SZWECJA

W Szwecji organizacją kształcenia zajmuje się państwo. System zarządzania oświatą jest scentralizowany i o

większości spraw - programach, dotacjach, siatkach godzin - decyduje rząd i parlament, a nad wykonywaniem

ustaw i rozporządzeń czuwa Ministerstwo Edukacji. Za organizowanie i prowadzenie szkół oraz sprawy

kadrowe odpowiadają gminy. Przy każdej radzie gminy i hrabstwa powołano komitety zajmujące się

sprawami oświaty. Ich głównym zadaniem jest czuwanie nad tym, by szkoły realizowały centralnie określone

wytyczne. Gminy wyznaczają plany pracy szkół.

Państwo nie finansuje szkół bezpośrednio. Jednostki administracji terenowej dysponują środkami na

działalność szkolną, przyznając globalnie budżet na potrzeby każdej szkoły. W gesti państwa są "fundusze

kompetencyjne", aby wyrównywać różnice między gminami oraz pieniądze na doskonalenie nauczycieli i

środki specjalne dla uczniów upośledzonych umysłowo.

Twoje dziecko może chodzić do przedszkola od ukończenia 1 roku życia. W przedszkolu ważna jest zabawa.

Po ukończeniu 6 lat wszystkie dzieci mogą rozpocząć zajęcia w zerówce. Zarówno przedszkole, jak i zerówka

są dobrowolne. Jeżeli pracujesz lub studiujesz, twoje dziecko po ukończeniu pierwszego roku życia może

przez cały dzień chodzić do przedszkola. Masz do tego prawo. Natomiast jeżeli nie pracujesz i nie studiu-jesz,

dziecko od 3 roku życia przez kilka godzin dziennie może korzystać z zajęć w otwartym przedszkolu. Dzieci

chodzą do przedszkola i zerówki od poniedziałku do piątku. W soboty, niedziele i dni świąteczne nie ma zajęć

w przedszkolu. W Przedszkolu ważna dla rozwoju i procesu uczenia się dziecka jest zabawa. Dziecko próbuje

wypowiadać się przez śpiewanie, tańczenie, rysowanie i malowanie. Istotny jest także język, zarówno

szwedzki, jak i język ojczysty. Podobnie jak własna kultura.

Zabawa i tworzenie są w dalszym ciągu podstawą, ale dzieci uczą się również siedzenia w spokoju, słuchania i

przyswajania wiadomości. Dzieci uczą się szacunku dla innych ludzi, a jednocześnie Rozwijają umiejętności

językowe i myślenie matematyczne. Podobnie jak w przedszkolu wszystkie dziewczynki i chłopcy mają takie

same możliwości do rozwoju swoich umiejętności

W Szwecji obowiązkowa edukacja trwa dziewięć lat, do 16. roku życia. Dzieci rozpoczynają naukę w wieku

siedmiu lat, choć do pierwszej klasy trafiają też sześciolatki, jeśli taka jest wola rodziców. Jeżeli istnieją ważne

powody i zgodzi się na to samorząd, maluch może rozpocząć naukę w wieku ośmiu lat. Edukacja jest

bezpłatna. Zanim jednak rozpoczną kształcenie się w państwowych lub prywatnych Instytucjach

oświatowych, przez rok przygotowują się do tego w tzw. klasach sześciolatków w szkołach lub przedszkolach.

Większość rozpoczyna naukę w klasie 1 jesienią w roku, kiedy dzieci kończą 7 rok życia. Każdy rok szkolny

składa się z dwóch semestrów: semestru jesiennego i wiosennego. Jeżeli twoje dziecko ma zaburzenia

rozwojowe może zamiast do zwykłej szkoły pójść do szkoły specjalnej, która dostosowana jest do

indywidualnych możliwości każdego ucznia. Oprócz zdobywania wiedzy twoje dziecko powinno nauczyć się

rozumienia i zasad współżycia z innymi. Wszyscy uczniowie powinni okazywać szacunek innym. Mają się

nauczyć, że wszyscy ludzie mają takie same prawa, bez względu na płeć, religię, niepełnosprawność czy

orientację seksualną. Zasady demokratyczne i prawa człowieka obowiązują w takim samym zakresie w szkole

jak w życiu społecznym poza szkołą. Dziecko ma prawo do nauki języka ojczystego. Może się to odbywać w

ramach wybranego języka, przedmiotu wybranego przez ucznia lub nauczania poza zwykłym planem zajęć

szkolnych. Szkoła wystawia oceny od klasy 6. Twoje dziecko otrzyma następnie oceny pod oniec każdego

semestru i ocenę końcową w klasie 9. Ocena pokazuje, w jakim zakresie wiedza ucznia odpowiada wymogom

stawianym przez szkołę. Jeżeli uczeń ma trudności w osiągnięciu oczekiwanych wyników, może otrzymać

specjalną pomoc. Ocena końcowa stanowi dla twojego dziecka podstawę przy staraniach o miejsce w szkole

średniej. Najniższy wymóg to ocena zaliczająca z ośmiu przedmiotów i dwunastu na kierunki przygotowujące

do studiów wyższych. W szkole obowiązuje sześciostopniowa skala ocen: A, B, C, D, E i F. A jest najwyższą

oceną, a E jest najniższą oceną zaliczającą. F to ocena niezaliczająca. Uczniowie chodzą do szkoły od

poniedziałku do piątku. Soboty, niedziele i dni świąteczne są wolne od zajęć w szkole. Latem i w okresie świąt

Bożego Narodzenia dzieci mają dłuższe ferie. .Jeżeli twoje dziecko musi być zwolnione z lekcji, musisz się

zwrócić do dyrektora szkoły. Możesz to także zrobić, jeżeli chcesz, żeby dziecko zwolnione było z jakiegoś

przedmiotu. Wymagane jest w takim wypadku podanie ważnych powodów i nie może to utrudnić dziecku

możliwości spełnienia wymogu opanowania materiału. Jeżeli twoje dziecko jest nieobecne, a ty nie

powiadomiłeś o tym szkoły, szkoła zawiadomi cię tego samego dnia o nieobecności. Nieobecność

nieusprawiedliwiona wpływa na oceny. Świetlica przyjmuje dzieci od zerowki do ukończenia 13 lat. W

przeciwieństwie do szkoły trzeba płacić za dziecko korzystające ze świetlicy. Gmina decyduje o wysokości

opłaty. Dany przedmiot można zaliczyć, zaliczyć z wyróżnieniem albo ze specjalnym wyróżnieniem.

Rok szkolny w Szwecji łącznie trwa około 40 tygodni.

Przez cały okres trwania nauki obowiązuje ciągły system oceny. Na zakończenie trzeciej klasy uczniowie

przystępują do sprawdzianów z matematyki i języka szwedzkiego. Kolejny egzamin czeka młodych ludzi po V

klasie. Wtedy sprawdzane są wiadomości z języka szwedzkiego, angielskiego oraz matematyki.

Szkoły podstawowe w Szwecji są wolne od opłat, podobnie jak materiały do nauki, posiłki i transport do

szkoły. Już w pierwszych latach szkolnych rozpoczyna się naukę języka angielskiego. Dodatkowy język obcy

(język niemiecki, język francuski lub język hiszpański) dochodzi w późniejszym okresie. Egzaminy

sprawdzające w szkołach zawodowych przeprowadzane są w 9 klasie i są obowiązkowe.

Po dziewięciu latach nauki uczniowie otrzymują świadectwo ukończenia szkoły, na którym podane są wyniki

ze wszystkich przedmiotów oraz wyniki testów państwowych.

Na tym etapie edukacji skala ocen jest trzystopniowa: zaliczony (G), zaliczony z wyróżnieniem (VG) lub

zaliczony ze specjalnym wyróżnieniem (MVG).

Każdy absolwent szkoły podstawowej może kontynuować naukę w wybranej przez siebie szkole średniej. Ta

nie jest już obowiązkowa, jednak zdecydowana większość młodych Szwedów chce się uczyć dalej. W ten

sposób młodzież przygotowuje się do wyższych studiów lub do rozpoczęcia pracy bezpośrednio po

ukończeniu szkoły średniej. Szkołę trzeba zacząć najpóźniej w tym roku, kiedy uczeń kończy 20 lat. Szkoła

średnia jest bezpłatna. Oznacza to, że nic nie płacisz za naukę, podręczniki ani za materiały szkolne. Szkoły

mają natomiast prawo pobierać opłaty za posiłki w szkole. Wszyscy uczniowie, którzy chodzą do szkoły

średniej, mają prawo do zasiłku na naukę. W szkołach średnich dostępnych jest 18 krajowych programów

nauczania. 12 z nich to programy zawodowe, które zapewniają uczniom kształcenie zawodowe,

umożliwiające podjęcie pracy bezpośrednio po ukończeniu szkoły. Pozostałych 6 programów przygotowuje

do podjęcia studiów na uniwersytecie lub innej szkole wyższej. Uczniowie programów przygotowujących do

wyższych studiów automatycznie zdobywają uprawnienia do studiowania. Studia na niektorych kierunkach

wymagają jednak ocen z niektórych przedmiotów. Nazywa się to specjalnym wymaganiem (behörighet).

Uczniowie, którzy wybrali programy zawodowe, muszą na odrębnych kursach uzupełnić swój poziom z języka

szwedzkiego i angielskiego, aby uzyskać podstawowe uprawnienia do podjęcia studiów na wyższej uczelni.

Dla programów zawodowych wymagane są ponadto zaliczone oceny z dodatkowych przynajmniej pięciu

przedmiotów, a dla programów przygotowujących do studiów wyższych wymaga się zaliczonych ocen z

dodatkowych dziewięciu przedmiotów. Niektóre przedmioty są takie same na wszystkich kierunkach

nauczania w szkole średniej. Należą do nich: angielski, historia, sport i zdrowie, matematyka, nauki

przyrodnicze, religioznawstwo, wiedza o społeczeństwie i szwedzki lub szwedzki jako język drugi. Uczniowie

mają także pewną liczbę przedmiotów, uzależnionych od wybranego programu. Oprócz tego uczeń wybiera

kierunek w ramach wybranego programu. Program zawodowy polega na przyswajaniu w większej części

wiedzy w szkole i reszty na zajęciach praktycznych w zakładzie pracy. Mogą one wypełniać do połowy planu

zajęć. Jeżeli uczeń zdecyduje się na przewagę zajęć praktycznych w miejscu pracy, jego kształcenie będzie

miało charakter szkolenia mistrzowskiego na poziomie szkoły średniej. Program nauczania obejmuje także

pracę końcową. Uczeń dokonuje wtedy podsumowania tego, czego się nauczył wykonując większą,

samodzielną pracę. Aby uczeń mógł otrzymać świadectwo ukończenia szkoły średniej, musi zaliczyć tę pracę.

Nauka na tym etapie edukacji trwa zasadniczo trzy lata. Może zostać wydłużona albo skrócona w zależności

od zdolności danego ucznia.

Warunkiem otrzymania świadectwa kończącego szkołę średnią jest zdanie egzaminu końcowego

obejmującego język szwedzki, angielski i matematykę. Rekrutacja na uczelnie wyższe odbywa się na

podstawie konkursu świadectw.

Kształcenie wyższe przeprowadzane jest w formie kursów. Szkoły wyższe i uniwersytety dają możliwość wyboru studentowi programu kształcenia. Istnieje sześć egzaminów akademickich:

• Studia dwuletnie: dyplom ( högskoleexamen)

• Studia trzyletnie: Bachelor ( kandidatexamen)

• Studia czteroletnie: Magister ( magisterexamen),

• Studia pięcioletnie:  Master ( masterexamen).

Dodatkowo istnieje możliwość uzyskania licencjatu ( licentiatsexamen) oraz doktoratu ( doktorsexamen) po dodatkowym trzyletnim dokształcaniu. Wszyscy studenci mają prawo do ubiegania się o stypendium,

niezależnie od dochodu rodziców. Wnioski rozpatrywane są na podstawie indywidualnych przypadków, a

pieniądze przyznawane są maksymalnie przez 240 tygodni kształcenia akademickiego.

Rok szkolny w Szwecji zaczyna się zazwyczaj pod koniec sierpnia i kończy na początku czerwca, łącznie trwa

około 40 tygodni. Dzieli się na dwa semestry. Dokładne terminy rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego

ustalają gminy. Tydzień nauki jest pięciodniowy. Najdłuższe ferie podczas roku przypadają na Boże

Narodzenie. Nauka religii prowadzona jest w szkołach.

• Przedszkole i zerówka Dla dzieci w wieku 1-6 lat:

• Szkoła podstawowa i świetlica Dla twojego dziecka w wieku 7-15 lat:

• Szkoła średnia Dla młodzieży w wieku 16-20 lat:

• Specjalna szkoła podstawowa Dla dzieci i młodzieży w wieku 7-15 lat:

• Specjalna szkoła średnia Dla dzieci i młodzieży w wieku 16-20 lat: