Strona 1 z 3
Nauki udzielone Karmapę Taje DordŜe w Monachium 3.02.2000 r.
Nauki niniejsze oparte są na tekście zatytułowanym "Działania bodhisattwy", napisanym przez mistrza Ngulczu Togme Zangpo, który sam jest urzeczywistnionym bodhisattwą. W
pełnej wersji wskazówki te obejmują trzydzieści siedem wersów, ja jednak przedstawię i
omówię tylko wybrane fragmenty, poniewaŜ mamy mało czasu. Niemniej jednak
postaram się ukazać pewien wyraźny kierunek, waŜny w działaniu bodhistattwy i
wyjaśnić, czym powinien kierować się praktykujący tę ścieŜkę. Zrozumienie, co oznacza
słowo "Dharma", moŜe w pierwszej chwili niektórym z was nastręczać pewne trudności, w istocie jednak jego znaczenie jest zupełnie proste. Dharma to nauki Buddy. Składa się na nie wiele róŜnych metod i sposobów praktykowania, które ostatecznie prowadzą do
rozpoznania natury umysłu. Kiedy jej doświadczymy, pomieszanie, niewłaściwe poglądy i
całe cierpienie rozpuszczą się - osiągniemy oświecenie.
KaŜdy praktykujący potrzebuje innych metod. Z tego powodu Budda przekazał duŜo
sposobów pozwalających osiągnąć urzeczywistnienie. Dzisiejsze wyjaśnienia są
integralną częścią nauk Buddy i stanowią jeden z takich sposobów.
Wers 1
" JeŜeli osiągnęło się pełne wolności i moŜliwości
ludzkie odrodzenie,
tak trudne do uzyskania
i tak pełne mocy,
oraz zmierza się nieustannie, dniem i nocą,
do wyzwolenia siebie i innych z oceanu samsary,
wówczas słuchanie,
rozwaŜanie i medytacja,
są praktyką bodhisattwy. "
Po pierwsze, mamy cenne ludzkie Ŝycie. Nie jest łatwo odrodzić się jako istota ludzka.
Skoro jesteśmy ludźmi, waŜne jest, Ŝebyśmy nie marnowali swego ludzkiego potencjału,
ale skutecznie wykorzystywali Ŝycie do praktyki i rozwoju. Dzięki temu właśnie nabiera
ono wartości. Odrodzenie się jako człowiek, dysponujący warunkami niezbędnymi do
nadania swemu Ŝyciu wartości, nie jest łatwe. Nie jest to przypadek, lecz raczej
uwieńczenie wielu pozytywnych warunków, które się spotkały, takich jak dobre działania, właściwa etyka i dobre Ŝyczenia. Ludzką kondycję moŜna opisać za pomocą
następującej analogii: nasze ciało przypomina łódź, a świat ocean. Chcemy przemierzyć
ocean, wykorzystując Ŝycie w najbardziej owocny sposób, który polega na zapoznaniu
się z naukami, rozwaŜaniu ich oraz medytacji, pozwalającej je zrozumieć. PodąŜanie za
tym wyobraŜeniem czyni nasze Ŝycie owocnym i pełnym znaczenia.
Wers 4
" W chwili śmierci świadomość opuszcza hotel ciała,
w którym była gościem,
zostawiając za sobą bliskich, z którymi długo dzieliło się Ŝycie
i majątek nagromadzony
z takim wysiłkiem.
Tak więc rezygnacja
ze światowych spraw,
jest praktyką bodhisattwy. "
Drugi wers dotyczy przywiązania i śmierci. Wszyscy będziemy musieli opuścić nasze
ciała. Sposobem na pozbycie się przywiązania jest lepsze zrozumienie nietrwałości.
Wszystko przemija. Nic nie jest trwałe: ani przyjaciele, ani rzeczy. Wszystko w końcu
zniknie. Świadomość tego i zrozumienie, Ŝe zjawiska są z natury nietrwałe, zainspiruje
2009-09-12
Strona 2 z 3
nas do wykorzystywania Ŝycia w sensowny sposób. Nie moŜemy zmarnować tej szansy.
Przeciwnie, powinniśmy zadbać o to, Ŝeby nasze Ŝycie było pełne znaczenia i
angaŜować się w waŜne działania, zwłaszcza w te, które są związane z praktyką. Kiedy
pozwolimy odejść przywiązaniu, pojmiemy podobną do snu naturę rzeczy. Z powodu
nawyku, lgniemy do nich, uwaŜając je za rzeczywiste, sądząc, Ŝe są solidne i trwałe.
Kiedy zaczniemy rozumieć przemijalność, zauwaŜymy, Ŝe zjawiska nie są solidne i
trwałe, lecz podobne do snu. Kiedy nasz wgląd się pogłębi, w końcu doświadczymy ich
natury i obudzimy się z tego snu, uniezaleŜnimy się od jego "realności" i "cierpienia".
Wówczas będziemy oświeceni. Świadomość przemijalności przyspiesza ten proces.
Wers 10
" CóŜ ci po osobistym szczęściu,
jeŜeli cierpią wszystkie matki,
które były tak czułe dla ciebie
od nie mającego początku czasu?
Tak więc w dąŜeniu do wyzwolenia
niezliczonych istot,
rozwijanie oświeconej postawy
jest praktyką bodhisattwy. "
Trzeci wers mówi o rozwijaniu Ŝyczenia pomagania wszystkim istotom w uwalnianiu się
od cierpienia i zmierzaniu do oświecenia. Jest to główna praktyka bodhisattwy. U
podstawy pragnienia pomagania wszystkim istotom w zmierzaniu do oświecenia leŜy
zrozumienie, Ŝe wszyscy jesteśmy bezpośrednio ze sobą powiązani. Świat istniał
zawsze, nie ma początku. Dlatego wszyscy mamy za sobą niezliczoną ilość Ŝywotów i
jesteśmy wzajemnie ze sobą połączeni. Sposób na rozwinięcie szczerego Ŝyczenia
przyniesienia poŜytku wszystkim istotom jest następujący: pomyślcie o kimś, kto jest
wam bliski w tym Ŝyciu. O kimś, komu jesteście wdzięczni, na przykład o rodzicach lub
przyjaciołach. Naturalną rzeczą jest Ŝyczenie tym osobom, Ŝeby były szczęśliwe, nie
cierpiały i ostatecznie osiągnęły oświecenie. Podejście bodhisattwy polega na
rozszerzeniu tego Ŝyczenia tak, by obejmowało wszystkie istoty. W ten sposób powstaje
oświecona postawa - pragnienie osiągnięcia oświecenia dla dobra innych.
Wers 20
" Kiedy wewnętrzny nieprzyjaciel, własny gniew,
pozostaje bez kontroli,
próby pokonania
zewnętrznych nieprzyjaciół
tylko zwiększają ich liczbę.
Dlatego poskromienie własnego strumienia umysłu za pomocą sił
kochającej Ŝyczliwości
i współczucia,
jest praktyką bodhisattwy. "
Bodhisattwa potrzebuje kontroli nad umysłem. W ten sposób uspokaja wszelkie
zewnętrzne zaburzenia. Zazwyczaj jesteśmy przekonani, Ŝe mamy "zewnętrznych"
nieprzyjaciół, ale nie jest to prawda. Ci ănieprzyjacieleŇ są złudzeniami wytwarzanymi
przez nasz własny umysł. Najlepszym sposobem wyeliminowania ich jest pozbycie się
gniewu, który jest naszym rzeczywistym wrogiem. Kiedy tylko usunięty zostanie
wewnętrzny nieprzyjaciel - gniew, zewnętrzni "wrogowie" znikają. Najlepszym sposobem na pozbycie się fałszywego poglądu, Ŝe "nieprzyjaciele" są czymś zewnętrznym, jest rozwijanie miłości i współczucia wobec wszystkich istot.
Bodhisattwowie, kontrolując umysł, potrafią przekształcać swoich wrogów w przyjaciół.
Wszystko, co zostało wytworzone przez umysł, moŜe zostać powstrzymane lub
2009-09-12
Strona 3 z 3
przekształcone dzięki kontroli nad umysłem.
Wers 31
" Jeśli nie badasz
swego pomieszania,
moŜesz stać się szarlatanem
przebranym jedynie
za praktykującego Dharmę.
Dlatego dostrzeganie
własnego pomieszania,
a następnie porzucanie go,
jest praktyką bodhisattwy. "
Często popełniamy pomyłkę polegającą na dostrzeganiu błędów u innych, przy
jednoczesnym ignorowaniu własnych. MoŜe to prowadzić do pomieszania i niewłaściwej
praktyki. Powinniśmy nieustannie badać umysł i stosować metody pozwalające w razie
konieczności dokonać korekt. Ta rada dotyczy pracy z róŜnymi sytuacjami i znajduje
pełne zastosowanie w codziennym Ŝyciu. Z łatwością dostrzegamy błędy innych, nawet
te drobne, ale mamy kłopoty z przyznaniem się do własnych pomyłek, takŜe tych bardzo
powaŜnych. JeŜeli będziemy praktykowali Dharmę nie zmieniając tej tendencji, nasza
praktyka moŜe stać się niewłaściwa. Najlepszym sposobem zmiany szkodliwych
nawyków jest rozwinięcie uwaŜności i świadomości umysłu.
Dzięki uwaŜności i świadomości moŜna uniknąć wielu zagroŜeń, zanim się pojawią.
Właściwości te pozwalają rozpoznać własne pomyłki i naprawić je. W buddyzmie waŜne
jest nie tylko odczuwanie Ŝalu z powodu błędów popełnionych w przeszłości; przede
wszystkim chodzi o podjęcie działań dla ich naprawienia, Ŝeby zapobiec ich powtarzaniu
się. Z tego powodu uwaŜność i świadomość przynosi pozytywne skutki, stwarzając
podstawy dla właściwego sposobu postępowania.
Wers 36
" W skrócie:
cokolwiek robisz,
gdziekolwiek jesteś,
obserwuj swój umysł.
Utrzymywanie ciągłej
uwaŜnej przytomności,
jest praktyką bodhisattwy. "
Kiedy rozwiniemy uwaŜność, będziemy potrafili usunąć dawne błędy i złudzenia -
uzyskamy dzięki temu zdolność przynoszenia większego poŜytku innym. UwaŜność ma
podstawowe znaczenie, poniewaŜ pozwala usuwać splamienia umysłu. Nieprzerwana
czujność bodhisattwy przynosi innym wielki poŜytek. Ci, którzy są świadomi zarówno w
działaniach związanych z Dharmą, jak teŜ w czasie codziennych aktywności, mogą
naprawdę pomagać innym. Są przyjemniejsi dla otoczenia i mogą więcej zdziałać. Jeśli
usuwamy własne pomieszanie, jest to dobre dla wszystkich.
Były to bardzo krótkie nauki, dzięki którym zbudowaliśmy dobry związek pomiędzy
nauczycielem a uczniem. Mam nadzieję, Ŝe dałem wam trochę inspiracji do praktyki.
Tłumaczyła Ewa Zachara
2009-09-12