Metody Numeryczne w Mechanice - Ćwiczenia laboratoryjne (M.Pyrz) Rozwiązywanie układu równań liniowych 1. Programowanie

Napisać skrypt w Scilabie umoŜliwiający rozwiązanie układu równań liniowych Ax = b za pomocą metody Gaussa-Jordana (A jest znaną macierzą regularną rzędu n, b jest znanym wektorem prawych stron a x jest poszukiwanym wektorem). W procedurze rozwiązywania układu zastosujemy strategię doboru linii z elementem podstawowym o największej wartości bezwzględnej w odpowiedniej kolumnie macierzy A.

Program powinien czytelnie wyświetlić na ekranie dane wejściowe oraz uzyskane rozwiązanie.

2. Test procedury

Przetestować procedurę na trzech następujących przykładach:

 2

1

0

4 

 2 









 



−







−





19

5

7

8

1

2

3

2

4

2

−

3

7

−

9

−





 









A





=

b





=

A = 2

7

2

b = 2 ; A = 4

5

6

b =

5

− ;







 









4

1

2

8 

−

 2 









 1 6 11





1

 

 2 4

6

−

− 

 3 





 0

3

−

1

− 2

1

− 

 2 

Sprawdzić dokładność rozwiązania obliczając Ax − b .

Porównać z wynikiem uzyskanym za pomocą polecenia A\b.

3. Przyklad obliczeniowy: Aproksymacja wyników eksperymentalnych a) W wyniku testów laboratoryjnych uzyskano n=7 punktów doświadczalnych o następujących współrzędnych (xi,yi) : (-1.5, 0.9) (-1.0, 1.2) (-0.5, -0.8) (0.0, -2.0) (0.5, -1.3) (1.0, -0.5) (1.3, 0.5) Wyznaczyć współczynniki ak paraboli y(x) = a0 + a1x + a2x2 najlepiej aproksymującej podane dane (w sensie najmniejszych kwadratów). Wartości parametrów moŜna obliczyć rozwiązując następujący układ równań liniowych:

n

n

n









2

n

∑ x ∑ x  a 





∑

0

y

i

i



i



 

i 1

=

i 1

=

i 1

=









 

n

n

n

n



   



2

3

 ∑

∑

∑    = ∑

x

x

x

a



x y 

i

i

i

1

i

i

i 1

=

i 1

=

i 1

=



    i 1

=



n

n

n



    n



2

3

4

2

∑ x

∑ x ∑ x   a  ∑ x y 

i

i

i

2 

i

i









i 1

=

i 1

=

i 1

=

i 1

=

b) Wyznaczyć następnie współczynniki a0 , a1 prostej y = a0 + a1x , która najlepiej aproksymuje dane punkty doświadczalne (jest to tzw. problem regresji liniowej). Rozwiązanie otrzymamy rozpatrując analogiczny układ równań o dwóch niewiadomych a0 , a1, powstały przez usunięcie trzeciej linii i trzeciej kolumny z układu przedstawionego powyŜej.

c) Przedstawić na rysunku punkty eksperymentalne oraz wynik aproksymacji parabolicznej i liniowej.

d) Powtórzyć aproksymacje parabolą i następnie linią prostą dla n=10 punktów eksperymentalnych, o współrzędnych wygenerowanych losowo w przedziale x

, y

.

i ∈ [ ,

0 10]

i ∈ [ ,

0 20]

Zadania dodatkowe (nieobowiązkowe) : Opracować wersję zapisującą wynik w pliku (i ewentualnie czytającą dane z pliku).