Blok H.

Pytanie nr 16 - Międzynarodowe następstwa powstania państwa żydowskiego w Palestynie.

Początkowe projekty powstania państwa na terenie Palestyny:

• ONZ - projekt stworzenia dwunarodowego państwa żydowsko-arabskiego, odrzucony przez państwa arabskie i ich zwolenników,

• innym pomysłem był podział terytorium, który został poparty przez 3 wielkie mocarstwa - Stany, ZSRR i Wielką Brytanię, Brytyjczykom mandat na opiekowanie się Palestyną wygasł w maju w 1948 roku,

14/15 V 1948 roku - David Ben Gurion stworzył Rząd Tymczasowy oraz Rade Tymczasową i proklamował powstanie państwa Izrael. Stany i ZSRR uznał i nawiązały stosunki z Izrealem, Brytyjczycy się wstrzymali. Państwa arabskie stanęły w opozycji.

Liga Państw Arabskich podjęła działania zbrojne już następnego dnia - w imieniu ligii wojnę podjęły Arabia Saudyjska, Egipt, Jordania, Liban, Syria, Irak i Jemen. Wojna obronna lata 1948 - 1949. Zaprzestanie walk pod presją ONZ. W 1949 - Izrael został uznany przez Wielką Brytanię - 23 I, następnie w lutym układ rozejmowy podpisał Egipt, w marcu Liban, w kwietniu Jordania, w czerwcu Syria. Irak pozostał w tym czasie ciągle w stanie wojny z Izraelem.

11 V 1949 - Izrael został przyjęty do ONZ, coraz bardziej wiązał się z USA, a coraz bardziej jego drogi rozchodziły się z ZSRR.

Skutki powstania państwa Izrael:

• Utworzenie państwa Izrael spowodowało wzrost radykalizmu na Bliskim Wschodzie, poparcie Stanów dla Izraela zwiększyły antyamerykańskie nastroje.

• Izrael stał się uczestnikiem konfliktów na Bliskim Wschodzie, był on zarówno inicjatorem wojen, jak i ich celem - wojna obronna, konflikty o wodę, kryzys sueski, wojna 6-dniowa, wojna Jom - Kippur, interwencja w Libanie 1982, formalnie Izrael podpisał traktaty pokojwe tylko z Egiptem - 1979 (Camp David) i Jordanią - 1973, takich traktatów nie podpisał z Libanem, Syrią, Arabią Saudyjską i Irakiem - te państwa nadal nie uznają Izraela.

• Problem mniejszości palestyńskiej - brak państwa, problem uchodźców, 1964 - OWP, walka o państwo Palestyna, szkolenie żołnierzy, 1975 - 1989 - wojna domowa w Libanie, udział Palestyńczyków w konflikcie - destabilizacja sytuacji w państwie,

• terroryzm międzynarodowy - wydarzenia w Monachium w 1972,

• zmiany terytorialne - po wojnie obronnej - Izrael powiększył swoje terytorium o 1/3 - Zachodni Brzeg Jordanu, Strefa Gazy, Wzgórza Golan, po wojnie 6 dniowej - Izrael ponownie zajął Strefę Gazy, Wzgórza Golan i Zachodni Brzeg Jordanu - okupacja terenów, w trakcie rokowań z Egiptem ustalono, że Izrael wycofa się z półwyspu Synaj, dostanie jednak pod kontrolę Strefę Gazy, w latach 80 Jordania zrzekła się roszczeń do Zachodniego Brzegu,

• rywalizacja mocarstw - doktryna Eisenhowera; USA po stronie Izraela, ZSRR po stronie państw arabskich,

• gospodarka - po wojnie Jom - Kippur kryzys energetyczny - państwa OPEC domagały się wycofania Izraela po wojnie, gdy ten nie zgodził się zastosowano broń gospodarczą - podwyższono ceny ropy, embargo dla sojuszników Izraela,

• powstanie Autonomii Palestyńskiej po I intifadzie, porozumienie w Oslo I 1993, nowy podmiot w prawie międzynarodowym, Izrael powoli ma wycofywać się ze stref okupowanych, ostatecznie Izrael się nie wycofał, a konflikt dalej trwa,

• nowe organizacje Hamas i Hezbollah, OWP ostatecznie uznało prawo Izraela do istnienia, konflikty z tymi organizacjami na granicy z Libanem (2006),