chemia 8 cw id 111915

UNIWERSYTET PRZYRODNICZY

Wydział Medycyny Weterynaryjnej

KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT

Zakład Biochemii

20-033 Lublin, ul. Akademicka 12

tel. 081 445 69 73

LIPIDY

(właściwości fizykochemiczne,

oznaczanie liczby kwasowej)

Zadanie 1

Celem zadania jest oznaczeni liczby kwasowej tłuszczu świeŜego i zepsutego.

Wykonanie oznaczenia

Oznaczenie wykonać dla próby tłuszczu świeŜego i analogicznie dla próby tłuszczu zepsutego.

Do kolbki stoŜkowej odwaŜyć 5 g badanego tłuszczu. Kolbkę ogrzewać na łaźni wodnej w temperaturze 50°C aŜ do całkowitego stopienia się prób-ki.

OstroŜnie dodać 25 cm3 mieszaniny alkoholowo – eterowej i wymieszać.

Do klarownego roztworu dodać 5 kropli fenoloftaleiny i miareczkować 0,1 M KOH do uzyskania trwałego zabarwienia wskaźnika w erlenmeyerce.

Obliczyć liczbę kwasową (LK) badanego tłuszczu wiedząc, Ŝe liczba kwasowa jest to ilość miligramów KOH potrzebna do zobojętnienia wolnych kwasów tłuszczowych zawartych w 1 g tłuszczu. Obliczamy ją ze wzoru: a ⋅ ,

5 611

LK =

Gdzie:

a – objętość 0,1 M KOH zuŜyta do zmiareczkowania próbki tłuszczu (odczyt z biurety)

g – odwaŜka próbki (5g)

5,611 – ilość mg KOH zawarta w 1cm3 roztworu mianowanego (0,1M KOH) Podajemy wartość liczby kwasowej dla próby tłuszczu świeŜego i zepsutego.

Zadanie 2

Celem zadania jest wykazanie obecności nienasyconego aldehydu (akroleiny) w badanej próbie tłuszczu.

Wykonanie oznaczenia

Glicerol pod wpływem środków odwadniających traci 2 cząsteczki wody i przekształca się w nienasycony aldehyd – akroleinę o nieprzyjemnym i specyficznym zapachu, bardzo łatwo rozpoznawalnym.

Do probówki wsypać szczyptę kwaśnego siarczanu potasu i dodać 2 krople oliwy. Probówkę ostroŜnie podgrzewać do wystąpienia charaktery-stycznej draŜniącej woni akroleiny. U wylotu probówki umieścić pasek bibuły zwilŜonej amoniakalnym roztworem AgNO3. Bibuła czernieje na sku-tek redukcji jonów Ag+ do metalicznego srebra przez wydzielające się pa-ry akroleiny.

Wytrącające się na bibule metaliczne srebro jest czarne, gdyŜ występuje w formie koloidalnej.

09-11-19 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 1.19.11.09

- 1 z 4 -

UNIWERSYTET PRZYRODNICZY

Wydział Medycyny Weterynaryjnej

KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT

Zakład Biochemii

20-033 Lublin, ul. Akademicka 12

tel. 081 445 69 73

Zadanie 3

Celem zadania jest wykrywanie obecności wiązań wielokrotnych w badanej próbie tłuszczu.

Wykonanie oznaczenia

Nienasycone kwasy tłuszczowe utleniają się pod wpływem KMnO4. Re-akcja ta pozwala na wykrycie i umiejscowienie podwójnego wiązania w łańcuchu węglowodorowym kwasu tłuszczowego, poniewaŜ tlen z KMnO4 przy-

łącza się w miejscu występowania tego wiązania i doprowadza do rozpadu łańcucha na fragmenty, które łatwo moŜna zidentyfikować metodami fizy-kochemicznymi.

Do probówki odmierzyć 5 cm3 0,5M Na2CO3 i dodać kroplę oliwy. Ogrzać w łaźni wodnej o temperaturze ok. 50°C przez 2 minuty. Dodawać kroplami 0,l M KMnO4 wstrząsając probówką po kaŜdej kropli nadmanganianu. KMnO4

odbarwia się, a koniec reakcji poznajemy po utrzymującym się bladoróŜowym zabarwieniu.

Zadanie 4

Celem zadania jest wykazanie obecności produktów utleniania tłusz-czy (jełczenia) takich jak aldehydy i wolnych kwasów tłuszczowych.

Wykonanie oznaczenia

Kwasy tłuszczowe nienasycone, są wraŜliwe na utlenianie. Pod wpływem światła, a takŜe i w obecności śladowych ilości metali (które stają się katalizatorami reakcji) nienasycone kwasy tłuszczowe przyłączają do po-dwójnych wiązań tlen, jednocześnie rozpadając się na aldehydy i niŜsze kwasy tłuszczowe. Przypuszcza się, Ŝe stadiami pośrednimi są związki o charakterze nadtlenków. Aldehydy o krótkich łańcuchach węglowodorowych nadają zjełczałym tłuszczom charakterystyczną, nieprzyjemną, ostrą woń, natomiast niŜsze kwasy tłuszczowe obniŜają pH.

a) Wykazanie obecności aldehydów:

Do probówki A odmierzyć 0,5 cm3 zjełczałej oliwy, a do probówki B

0,5 cm3 oliwy świeŜej. Do obu probówek dodać po 2 cm3 nasyconego roztworu NaCl i ogrzać je nad palnikiem do zagotowania, a następnie wkroplić po 5 kropli odczynnika Schiffa. Porównać powstałe zabarwienie w probów-kach.

Odczynnik Schiffa jest specyficznym odczynnikiem stosowanym do wykrywania aldehydów -

daje z nimi czerwone zabarwienie, z ketonami nie reaguje.

b) Badanie odczynu tłuszczu:

W trzech zagłębieniach płytki porcelanowej umieścić po 2 krople wo-dy i kolejno do kaŜdego z tych zagłębień dodać kroplę wody, kroplę oliwy zjełczałej i kroplę oliwy świeŜej. Po chwili dodać do wszystkich za-głębień z próbkami kroplę błękitu bromofenolowego. Obserwować zabarwienie indykatora i wyjaśnić wynik doświadczenia.

09-11-19 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 1.19.11.09

- 2 z 4 -

UNIWERSYTET PRZYRODNICZY

Wydział Medycyny Weterynaryjnej

KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT

Zakład Biochemii

20-033 Lublin, ul. Akademicka 12

tel. 081 445 69 73

Blękit bromofenolowy jest wskaźnikiem, który w pH < 3 ma barwę Ŝółtą, a w pH > 4,6 – niebieską.

Zadanie 5

Celem zadania jest badanie rozpuszczalności w wodzie i rozpuszczal-nikach organicznych.

Wykonanie oznaczenia

Do 4 probówek odmierzyć kolejno: do pierwszej 2 cm3 wody, do 2-giej 2 cm3 etanolu, do 3-ciej 2 cm3 acetonu i do 4-tej 2 cm3 chloroformu. Na-stępnie do kaŜdej probówki dodać po 5 kropli oleju i kaŜdą z probówek silnie wstrząsać aŜ do uzyskania emulsji. Wstawić do stelaŜa i obserwo-wać róŜnicę w zachowaniu się tłuszczu w poszczególnych rozpuszczalni-kach. Probówki, w których rozwarstwienie cieczy nastąpiło szybko moŜna krótko ogrzać w łaźni wodnej i ponownie wstrząsnąć. Obserwować wynik doświadczenia.

Zadanie 6

Celem zadania jest badanie rozpuszczalności barwników w tłuszczach.

Wykonanie oznaczenia

Do 2 cm3 wody destylowanej dodać 5 kropli barwnika Sudan III. Na-stępnie dodać 1 cm3 oliwy i zawartość probówki wstrząsnąć. Obserwować dystrybucję barwnika do fazy olejowej i wodnej.

Zadanie 7

Celem zadania jest obserwacja wpływu czynnika obniŜającego napięcie powierzchniowe na granicy fazy organicznej (tłuszcz) i wodnej na two-rzenie emulsji.

Wykonanie oznaczenia

Do 8 probówek odmierzyć kolejno podane w tabelce odczynniki.

numer probówki

woda

3 cm3

3cm3

3 cm3

oliwa

krople

NaOH

kropla

kwas

szczypta szczypta

tłuszczowy

mydło

kropla

detergent

kropla

Ŝółć

kropla

białko

kropla

09-11-19 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 1.19.11.09

- 3 z 4 -

UNIWERSYTET PRZYRODNICZY

Wydział Medycyny Weterynaryjnej

KATEDRA BIOCHEMII I FIZJOLOGII ZWIERZĄT

Zakład Biochemii

20-033 Lublin, ul. Akademicka 12

tel. 081 445 69 73

KaŜdą z probówek intensywnie wstrząsać przez 30 sek. aby utworzyć emulsję oliwy w wodzie. Po 15, 30, 60 sek. oraz po 2 minutach oceniamy trwałość otrzymanych emulsji. Emulsje, w których zauwaŜalne są dwie nie-mieszające się ze sobą fazy (wodna i olejowa) uznajemy za nietrwałe. Wy-niki zanotować w tabeli.

numer

trwałość emulsji po

probówki

15 sek.

30 sek.

60 sek.

2 min.

09-11-19 www.biochfiz.up.lublin.pl Wersja 1.19.11.09

- 4 z 4 -