DEPRESJA
Dlaczego powinienem
za˝ywaç leki
przez min. 6 miesićy?
Przewodnik dla pacjentów
www.forumprzeciwdepresji.pl
About depression. A guide for patients and their families.
Broszura powsta∏a przy wspó∏pracy z firmà Servier
© Servier Polska
Wszystkie prawa zastrze˝one.
˚aden fragment poni˝szej publikacji nie mo˝e byç kopiowany, przechowywany w jakimkolwiek uk∏adzie pamići i transmitowany elektronicznie, mechanicznie, za pomocà fotokopii, nagraƒ lub w jakikolwiek inny sposób, bez wczeÊniejszej pisemnej zgody wydawcy.
Wst´p
Twój lekarz przepisa∏ Ci lek przeciwdepresyjny, gdy˝
uzna∏, ˝e dla poprawy Twojej kondycji psychicznej konieczne jest leczenie za pomocà leków. Aby leczenie by∏o skuteczne musisz przestrzegaç zaleconego dawko-wania i kontynuowaç terapi´ przez minimum 6 miesićy.
Nowoczesne leki przeciwdepresyjne skutecznie ∏agodzà objawy depresji, a ich dzia∏anie jest zauwa˝alne dopiero po oko∏o 2 tygodniach, leki te sà zazwyczaj dobrze tolerowane – nie powodujà uzale˝nienia, niektóre z nich mo˝na ∏àczyç z innymi lekami.
Aby lepiej zrozumieç depresj´, zapraszamy Ci´
do zapoznania siź niniejszà broszurà, gdzie znajdziesz informacje na temat objawów i leczenia depresji.
Dodatkowych informacji szukaj na stronie:
www.forumprzeciwdepresji.pl
Objawy depresji
1
Czy ostatnio, przez 2 kolejne tygodnie
odczuwa∏eÊ niektóre z tych dolegliwoÊci?
• BezsennoÊç lub nadmierna sennoÊç
• Utrata energii ˝yciowej
• Utrata apetytu lub jego wzmo˝enie
• Utrata zainteresowania seksem
• TrudnoÊci z koncentracjà
• P∏aczliwoÊç
• Przygn´bienie
• MyÊli negatywne, poczucie beznadziejnoÊci ˝ycia
• Poczucie winy
• Spowolnienie
JeÊli tak, mo˝e to oznaczaç,
˝e chorujesz na depresj´.
2
ZnajomoÊç objawów depresji mo˝e pomóc Tobie
i Twojej rodzinie w poszukiwaniu porady lekarskiej tak szybko, jak to tylko mo˝liwe. JeÊli przez co najmniej 14 dni wyst´puje u Ciebie 5 spoÊród ni˝ej wymienionych symptomów wyszczególnionych
przez Âwiatowà OrganizacjŹdrowia (WHO, World
Health Organization), oznacza to, ˝e cierpisz na depresj´:
• JesteÊ smutny przez wi´kszà cz´Êç dnia,
niemal codziennie. Czśto p∏aczesz.
• Nie jesteÊ zainteresowany wykonywaniem
codziennych czynnoÊci przez wi´kszà cz´Êç
dnia, prawie ka˝dego dnia.
• Czujesz siźmćzony prawie ka˝dego dnia.
• Twój apetyt siźmieni∏, straci∏eÊ
lub przybra∏eÊ na wadze.
• èle sypiasz, cierpisz na bezsennoÊç
lub nadmiernà sennoÊç.
• Czujesz si´ podniecony lub niespokojny,
inni te˝ to zauwa˝ajà.
• Masz trudnoÊci ze skupieniem uwagi
i myÊleniem niemal ka˝dego dnia.
Nawet proste zadania wydajà si´ trudne
do rozwiàzania, a decyzje niemo˝liwe
do podjćia.
3
• Czujesz si´ bezu˝yteczny i masz poczucie
winy prawie codziennie.
• Odczuwasz napićie.
• MyÊlisz o Êmierci, o samobójstwie.
Mo˝na tak˝e wyszczególniç kilka dodatkowych
objawów niewspomnianych przez WHO:
• Brakuje Ci zainteresowania seksem.
• Brakuje Ci pewnoÊci siebie, unikasz ludzi.
• Czujesz siźirytowany.
• Czujesz si´ bezu˝yteczny, z∏y, bezradny
i beznadziejny.
4
Pytania dotyczàce depresji
2
Czy depresja to ob∏´d?
Nie, ob∏´d jest utratà kontaktu z rzeczywistoÊcià i oznacza wiar´ w rzeczy, które nie istniejà, wià˝e siź niespójnym, nieracjonalnym zachowaniem,
natomiast depresja jest stanem zdominowanym
przez smutek bez zaburzenia kontaktu z rzeczy-
wistoÊcià. Ten stan umys∏u leczy siźa pomocà
leków i/lub psychoterapii.
5
Czy depresja Êwiadczy o s∏aboÊci?
Nie, jest ona chorobà, która mo˝e dotknàç ka˝dego w trudnym dla niego okresie ˝ycia.
Czy depresja jest ∏agodnà chorobà?
Nie, przeciwnie, cierpienie psychiczne mo˝e byç najci´˝szym cierpieniem doÊwiadczonym w ˝yciu.
Ci´˝ka depresja mo˝e prowadziç do samobójstwa.
Nale˝y pami´taç, ˝e najwi´kszym ryzykiem, jakie niesie ci´˝ka depresja jest Êmierç (dotyczy to 15% chorych na depresj´).
Czy depresja jest chorobà dziedzicznà?
Nie, w przypadku powszechnie spotykanych rodzajów depresji. Jedynie pewna jej szczególna odmiana, zwana zaburzeniem maniakalno-depresyjnym,
cz´Êciowo jest dziedziczna.
Czy depresja zmienia osobowoÊç chorujàcego?
Nie, depresja nie zmienia osobowoÊci chorujàcego, która jest sta∏à i nienaruszalnà cz´Êcià jego
to˝samoÊci.
6
Jak rodzina i znajomi powinni zachowywaç si´
w stosunku do osoby cierpiàcej na depresj´?
Najwa˝niejszà rzeczà jest zauwa˝enie smutku i zmiany w zachowaniu, a potem nak∏onienie danej osoby do rozpoczćia leczenia.
Nast´pnie nale˝y zachćiç chorego, aby konty-
nuowa∏ terapi´ do momentu ustàpienia objawów,
zwykle co najmniej 6 miesićy. JednoczeÊnie trzeba pami´taç, jak istotne jest dodawanie choremu od-wagi oraz zapewnianie go, ˝e wyleczy siź depresji.
Nale˝y to powtarzaç, gdy˝ cierpiàcym na depresj´
brakuje wiary i pewnoÊci siebie.
Pomocne jest tak˝e umawianie chorego na wizytóraz pójÊcie z nim do lekarza.
Czy chorzy na depresj´ mogà pracowaç?
Kiedy cierpi sińa depresj´, brakuje energii oraz pojawiajà si´ k∏opoty z koncentracjà.
Niezale˝nie od rodzaju pracy depresja powoduje
utratśprawnoÊci, która uniemo˝liwia rzetelne
wykonywanie obowiàzków, a nawet w wypadku
niektórych zawodów mo˝e nara˝aç na niebezpie-
czeƒstwo.
7
Czy mo˝e dojÊç do nawrotu depresji?
To mo˝e byç pierwszy i ostatni epizod depresji
w ˝yciu chorego, ale mo˝e ona pojawiç si´ pono-
wnie, gdy zaistniejà podobne sytuacje stresowe
w przysz∏oÊci. Aby zmniejszyç ryzyko nawrotu konieczne jest leczenie przez min. 6 miesićy.
W zaburzeniu maniakalno-depresyjnym, które jest cyklicznym zaburzeniem nastroju, ci´˝ka depresja wyst´puje na przemian ze stanami euforycznymi.
U niektórych osób sà to tylko epizody ci´˝kiej depresji na zmianź okresami stanu bardziej neutralnego.
Nawrotom zapobiega przyjmowanie specyficznych
leków, mi´dzy innymi stabilizatorów nastroju.
8
3 Sposoby leczenia depresji
Istniejà dwa g∏ówne sposoby leczenia depresji:
stosowanie leków przeciwdepresyjnych oraz
psychoterapia.
Stwierdzono, ˝e najlepszy efekt leczniczy wià˝e siź jednoczesnym zastosowaniem obu tych metod.
Leki przeciwdepresyjne zapewniajà szybkà ulgí sà niezb´dne w przypadku ci´˝kiej lub trwajàcej przez d∏ugi czas depresji. Niezale˝nie od rodzaju leku efekt terapii obserwuje sińajwczeÊniej po oko∏o 2 tygodniach – skuteczne leczenie musi trwaç min. 6miesićy.
W czasie depresji dochodzi do specyficznych zmian biochemicznych, a leki przeciwdepresyjne prawdo-podobnie dzia∏ajà poprzez przywracanie równowagi biochemicznej.
9
Nale˝y pami´taç o pewnych w∏aÊciwoÊciach
wspólnych dla leków przeciwdepresyjnych:
• Bardzo skutecznie ∏agodzà objawy depresji.
• Ich dzia∏anie jest powolne, ustàpienie problemów zwiàzanych ze snem i zmniejszenie napićia
mo˝na odczuç ju˝ od pierwszych dni ich
stosowania, poprawa w zakresie innych
objawów pojawia si´ po oko∏o 2 tygodniach.
• Nie powodujà uzale˝nienia, niektóre leki mo˝na nagle odstawiç bez wywo∏ania objawów
abstynencji, (takie objawy zdarzajà si´
w przypadku nag∏ego odstawienia wielu leków
uspokajajàcych, nasennych lub innych
wywo∏ujàcych uzale˝nienie).
• Nie sà lekami uspokajajàcymi: efekt ich dzia∏ania nie wyst´puje po kilku minutach od przyjćia,
a tak˝e nie zanika po kilku tygodniach
stosowania, jak to si´ dzieje w przypadku
leków uspokajajàcych.
• Niezale˝nie od tego skutecznie zapobiegajà
objawom l´ku: przy codziennym za˝ywaniu
leków przeciwdepresyjnych ostre objawy l´ku
wyst´pujà rzadziej lub mogà nawet ustàpiç.
• JeÊli dzia∏anie leków przeciwdepresyjnych
jest skuteczne, leczenie powinno trwaç min.
6 miesićy, poniewa˝ w przypadku przerwania
leczenia przed up∏ywem 6 miesićy mo˝e
dojÊç do szybkiego nawrotu depresji.
10
Jak wszystkie leki, równie˝ te przeciwdepresyjne mogà mieç dzia∏ania uboczne. Najwi´ksze prawdopo-dobieƒstwo wystàpienia takich reakcji pojawia si´
przy stosowaniu leków starszej generacji, takich jak trójpierÊcieniowe leki przeciwdepresyjne oraz nieodwracalne inhibitory MAO (niezarejestrowane w Polsce – przyp. red.).
Nowsze leki sà lepiej tolerowane, a ∏agodne objawy uboczne pojawiajà si´ w pierwszych dniach przyjmowania i ust´pujà po kilku dniach. Spo˝ywanie
alkoholu podczas stosowania leków przeciw-
depresyjnych mo˝e wywo∏ywaç sennoÊç.
Na ogó∏ nie istniejà natomiast ˝adne ograniczenia dotyczàce przyjmowania ogólnodost´pnych leków
przeciwbólowych, czy Êrodków stosowanych
w nadciÊnieniu t´tniczym lub cukrzycy.
W czasie pierwszych 2 tygodni najcz´Êciej zaleca siśtosowanie leków przeciwdepresyjnych z lekami uspokajajàcymi, aby zmniejszyç objawy l´ku zanim pojawi si´ dzia∏anie przeciwdepresyjne.
11
U niektórych osób objawy depresji ust´pujà po kilkutygodniowej terapii lekami przeciwdepresyjnymi, jednak zazwyczaj ca∏kowite wyleczenie zapewnia 6-miesićzne leczenie.
U cz´Êci chorych w celu zwi´kszenia skutecznoÊci terapeutycznej nale˝y po∏àczyç stosowanie leków z psychoterapià.
Psychoterapia mo˝e oznaczaç rozmowćhorego
z lekarzem pierwszego kontaktu, który wys∏ucha
pacjenta, oceni znaczenie jego problemów i udzieli wskazówek dotyczàcych sposobów radzenia sobie
z zaistnia∏à sytuacjà. Psychoterapia mo˝e byç
równie˝ prowadzona jako cykl spotkaƒ z psycho-
terapeutà (psychiatrà lub psychologiem).
W niektórych postaciach depresji psychoterapia
mo˝e byç wystarczajàcà metodà leczenia.
12
Pytania dotyczàce
4 leczenia depresji
Czy chorzy mogà piç alkohol w czasie
przyjmowania leków przeciwdepresyjnych?
Powinno siúnikaç spo˝ywania alkoholów w trakcie tarapii depresji. Jednak˝e sà leki, które nie wchodzà w interakcjź alkoholem.
Czy podczas stosowania leków przeciw-
depresyjnych mo˝na przyjmowaç inne leki?
Na ogó∏ nie ma ograniczeƒ dotyczàcych przyjmowania leków przeciwbólowych, antybiotyków, pigu∏ek
antykoncepcyjnych lub leków stosowanych w nad-
ciÊnieniu t´tniczym, cukrzycy i w wielu innych
chorobach, nale˝y jednak zawsze poinformowaç
lekarza o przyjmowanych lekach.
13
Czy nale˝y przestrzegaç okreÊlonej diety przy przyjmowaniu leków przeciwdepresyjnych?
W przypadku wi´kszoÊci leków przeciwdepresyjnych nie ma ˝adnych wymagaƒ dotyczàcych stosowanej
diety, z wyjàtkiem nieodwracalnych inhibitorów MAO
(niezarejestrowanych w Polsce – przyp. red.), których przyjmowanie wià˝e siźe stosowaniem specyficznej diety, aby zapobiec wystàpieniu objawów ubocznych.
Czy leki przeciwdepresyjne wp∏ywajà na ˝ycie p∏ciowe?
Stosowanie niektórych leków przeciwdepresyjnych powoduje zmniejszenie potrzeby ˝ycia p∏ciowego: obni˝enie libido. Zapytaj lekarza o lek, który nie powoduje problemów z seksem.
Czy leki przeciwdepresyjne mogà stosowaç
kobiety w cià˝y?
Decyzjó przyjmowaniu leków przeciwdepresyjnych
w czasie cià˝y nale˝y przedyskutowaç z lekarzem, poniewa˝ obecnie istnieje niewiele danych mówiàcych o medycznym zagro˝eniu p∏odu zwiàzanym ze stosowaniem tych leków.
Czy podczas stosowania leków przeciw-
depresyjnych mo˝na prowadziç samochód?
Stosowanie niektórych leków przeciwdepresyjnych mo˝e prowadziç do upoÊledzenia sprawnoÊci psycho-motorycznej, istniejà jednak˝e leki pozbawione tego negatywnego dzia∏ania. Zapytaj o nie swojego lekarza.
14
5 Niektóre postaci depresji
Istniejà dwa g∏ówne typy depresji.
Najcz´Êciej depresja wyst´puje jako reakcja na stresowe sytuacje. Mo˝e ona przyjmowaç
ci´˝kà postaç, nie zawsze istnieje jednak potrzeba leczenia szpitalnego tego typu depresji.
Nie ma ona tak˝e uwarunkowaƒ genetycznych, nie
mo˝na zatem przekazaç predyspozycji potomstwu.
Depresja w zaburzeniu maniakalno-depresyjnym
(naprzemienne wyst´powanie depresji i stanów
podwy˝szonego nastroju) ma najcz´Êciej ci´˝kà
postaç, z którà wià˝e si´ du˝e ryzyko pope∏nienia samobójstwa.
15
W tym wypadku hospitalizacja staje si´ konieczna.
To zaburzenie ma charakter cykliczny; u jego podstaw le˝y sk∏onnoÊç dziedziczna, co znaczy, ˝e mo˝na je przekazywaç potomstwu. Aby zapobiec
nawrotom zaburzeƒ maniakalno-depresyjnych,
nale˝y przyjmowaç specjalne leki, tak zwane stabilizatory nastroju, a podczas ci´˝kiego, ostrego stanu depresyjnego konieczne jest intensywne
leczenie Êrodkami przeciwdepresyjnymi.
16
Servier Polska Sp. z o.o.
01-248 Warszawa, ul. Jana Kazimierza 10
tel. (22) 594 90 00, fax (22) 594 90 10
www.servier.pl
CX/05/10/ME/01
info@pl.netgrs.com
www.forumprzeciwdepresji.pl