Uczelnia Łazarskiego

Wydział Prawa i Administracji

S Y L A B U S

Rok akademicki: 2010/2011

Kierunek:

PRAWO

Nazwa przedmiotu:

KULTURA śYWEGO SŁOWA

Symbol przedmiotu:

P-U-AK-022

Rok studiów:

I

Semestr:

Jesienny

X Wiosenny

Imię i nazwisko wykładowcy:

HALINA WAŁASZEWSKA-SIENKIEWICZ

Tytuł / stopień naukowy:

Magister – Teatrolog, Logopeda

Podstawowy X Uzupełniający Języki Status przedmiotu:

Kierunkowy Specjalizacyjny Inny

Wykład (W) Ćwiczenia (C) Forma zajęć:

X Konwersatorium (K) Seminarium (S)

Język wykładowy:

Polski

Tryb:

Liczba godzin i tryb zajęć:

30 Stacjonarny

20 Niestacjonarny

Liczba punktów ECTS:

4

WP/SYL1/2009

1

Wymagania wstępne wobec słuchaczy: Nie ma wymagań wstępnych.

Formę zajęć stanowi 30% wykładu, 20% seminarium, 50%

ćwiczeń.

Celem przedmiotu „Kultura Ŝywego słowa” jest przede

wszystkim nauka sprawnego i poprawnego mówienia, czyli emisji, dykcji i ortofonii. Ale równieŜ nauka budowania wypowiedzi z uwzględnieniem elementów prozodycznych

mowy wpływających na sugestywność i intencje wypowiedzi.

ZałoŜenia i cele kształcenia:

Zajęcia rozszerzone są o podstawową wiedzę na temat

retoryki i mowy ciała.

Poza niezbędnymi wiadomościami teoretycznymi zajęcia

poświęcone są przede wszystkim ćwiczeniom praktycznym.

Przedmiot ten jest niezbędny dla osób, które w przyszłości zamierzają wypowiadać się publicznie (media, polityka,

dziennikarstwo, prawo, działalność dydaktyczna i inne).

TREŚCI PROGRAMOWE

Liczba

Program zajęć:

L.p.

godzin

1.

Ciało i psychika jako punkt wyjścia dla prawidłowego ustawienia głosu: 3 / 2

- świadomość ciała;

- świadomość emocji;

- świadomość myśli;

Jak mówić, Ŝeby ludzie nas słuchali;

Wykład i ćwiczenia;

2.

Ortofonia polska: wykład

3 / 2

- zasady poprawnej wymowy polskiej

- wymowa polskich samogłosek nosowych;

- zapis fonetyczny;

Ćwiczenia zapisu fonetycznego tekstu;

3.

Dalszy ciąg Ortofonii:

3 / 2

- akcent wyrazowy w języku polskim i w wyrazach obcego pochodzenia;

- akcent logiczny, emocjonalny i inne;

- nagłos i wygłos;

WP/SYL1/2009

2

- wymowa geminaty spółgłoskowej i samogłoskowej;

- upodobnienia pod względem artykulacji i dźwięczności;

Ćwiczenia;

4.

Oddech –narządy oddechowe i mechanika prawidłowego oddechu - wykład.

3 / 2

Ćwiczenia oddechowe, których celem są:

- wypracowanie oddechu Ŝebrowo-przeponowo – brzusznego;

- wypracowanie długiej fazy wydechowej;

- wyrobienie umiejętności synchronizowania pauz oddechowych z treścią wypowiedzi;

- wypracowanie podparcia oddechowego (appoggio);

5.

Ćwiczenia motoryki narządów mowy, czyli nabywanie techniki artykulacyjnej: 3 / 2

- ćwiczenia języka, warg, szczeki dolnej, podniebienia miękkiego; Samogłoski polskie – charakterystyka i wpływ na jakość dykcji; Ćwiczenia;

6.

Głos – budowa narządów głosowe i mechanizm powstawania głosu – wykład.

3 / 2

Rezonatory – wpływ rezonatorów na wzmocnienie dźwięków

Ćwiczenia głosowe, których celem jest:

- ustalenie średnicy głosu;

- wyrobienie miękkiego nastawienia głosu;

- ustawienie głosu, czyli uruchomienie rezonatorów i wyrobienie umiejętności; kierowania głosu na „maskę”;

- wyrobienie umiejętności modulowania siły głosu, wysokości, barwy; 7.

Ćwiczenia dykcyjne:

3 / 2

- nauka poprawnej wymowy trudnych grup spółgłoskowych w sylabach, zdaniach i tekstach;

- nauka słuchania mowy i wysłuchiwania błędów;

8.

Prozodyka mowy i jej wpływ na interpretację tekstu i budowanie wypowiedzi 3 / 2

- akcent logiczny, intonacja, fraza, tempo, rytm, barwa głosu, wysokość głosu, siła głosu, pauza jako środki wyrazu;

Ćwiczenia na tekstach;

9.

Rodzaje, style i cele przemawiania

3 / 2

- krótka historia retoryki;

- od przemawiania informacyjnego do przemawiania perswazyjnego;

- chwyty i środki retoryczne;

- wielkie mowy historii;

WP/SYL1/2009

3

- mowy obronne i mowy oskarŜycielskie;

- jak radzić sobie z tremą;

10.

Mowa ciała jako istotny element komunikacji – wykład i ćwiczenia.

3 / 2

30 / 20

Literatura podstawowa:

Autor (autorzy) / tytuł publikacji / wydawnictwo / rok wydania / tom, ewentualnie wybrany dział / ewentualnie zagadnienia (strony od-do).

Dłuska M., Fonetyka polska, PWN, Warszawa 1981;

Leary M., Wywieranie wraŜenia na innych. O sztuce autoprezentacji, Gdańskie Wyd. Psych., 1999; Michałowska D., O podstawach polskiej wymowy scenicznej, PWST, Kraków 1994; Przybysz – Piwko M., Emisja głosu nauczyciela, 2006;

Toczyska B., Elementarne ćwiczenia dykcji, Gdańskie Wyd. Oświatowe, 1998; Toczyska B., Sarabanda w chaszczach, Podkowa, Gdańsk 2006; Toczyska B., Głośno i wyraźnie, Gdańskie wydawnictwo Psychologiczne, 2007; Wierzchowska B., Wymowa polska, PZWS, Warszawa 1971; Tarasiewicz B., Mówię i śpiewam wyraźnie – podręcznik do emisji głosu, Universitas, 2003; Bednarek J.D., Ćwiczenia wyrazistości mowy, Wydawnictwo Naukowe, 2005; Lichański J.Z., Retoryka-Historia-Teoria- Praktyka, Wydawnictwo DiG, 2007; Jaroszyński C., Jaroszyński P., „Kultura słowa” Podstawy Retoryki Klasycznej, Fundacja ”Nowa Przyszłość” 2008;

Molcho S., Mowa ciała, Świat KsiąŜki, 1998;

Tease A., Język ciała, Wydawnictwo Gemini 1997;

Kohout Jaroslav, Retoryka. Mowa zjednuje ludzi, Wydawnictwo Helion 2006; Komitet redakcyjny: Wiesław Władyka, Piotr Zmelonek, Tadeusz Zawadzki , Wielkie Mowy Historii, Polityka 2006.

Literatura uzupełniająca:

Autor (autorzy) / tytuł publikacji / wydawnictwo / rok wydania / tom, ewentualnie wybrany dział / ewentualnie zagadnienia (strony od-do).

WP/SYL1/2009

4

Forma i warunki zaliczenia:

Obecność na zajęciach obowiązkowa (sprawdzanie listy obecności).

Wykładowca dopuszcza nieobecność nieusprawiedliwioną na dwóch zajęciach. W innym przypadku przedmiot nie będzie zaliczony.

Zaliczenie na ocenę - (Z):

Składnikami oceny końcowej są dwie prace wykonane podczas trwania semestru (1,2), jedna praca końcowa (3), oraz obecność i aktywność na zajęciach (4).

1.Student jest zobowiązany złoŜyć pracę pisemną – 3 strony A4 – zapis fonetyczny wybranego tekstu (30%);

2.Student jest zobowiązany zaprezentować przygotowany przez siebie trening oddechowo – fonacyjno –

artykulacyjny (5-7 min), wykorzystując ćwiczenia podane na zajęciach (25%); 3. Na koniec zajęć student przygotowuje indywidualne wystąpienie na wybrany przez siebie temat ( 5-7

min.).

Do wyboru są: felieton radiowy (temat dowolny), wygłoszenie mowy obronnej, wygłoszenie mowy oskarŜycielskiej, relacja z wydarzeń politycznych, relacja z wydarzeń sportowych, relacja z podróŜy, program wyborczy, mowa z okazji wydarzeń rodzinnych, podziękowania, mowy poŜegnalne.

- oceniane jest sumienne wykonanie ćwiczeń i zastosowanie nabytej wiedzy i umiejętności w mówieniu; 4. Obecność i aktywność na zajęciach (15%)

Czy utwór spełnia wymogi dzieła o charakterze autorskim w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.

o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Z 2000 r., nr 90, poz. 804 z późn. zm.)?

X TAK

NIE

Mgr Halina Wałaszewska-Sienkiewicz

.................................................

.................................................

Data i podpis odpowiedzialnego za zajęcia

Data i podpis Dziekana

WP/SYL1/2009

5