• choroby naczyniowe :
POLINEUROPATHIA,
ZAPALENIE WIELONERWOWE,
-
periarteritis nodosa
POLINEURITIS
• zespół Guillaina – Barrego : 1. W. Jakimowicz „Neurologia kliniczna”
2. R. Mazur „Podstawy kliniczne PATOGENEZA: neurologii”
-
w początkowym okresie obrzęk i rozpad
• polineuropatia – jest to zespół objawów osłonki mielinowej
wynikających z uszkodzenia wielu nerwów
-
potem dochodzi do uszkodzenia obwodowych wywołany przez różne czynniki wypustek osiowych
etiologiczne
-
w komórkach rogów przednich może pojwić się zwyrodnienie wstępujące EPIDEMIOLOGIA:
(degeneratio retrograda)
-
w przewlekłych postaciach dochodzi do zaniku włókien sznurów tylnych
• może wystąpić w każdym wieku, ale głównie u
-
zmiany zapalne stwierdza się jedynie w ludzi młodych, lub w średnim wieku trądzie
-
o zapaleniu wielonerwowym mówi się ETIOLOGIA:
gdy nerwy uszkadza czynnik zakaźny
• polineuropatia idiopatyczna :
• zatrucia zewnątrzpochodne :
-
arsen
OBRAZ KLINICZNY:
-
tal
-
dwusiarczek węgla
• przebieg :
-
hydrazyd kwasu izonikotynowego
-
sulfonamidy
-
objawy rozwijają się w ciągu kilku tygodni
• zatrucia wewnątrzpochodne :
-
w zależności od stopnia uszkodzenia nerwów objawy choroby mogą być
-
cukrzyca
lekkie, umiarkowanie nasilone i ciężkie
-
mocznica
-
w postaciach lekkich występują
-
porfiria
wyłacznie zaburzenia czuciowe, a postaciach najcieższych obserwuje się
• niedożywienie i niedobór witaminy B1 : całkowite porażenie kończyn
-
choroba Beri – Beri
• niedowłady, lub porażenia nerwów
-
pelagra
obwodowych :
-
alkoholizm
-
ciąża
-
są na ogół symetryczne
-
rak (zwłaszcza oskrzeli)
-
dotyczą głownie odsiebnych odcinków kończyn
• choroby zakaźne :
-
najbardziej upośledzone są ruchy rąk i stóp
-
błonica
→ często opadanie rąk i stóp
-
dur brzuszny
-
chód brodzący (koguci)
-
dur plamisty
-
w ciężkich postaciach może dojść do
-
borelioza
zupełnego porażenia mieśni kończyn i
-
trąd
tułowia
1
występują róznego stopnia zaniki
→ objawia się dyzartrią,
mięśniowe
krztuszeniem się podczas
-
odruchy są osłabione, lub zniesione połykania
-
porażenie akomodacji :
→ pojawia się w 3 – 4 tygodniu
• zaburzenia czucia :
choroby
→ spowodowane wnikaniem
-
dotyczą głównie odsiebnych części toksyny do włókien nerwu III
kończyn (sakrpetki i rękawiczki)
→ chory nie może czytać z bliska
-
upośledzenie wszystkich rodzajów
-
w większości przypadków objawy cofają czucia zwłaszcza czucia wibracyjnego się po upływie 10 – 20 dni
-
parestezje, bóle
-
niekiedy w trakcie trwania poprzednich
-
zaburzenia czucia są symetryczne objawów, lub po (4 – 6 tydzień)
-
pnie nerwowe i mieśnie (zwłaszcza pojawiają się zaburzenia czucia i łydki) są wrażliwe na ucisk
niedowłady :
-
objaw Laseque’a jest dodatni
→ najbardziej nasilone
-
niekiedy powstają zaburzenia odżywcze i zaburzenia czucia głębokiego
naczynioruchowe
(niezborność kończyn)
• porażenia nerwów czaszkowych :
• polineuropatia cukrzycowa :
-
są rzadkie
-
widuje się przeważnie u ludzi starszych
-
w ciężkich postaciach pollineuropatii w wieku 60 –70 lat, którzy od kilku lat mają cukrzycę nieleczoną, lub leczoną w niewłasciwy sposób
BADANIA DODATKOWE :
-
polineuropatia symetryczna :
→ najczęstsza
• badanie płynu mózgowo – rdzeniowego :
→ głównie czuciowa
→ głównie dotyczy kończyn
-
stwierdza się niewielki ↑ poziomu białka dolnych
→ pojawiają się bolesne
• elektromiografia :
parestezje i pieczenie stóp
nasilające się zwłaszcza nocą
- umożliwia ocenę stopnia uszkodzenia
→ nerwy obwodowe i mięśnie są nerwów
wrażliwe na ucisk
→ upośledzenie czucia (głównie wibracyjnego)
→ odruchy skokowe są prawie
POSZCZEGÓLNE POLINEUROPATIE : zawsze zniesione
•
→ w ciężkich postaciach
polineuropatia błonicza : parestezje i pieczenia są
bardzo silne, dołączają się
-
występuje głownie u dzieci
niedowłady i wybitne
-
w zakażeniu błonicą
zaburzenia czucia głębokiego
-
niedowład mięśni gardła i podniebienia : oraz zniesienie odruchów
→ występuje najczęściej w 2
głebokich (pseudotabes
tygodniu choroby w
diabetica)
postaciach o ciężkim
-
neuropatia niesymetryczna amiotrofia przebiegu
cukrzycowa, zespół Garlanda) :
→ spowodowana jest
→ znacznie rzadsza niż
najprawdopodobniej
symetryczna
bezposrednim działaniem
→ jednostronne niedowłady
toksyny na mięśnie, lub
mięśni ksobnych obręczy
zakończenia nerwowe
biodrowej i uda, a znacznie
2
rzadziej mięśni obręczy zaopatrywanych przez n.
barkowej
strzałkowy
→ najczęściej niedowład mięśni
→ niedowładne mogą buć
zaopatrywanych przez nerw
również mm. obreczy
udowy
barkowej i biodrowej
→ choroba często rozpoczyna się
→ w odsiebnych cześciach
silnymi bólami, jednocześnie
konczyn stwierdza się
występują niedowłady i zanik
upośledzenie czucia
mięśni
powierzchownego i
-
porażenia pojedynczych nerwów głębokiego (pseudotabes
obwodowych :
alkoholica)
→ bardzo rzadko
→ poprawa może nastąpić po
→ zazwyczaj powstają wskutek
kilku miesiącach jeśli chory
ucisku mechanicznego, a
powstrzyma się od alkoholu i
cukrzyca jest tylko czynnikiem po parentralnym podawaniu
sprzyjającym (nadwrażliwość
witamin z grupy B
nerwu na ucisk)
→ może współistnieć zespół
-
dość często tym 3 zespołom towarzyszą Korsakowa i encefalopatia
porażenia mięśni zewnętrznych oka Wernickiego
unerwianych przez n. III i VI :
→ są jednostronne
• polineuropatia ciążowa :
→ pojawiają się nagle wśród
bólów okolicy gałki ocznej
-
powstaje u kobiet w ciąży w złym stanie
→ poprawa zwykle po 2 – 3
ogólnym cierpiących na uporczywe miesiącach
wymioty
-
nieraz widuje się anizokorię i osłabienie
-
przyczyną są zaburzenia metabolizmu odruchu źrenic na światło
związane z niedoborem witaminy B1
-
cechuje ją ciężki przebieg
• polineuropatia alkoholowa :
-
niedowłady zwykle nie ustępują całkowicie
-
występuje u wieloletnich alkoholików w
-
może współistnieć encefalopatia złym stanie ogólnym
Wernickiego i zespół Korsakowa
-
spowodowana jest niedożywieniem i
-
leczenie tj w polineuropati alkoholowej niedoborem witaminy B1, pirydoksyny, kwasu pantetonowego i innych
• polineuropatia arsenowa : czynników wpływajacych na metabolizm tkanki nerwowej
-
spowodowana jest przewlekłym
-
w lekkiej postaci :
zatruciem arsenem
→ upośledzenie czucia
-
silne parestezje i bóle kończyn powierzchownego i
-
niedowłady i zaburzenia czucia są wibracyjnego w konczynach
symetryczne i dotyczą głównie dolnych
odsiebnych części kończyn
→ parestezje i bóle kończyn
-
zmany skórne :
dolnych
→ łuszczenie
→ kurcze łydek
→ rogowacenie
-
w postaci ciężkiej :
→ plamisto – brązowe
→ rozwija się w ciągu kilku
zabarwienie skóry
tygodni
→ białe, poprzeczne smugi na
→ wśród silnych bólów
paznokciach
pojawiają się odsiebne
-
poprawa po leczeniu BAL
niedowłady kończyn dolnych i
górnych
• polineuropatia w zatruciu talem :
→ większe niedowłady kończyn
dolnych, zwłaszcza mm.
-
przebiega podobnie jak arsenowa 3
w 3 tygodniu wypadanie włosów
-
właściwe ułożenie kończyn :
→ odpowiednimi podpórkami,
• polineuropatia w zatruciu ołowiem : lub szynami u chorych
leżących należy zapobiegać
-
niedowłady wynikają raczej z
opadaniu stopy
uszkodzenia komórek rogów przednich
→ stopa powinna być ułożona
rdzenia
pod kątem 90o w stosunku do
-
zatrucie najczęściej wywołuje podudzia
przewlekłe wdychanie par ołowiu
→ pościel nie powinna uciskać
-
objawy niecharakterystyczne : stóp
→ bóle głowy i brzucha
• rehabilitacja :
→ osłabiebie, łatwe męczenie
→ zaparcia
-
możliwie wcześnie należy rozpocząć
→ brak łaknienia
masaż i ruchy bierne
-
początkowo przeważnie osłabiebie
-
kiedy siłą mieśniowa zaczyna powracać prostowników palców i nadgarstka wskazana jest ostrożna gimnastyka
-
potem słabną mm. kłębu, zginacze
-
chodzenie gdy siła mieśniowa kończyn przedramienia i mięsień naramienny jest dostateczna
-
prawien nigdy nie dotyczy m. ramienno
– promieniowego i odwodziciela
• preparaty ogólnie wzmacniające : długiego kciuka
-
nie ma zaburzeń czucia
-
np. metanabol
-
kończyny dolne rzadko (najcz. n.
strzałkowy)
• witaminy :
-
niedokrwistość i zasadochłonne ziarnistości w krwinkach czerwonych
- zwłaszcza gdy istnieje ryzyko
-
rąbek ołowiczy na brzegach dziąseł
hipowitaminozy
-
hematoporfiryny w moczu
POWIKŁANIA:
•
ROZPOZNANIE:
ROKOWANIE:
•
-
rokowanie zależy od stopnia
uszkodzenia nerwów
-
jeśli osłonki mielinowe i wypustki RÓŻNICOWANIE:
osiowe ulegną zniszczeniu :
→ oczekiwanie na poprawę trwa kilkanaście miesiecy
•
→ poprawa nie jest pełna,
pozostaje na trwałe mniejszy, LECZENIE:
lub większy zanik mięśni,
osłabienie siły mięśniowej i
brak odruchów
LECZENIE OBJAWOWE :
-
w lżejszych postaciach :
•
→ poprawa może być całkowita
właściwa opieka nad chorym :
→ o przebiegu choroby może
-
należy dbać o ogólny stan chorego i swiadczyć niekiedy tylko brak zapewnić mu dietę pełnowartosciową odruchów
4