, praktyczna

obserwacja i samokontrola

Formy oceniania

ocena werbalna, stopnie szkolne

ocena opisowa, graficzna, zaliczenie, lub brak stopni

Zasady kształcenia

Zasada stopniowania trudności Zasada systematyczności i systemowości Zasada poglądowości Zasada trwałości wiedzy

Zasada wiązania teorii z praktyką Zasada operatywności wiedzy Zasada świadomego i aktywnego udziału w zajęciach Zasada poglądowości Zasada podmiotowości ucznia

Tok pracy

podający

poszukujący

Etapy lekcji/zajęć

Stopnie formalne nauczania: *jasność *kojarzenie *system *metoda

Stopnie formalne uczenia się: *odczucie trudności *nazwanie trudności-ujęcie problemu *wysunięcie hipotez *logiczna weryfikacja hipotez *empiryczna weryfikacja hipotez i działanie zgodne z potwierdzoną hipotezą

Nauczyciel

autorytarny, dyscyplinujący, konserwatywny, schematyczny, rutyniarz, biurokrata, podporządkowany władzom zwierzchnim

facylitator, otwarty na ucznia, aktywizujący, pomysłowy, podsuwający problemy, wspierający, empatyczny, nie stosujący przemocy

Uczeń

element zbiorowości, bierny, mało samodzielny, bezkrytyczny, zastraszony, zdyscyplinowany

w centrum uwagi (pajdocentryzm), aktywny, myślący, samodzielny, twórczy, swobodny, odważny

Ekonomika szkoły

tania koncepcja nauczania zbiorowego

kosztowna idea wymagająca odpowiednio wyposażonych pracowni