FOBIE: Rodzaje i Klasyfikacja Zaburzeń Lękowych
Fobia, panika jest nieuzasadnionym, irracjonalnym lękiem, niewspółmiernym do przyczyny, powiązanym z konkretnym niebezpieczeństwem. Dowiedz się wszystkiego o fobii i jej rodzajach.
FOBIE – OBJAWY I WYSTĘPOWANIE
Fobia, panika jest nieuzasadnionym, irracjonalnym lękiem, niewspółmiernym do przyczyny, powiązanym z konkretnym niebezpieczeństwem. Fobie, (ICD-10) F40, zaburzenia lękowe w postaci fobii - uporczywy lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami, związany z unikaniem sytuacji wywołujących go i utrudnieniem funkcjonowania społecznego. Fobie wywołane są przez pewne sytuacje lub obiekty, zewnętrzne wobec osoby przeżywającej lęk, które obiektywnie nie są niebezpieczne. Na fobie cierpi, a raczej przyznaje się że cierpi około 10% ludzkości.
Podobnie jak w przypadku innych nerwic, fobia zazwyczaj wiąże się z objawami psychosomatycznymi, na przykład z przyspieszeniem bicia serca lub suchością w ustach oraz poczuciem znacznej utraty kontroli nad swoim zachowaniem lub subiektywne poczucie choroby psychicznej. Zdarza się, że lęk fobiczny współistnieje z epizodami depresji. Fobie są całkowicie wyleczalne w psychoterapii. Psychosynteza jak i psychoanaliza przyjmuje, że fobie pochodzą z doświadczeń dzieciństwa, a nawet z pamięci prenatalnej z okresu bycia w łonie matki. W naukach terapeutów medycyny alternatywnej, głównie orientalnej mówi się o pochodzeniu fobii jako o skutkach przykrych doświadczeń z poprzednich wcieleń. Osoba od dzieciństwa doznająca panicznego lęku przykładowo przed ogniem potrafi go przezwyciężyć wyzwalając i oczyszczając pamięć swojej śmierci w ogniu w poprzednim wcieleniu, czasem śmierci bliskich w pożarach lub na stosach inkwizycji. Przyznać jednak trzeba, że terapia nawet przy takich założeniach jest bardzo skuteczna i często pozwala wyleczyć z najtrudniejszych przypadków uchodzących za nieuleczalne.
Poniżej przedstawione są niektóre rodzaje fobii oraz obawy która je charakteryzuje, ale nie jest to lista wszystkich znanych fobii. Warto zwrócić uwagę na herezjofobię, teofobię, hagiofobię czy neofobię, aby zrozumieć czym są w istocie działacze ośrodków antysektwych chorzy na sektofobię - współczesną postać dobrze już znanych przypadłości psychicznych. Także wśród ateistów i antyteistów, ateuszy należy szukać 1
nie tyle racjonalizmu w zwalczaniu zjawisk religijnych ale lękowych, fobicznych w swej naturze uprzedzeń, lęku wyrażanego nawet agresją wobec osób oddanych sprawom wiary i religii. Teofobia to lęk przed Bogiem i wszystkim co z boskością jest związane.
Teofobia dobrze łączy się z neofobią, lękiem przed tym co nowe i obce atakując wtedy religie i kulty nowe, takie których w danej okolicy dotąd jeszcze nie było i wszystkich, którzy się nimi interesują. Jeszcze gorzej jak neofob jest technolofobem i panicznie nie znosi wszelkich nowych technicznych wynalazków. Jeśli takie osoby pracują w urzędzie patentowym, to wtedy Polska nigdy nie będzie drugą Japonią. Taka silna fobia w połączeniu z zajmowanym stanowiskiem może powstrzymać postęp nauki i techniki na wiele lat.
Pewną ciekawostką jest tutaj fakt, że średnio w społeczeństwach ludzkich ateistów (teofobów?) jest tyle samo co ogółem ludzi z rozmaitymi fobiami w natężeniu klinicznym.
Średnio to około 10 % populacji, a bardziej szczegółowo w obu wypadkach od 8-12 %
zależnie od kraju i metodologii badania. Ogólnie fobiczna psychika może być generatorem skrajnych postaw i uprzedzeń, a przecież od dawna wiadomo, że pacjenci są z reguły multifobiczni, to znaczy cierpią na więcej niż jedną fobię, z których tylko główne nurty obaw dają się wyróżnić. Przykładowo, wśród osób stanowiących działaczy antykultowych można zauważyć (USA, Kanada, Australia) bardzo dużo uprzedzeń fobicznych do małych zwierząt (pająki, myszki etc), a także psów i kotów oraz wody.
Hydrofobia powoduje jak wiadomo nie tylko intelektualny ale i realnie fizyczny smród w otoczeniu, będąc uciążliwą w każdym połączeniu z innymi fobiami. Nowe badania pokazują, że wiele fobii jest dodatkowo wzmocnionych alergią na niektóre substancje, wydzielane przykładowo przez sierść zwierząt takich jak koty czy psy, jednak w psychoterapii tych samych alergii często mówi się o psychogennym podłożu tych samych alergii, czyli o fobiach powodujących uczulenie. I błędne koło się zamyka trzymając pacjenta mocno w swym uścisku, póki nie podejmie MULTITERAPII...
FOBIE - LISTA FOBII
achluofobia (nyktofobia) – panika, lęk i obawa przed ciemnością i mrokiem; sypianie przy zapalonym świetle;
aerofobia – panika, lęk i obawa przed powietrzem, przeciągiem, wiatrem oraz przed ruchem w powietrzu; lataniem, samolotem czy balonem, podróż kolejką napowietrzną; 2
osoby zachowujące się panicznie lub nawet agresywnie wobec przeciągów cierpią na fobię.
agorafobia - panika, lęk i obawa przed otwartą przestrzenią; lęk przestrzeni agrizoofobia – panika, lęk i obawa przed dzikimi zwierzętami aidsofobia - panika, lęk i obawa przed zakażeniem wirusem HIV i śmiercią na AIDS
ailurofobia (felinofobia) – panika, lęk i obawa, wstręt czy obrzydzenie przed kotami aichmofobia – panika, lęk i obawa przed ostrymi przedmiotami ajchmofobia - panika, lęk i obawa przed narzędziami medycznymi, strzykawkami, skalpelami i innymi ostrzami
akrofobia - panika, lęk i obawa przed miejscami wysoko położonymi; lęk wysokości algofobia – panika, lęk i obawa przed bólem
amaksofobia – panika, lęk i obawa przed prowadzeniem samochodu amathofobia – panika, lęk i obawa przed kurzem
androfobia - panika, lęk i obawa przed mężczyznami, wstręt do mężczyzn, dawniej choroba lesbijska
anglofobia - panika, lęk i obawa przed niechęć do wszystkiego, co angielskie antofobia – panika, lęk i obawa przed kwiatami
antropofobia - panika, lęk i obawa przed ludźmi; lękowe wyobcowanie i izolacjonizm; dawniej: lęk pustelniczy;
arachibutyrofobia – panika, lęk i obawa przed zarazkami
arachnofobia - panika, lęk i obawa przed pająkami
arsonfobia – panika, lęk i obawa przed ogniem
awiofobia – panika, lęk i obawa przed lataniem samolotem
awizofobia – panika, lęk i obawa przed ptakami
bakteriofobia – panika, lęk i obawa przed bakteriami
basifobia – panika, lęk i obawa przed chodzeniem
batofobia - panika, lęk i obawa przed miejscami głębokimi, przed głębinami 3
blanchofobia – panika, lęk i obawa przed śniegiem; czasem połączona z depresją przed zimą
brontofobia – panika, lęk i obawa przed burzą, piorunami etc.
demonofobia - panika, lęk i obawa przed demonami, diabłami, czartami i złymi istotami UFO etc.; często przyczyna ataków na osoby kojarzone z demonami jak sataniści, voodoon, egzorcyści, okultyści etc.;
dogofobia (kynofobia)– panika, lęk i obawa, wstręt czy obrzydzenie na widok psów czy kontakt z psem
dromofobia – panika, lęk i obawa przed podróżowaniem
dysmorfofobia (DMF) – panika, lęki obawa przed deformacją, zaburzenie spostrzegania własnego ciała, objaw w anoreksji i treść urojeń hipochondrycznych w schizofrenii entomofobia – panika, lęk i obawa przed owadami
equinofobia – panika, lęk i obawa przed końmi
erytrofobia – panika, lęk i obawa przed czerwienieniem się erytrofobia (hemofobia) - lęk przed widokiem krwi (występuje bradykardia i omdlenia) fobofobia – panika, lęk i obawa przed lękiem
frankofobia - panika, lęk i obawa , niechęć do wszystkiego, co francuskie; gallofobia gallofobia - niechęć do wszystkiego, co francuskie; frankofobia gamofobia – panika, lęk i obawa przed małżeństwem, przed wstąpieniem w związek małżeński
gefynofobia – panika, lęk i obawa przed przekraczaniem mostów gefyrofobia (gefiro-; getyrofobia) – panika, lęk i obawa przed mostami, kładkami etc.
germanofobia - niechęć do wszystkiego, co niemieckie
glassofobia – panika, lęk i obawa przed wystąpieniami publicznymi; popularna trema; gynefobia – panika, lęk i obawy przed kobietami; dawniej: choroba homoseksualna; hagiofobia (gurufobia) – panika, lęk i obawa przed świętością i świętymi; przyczyna ataków na ludzi religijnych, ascetów i guru;
4
heliofobia - unikanie dużego nasłonecznienia (przez rośliny lub zwierzęta), panika, lęk i obawa przed słońcem
hematofobia, hemofobia - panika, lęk i obawa przed krwią, przed widokiem krwi; herezjofobia – panika, lęk i obawa przed herezją i heretykami, przed popadnięciem w herezje;
higrofobia - panika, lęk i obawa przed płynami, unikanie picia płynów hipsofobia – panika lęk i obawa głębokości, lęk przed głębiną homofobia – panika, lęk i obawa, awersja czy wstręt przed osobami homoseksualnymi; lęk przed zetknięciem z osobami o orientacji homoseksualnej, lęk byciem homoseksualistą;
hydrofobia - panika, lęk i obawa przed wodą, unikanie picia wody, mycia, wchodzenia do wody, skrajnie unika wszelkiego kontaktu z wodą, zabrania rodzinie kąpieli etc.
kaligynefobia – panika, lęk i obawa przed pięknymi kobietami; czasem agresja wyładowywana na pięknych kobietach;
kancerofobia - panika, lęk i obawa przed rakiem - nowotworem złośliwym; karcinofobia karcinofobia - panika, lęk i obawa przed rakiem - nowotworem złośliwym; kancerofobia keraunofobia – panika, lęk i obawa przed piorunami, burzą
klaustrofobia - panika, lęk i obawa przed ciasnym lub zamkniętym pomieszczeniem; lęk przed przebywaniem w zamkniętych pomieszczeniach; psychoza więzienna kleptofobia – panika, lęk i obawa przed kradzieżą
ksenofobia - panika, lęk i obawa przed obcymi ludźmi; niechęć w stosunku do cudzoziemców i cudzoziemszczyzny
kynofobia (dogofobia) – panika, lęk i obawa przed psami
lepofobia – panika, lęk i obawa przed królikami czy zającami; maniafobia (agateofobia, dementofobia) - panika, lęk i obawa przed chorobą psychiczną, szaleństwem
mikrofobia – panika, lęk i obawa przed zarazkami, przed bakteriami i wirusami mizofobia (myzofobia) – panika, lęk i obawa przed brudem
5
monofobia – panika, lęk i obawa przed samotnością mykofobia – panika, lęk i obawa przed grzybami; wstręt do grzybów myzofobia – panika, lęk i obawa przed brudem
nekrofobia - panika, lęk i obawa przed jakimkolwiek zetknięciem się ze zwłokami; lęk przed umarłymi;
neofobia - panika, lęk i obawa przed zmianami, przed wszelką nowością, zmianą, postępem, dawniej choroba konserwatywna
negrofobia – panika, lęk i obawa przed Murzynami, czarnuchami etc.; przyczyna rasizmu;
nozofobia – panika, lęk i obawa przed chorobą i zachorowaniem nyktofobia (achluofobia)- panika, lęk i obawa przed ciemnością i mrokiem ochlofobia – panika, lęk i obawa przed tłokiem, tłumem, ściskiem; odontofobia – panika, lęk i obawy przed stomatologiem
ofidofobia – panika, lęk i obawa przed wężami
ornitofobia - panika, lęk i obawa przed ptakami
pekkatofobia – panika, lęk i obawa przed popełnieniem grzechu pirofobia - panika, lęk i obawa przed ogniem
polonofobia - panika, lęk i obawa przed tym, co polskie, niechęć do wszystkiego, co polskie
rusofobia - panika, lęk i obawa przed tym, co rosyjskie, niechęć do wszystkiego, co rosyjskie
rodentoofobia – panika, lęk i obawa przed gryzoniami
rytifobia – panika, lęk i obawa przed zmarszczkami
seksofobia – panika, lęk i obawa przed płcią przeciwną; dawniej pederastia, przyczyna homoseksualizmu;
sektofobia – panika, lęk i obawa przed mniejszościami religijnymi, innowiercami, potocznie sektami
6
socjofobia - panika, lęk i obawa przed byciem osądzanym przez innych, powodująca unikanie kontaktów z ludźmi
stasifobia – panika, lęk i obawa przed staniem
stasibasifobia – panika, lęk i obawa przed staniem i chodzeniem (częste zaburzenie u osób w wieku podeszłym)
syfilidofobia – panika, lęk i obawa przed zachorowaniem na syfilis; uniemożliwia lub utrudnia życie płciowe; dawniej częsta przyczyna celibatu;
tafefobia – panika, lęk i obawa przed pogrzebaniem żywcem
tanatofobia – panika, lęk i obawa przed śmiercią, unikanie mówienia o śmierci i umieraniu
technolofobia – panika, lęk i obawa przed technologią, szczególnie bardzo nowoczesną teofobia – panika, lęk i obawa przed Bogiem; przyczyna ataków na religię, mistykę i ezoterykę; lęk przed karą Bożą i naukami o tym;
tokofobia – panika, lęk i obawa przed ciążą i porodem
traumatofobia – panika, lęk i obawa przed zranieniem
triskaidekafobia – panika, lęk i obawa przed liczbą 13 (liczbami feralnymi) wenerofobia – panika, lęk i obawa przed chorobami wenerycznymi zoofobia - panika, lęk i obawa przed zwierzętami, przed ich widokiem czy dotykiem żydofobia – panika, lęk i obawa przed osobami religii lub narodowości żydowskiej MANIE:
Stany chorobowego podniecenia występujące w niektórych schorzeniach psychicznych: amok - stan agresywnej agresji, połączony z manią mordu, wywołane zwykle chorobliwą zazdrością lub utratą mienia i uczuciem niecelowości życia; amok może być uwarunkowany fobią, np. osoba może tępić wszystkie koty w okolicy z uwagi na fobię lękową przed kotami, czyli ajlurofobię, felinofobię;
bibliomania - namiętność, mania zbierania książek
7
fiksacja - uporczywe powtarzanie się pewnych stanów i czynności, mimo że przynoszą one szkodę osobnikowi; występujące pod wpływem silnych negatywnych przeżyć gigantomania - mania tworzenia, inicjowania rzeczy gigantycznych, wielkich, ponad zwykłą miarę, przewyższających potrzeby
grafomania - mania pisania utworów literackich przez osoby nie mające talentu; grafomaństwo
hipomania I - namiętne zamiłowanie do koni
hipomania II - mania o słabym nasileniu, której objawami są m.in.: wzmożona aktywność, podejmowanie zbędnych podróży, wtrącanie się do nie swoich spraw, łatwe nawiązywanie licznych, przypadkowych znajomości
lekomania - mania zażywania leków
mania prześladowcza - chorobliwy stan psychiczny polegający na nieustannym dopatrywaniu i obawianiu się grożących niebezpieczeństw i działań urojonych wrogów megalomania - przesadne przekonanie o swojej wartości, skłonność do przeceniania własnych możliwości, znaczenia, osiąganych sukcesów; mania wielkości melancholia - czasami mania samobójcza, niechęć do życia
narkomania – uzależnienie od środków zmieniających świadomość, halucynogenów, a także alkoholu, papierosów etc.
rekordomania - mania bicia rekordów
Słownik do łatwego odszukania nazw niektórych Fobii:
bakterie -bakteriofobia
błyskawice -karaunoastrapofobia
bóg -teofobia
ból -algofobia, odynofobia
brud -mysofobia, rupofobia
cel -telofobia
chodzenie -basifobia
8
choroba -patonosofobia, nozofobia
ciasnota -klaustrofobia
ciąża -majeutofobia
ciemność -skotofobia, nyktofobia
cudzoziemcy -ksenofobia
czerwień -erytrofobia
człowiek -antropofobia
demon, duch -demonofobia
dobre nowiny -eufobia
doskonałość -teleofobia
dotknięcie -naptofobia
dzieci -pedofobia
dźwięki -fonofobia
futra -dorafobia
gady -ofidiofobia
głębina -batofobia
głos -fonofobia
gniew boży- teofobia
grzmoty -keraunofobia, tonitrobrontofobia
gwiazdy -astrofobia
hałas -fonofobia
herezja -herezjofobia
idee -ideofobia
infekcja -mysofobia
jedzenie -fagofobia
kiła -syfilofobia
kobieta -ginofobia, feminofobia
konie -hippofobia
kot -ajlurofobia, felinofobia
krew -hemofobia, hematofobia
książki -bibliofobia
latanie -aerofobia, pterofobia
leki -farmakofobia
9
ludzie -antropofobia
małżeństwo -gamofobia
mężczyzna -androfobia
miejscowość (znana) -topofobia
morze -talassofobia
most -gefirofobia, getyrofobia
mowa -lalofobia, fonofobia
Murzyn -negrofobia
mysz -musofobia
nieskończoność -apejrofobia
noc -nyktofobia
nowina, nowość -neofobia
obcy -ksenofobia
ocean -talassofobia
ogień -pirofobia
otwarta przestrzeń -agorafobia
owady -entomofobia
pająki -arachnofonbia
picie alkoholu -dipsofobia
pociski -ballistofobia
podnoszenie się z łóżka -stasofobia
podróże -hodofobia
pogrzebanie żywcem -tafefobia
pojazdy -amolesofobia
powietrze -aerofobia
pożywienie -cibofobia
praca -ergofobia
przeciągi -aerofobia
przestrzeń -akrofobia
pies -kynofobia
psychologiczne rozważania -psychofobia
pszczoły -apiofobia, melissofobia
10
pustynia -kserofobia
rak (choroba) -kancerofobia
rekiny -galeofobia
robaki -helmintofobia
Rosja, rosjanie - rusofobia
ruch -kinetofobia
ryby -ichtiofobia
samotność -autofobia, monofobia
sen -hipnofobia
serce -kardiofobia
skaleczenie -traumatofobia
skóra -dermatofobia
skóra na zwierzęciu -dorafobia
słowa -onomatofobia
spadzistość -kremnofobia
stanie -stasifobia
stanie i chodzenie -stasibasifobia
starość -gerontofobia
śmierć -tanatofobia, nekrofobia
śnieg -chinofobia
światło -fotofobia
świętość -hagiofobia
tłum -demofobia, ochlofobia
trucizna -toksykofobia
trup -nekrofobia
trzynastka -triskaifobia, dekafobia
uduszenie się -pnigofobia
urwisko -kremnofobia
weneryczne choroby -wenerofobia
wędrówka -dromofobia
węże -ofidiofobia, herpetofobia
woda -hydrofobia
11
wszystko -pantafobia
wścieklizna -lissofobia
wysokość -akrofobia, hipsofobia
zamknięcie -klaustrofobia
zarażenie się -mysofobia
ziarno -sitofobia
zimno -psychrofobia
zwierzęta -zoofobia
zwłoki -nekrofobia
żaba -batrachofobia
12