10/31/2010
Wykład 8
Pomiar i stymulacja twórczości
Problemy teoretyczne
Cecha czy stan?
Problemy psychometryczne
Zmienność wewnątrzosobnicza
Niskie liczebności
Nienormalne rozkłady
Zmienność sytuacyjna
Niska rzetelność
Kontekst
Rzetelność testów inteligencji 0,70-0,80
Instrukcja
Rzetelność testów twórczości 0,40-0,60
Zależność od instrukcji
Problem ogólności cechy
Proszę starać się o rozwiązania
Kreatywność
Twórcze
Cecha ogólna, coś jak czynnik kreatywności ogólnej?
Cecha ograniczona do domeny (np. literatury lub
Nietypowe
sportu)?
Oryginalne
Pomysłowe
Tak wyniki w różnych testach są skorelowane
...
Nie te korelacje są niskie i wynikają z innych przyczyn (np. werbalnej lub niewerbalnej natury narzędzia)
Proszę być twórczym w tym teście!
Sposoby pomiaru kreatywności
Testy
Testy
Zalety
Guilford, TTCT, Urban & Jellen
obiektywność
Kwestionariusze
Strzałecki, Khatena
Techniki projekcyjne
Rorschach, TAT
Wady
Obserwacja zachowania
Zakładają stałość i ogólność kreatywności
Niezależny obserwator
jako cechy
Próby sytuacyjne
Real-life tasks
1
10/31/2010
Wartość predykcyjna testów
Plucker (1999): model ścieżkowy
Plucker (1999)
Wskaźniki
Badanie podłużne 1958 1980
P
jakościowe
87
IQ
Powtórne badanie: 220 osób (55%) G
89 20 19
Osiągnięcia twórcze
Ilościowe (publikacje, patenty, utwory itp.) 75 84
O
Jakościowe (ocena sędziów na podstawie Myśl.
Osiągnięcia
deklaracji o.b., co osiągnęła)
60
Wskaźniki
S
54
d
y
w
er
g.
t
w
ó
rcze 83
ilościowe
Kwestionariusze
Techniki projekcyjne
Zalety
Zalety
Nie tylko intelekt
„Głębinowe”
Nie wywołują lęku przed oceną
Ujawniają ukryte cechy lub tendencje
Wady
Wady
Ocena kreatywności niekompletna lub nie wprost
Wątpliwe podstawy teoretyczne
Oparte na samowiedzy
Subiektywność ocen
Zadania życiowe
Kreatywność w organizacji
Przykłady
Organizacja kreatywna
Napisz opowiadanie na temat „2743”
To nie to samo co kreatywna jednostka
Powiedz, jak wygląda świat z punktu widzenia owada
Suma twórczych jednostek nie musi dać
Zalety
kreatywnej organizacji
Zbliżone do rzeczywistych zadań twórczych
Wady
Trudność oceny
Wymagają specyficznych zdolności 2
10/31/2010
Metody pomiaru
Audyt kreatywny
Postawy
Kultura organizacyjna
misja
Wobec kreatywności
komunikacja
Wobec zmiany
brak sztywnych reguł
Zarządzanie
czy kierownictwu zależy
Audyt kreatywny
czy pomysły się marnują
Badanie słabych punktów
Brak barier
Badanie barier
organizacyjnych
dotyczących zasobów (ludzkich, finansowych, materialnych, czasowych itd.)
Stymulowanie twórczości
Techniki analityczne
Techniki analityczne
Analiza morfologiczna (Zwicky)
Zbliżone do algorytmu
Rozbiór zadania na czynniki pierwsze
Bardziej intelektualne, niż emocjonalne
Systematyczne badanie każdej możliwości
Techniki intuicyjne
System ARIZ (Altshuller)
Heurystyki, zazwyczaj mało ścisłe
O dużym nasyceniu emocjami
Techniki intuicyjne
Techniki mieszane
Burza mózgów (Osborn)
System CPS (Creative Problem Solving)
Ilość rodzi jakość
Alex Osborn, Sidney Parnes
Nie oceniaj!
Rozwinięcie idei burzy mózgów
Synektyka (Gordon, Prinz)
Analogia prosta
System TRoP
Analogia symboliczna
Przestrzeń problemu
Analogia fantastyczna
Analogia personalna
Przestrzeń rozwiązań
3