..........................................................................

.....................

..................

imi i nazwisko

punktacja

ocena

EGZAMIN Z GRAMATYKI OPISOWEJ J ZYKA POLSKIEGO

Podane wyra enie zapisz w transkrypcji fonetycznej i obja nij dwa (je li widzisz ich wi cej, wybierz) zjawiska artykulacyjne, jakie w nim zachodz :

Wyra enie:

Transkrypcja fonetyczna ........................................................................................................

Zjawisko fonetyczne 1. nazwa ...............................................................................................

na czym polega: ......................................................................................................................

..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

Zjawisko fonetyczne 2.: nazwa ..............................................................................................

na czym polega .......................................................................................................................

..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

Podane poł czenia zapisz dwukrotnie: zgodnie z wymogami warszawskiej i krakowsko-pozna skiej odmiany j zyka ogólnopolskiego:

wymowa warszawska

wymowa krakowsko-

pozna ska

Doko cz zdanie: Powy sze zró nicowanie wymowy dotyczy sytuacji, gdy:

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

Podany wyraz zapisz w transkrypcji fonetycznej, nast pnie zinterpretuj ka d głosk jako wariant odpowiedniego fonemu (wzór: [s’] - wariant poboczny fonemu |s|): Wyraz:

Transkrypcja fonetyczna: ..................................................................................................

Interpretacja fonologiczna: (ka da linia - jedna głoska)

.....................................................................................................

.....................................................................................................

.....................................................................................................

.....................................................................................................

.....................................................................................................

.....................................................................................................

Okre l kategori cz ci mowy podanych wyrazów według trzech klasyfikacji: Kl. semantyczna

Kl. fleksyjna

Kl. składniowa

Milewski/Jodłowski

Saloni

Laskowski

2

Dokonaj podziału podanych wyrazów na morfemy, według wzoru. Okre l status ka dego morfemu (rdze , przedrostek itd.) i jego funkcj (leksykalna, słowotwórcza, fleksyjna)

Wzór: podzi kowanie - po -

dzi k - owa - -

e

↑ ↑ ↑

↑

↑

prefiks rdze sufiks

sufiks

sufiks

f. słow. f. leks.

f.fl.

f. słow

f.fl.

a)

..................................................................................................

b)

..................................................................................................

c)

..................................................................................................

Podaj zwi złe definicje nast puj cych poj , doł cz przykłady:

a)

.....................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

b)

........................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

c)

...........................................................................................................

........................................................................................................................................

3

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

........................................................................................................................................

Dokonaj analizy słowotwórczej podanych derywatów, wypełniaj c odpowiednie rubryki.

A.

B.

...............................................................................................

...............................................................................................

parafraza słowotwórcza

parafraza słowotwórcza

...............................................................................................

...............................................................................................

wyraz(y) motywuj cy(e)

wyraz(y) motywuj cy(e)

...............................................................................................

...............................................................................................

temat słowotwórczy

temat słowotwórczy

...............................................................................................

...............................................................................................

formant (wskazanie + typ)

formant (wskazanie + typ)

...............................................................................................

...............................................................................................

współformanty

współformanty

...............................................................................................

...............................................................................................

typ derywacji ze wzgl. na funkcj formantu

typ derywacji ze wzgl. na funkcj formantu

(lub formalny typ zło enia)

(lub formalny typ zło enia)

...............................................................................................

...............................................................................................

kategoria słowotwórcza

kategoria słowotwórcza

(lub semantyczny typ zło enia)

(lub semantyczny typ zło enia)

Dokonaj analizy podanego zdania na składniki bezpo rednie, wynik przedstaw w postaci drzewa:

Zdanie:

Miejsce na drzewko (prosz dorysowa do wydrukowanego tekstu):

4

Przedstaw schemat zale no ci akomodacyjnych w poni szym zdaniu, dorysowuj c do wydrukowanego tekstu strzałki wraz z symbolami kategorii gramatycznych, podlegaj cych przekazaniu:

Moja starsza kole anka stale czyta pi dzienników i jeden tygodnik dla pa .

Podaj minimalny schemat zdaniowy (uwzgl dniaj cy tylko elementy konotowane) czasowników, u ytych w poni szych zdaniach:

a) Zdanie:

Schemat: .........................................................................................................................

B) Zdanie:

Schemat: .........................................................................................................................

Dokonaj analizy składniowej podanego zdania metod tradycyjn : przedstaw zale no ci składniowe i wska funkcje składniowe na wykresie:

Zdanie:

Miejsce na wykres:

5

Dokonaj analizy poni szego zdania wielokrotnie zło onego: a) podziel je na zdania składowe, wstawiaj c kreski i numery w podany tekst zdania;

b) na wykresie przedstaw zale no ci mi dzy poni szymi zdaniami składowymi, stosuj c konwencje graficzne, u ywane w składni;

c) okre l słownie status ka dego zdania (podrz dne, współrz dne), podaj, z którym (numer) zdaniem wchodzi w relacje i jaki typ poł czenia wyst puje (wzór: zd. 2 podrz. do 1., okolicznikowe celu, spójnikowe)

Zdanie:

Miejsce na wykres:

Opis stosunków składniowych mi dzy zdaniami:

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

zdanie .............................................................................................................................

6

Uzupełnij poni szy tekst:

Osoba jest kategori fleksyjn _________________, to znaczy, e ta cz mowy

odmienia si przez osob . Ponadto jest to kategoria klasyfikuj ca zaimków osobowych, to znaczy, e _______________________Funkcj tej kategorii jest informowanie o _____________________________________________________________________.

W typowych wypadkach pierwsza osoba liczby pojedynczej wskazuje na __________, druga - na ____________ . Trzecia osoba oznacza _____________________________

__________________ . Regularne zró nicowanie wzgl dem kategorii liczby dotyczy tylko form osoby _________, poniewa _____________________________________

________________________________________ . Wykładnikami kategorii osoby s : 1) ______________________________________, 2) ________________________

Spo ród tych dwóch wykładników tylko jeden jest obowi zkowy, mianowicie ___________ . Zaimki 1 i 2 os. lp. i lm. s bezrodzajowe, to znaczy, e

___________________________________________________________. W zakresie budowy

form

fleksyjnych

ich

charakterystyczn

cech

jest

________

______________________________________________________________________.

7