3. Morfologiczny podział kości ,ich makrostruktura jako wyraz przystosowania do pełnionych funkcji.

Podział i funkcje kości

• Długie - pokryte okostną trzony, a w chrząstką szklistą nasady
  - w kończynach działają jako dźwignie
  - wewnątrz trzonu jest jama szpikowa

• Krótkie - np. nadgarstka, stępu

• Płaskie - np. sklepienia czaszki

• Różnokształtne - np. kości podstawy czaszki, kręgi, żuchwa

• Pneumatyczne - zawierają przestrzenie wypełnione powietrzem, występują w czaszce.

Rola szkieletu

• To rusztowanie ciała decydujące o jego wielkości i kształcie

• Utrzymuje ciało w określonym położeniu przestrzennym

• To mechaniczna ochrona dla wielu narządów wewnętrznych

• Magazynuje wapń

• Krwiotwórcza

Budowa kości

• Okostna - pokrywa kość, jest zbudowana z tkanki łącznej zbitej
  - nie występuje na powierzchniach stawowych
  - ma naczynia krwionośne odżywiające kość (wnikają w głąb kanalików kostnych) i nerwy oraz ich zakończenia nerwowe (czuciowe)
  - zbudowana z dwóch warstw:
  warstwa zewnętrzna - ochronna, zrasta się z mięśniami, ścięgnami,
  więzadłami.
  warstwa wewnętrzna - rozrodcza, zawiera komórki kościotwórcze
  (osteoblasty) i komórki kościogubne (osteoklasty); powoduje przyrost
  kości na grubość

• Szpik - masa gąbczasta wypełniająca wnętrze jam szpikowych kości długich i małych jamek szpikowych w kościach płaskich.
  - w kościach długich zawiera tłuszcz - to szpik żółty, który na wypadek
  konieczności może przekształcić się w czerwony
  - w czaszce, obojczyku, mostku, żebrach, kręgach, miednicy jest szpik
  czerwony (właściwy narząd krwiotwórczy - powstają tu krwinki czerwone,
  granulocyty i płytki krwi).

• Kość długa = istota zbita w trzonie, istota gąbczasta w nasadzie.
  - istota zbita jest w trzonie i na zewnątrz kości.
  Włókna kolagenowe tworzą blaszki kostne, które są ułożone ciasno, koncentrycznie wokół kanału Haviersa, tworząc osteony. Układ taki zapewnia bardzo dużą wytrzymałość.
  - istota gąbczasta - w nasadach i we wnętrzu pozostałych kości
  (nie długich)
  Beleczki kostne, luźno i nieregularnie rozmieszczone tworzą przestrzenną
  sieć przebiegającą zgodnie z kierunkiem naprężeń w pracującej kości, co
  pozwala zmniejszyć ciężar kości zachowując mocną konstrukcję.

• W istocie międzykomórkowej znajdują się:
  - sole mineralne (głównie fosforan wapnia) nadając jej twardość
  - związki organiczne; włókna kolagenowe nadające elastyczność; substancja
  białkowa w istocie międzykomórkowej nazywana jest osseiną.

Wyróżniamy 3 rodzaje komórek w kościach: osteoblasty (kościotwórcze), osteocyty (to dojrzałe osteoblasty), osteoklasty (kościogubne).

Właściwości fizyczne kości to wytrzymałość na rozciąganie i zgniatanie, twardość, elastyczność.