ZESTAW ZADAŃ DO ĆWICZEŃ Z EKONOMII MATEMATYCZNEJ
– TEORIA KONSUMENTA –
Zad. 1
Zweryfikuj zasadność prowadzenia badań historycznych miejscowego rynku owoców, mając dane o cenach
oraz sprzedaŜy mango i brzoskwiń w latach 2009-2011. SprzedaŜ mango w 2009 r. to 2 tony, w 2010 r. nie uległa
zmianie, a w 2011 r. sprzedano 4 tony mango. Ceny za tonę mango to 6 tys. zł w 2009 r. oraz 7 tys. zł w latach 2010-
2011. SprzedaŜ brzoskwiń to 4,5 tony w 2009 r., 1,5 tony 2010 r. i 6 ton w 2011 r. Ceny za tonę brzoskwiń to 4 tys. zł
w 2009 r., 6 tys. zł w 2010 r. i 5 tys. zł w 2011 r.
Zad. 2
Mamy dane o cenach i zakupionych ilościach pewnego dobra oraz wydatkach na inne dobra w kolejnych okresach. Na
tej podstawie zbadaj aksjomat preferencji jawnych.
Rok
p1
x1
pii
2010
200
3
2500
2011
350
2
4000
Zad. 3
Po zatrudnieniu w dziale badań rynkowych firmy SOK&WODA S.A. otrzymujesz następujące dane na temat
miejscowego rynku:
Dochód
Cena soku
SprzedaŜ
Cena wody
SprzedaŜ soku
przeciętnego
Liczba
Rok
za litr
wody
za litr
(w litrach)
konsumenta
konsumentów
(w zł)
(w litrach)
(w zł)
(w zł)
2010
13 480
3,1
23 740
1,4
35 200
1040
2011
13 655
3,2
24 170
1,6
33 900
1022
Na podstawie danych zbuduj tabelę określającą wydatki na sok, wodę i pozostałe dobra w poszczególnych latach, a
następnie dokonaj odpowiednich obliczeń i zweryfikuj stabilność preferencji konsumentów.
Zad. 4
Jesteś właścicielem małej hurtowni artykułów spoŜywczych, w której wielkość sprzedaŜy na lokalnym rynku oraz ceny
cukru w latach 2009-2011 kształtowała się następująco:
Cena cukru
Dochód przeciętnego
SprzedaŜ cukru
Liczba gospodarstw
Rok
za kg
gospodarstwa
(w kg)
domowych
(w zł)
domowego (w zł)
2009
7700
2,80
52 880
501
2010
7360
3,20
56 200
492
2011
6840
3,50
62 720
465
1) Na podstawie danych zbuduj tabelę określającą wydatki na cukier, wydatki na pozostałe dobra oraz dochody
gospodarstw domowych znajdujących się na analizowanym rynku w poszczególnych latach.
2) Zbadaj stabilność preferencji konsumentów na tym rynku.
Zad. 5
Wiedząc, Ŝe przeciętny konsument posiadający dochody miesięczne netto w wysokości 2500 zł wydaje miesięcznie na
ubrania 225 zł, a resztę swego dochodu przeznacza na pozostałe dobra:
a) zbuduj funkcję uŜyteczności Cobba-Douglasa opisującą preferencje konsumentów, a następnie przekształć ją
do uproszczonej postaci
b) korzystając z funkcji z pkt a) znajdź funkcję popytu przeciętnego konsumenta na ubrania.
Zad. 6
Wiedząc, Ŝe udział wydatków na dobro spoŜywcze x1 w wydatkach przeciętnego konsumenta to 0,5%, a funkcja
konsumpcji uwzględniająca dobro x1 i pozostałe wydatki jako dobro x2 ma postać funkcji Cobba-Douglasa, podaj:
a) wzór na funkcję uŜyteczności przeciętnego konsumenta w podstawowej i prostszej postaci,
b) wzór na uŜyteczność krańcową x1 dla przeciętnego konsumenta,
c) wartość uŜyteczności krańcowej x1, przy konsumpcji x1 wynoszącej 3 jednostki przeliczeniowe,
d) wzór na krańcową stopę substytucji pomiędzy dobrem x1, a pozostałymi dobrami,
© Opracowanie Michał Sosnowski
1
UE Wrocław WGRiT Jelenia Góra 2012
e) znajdź funkcję popytu przeciętnego konsumenta na dobro spoŜywcze.
f) ile gotów jest zapłacić konsument za 4, a ile za 1 jednostkę przeliczeniową dobra spoŜywczego (o wysokiej
rotacji) nabywaną dziennie, jeŜeli poziom jego dochodów to 75.000 zł rocznie.
Zad. 7
Wiedząc Ŝe preferencje konsumentów mają charakter stabilny oraz Ŝe przeciętne gospodarstwo domowe przy rocznych
dochodach w wysokości 32 000 zł, wydawało przeciętnie na materace 400 zł. Na podstawie danych:
a) zbuduj funkcję opisującą zachowania konsumentów,
b) znajdź ogólne wzory pozwalające wyliczyć: uŜyteczność krańcową materacy; krańcową stopę substytucji
materacy przez pozostałe dobra oraz rozmiar popytu przeciętnego gospodarstwa domowego na materace,
c) jaka jest liczba sprzedanych materacy, jeśli na analizowanym rynku znajduje się 2 mln gospodarstw
domowych oraz jaka jest wartość sprzedaŜy na rynku, jeśli średnia cena materaca to 500 zł,
d) jak zmienią się wielkości z pkt c), gdy średnia cena materaca spadnie o 5% – jaka to będzie zmiana
procentowa tych wielkości,
e) jak zmienią się wielkości z pkt c), gdy dochód przeciętnego gospodarstwa domowego wzrośnie o 2%; jaka to
będzie zmiana procentowa tych wielkości,
f) jeŜeli jako analityk firmy produkującej materace (dobro o małej rotacji) planujesz wejście na nowy rynek, a
wiesz Ŝe nie jesteś w stanie ograniczyć sprzedaŜy konkurencji, a więc Twój produkt musi być zakupiony
„dodatkowo” jako 2. materac w danym roku, to czy zdecydujesz się na wejście w ten segment rynku, przy
Twoich kosztach nie mniejszych niŜ 300 zł na standardowy materac.
Zad. 8
Funkcja popytu na wykładzinę podłogową dana jest wzorem: W(p, I) = 3 + I/(1500p), gdzie I – to dochód roczny
gospodarstwa domowego w zł, p – cena m2 wykładziny, a W(p, I) to wielkość popytu przeciętnego gospodarstwa
domowego na wykładzinę w m2.
a) określ, ile m2 wykładziny zakupi w ciągu roku przeciętne gospodarstwo domowe, jeŜeli cena m2 wykładziny to
25 zł, zaś dochód roczny tego gospodarstwa wynosi 30 000 zł,
b) uwzględniając dane z pkt a) określ, jaki jest poziom sprzedaŜy przedsiębiorstwa wytwarzającego wykładziny,
jeŜeli jego produkt nabywa 4 mln gospodarstw domowych,
c) przy załoŜeniu, Ŝe przedsiębiorstwo wytwarzające wykładziny planowałoby sprzedaŜ 18 mln m2 wykładzin na
opanowanym przez nie rynku liczącym 4 mln gospodarstw, określ cenę, jaką naleŜałoby ustalić za m2
wykładziny,
d) wiedząc Ŝe koszt wytworzenia m2 wykładziny to 10 zł, a koszt dystrybucji 1 m2 wykładziny to 5 zł, ustal czy
planowany w pkt c) poziom sprzedaŜy przyniesie zysk czy stratę dla tego przedsiębiorstwa,
e) jaka musiałaby być sprzedaŜ przedsiębiorstwa na tym rynku, aby cena m2 wykładziny dokładnie pokryła sumę
jednostkowych kosztów produkcji i dystrybucji wykładzin,
f) do jakiej grupy gospodarstw domowych naleŜałoby dotrzeć, aby przyjmując wielkość sprzedaŜy
przedsiębiorstwa na poziomie 18 mln m2 osiągnąć cenę, która pokryłaby jednostkowe koszty produkcji i
dystrybucji wykładzin oraz dodatkowo dawałaby 10% marŜy zysku.
Zad. 9
Jesteś właścicielem hurtowni kafli podłogowych i ściennych. Popyt na kafle podłogowe opisuje funkcja: T(p, I) = 11 +
0,15I/(36p), gdzie I – to dochód roczny gospodarstwa domowego w zł, p – cena m2 kafli, a T(p, I) to wielkość rocznego
popytu przeciętnego gospodarstwa domowego na kafle podłogowe w m2. Wiadomo, Ŝe dochód roczny gospodarstwa
domowego na tym rynku to średnio 48.000 zł, a liczba gospodarstw domowych wynosi 18.000.
a) ustal poziom rocznej sprzedaŜy kafli w hurtowni, a następnie wartość sprzedaŜy kafli, jeŜeli cena m2 kafli to
20 zł,
b) określ po jakiej cenie naleŜałoby sprzedawać kafle, jeŜeli liczba gospodarstw domowych obsługiwanych przez
Twoją hurtownię spadłaby do 16.500, przy poziomie sprzedaŜy kafli w tej hurtowni określonym w pkt a),
c) ustal wielkość rocznych dochodów przeciętnego gospodarstwa domowego, która umoŜliwiałaby zwiększenie
poziomu sprzedaŜy określonej w pkt a) o 50%, przy cenie kafli 22 zł/m2,
d) przyjmując plan „optimum” rocznej sprzedaŜy w Twojej hurtowni na poziomie 400.000 m2 oraz cenę kafli
równą 25 zł/m2 określ, jaka powinna być docelowa grupa nabywców, by zapewnić 100-proc. wykonanie tego
planu,
e) określ, jaką moŜna zastosować maksymalną cenę m2 kafli oraz maksymalną marŜę w Twojej hurtowni,
zakładając poziom sprzedaŜy kafli w wysokości 408.350 m2 rocznie, jeŜeli wiadomo, Ŝe łączne koszty zakupu
kafli oraz prowadzenia hurtowni dla takiej wielkości sprzedaŜy wynoszą 6.245.250 zł rocznie,
f) ustal, przy jakiej rocznej wielkości sprzedaŜy kafli w Twojej hurtowni wartość ich sprzedaŜy (przychody)
dokładnie pokryje łączne koszty zakupu kafli od producenta i koszty prowadzenia hurtowni, wiedząc Ŝe
przeciętny koszt zakupu kafli kształtuje się na poziomie 14 zł/m2, a roczne koszty prowadzenia hurtowni
niezaleŜnie od poziomu sprzedaŜy to 120.000 zł.
© Opracowanie Michał Sosnowski
2
UE Wrocław WGRiT Jelenia Góra 2012
Zad. 10
Analizujesz lokalny rynek sprzedaŜy wyrobów tytoniowych. Wiesz, Ŝe na tym rynku w latach 2009-2011 sprzedano
kolejno 720 tys., 750 tys. i 810 tys. paczek papierosów. Średnia cena paczki papierosów to 5 zł w 2009 r., 6,4 zł w 2010
r. oraz 7,8 zł w 2011 r. Przeciętne roczne dochody gospodarstwa domowego na tym rynku to 61 tys. zł w 2009 r.,
66 tys. zł w 2010 r. oraz 68 tys. zł w 2011 r. Liczba gospodarstw domowych na tym rynku to 43 tys. w 2009 r., 42 tys.
w 2010 r. i 40 tys. w 2011 r. Wykonaj następujące polecenia:
a) zbuduj tabelę cen i wydatków na papierosy na tym rynku,:
b) zbadaj stabilność gustów i preferencji konsumentów,
c) określ typ funkcji, jaką moŜesz opisać zachowania gospodarstw domowych, a następnie zbuduj tę funkcję,
wprowadzając odpowiednie parametry,
d) zapisz wzór na uŜyteczność krańcową wydatków na papierosy oraz uŜyteczność krańcową pozostałych
wydatków,
e) oblicz wzór na uŜyteczność krańcową 20 paczki papierosów dla i zinterpretuj wynik,
f) oblicz krańcową stopę substytucji wydatków na papierosy wydatkami na inne dobra,
g) jeŜeli wiesz, Ŝe cena hurtowa 1 paczki papierosów (dobro o wysokiej rotacji) sprzedawanych przez Twoją
firmę to 5,3 zł, a chcesz aby przeciętne gospodarstwo domowe na tym rynku raz na miesiąc nabywało 15
paczek papierosów pochodzących z Twojej firmy, to czy ten rynek jest rozwojowym z punktu widzenia
Twojej firmy?
Zad. 11
Jesteś pracownikiem firmy wytwarzającej farbę akrylową (dobro o duŜej rotacji), których przeciętna cena to 25 zł za
litr. Preferencje gospodarstw domowych co do zakupu farb są względnie stabilne, a gospodarstwa domowe
przeznaczają na nie 0,06% swych dochodów rocznych, które wynoszą 45.000 zł na gospodarstwo. Na podstawie
danych:
a) zapisz wzór funkcji uŜyteczności przedstawiającej preferencje gospodarstw domowych względem zakupu farb
i wydatków na inne dobra,
b) zapisz wzory na uŜyteczność krańcową farb i wydatków na inne dobra,
c) oblicz uŜyteczność krańcową 5. litra farby kupionej przez gospodarstwo domowe i zinterpretuj wynik,
d) znajdź wzór pozwalający na obliczenie krańcowej stopy substytucji wydatków na farbę wydatkami na inne
dobra,
e) dokonując odpowiednich przekształceń zapisz funkcję popytu na farbę,
f) jeŜeli Twoja firma chce, by przeciętne gospodarstwo domowe raz na 5 lat dokonywało zakupu 50 litrów farby,
to jaką powinno stosować cenę za litr.
Zad. 12
JeŜeli w Twoim podstawowym segmencie produkcji – na rynku krzeseł i taboretów, główny konkurent IKEA planuje
obniŜkę przeciętnej ceny „standardowego” krzesła z 300 zł do 200 zł, funkcja popytu rocznego ma postać
Q(p, J) = 1 + J/(150p), J to roczne dochody gospodarstwa domowego wynoszące 30.000 zł oraz p to cena krzesła, to czy ta obniŜka stanowi istotne zagroŜenie dla Twojej firmy?
Zad. 13
Jesteś właścicielem duŜej hurtowni butów, w której wielkość sprzedaŜy oraz ceny butów w latach 2009-2011
kształtowała się następująco:
Wydatki ogółem
SprzedaŜ butów
Cena średnia za parę
Liczba gospodarstw
Rok
gospodarstw
(w parach)
butów (w zł)
domowych
domowych (w zł)
2009
57 600
59
191 350 000
9250
2010
58 400
61
195 740 000
8630
2011
59 300
63
211 290 000
8360
1) Określ, jaki jest udział wydatków na buty w dochodach gospodarstw domowych w poszczególnych latach.
2) Zakładając, Ŝe preferencje konsumentów na tym rynku są stabilne oraz wiedząc, Ŝe gospodarstwa domowe
przeznaczają swe dochody na buty i pozostałe dobra, określ typ funkcji opisującej zachowania gospodarstw
domowych i ją zbuduj w postaci podstawowej i uproszczonej.
3) Na podstawie funkcji z pkt. 2) zapisz wzór na uŜyteczność krańcową butów, wzór na uŜyteczność krańcową
pozostałych dóbr oraz wzór na krańcową stopę substytucji butów przez pozostałe dobra.
4) Wyprowadź funkcję popytu na buty dla przeciętnego gospodarstwa domowego.
5) Na podstawie funkcji popytu z pkt. 4) oblicz, o ile procent zmieniłaby się wielkość oraz wartość sprzedaŜy
butów na tym rynku w porównaniu z rokiem 2011, jeŜeli średnia cena pary butów wzrosłaby o 12%, a
przeciętny dochód gospodarstwa domowego zmniejszył się o 4% w stosunku do 2011 r.
6) Traktując buty jako dobro o małej rotacji ustal, czy Twoja hurtownia powinna zwiększyć marŜę zysku na
sprzedaŜy butów do 35%, jeŜeli łączne koszty zakupu butów od producenta wraz z kosztami jego sprzedaŜy
© Opracowanie Michał Sosnowski
3
UE Wrocław WGRiT Jelenia Góra 2012
wynoszą obecnie 49 zł w przeliczeniu na parę butów, a przeciętne gospodarstwo domowe na tym rynku
miałoby nabywać 3 pary butów rocznie.
7) Odpowiedz na problem zawarty w pkt 6) przy załoŜeniu, Ŝe przeciętne gospodarstwo domowe będzie nabywać
12 par butów rocznie, czyniąc z tego produktu dobro o wyŜszej rotacji.
8) JeŜeli Twój konkurent planuje obniŜkę średniej ceny pary butów z obecnych 63 zł o 15%, to ustal czy stanowić
to będzie dla Ciebie zagroŜenie, zwaŜywszy, Ŝe sprzedajecie bardzo podobny asortyment.
© Opracowanie Michał Sosnowski
4
UE Wrocław WGRiT Jelenia Góra 2012