podatność
transportowa
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Ładunek jest to określona ilość materiału
(towaru) podlegająca procesom transportowo-
magazynowym i posiadająca swoje specyficzne
właściwości wynikające m.in. z jego:
– wartości,
– cech fizyko-chemicznych,
– stopnia pilności zaspokojenia potrzeb rynkowych itp.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
transportowej
Warunkiem sprawnej realizacji poszczególnych
faz procesu transportowo-magazynowego jest
duża podatność transportowa ładunków –
szczególnie podatność naturalna i techniczna.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
transportowej
• Naturalna podatność transportowa wyraża
stopień odporności ładunków na warunki i skutki
przemieszczania, wynikający z ich chemicznych i
biologicznych cech oraz właściwości.
• Techniczna podatność transportowa wyraża
stopień odporności ładunków na warunki i skutki
przemieszczania, który wynika z ich masy, kształtu, objętości oraz zabiegów mających na celu przystosowanie ładunków do transportu.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
transportowej
Zależnie od fazy procesu transportowego
podatność transportową ładunku można
rozpatrywać w kategoriach podatności
przewozowej i podatności ładunkowej.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
transportowej
• Podatność przewozowa określa stopień
odporności ładunku na warunki i skutki
przewozu
• Podatność ładunkowa dotyczy zachowania
się ładunku w fazach załadunku, wyładunku i
przeładunku z jednego środka transportu na
drugi
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Czynniki wpływające na podatność
transportową
•
wrażliwość na wstrząsy i uderzenia
•
wrażliwość na długotrwałość transportu,
temperaturę i wilgotność
•
szkodliwość dla zdrowia ludzkiego
•
ujemne oddziaływanie na inne ładunki
•
podatność na wchłanianie i wydzielanie zapachów
•
podatność na samozapalenie i wybuch
•
podatność na rozsypywanie, wylewanie,
ulatnianie itd.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
1. Podział ładunków wg naturalnej podatności
transportowej
• Ładunki uciążliwe (niebezpieczne)
• Ładunki wrażliwe na czynniki zewnętrzne i
warunki transportu
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
2. Podział ładunków ze względu na stan
skupienia
• stałe
• płynne
• lotne
3. Podział ładunków ze względu na
podstawowe sposoby manipulacji
• ładunki wymagające układania w przestrzeni
ładunkowej
• ładunki wymagające nasypywania lub
narzucania na środek transportowy
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
4. Podział ładunków ze względu na postać
ładunku
•
Ładunki opakowane
•
Ładunki nieopakowane
5. Podział ładunków ze względu na formę
ładunku
•
Ładunki jednostkowe
•
Ładunki zbiorcze
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
6. Podział ładunków ze względu rodzaj opakowania
•
Ładunki podatne do opakowań transportowych
•
Ładunki podatne do opakowań zbiorczych
7. Podział ładunków ze względu na możliwość
piętrzenia
•
Ładunki nie podatne na piętrzenie
•
Ładunki możliwe do piętrzenia bez dodatkowych
środków zabezpieczających
•
Ładunki podatne do piętrzenia przy użyciu
odpowiednich środków zabezpieczających
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
6. Podział ładunków ze względu na przygotowanie
ładunku do operacji zmechanizowanych
•
Ładunki przygotowane do operacji zmechanizowanych
•
Ładunki nie przygotowane do operacji zmechanizowanych 7. Podział ładunków ze względu na sposób
przygotowania ładunku do operacji ładunkowych
zmechanizowanych
•
Jednostki pakietowe
•
Jednostki paletowe
•
Jednostki kontenerowe
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
system wymiarowy
opakowań
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Sposoby zwiększania podatności
transportowej ładunku
Towary jednostkowe lub pojedyncze
jednostki luzem
Pojemniki i
opakowania
Kontenery
Pakiety
Palety
średnie
Kontenery wielkie
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
• Według Britona „opakowanie zabezpiecza to, co
sprzedaje oraz sprzedaje to, co zabezpiecza”.
• Według Polskiej Normy PN-88/0-7900 opakowanie
to „wyrób przeznaczony do ochrony innych
wyrobów przed uszkodzeniem, a także do ochrony
otoczenia przed szkodliwym oddziaływaniem
zapakowanego wyrobu”.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
normalizacja
•
Wprowadzenie znormalizowanych
systemów wymiarowych
•
Powszechne wprowadzanie
znormalizowanych palet i kontenerów
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
wymiarowej
• Powierzchne magazynowe
• Rampy, drogi dojazdowe, wrota, dźwigi itp.
• Urządzenia magazynowe
• Urządzenia transportu wewnętrznego i bliskiego
• Przestrzenie ładunkowe środków transportu zewnętrznego
• Palety ładunkowe
• Opakowania transportowe
• Opakowania zbiorcze i jednostkowe
• Określone zespoły maszyn pakujących i formujących
• Materiały opakowaniowe w arkuszach
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
wymiarowej
Wszystkie wymiary są ze sobą ściśle
powiązane i współzależne.
Ich wzajemne niedostosowanie wywołuje
duże straty gospodarcze.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Jednostki mniejsze
Jednostka modularna
Jednostki większe
(makrojednostki)
M – moduł
M x n – pakiety,
M/n - opakowania, pojemniki
(jednostka paletowa)
kontenery
400
800
n x
800
400
300
300
600
1200
n x 1200
Miejsca paletowe
900
Samochody ciężarowe
1300
900
5
3
1
7
7
6
4
2
1300
Magazyny
n x 1300
Wagony kolejowe
n x
1
2
3
4
1
2
3
4
3 x
900
900
5
6
7
8
5
6
7
8
9
10
11
12
9
10
11
12
Współzależności wymiarowe opakowań, jednostek ładunkowych, środków przewozowych oraz budowli magazynowych
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
7
1
2
3
4
5
8
10
6
9
Schemat wzajemnego powiązania zależności wymiarowych: 1 – produkt, 2 – opakowanie jednostkowe, 3 – opakowanie zbiorcze, 4 – opakowanie transportowe, 5 – paleta ładunkowa, 6 – kontener, 7 – magazyn, 8 – samochód, 9 – wagon kolejowy, 10 – statek (ładownie) PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System wymiarowy opakowań to ograniczony
ilościowo układ zalecanych wymiarów
opakowań jednostkowych i transportowych.
• System norweski – obowiązuje w Polsce –
definiuje wymiary wewnętrzne opakowań,
• System szwajcarski – ustala wymiary zewnętrzne
opakowań.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System szwajcarski
• Norma ISO 3394-1974(E) – „Dimension of right rectangular packages – Transport packages” – typoszereg wymiarowy ładunków jednostkowych oparty jest na podstawowym module powierzchni 600x400mm.
• Uzupełniony jest on 5-cioma multimodułami, stanowiącymi wielokrotności modułu podstawowego oraz 19-stoma
submodułami, tworzonymi jako całkowite
podwielokrotności prostokąta 600x400mm.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System szwajcarski
• Zalecenia normalizacyjne dotyczące koordynacji wymiarowej dla opakowań i środków transportowych oraz konstrukcji magazynowych stosowanych w odniesieniu do tego
typoszeregu wymiarowego ładunków jednostkowych
ustalają:
–
Dla opakowań – wymiary palety 800x1200mm, pomniejszone o 5%, tj. wymiary 760x1140mm.
–
Dla środków transportowych i pomieszczeń magazynowych wymiary palety 800x1200mm, powiększone o luz
manipulacyjny, tj. do 900x1300mm (minimum (870x1270mm).
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System norweski
•
Norma PN-89/O-79021 „Opakowania.
System wymiarowy”.
•
Ustala wewnętrzne wymiary opakowań
transportowych.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System norweski
System ujęty w normie opiera się na następujących zasadach:
•
Podstawą wyjściową systemu wymiarowego jest paleta 800x1200mm
•
Przyjęto założenie, że grubość ścianek opakowania transportowego powinna być wprost proporcjonalna do jego wielkości i wynosić przeciętnie 5% wymiarów
liniowych opakowań (długość, szerokość lub głębokość) PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System norweski
System ujęty w normie opiera się na następujących zasadach:
•
Wykorzystanie powierzchni ładownej palety przez
opakowanie transportowe o dnie prostokątnym powinno w zasadzie wynosić 100%; dopuszcza się mniejsze
wykorzystanie, jednak nie mniejsze niż 90%
•
Opakowania nie mogą zbytnio wystawać poza obrzeże palety, przewisy muszą się zmieścić w przewidzianym luzie wynoszącym +40mm na każdy wymiar liniowy
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
opakowań
System norweski
System ujęty w normie opiera się na następujących zasadach:
•
Jako największe wymiary liniowe opakowań przyjęto pomniejszone o 5% wymiary palety 800x1200mm, a jako najmniejsze – graniczny wymiar opakowania – 190mm
•
Wymiary liniowe opakowań transportowych utworzono poprzez podzielenie pomniejszonych 0 5% wymiarów palety przez liczby naturalne (1, 2, 3 itd.) oraz przez odpowiedni dobór powstałych w ten sposób wymiarów wewnętrznych długości opakowań transportowych; część wymiarów objętych systemem została opracowana na innych zasadach, z założeniem, że opakowania o tych wymiarach będą układane na palecie w sposób wiązany, tj. na przemian długością i szerokością.
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com