Stanisława Fleszarowa-Muskat:Wczesną jesienią w Złotych Piaskach. 

 
Obwolutę, okładkę i stronę tytułową wykonałALEKSANDER JERZY SZRAJBER 
 

Redaktor technicznyWitold Urbaftski 

 

KorektorHalina WssglMska 

 

Ak..'^-, 

 

WYDAWNICTWO MORSKIE GDAŃSK 1970Wydanie pierwsze. 

Nakład 30000 + 250egz. 
Ark. 
wyd. II. 
Ark. 
druk. 
12. Papier druh. 
mat. 
, 65 gz fabryki papieru we Włocławku, Oddano do składania MXII 1969 r. 
Podpisano do druku i drukukończono wkwietniu i970 r. 
 

Zakłady Graficzne wGdańsku, ul, Swiętojań-ska19/23. 

Kam. nrl M-2. 
Cena 18, 
 

Od samego', rana Missis zarządziła dzień angielski. 

 

Ź

le znosiłatu. 

tęjszą ; kuchnięi był to jeden z jej odwetów za cojesienn;jr, dwumiesięczny pobyt z dziećmi 
nad Morzem Czarnym. 
^Przeniesiona z chłodnego domu swoichszwedzkich chlebodawcóww Skelleftęa, gdzie^juŜ w 
pierwszychdniach września paliły się na komtnKti' sosnoweszczapy, w bułgarsŁi. 
skwar i bułgarskie niezrozumieniedla upodobają ludzi z- Północy, tęskniłaza dobrze 
zaparzoną herbatą, jajkami"na boczku zamiast kwaśnego mleka na pierwsze śniadanie i w 
nieskończoność przedłuŜała lekcje -angielskiej gramatyki, którymi gnębiła 
swoichwychowanków. 
W hotelu "Ambasador" było jeszcze trojerównie nieszczęśliwych szwedzkich dzieci 
Ulbrasenowie, którzytakŜe posiadali kopalnię miedzi na Północy,mieli ten sam zwyczaj 
wysyłania tu swoich dzieci najesienne miesiące. 
Ale ich Missis była młodai ładna,angielski dzień Ulbrasenów kończył się więc wcześniej. 
MissisVictorianie opuszczała nigdy fajfów w kasynie. 
 

Balkony piątki nieszczęśliwych szwedzkich dzieci, gnębionychprzez ich angielskie 

bony, które nigdzie w całejBułgarii nie mogłysię napić dobrej, gorącej herbaty, sąsiadowały 
ze sobą i podczas dni angielskich słyszało siętam przerzucane z balkonu na balkon z okrutną 
dziecięcąsatysfakcją najordynarniejsze słówka, . 
jakie istniaływ słowniku. 
Angielskim oczywiście. 
 

Był to odwet wychowanków na odwet ich boncałydzień naszpikowany był 

wzajemnymi złośliwościami, nawetsłońce, cudowny i ' szczerozłoty bułgarski 
pieniądz,toczący się przez bezchmurneniebo, niebyłow staniezłagodzić tego wiecznego buntu. 
 

Maritie w nim nie uczestniczyła. 

 
Miała swój własny temat, jak motyw muzyczny w dziełach klasyków. 
Studiowała muzykę w Sztokholmie itamŜeza dwadzieścia trzy dni i spojrzała na zegarek 
piętnaście godzin pan Sandelund, adwokat rodziny Thalbergów, oficjalnie uzna jej 
pełnoletność, obejmując równocześnie z jej pełnomocnictwa zarząd spadku po Tage 
Thalbergu, którym dotąd zarządzał ojczym razem z majątkiemjej matki. 
 

WyobraŜała sobie ichoczy; godzinami, leŜąc na plaŜyi tańcząc wbarze, wyobraŜała 

sobie ich oczy, kiedy sięo tym dowiedzą. 
Oczywiście pamiętali, kiedy przypadadata jejurodzinchoć matce przychodziło to z 
corazwiększą trudnością ale nie spodziewali się, na pewnosię nie spodziewali,Ŝe będziedo 
tego zdolna. 
Nie podejrzewali jej nigdy o Ŝadne działanie, nawet czas, który tuspędzała, wyemancypowana 
zupełnie spodopiekuńczychzakusów Missis, nie budził ich niepokoju. 
Wiedziała o tym,byławściekłana siebie, Ŝe niemoŜe ich niczym zadziwić. 
 

Tysiące ludzi przyjeŜdŜało tu, Ŝeby siębawić. 

Jej dnipłynęły monotonnie, podobnedo siebie jak dwa ziarnkapiasku. 
Przedpołudnia spędzała na plaŜy, wieczory w. 
barze hotelowym, gdzieszła tańczyć z kim popadło; . 
nie dowiadywała się nigdy niczego bliŜszego o swoich partnerach, nawet jeśliwychodziła z 
nimi, Ŝeby cię całować natrawniku wokół hotelu,co zresztą kończyło się zwykletak samo 
zawsze chcieli odrazu więcej inie mogli zrozumieć, Ŝe ona nie chce więcej, wracała do baru 
nawetbez wypieków na twarzy, a partnerzy usiłowali zachowaćprzekonanie, Ŝe gdyby znali 
ten potworny język, którymmówiła, albo gdyby umieli choć kilka słów po angielsku,poraŜka 
zamieniłaby się w sukces. 
 

MerdeE Merde! 

wrzeszczeli Utbrasenowie. 
Pomyliło im się, poprzedniego roku byli tuz boną Francuzką. 
 

Shitty shitodwrzasnąt Eryk. 

Zaś. 
eg... 
o!Wstała z łóŜka i zamknęła drzwi swego pokoju, wiodącena balkon. 
Godzinypoobiedniebyły najtrudniejsze doprzetrzymania. 
Missis, zaŜywszy tabletkę ułatwiającą trawienie, kładła się z tamponami waty w uszachi nie 
wolnoje] było przeszkadzać aŜ do piątej. 
W tym czasie ErykŜ Bibi mieli takŜe leŜeć w swoim pokoju, powinni przybrać na wadze tak 
nakazał lekarz przed wyjazdem,ale zanosiło się na to, Ŝewychudną na szczapy od nad 
 

miernej energii, którą wkładali w bezustannywrzaski bieganinę od wczesnego rana do 

nocy. 
 

Drzwi na balkon jak było do przewidzenia niena długo pozostały zamknięte. 

Erykroztrzaskał je, aŜzadźwięczało szkło. 
 

Maritie! 

Idzie twój Murzyn! 
 

MurzynnaleŜał do NorweŜki z drugiego piętra, przywiozła go ze sobą z Konga, gdzie 

po opuszczeniu wielustanowisk przez Belgów pracowała wszpitalu. 
Był lekarzem, jak ona. 
Przybyli do Złotych Piasków w podróŜypoślubnej, widoczniebała sięwywieźć go od razuw 
swojefiordy. 
Budzili sensację ona jasnowłosa i w szczególnie skandynawskisposób koścista, on jakwy 
rzeźbionyz połyskliwego, czarnego marmuru, gładki i muskularnyzarazem, ubranyw swoją 
skórę jak w kostium. 

 

Zobacz,jaki ładnyMurzyn! 

krzyknęła Bibi pierwszego dnia,kiedy zjawił sięw "Ambasadorze". 
Miałaosiemlat, ale zwracała zawsze uwagę na męŜczyzn, niktw rodzinie nie miałnadziei, Ŝe 
przejdzie jej to z wiekiem. 
Jaki ładny Murzyn! 
powtórzyła,szarpiącMaritie za rękaw. 
 

Dr Mathias Mobose stał przyladzie w recepcji, czekającna klucz od pokoju. 

Miał-na sobie jasnopopielate ubranie i białąkoszulę, porozpinanąpod brodą. 
Ze spokojnągodnością starat się nie widzieć skierowanych ku sobiespojrzeń. 
Jego biała Ŝona, czekająca u wylotu-schodów,takŜe była pełna tego manifestacyjnego, prawie 
aŜ bolesnego spokoju. 
 

Wtedyjeszcze byłapełna spokoju, dopiero za dwa dni,na wspólnej wycieczce statkiem 

doBałczyku, jaką zorganizowano dla gości "Ambasadora", Maritie zaczęła wpatrywać sięw 
czarnego doktora. 
Przez cały czas podróŜystała przy nim oparta o burtęi nie zdejmowała z jegotwarzy 
cięŜkiego,upartego spojrzenia. 
Miałazwyczaj atakowania w ten sposób ludzi, którzy zwrócili jej uwagę,a których uwagi ona 
nie zwróciła stawała opodal i zaczynała patrzyć. 
Nie było w jej spojrzeniucienia chęcizaczepki, kokieterii czy poufałości, nie moŜna jej było 
niczarzucić, po prostu patrzyła i nieona była winna, Ŝe juŜpo kilkunastu minutach nikt nie 
potrafił tego znieść. 
 

Dr Mathias Mobose zaczął się niepokoić wcześniej niŜinni. 

Zamienił się z Ŝoną miejscami przy burcie, ale Ma. 

 
ritie, nawet dotykając biodrem kościstego boku NorweŜki,nie przestawała wpatrywać się w 
niego, choć wymagałoto juŜ teraz nieco wysiłku. 
Kiedyodwrócił się twarzą kumorzu, musiała przechylić się przez burtę, aŜ 
zaniepokojonaMissis chwyciła ją za rękę,Ŝeby nie wypadła. 
W Bałczyku podczas zwiedzania parku i pałacu rumuńskiej królowej nie odstępowała go na 
krok. 
NorweŜkę ogarnąłpopłoch. 
Gdyby nie obawa przed śmiesznością,rzuciłabysię do ucieczki, aleoznaczałoby to przyznanie 
się do zagroŜenia. 
Nie miałazamiaru kapitulować przed tą śmieszną smarkatą, włóczącą się za nimi jak cień 
poŜwirowanych . 
alejkach parku. 
Chwyciła męŜa pod ramię, musiałabardzo się starać, Ŝeby nie poczuł, jak drŜy jej ręka. 
 

Za Maritie uformował się zwykły rodzinny pochód: Bibi,zanią Eryk, nakońcu 

zdyszana, ocierająca z twarzy potMissis, daremnie usiłująca narzucić wychowankom 
własnyprogram zwiedzania. 
 

Odtego dnia czarny mąŜ NorweŜkizostał nazwany"Murzynem Maritie", choć" w ciągu 

następnego tygodniasytuacja nie uległa zmianie. 
Teraz, kiedy ErykwciąŜwrzeszczał, wywołując ją na balkon, Maritie wstała leniwie z łóŜkai 
bardziej dla sprawienia przyjemności jemuniŜ sobie spojrzała w dół. 
 

Kongijczyk biegł po kamiennych schodach,, prowadzących z nadmorskiego bulwaru 

do hotelu. 
Biegł, skaczącpo dwa stopnie,malinowy płaszcz kąpielowy, nie przytrzymany paskiem, 
powiewał na wietrze, tworząc plamęjaskrawego tła dla jegociemnego ciała. 
Głowę miał uniesioną'ku górze, kiwał dłonią ku balkonowina drugimpiętrze,gdzie zapewne 
stała jego Ŝona. 
któratak samojak Maritie musiała widzieć lot malinowego płaszczawokół biegnących nóg 
iskąd rozlegał się cichy śmiech,jah gruchanie czekającej gołębicy. 
 

Będę musiała jej to zrobić pomyślała Maritiesennie,bez zaciętości, bez nadziei na 

satysfakcję. 
JuŜprawie zapomniała, Ŝe postanowiłato zrobić, ten cichy, głębokiśmiech, dochodzący z góry, 
przypomniałjej o tym, odczuła to prawie jak obowiązek, który przyjęła na siebie,nie jak 
pragnienie. 
 

On ma więcej zębów "liŜ my? 

spytała Bibi. 
Przewieszona przezporęcz balkonu odprowadzała Kongijczykaspojrzeniem aŜ do drzwi 
hotelu. 
Na pewno dwarazy tyle! 
 

Niegadaj głupstw'powiedziała Maritie, wycofując się do swego pokoju. 

Zapaliłapapierosa i wyciągnęłasię znowu na łóŜku z popielniczką na brzuchu. 
 

Dwa razy tyle! 

Na pewnodwa razy tyle! 
ś

piewała Bibi, podskakując na balkonie. 

 

Uspokój się! 

krzyknęła Missis ze swego pokoju. 
Mimo waty wuszach musiała wszystko słyszeć. 
Jesttaki sam jak my, Nie ma ani jednego zęba więcej. 
 

Nie jest takijak my! 

odwrzasnęla Bibi, nie przestając tańczyć. 

Nie jest taki jak my! 
 

Ona to mapo nim pomyślała Maritie, pewna, ŜeiMissis myśli o tymsamym. 

W wielu sprawach nie zgadzała się z Missis, ale łączyło je jedno: o cudzoziemskimmęŜu 
matkimówiły "on" i umiały tropić jego śl'idy wewszystkim, coczyniły lub czego nie 
czyniłydzieci. 
 

Zobaczysz, Ŝe cię spiorę! 

krzyknęłado Bibii byłaby to na pewno jedyna rzecz, która sprawiłaby jej terazprzyjemność. 
 

Ale mała nagle się uspokoiła. 

"Wsadziła przez uchylonedrzwi swój chudy pyszczek. 
 

Ja to sprawdzę szepnęła. 

 

Cosprawdzisz? 

 

Ile on ma zębów. 

 

SkończjuŜz tym, dobrze? 

 

Sprawdzę. 

Wtedy się przekonasz! 
 

Zamknęła drzwi i przez dłuŜszyczas nie było słychaćani jej, ani Eryka. 

Zapadłanagle cisza świadczyć mogłatylko o tym, Ŝe pokazująsobie języki 
zUlbrasenami,którzy takŜe udchli. 
 

Maritie odstawiła popielniczkę i połoŜyła się na brzuchu. 

 

Ich oczy! 

Wyraz ich oczu, kiedy się o tymdowiedzą! 
To była wspaniała rzecz móc zrobić im cośtakiego. 
Matka powie, Ŝe traci doniejserce, coraz bardziej traci do niejserce, nie miała go aŜ tyle, 
Ŝ

ebyprzykaŜdej okazji miećjeszcze coś do tracenia a on? 

Tego -była najbardziej ciekawa. 
Jak. 
zachowa się on? 
Co powie? 
Jakprzyjmie ten policzek? 
 

LeŜała uśmiechając się do swoich myśli, kiedy zadźwięczał telefon. 

Długonie podnosiła słuchawki, Ŝeby ten. 

 
ktoś, kto dzwonił, został przyłapany na radości, gdywreszcie ją podniesie. 
 

Halo! 

powiedziała słabym głosem, jakby potrzebowała pomocy i właśnie miała nadzieję, Ŝe 
nadchodzi. 
 

Halo! 

odpowiedział jej naprawdę rozjaśniony radością głos. 
Była w nim jednaki nieśmiałość, którejnieudało się pokonać. 
Niezejdziesz na drinka? 
 

Dzwonił Joachim, z którym przyjaźniła się od tygodnia to on był o tym przekonany, 

nie ona. 
Przyjechałz rodzicami z Diisseldorfuszarym mercedesem; wóz byłjednymz najładniejszych na 
parkingu "Ambasadora",Joachim za bardzo pragnął, Ŝeby to przyznała i dlategoodmawiała 
mu tej przyjemności. 
 

Nie zejdziesz na drinka? 

powtórzył, anieśmiałośćw jego głosie stawała się coraz bardziej lepka. 
 

Nie powiedziała za wcześnie. 

 

Dlaczego za wcześnie? 

 

Bo za wcześnie. 

Nie lubię drinka o tej porze. 
 

A... 

Joachim zawiesił głosi słyszała przez chwilęw słuchawce tylko jego oddech mógłbym przyjść 
nagórę? 
 

Do mnie? 

 

Docie-bie wykrztusił. 

 

Rozmawialipo angielsku, ona z zupełną swobodą, onpowoli iwyraźnie, oddzielając 

słowaprzydługimi pauzami. 
 

Po co? 

roześmiałasię, siadając na łóŜku. 
Milczał przez długą chwilę. 
 

Daję ci słowo, Ŝe zachowam się przyzwoicie. 

 

Nie wyobraŜaj sobie tylko,Ŝe potrzebne mi twojesłowo. 

Podejrzewałaprzez cały czas, Ŝe ojciec Joachimahandluje nierogacizną, chłopak za bardzo się 
starał, Ŝebyuchodzić za dŜentelmena. 
Powiedziała mu to kiedyś, okraszając przytyk opowieścią o prawdziwym lordzie, 
któregopoznałaubiegłego lata w Ostendzie, a który zachowywałsię zupełnie skandalicznie i 
wszyscyuwielbiali go są to. 
Joachim wysłuchał opowiastki z otwartymi ustami, niebyłapewna, czy zrozumiał. 
Niepotrzebne rai twoje słowopowtórzyła. 
Wypchaj się nim! 
 

Więc mogę przyjść? 

zapytał pokornie. 
 

Proszę. 

 

Missis śpi? 

 

Co ma do tego Missis? 

krzyknęła, aon od razuodłoŜył słuchawkę, 
 

Zjawił się po chwili, zdyszany lekko z pośpiechuczyonieśmielenia; miał na sobie 

niebieski golf marki "Bry"do białych spodni i wyglądał tak schludnie iprzyzwoicie, aŜ chciało 
się go wyrzucić za drzwi. 
Zastanowiłasię nad tą moŜliwością, ale w końcu wskazała mu miejscew fotelu. 

 

Usiądź, jak juŜ jesteś. 

 

Zabrzmiało to łaskawie i Joachim skorzystał skwapliwie zzaproszenia. 

Nosy Bibii Eryka rozpłaszczyły sięna szybie balkonowych drzwi. 
 

Zapalisz? 

Joachim wyciągnął z kieszeni spodnipaczkę papierosów. 
 

Przed chwilą skońci-ylam. 

 

A mnie pozwolisz? 

 

Pal, co się pytasz? 

podałamu popielniczkę i przyjrzała się swoim stopom w białych sandałach. 
Przelakieruję sobie paznokcie u nóg, nie pogniewasz się? 
 

Uniósł się trochę w fotelu. 

 

AleŜ o co? 

 

Wyjęła z szufladki pod lustremaceton i lakier, podciągnęła kolana pod brodę, skórę na 

udach miała jasnozłotą, brakowało jejcierpliwości, Ŝeby leŜeć nieruchomona plaŜyi opalićsię 
na brąz. 
 

Bo mojamama, na przykład, powiedziałaby, Ŝe tolekcewaŜenie gościa. 

A Missis, Ŝeto w ogóle shocking. 
 

Ja uwaŜam, Ŝe tocudowne wyszeptał Joachim. 

 

Ale nie musisz się tak gapić. 

Spódnicę mam wąską,zresztą na plaŜy i tak pokazuję więcej. 
-Joachimchrząknął. 
 

Właśnie. 

 

Co właśnie? 

 

Właśnie myślę to samo. 

 

BoŜe, cóŜ to za głupi szczeniak! 

pomyślała,wrzucającdo popielniczkizbrudzony lakierem tampon waty. 
Cały świat jest pełen takich głupich, oblizującychsięszczeniaków. 
Podciągnęła wyŜej spódnicę. 
 

Masz, popatrz sobie! 

Tutajto jednak nie to samoco na plaŜy. 
,Drzwi nie wytrzymałycięŜaruBibi i Eryka otwol. 

 
rzyły się z trzaskiem i dzieci, zaśmiewając się, wpadły dopokoju. 
 

Co to maznaczyć? 

spytała Maritie, nie odrywając wzroku od paznokci prawej nogi. 
 

To' ona mnie popchnęła krzyknął Eryk,zerkałna Joachima ze złośliwą satysfakcją. 

 

Młody człowiek sięgnął do kieszeni białych spodni, wyjąłportmonetkę. 

 

Do . 

cukierni na dole przywieźli świeŜeciastka powiedział. 
 

Widziałeś? 

spytała Bibi podejrzliwie. 
 

Widziałem. 

 

A bakławę widziałeś? 

 

Widziałemzająknął się Joachim. 

Eryk wyciągnął rękę. 
 

Dolara! 

zawołał. 
 

Joachim wyszukał w portmonetce dwie pięćdziesięciocentowe monety i podał je 

Erykowi, ale Maritie trzepnęlago po ręce. 
 

Co ty sobie myślisz? 

Obiecałeś zachowywać się przyzwoicie. 
 

Co w tym złego? 

Mam dosyć pieniędzy. 
 

Przestań to wciąŜ powtarzać, 'bo ci znowu coś opowiem. 

 

Co mi opowiesz? 

przestraszył sięJoachim. 
 

Opowiastkę o lordzie. 

O tym samym. 
Był zupełniebez forsy, ale to miałoswój styl. 
 

Joachim zamilkł,oddychał tylkogłośno, jakby miałpolipa. 

 

Zarobiłem tego dolara! 

wrzasnąłEryk rozŜalonymgłosem. 
Zarobiłem go! 
Bakława była przysmakiemwszystkich dzieciw hotelu, przepadały zatym francuskim ciastemz 
orzechami, migdałami i pomarańczowąskórką. 
Zarobiłem go powtórzył płaczliwie. 
 

Blbi! 

Maritie podciągnęła prawą stopę jak mogłanajwyŜej i przyjrzała się z bliska polakierowanym 
paznokciom. 
Wytłumacz swojemu młodszemu bratu, Ŝew ten sposób nie zarabia się pieniędzy. 
 

Bibi wypchała językiem prawypoliczek i medytowałaprzezdługą chwilę. 

 

Aleon je zarobił powiedziała wreszcie. 

I jateŜ. 
 

Niech was diabliwezmą! 

Maritie zakręciła buteleczkęz lakierem i poszukała w szufladzie portmonetki. 
Macie tudolara i dajcie mi święty spokój. 
 

Hurra! 

krzyknął Eryk, objął Maritie i pocałowałją w ucho. 
Nie będziemy ciprzeszkadzać aŜ do wieczora. 
 

Spojrzała na Joachima. 

 

MoŜecie mi przeszkadzać, ile razyprzyjdzie wam nato ochota. 

 

Kiedy trzasnęły drzwi, Missiskrzyknęła ze swegopokoju: 

 

Dokąd oni poszli? 

 

Na ciastka do cukierni. 

PrzywieźliświeŜe odkrzyknęła Maritie. 
 

Znowu nie będą jedli kolacji. 

 

Niechjedzą to,na co mają ochotę. 

 

To nie jest Ŝadna metoda. 

 

Ś

wiat byłbyszczęśliwszy bez metod odpowiedziała Maritie, ale juŜ tylko na swój 

własny uŜytek, nawet Joachim nie był przewidziany na adresata tych słów. 
 

A co ty robisz? 

zawołała Missis. 
 

Nudzę się! 

odkrzyknęła. 
 

Joachim roześmiał się cicho,uznał to za świetny dowcip, a Missis umilkłauspokojona. 

Maritie miała ochotękopnąć w ścianę, stłuc jakieś naczynie, zacząć krzyczećprzechyliwszy 
się przez poręcz balkonu. 
 

Joachim wciąŜ się śmiał, kołysał się na krześle, klepałsię po udach, wycierał 

wierzchem dłonizałzawione oczyMaritie rzuciła mu złespojrzenie. 
 

Iz czego ty się właściwie śmiejesz? 

Oni uwaŜają, Ŝetylko wtedy wszystko jest w porządku, kiedy się nudzimy. 
 

SpowaŜniał w jednej chwili. 

Zgasił papierosa, oparł dlonie o kolana. 
 

Oni? 

Dowtórzył. 
 

Oni. 

Oni wszyscy. 
 

Mójojciec powiedział przymknął oczy i na chwilęnie było wjegotwarzy tej szczególnej 

niepewności, któranie opuszczała go przez cały czas mójojciec uwaŜa, Ŝeto minie, Ŝe 
okoliczności" zmuszą nas do decyzji, Ŝe toczasem przychodzi w ciągu jednego dnia. 
Teraz po prostunie mamy okazji. 

 
Okazji do czego? 
zapytałapowoli. 
Zawiesił głos. 
 

-. Do wykazania się, do udowodnienia bo ja wiem na co nas stać, Mój ojciec w moim 

wieku. 
, 
 

Nie chcę tego słuchać powiedziała Maritie. 

Umilkł spłoszony, ale po chwili zdecydował się jednakpowiedzieć to, co powiedzieć 
zamierzał: 
 

Mój ojciec był na Kaukazie. 

I dalej. 
 

Gdzie dalej? 

zapytała, wychodząc na balkon. 
 

Nie wiem dokładnie gdzieś dalej. 

I było go na tostać. 
Wiesz cośniecoś o wojnie? 
 

Wiem . 

powiedziała przez ramię. 
Słońce leŜało na,całej powierzchni morza jak złota, lśniąca blacha. 
Nie braliśmy w niej udziału. 
 

Joachim wstałtakŜe, wyszedł za nią na balkon. 

 

Pozwoliliśmy wam na to. 

Odwróciła gwałtowniegłowę. 
 

Co to znaczy "pozwoliliśmy"? 

Nie było cięwtedyna świecie. 
 

Ciebie teŜ nie było, a mówisz"niebraliśmy w niejudziału". 

 

Mam chyba prawo uczestniczenia w czymś najlepszym i najmądrzejszym, co się 

przytrafiło memu narodowi. 
Masz dla siebiecoś takiego? 
 

Tak powiedział, nie odpowiadającna jejpytanie zarobiliście na tej wojnie kupę forsy. 

 

Miała ochotę go wyrzucić, ale oznaczałoby to, Ŝe brak jejargumentów. 

Kopnęła nogą balustradę balkonu, wysokidźwięk rozniósł się wzdłuŜ całej zespawanej ze 
sobą fasady "Ambasadora". 
Trójka Ulbrasenów, której się tobardzo podobało, zaczęła ją naśladować. 
 

Mój dziadek powiedziała,nie oglądającsię za siebie byłprzewodniczącym szwedzkiego 

CzerwonegoKrzyŜa. 
Jeździł do wszystkich krajów, gdzie ludzie potrzebowali pomocy. 
Wiem, ile kosztowała. 
 

Ale waszekopalnie i wasze fabryki nie przestałypracowaćani na jeden dzień. 

 

Więc ludzie mielizostać bez pracy? 

krzyknęła Widzisz powiedział i przez chwilę nie był ani głupi, ani śmieszny. 
Widzisz! 
To wszystko nie jest takieproste. 
Nie ma ucieczki. 
 

ii 

 

Z kim ty rozmawiasz? 

zawołała Missis ze swegopokoju. 
Jest ktośu ciebie? 
 

To tylko Joachim odpowiedziała Maritie. 

" Uspokojenie Missis było równieobraŜliwe, jakodpowiedz, której jej udzieliła. 
Patrzyła teraz 'z satysfakcją natwarz swego gościa w nadziei, Ŝe wreszcie coś do niegodotarło. 
Ale nie mogła z niej nic wyczytać. 
Oczy miałspuszczone,tylko mięsień na prawympoliczku drgał mupod napiętą skórą. 
 

Maritie powiedział po chwili nie powinniśmybyli otym mówić. 

 

To ty zacząłeś. 

 

Przepraszam. 

Nie masz ochoty sięprzejechać? 
 

Dokąd? 

 

Dokąd zechcesz. 

Zaśmiała się. 
 

Stary dał ci kluczyk od wozu? 

 

Da mi, jeślizechcę. 

Jeśli ty zechcesz. 
 

Nie, niechcę powiedziała. 

 

MoŜepójdziemysię wykąpać? 

Przeciągnęła się,przyjrzała się znowu uwaŜnie paznokciom u stóp,potem łydkom i kolanom. 
 

Nie kąpię się 'po południu. 

I tak jestem za chuda. 
 

Nie jesteś za chuda, Joachim przełknął ślinę. 

Jesteś w sam raz. 
 

Co to znaczy: w sam raz? 

 

Jesteś wystarczająco okrągła tam, gdzietrzeba O' ZauwaŜyłeś to? 

No to zmiataj' Dosyćsię juŜ nagapiłeś na mnie. 
Nastrip-tease kosztowałoby cię to pięćdolarów. 
 

; Ale to nie był strip-tease. 

I tobiezapłaciłbym więcej. 
 

Zmiataj, mówię ci! 

Miał duŜo pieniędzy i wciąŜmówiło tym, Ŝe ma duŜo pieniędzy, aŜ niemoŜna byłozwalczyć 
ochoty, Ŝeby mu udowodnić, jak niewiele znaczą. 
Obiecałeś zachowywaćsię przyzwoicie, 
 

A nie zachowuję się? 

 

Bredzisz i wciąŜ na tensam temat. 

Mam tegopodziurki wnosie. 
NiemoŜesz przyczepić się do kogoś innego? 
 

Nie. 

Nie mogę. 
 

Wypchaj się. 

I jazda! 
Muszę włoŜyć spodnie. 

 
Co będziesz robić? 
 

Pójdę się przejść. 

 

Sama? 

 

Wiesz, Ŝelubię chodzić sama. 

 

Wiem. 

To straszne. 
 

NJfct mi nie trzeszczynad głową. 

Jeślichcę usłyszeć czyjś głos, zaczepiam sprzedawców albo poganiaczyosłów. 
 

I tak nierozumiesz, co do ciebie mówią. 

 

Ale przynajmniej mogę mieć nadzieję, Ŝe mówiącoś pięknego, mądrego albo dobrego. 

O zwierzętach,o kwiatach, o dzieciach PrzecieŜ wgruncie rzeczy niecierpisz dzieci. 
 

Tylko tych, które juŜ są. 

I które znam. 
Drzwi otworzyły się gwałtownie. 
 

Nie ma ciastek! 

obwieścił Eryk z oskarŜającą 'pretensją. 
 

Joachim poczerwieniał. 

 

Sam widziałem, jak przywieźli. 

Niemyślicie chyba. 
,. zaczął się tłumaczyć, ale Bibi nie zwracałana niego uwagi. 
Podała Maritie złoŜoną ćwiartkę papieru. 
 

Depesza! 

wołała. 
Od mamy! 
Zobacz, czy odmamy? 
 

Maritie przebiegła oczyma kilka linijek tekstu. 

 

Tak powiedziała. 

Przylatuje pojutrze samolotem. 
 

Z tatusiem? 

 

Tak rzuciła telegram na stół. 

Razem z nim. 
Mamy wyjechać po nich na lotnisko. 
 

Skąd weźmiesz wóz? 

spytał Joachim od razu. 
 

Wynajmę. 

Wiesz, Ŝe moŜnawynająć. 
Oblizałsuche wargi. 
 

PrzecieŜ moŜesz wziąć mój, 

 

Nie lubię mercedesów,zawsze mi się wydaje, Ŝeśmierdzą ropą. 

 

Na pewno nie śmierdzą. 

 

Ale wydaje mi się, a to jeszcze gorsze, niŜ gdybynaprawdę śmierdziały. 

No,zmiataj, bo wciągam portki. 
 

Co robisz wieczorem? 

 

Zobaczy się. 

 

MoŜe byś poszła do "Taboru"? 

Tam tańczą Cyganie. 
 

Widziałam to juŜ dziesięć razy. 

Wymyśl coś innego. 
' 

 

- A jciśli wymyślę, pójdziesz? 

 

-Nie wiem. 

 

- Maritie! 

Nie moŜna się z tobą dogadać. 
 

- Topo co usiłujesz? 

ZjeŜdŜaj, mówię ci, bo wcią1 gaaa portki. 
 

Wypchnęła go za drzwi, przekręciłaklucz w zamkutak, Ŝeby to słyszał, i przez długi 

czas stała bezczynniel pośrodku pokoju. 
 

O którejprzyjeŜdŜają? 

zapytała Bibi,Ruszyła się 2 miejsca. 
 

Nie wiem,dowiem się. 

Zanieś Missis telegram, musipójść z wamido fryzjera. 
 

Ja nieidę! 

zawołał Eryfe. 
 

Wiesz, Ŝe on lubi, Ŝebyś był krótkoostrzyŜony. 

 

Kto? 

 

On. PrzecieŜmówię. 

 

MoŜe nie zauwaŜy? 

 

ZauwaŜy. 

Lubi wokół siebie podgolone karki. 
Maritie nawinęła na palec pasmo swoich długich włosów. 
A my zawsze nosiliśmy włosy doramion. 
I takŜeod wieków. 
 

Dlaczego mówisz: my? 

zapytała Bibi, Nigdy'tego nie rozumiem. 
 

Zrozumiesz, masz jeszcze czas. 

A na razie idź ipokaŜ telegram Missie. 
^ PrzecieŜ śpi. 
 

jNie śpi. 

NiemoŜe zasnąć, bo wciąŜ słucha, co robi1 my. 
' - ' - 
 

Kiedy dzieci wyszły, wciągnęła spodnie i golf, sczesaławłosy na twarz i 

natapirowawszy je ha czubku głowyzaczesałaje znowu do tyhi, spadające na ramiona końcei 
podwinęła do góry i spryskała je lakierem. 
Przez chwilę przyglądała się sobie-w lustrze,bez zadowolenia, su; rowo. 
Wyjęła z szuflady tusz ipoprawiła rzęsy, pędzel kiem przedłuŜyła powiekę ku skroniom. 
Przechyliła głoi we i znowu przyjrzała się swemu odbiciu z uwaŜną' su! 
rowością. 
Nie lubiła siebie. 
Zazdrościła wszystkim, któ rym własna istota przysparzała szczęśliwych rozczulenisama 
zajejprzyczyną doznawała najwyŜej udręki. 
Nielubiła siebie, nie byłanigdy z siebie zadowolona, ale po- . 
powierzchowość budziła w niej najmniej zastrzeŜeń. 
ObliI zała^8tiy^iiiizygryzła je zębami,usta nosiło się tego 

 
 

lata bez szminki, bezczelnie nagie, obnaŜone do;. 

 

warstwy naskórka. 

 

Z 'pokoju Missis dochhodziły podniesione głosy, Wyszła na korytarz i. 

zamknęłacicho drzwi. 
Korytarz był bardziej interesującym miejscem z całegohotelu, spotykało się tu z oceną 
własnej osobowości w ciągu jeizetknięcia, poprzez jedną -wymianę spojrzeń. 
Na nią działało to krzepiąco. 
Nikt nie chciał wiedzieć, jaka jest wystarczyło, jak wygląda. 
.,"",,, , 
 

Na pierwszym podeście minęła dwóch wysokich No^^-gów, wyglądali jak 

zbytniowyrośnięte, źle uformowane Wkoguty. 
Zamruczeli coś cichona jej widok,od trzech' dni usiłowali ją zaczepić, w kawiarni 
podczasśniadania, " przy obiedzie w restauracji, wieczorem w 'barze. 
WciąŜ wyobraŜała ich sobie w brytfannie, kościstych i niezgrabnychchybatakŜe łykowatych. 
Minęła ich szybko, nie podnosząc głowy,Ŝeby nie poczuć woni sosu, jaki wydziela pieczony 
drób. 
Przy dwóch stolikach w hallu grano w brydŜa. 
Przy \ 
 

jednym Austriacy, przydrugimtrzechNorwegów i Belg, ! 

pan Henri Balou, -właściciel wytwórni płyt. 
Według miejscowego notowania na parkingu "Amabasadora"miał drugi samochód, 
najnowszy model citroena, ale to nie ujmowało mu lat,choi bardzo się o to starał. 
 

Halo! 

zawołał do MarUie. 
 

Halo! 

odpowiedziała, nie podchodząc do stolika. 
 

Nie masz ochotypokibicować? 

 

Nie. 

Idę na spacer. 
 

Poczekaj, zaraz skończymy. 

 

Idę sama powiedziała. 

 

Oddała klucz w recepcji. 

DyŜurmiał Todl, student 
 

z Warny, grającyw nocy na gitarze w "Koszarate". 

Niemogła zrozumieć, wjaki sposóbgodzi te wszystkie zajęcia. 
Zwłaszcza Ŝe podejrzewałago o jeszczejedno, najbardziej intratne. 
Czekała przez chwilę, Ŝeby podniósł na 
 

nią oczy znadrachunków. 

 

Jakleci? 

zapytał. 
Wruszyła ramionami. 
 

Jakoś. 

 

Dlaczego me przychodzisz do "Koszarate"? 

', Za daleko. 
Nie lubię wracać w nocy sama. 
Zawsze 
 

się kto czepia. 

 

HyaŁ,^. 

, 

 

Powinnaś znaleźćsobie kogoś na stałe. 

 

Nie chcę. 

Po co? 
 

Mógłbym cię odprowadzić, gdybyś została do zamknięcia lokalu. 

 

Wspięła się na palce i przechyliła przezladę. 

 

A nie będziesz dziśpracował? 

 

Cofnąłsię, wzrok mu znieruchomiał ale jeszcze niebył pewien, czy naprawdę 

powiedziałato, czego nie powinna była powiedzieć. 
 

PrzecieŜ mówię,Ŝe odprowadzę cię, kiedy skończymygrać. 

 

A nie masz na widoku jakiejśstarszej pani? 

PrzyjeŜdŜają tu tylko po to. 
 

Idź do diabła! 

powiedział cicho. 
Idź do diabla! 
'. Właśnie idę. 
Daj mi papierosy i zapałki. 
 

Caanele? 

zaipytał nie patrząc na nią. 
 

Słońca. 

I dwie gumy odliczyła pieniądze, które 
 

on zgarnął do szuflady. 

Todi! 
znowu wspięłasię napalce i przechyliła przez ladę. 
PoŜyczę ci trochę forsy,jeśli potrzebujesz. 
 

Dziękujęwarknął. 

 

No to niech cię tebaby zjedzą! 

\ Mariłie! 
zawołał panHenri Balou, którego na,; wet najnowszy model citroena nie był w stanie 
odmłodzić. 
Zaraz,kończymy,poczekaj! 
 

. Idę sama! 

odkrzyknęła. 
 

Wieczór miał zapach miodu. 

Topionego wkociołku nad. 
trzaskającymi płomieniem bukowymi szczapami. 
Lekki 
 

wiatr przemywał falą plaŜę, prawie juŜ pustą o tejpo( rŜę. 

Słońce wisiało nad wzgórzami, tutaj wybierało na'; spoczynek 'ziemię uspokajał ją ten widok, 
kiedy była; mała,płakała zawsze widząc słońce tonącew czerwonymfiordzie. 
 

Zbiegław dół pokamiennych stopniach,obrośniętychpełzającym poziemi 'bluszczem 

iziołami, wydającymi poupalnym dniu ten miodem przesycony zapach. 
Schylała, się, Ŝeby zerwać mały popielaty liść, miał gorzki smak,ale 
 

 było w nim coś rzeźwiącego. 

Oddalało to. 
potrzebę palenia,. 
a nie chciała palić na deptaku,w tym przynajmniej objawiało się zwycięstwo Missisnad jej 
pogardą dla przyjętych obyczajów. 

 
Na deptaku- było rojno, jafe zawsze o tej porze. 
Tłumpłynął"w dwie strony uparci plaŜowicze, którzy dopię- 'ro teraz zdecydowali się na 
rozstanie z morzem, owinięci w płaszcze kąpielowe, z pasiastymi ręcznikami przerzuconymi 
przez plecy, podąŜali 'ku hotelom na wzgórzach,ci dla- których popołudnie było juŜ 
zapowiedzią wie- '. 
czoru, płynęli kolorową falą ku barom "IiTternationalu"i "Astorii", oŜywieni nadziejąprzeŜyć 
innych niŜ wczorajsze. 
 

Wmieszała się w ten korowód i depczącpo piętach jakiejś Niemce, uwieszonej 

uramienia swego towarzysza,posuwała się przed siebie. 
Przed pawilonem handlowymobok poczty wrzała podnieconymi głosami długa i kręta 
'kolejka. 
Za zamkniętymi oszklonymi drzwiami ekspedientki miotały się wśród pudeł przyjętego 
towaru. 
Ludzie mają wciąŜ więcej pieniędzy, niŜ mogą wydać pomyślała. 
Przez chwilę miała ochotę stanąć w kolejcebez dowiadywania się, co 'przywieźli do sklepu 
niekiedy znajdowałapociechę ijakieś uzasadnienieŜycia w kupowaniu, w gromadzeniu rzeczy 
alezdecydowała sięnagle, Ŝeby stanąć gdzie indziej, wrównie gwarnej, choćkarnie 
uformowanej wzdłuŜmetalowej bariery ciŜbie,oczekującej nadejścia autobusu do Warny. 
 

Młody człowiek w białym ubraniu, stojący za nią, dotykał kolanemjejuda, choć nie 

było aŜ takiego tłoku, ; 
 

Ŝ

eby nie mógł znaleźć innego miejsca dlaswoich długichkończyn. 

Oddech miał przesycony czosnkiem. 
To podobnopodnieca pomyślała Marltie, choć me czulą Ŝadnegopodniecenia. 
Nie mogła sobie przypomnieć, gdzie go juŜwidziała, ale widziała go na pewnobałasię, Ŝe 
'będzieją to męczyć przez caływieczór. 
 

Nadjechał autobus, zdyscyplinowany dotąd ogonek złamał się i zwichrzyłw jednej 

chwili, rozkrzyczany tłumrzucił się szturmem do wejścia Maritie nie mogła zrozumieć, jak w 
tym wszystkim twarde kolano młodego \człowieka pozanią mogłosię wciąŜ trzymaćje} uda. 
Trzech męŜczyn w zatłuszczonych kombinezonach, ze skórzanymitorbami podpachą, 
najprawdopodobniej palaczez jakiegośhotelu, sforsowało tłum i odtrąciwszy jakieśpiszczące 
damy, które byłyjuŜ na stopniach, wdarło się downętrza autobusu, zajmując siedzące miejsca. 
Młody człowiek wsparł Maritie całym ciałem i pomógł jej uchwycić 
 

 

 

" ':,siĘ poręczy. 

Znalazła się wreszcie wśrodku, gdzie wciąŜ 
 

'.,'bylp wiele wolnychmiejsc, odetchnęła, poprawiła włosy, 

 

, ^przeszła przez cały autobus i wysiadła przednimi 

 

^drzwiami. 

 

E'? Nie jedzie pani do Warny? 

krzyknął za nią zduttłniony. 
 

3: Wzruszyła ramionami. 

 

^;Nie. 

Po co? 
 
 

. Wrzuciła dwadzieścia stotinekdo automatu i patrząc, 

 

jak sączy się kawa w papierowy kubek przypomniałasobie: kelner z "Jałty"! 

Tak, na pewnokelner z "Jałty". 
Była tamdwa razy na kolacji, Ŝeby posłuchać, jak śpiewająRosjanie,którzy tam mieszkali. 

Próbowała śpiewaćrazem z nimi, ale znała tylko jedną piosenkę, "Podmoskiewsld wieczór", 
który miała na longplayu "Karatów". 
Kelner z "Jałty"! 
Parząc sobie usta kawą, zerknęła kuautobusowi,który jeszcze nie odjechał. 
Młody człowiekw białym ubraniu stał na stopniach i . 
patrzył na nią nieochłonąwszy ze zdumienia. 
Podniosłarękęi pokiwała mudłonią. 
' , 
 

Kawa była gorąca, usiadła na ławce i dmuchała w kubek, to zajęłojej trochę czasu. 

Dwawagoniki oślej kolejki, kursującej po deptaku, wypełnione do ostatniego miejsca nie 
tylko dziećmi, przetoczyły się dwukrotnie przedławką, zanim wrzuciła kubek do kosza na 
ś

mieci, i podniosła się z miejsca. 

 

Teraz czekałją rytuał jedzenia owoców,, co dnia o tójgodziniezjadała pół kilograma 

winogron idwie brzoskwinie. 
Co roku czyniła to po słowie honoru, jakie wymuszała na niej matka,te] jesieni robiła to taŜe 
dla siabłe. 
Za dwadzieścia trzydnii. 
zerknęła na zegarek czternaście godzin musiała być zdrowa isilna, tego wymagały od 
niejokoliczności. 
Ich oczy! 
Wyobraziła sobieich oczy, kiedy się o tym dowiedzą. 
 

Stojący wzdłuŜ deptaku przekupnie oferowali koralez muszli,wysuszone i 

utwardzonejakimś lakiereai, koniki morskie,drewniane cygarniczki, rzeźbione w ludowy 
wzór. 
Wszystko to kupowała przed trzema lały, kiedy byłatu jw raz pierwszy,przyzwyczajenie 
odbiera urodę takŜei rzeczom, nie tylko ludziom. 
 

Zatrzymała się przez chwilę-przy starej kobiecie w chustce na głowie, zawiązanej 

równo z brwiami, ikwiacias. 

 
tych szarawarach, wystających spod sukni. 
Było w jejsylwetce coś z mody 'lansowanej tego lato w ParyŜu, modelki musiałyby tylko 
palić jeszcze papierosa w długiejdrewnianej cygarniczce, jak ta mahometańska sprzedawczyni 
muszli i papryki, nawleczonej niby czerwone korale na nylonową nić. 
Kobieta patrzyła przedsiebie,niewidząc nic zmęczyłjąwidok tłumu, w którym nigdynie było 
znajomych twarzy, oŜywiała się tyllco nadźwięk pytania, Irtóre kierowano do niej w 
jakimkolwiek 4bądź języku. 
Wymieniała cenę,wysuwała dłoń po pie- ,niądze, małą, ciemną dłoń,którą natychmiast 
wchłaniała w siebie 'monetę po czymnieruchomiała z cygar- '. 
niczką w ustach, za obłokiem dymu, który wygładzałzmarszczkina jej twarzy. 
 

Nie mogąc przyłapaćjej spojrzenia,Maritie ruszyła dalej. 

W pierwszym stoisku zowocami kupiła winogrona ! 
i brzoskwinie, niecodalej chleb dla osłów. 
Stały na pla-. 
cyku przed kasynem, starypoganiacz klął, pokazał jejna palcach, Ŝeod dwóch godzin nie miał 
Ŝ

adnego klienta. 

: 
 

Ludzie zatrzymywalisię przy osłach, klepali je, gładzili po pysku i uszach, ale na 

przejaŜdŜkę na ich grzbiecienie miał nikt ochoty. 
 

Poganiacz, uniósłszy wgórę wyszywaną czapeczkę,drapał się wgłowę. 

Jęczał przy tym cicho, patrząc jej w oczy. 
 

Maritiesięgnęła do kieszeni. 

Co dnia karmiąc osły matkę i źrebakapłaciła mu za jeden kurs, aby nie tracił na tym 
'postoju,teraz jednak zrozumiała, Ŝe właściciel zwierząt oczekuje od niej czegośinnego. 
Przytrzymując owoce,aby się nie rozsypały, z jasnozłotym chlebempod 'pachą, przerzuciła 
nogę nad grzbietem oślicy. 
Wśródpokrzykiwań poganiacza, które wypływały'bardziej z chęci zwrócenia na siebie 
uwaginiŜ zprawdziwego zamiaru przyśpieszenia kroku zwierzęcia ruszylideptakiem. 
 

Od razu uformowałsię za nimi pochódkandydatów nanastępnąprzejaŜdŜkę. 

Stary poganiacz miał rację. 
Chwytreklamowy okazał się znakomity. 
Woził przewaŜnie dzieci, ale kto się obejrzyza smarkaczami na grzbiecieosła młoda, ładna 
dziewczyna to było co innego. 
Uśmiechałsię do Maritie czule, śpiewał teraz coś na je] cześć, podrzucając w górę swoją 
czapeczkę. 
 

Kiedy zbiegowisko stało się dość duŜe, aby nabraćpewności, Ŝe interesy 

poganiacza,oślicyi jej źrebaka roz 
 

kręciły się dostatecznie naresztę wieczoru. 

Mariłie zeskoczyła z siodełka. 
Od razuzajęto jej miejsce, ledwiemiała czas wcisnc połamany chleb w ośle pyski. 
 

Poganiacz promieniał ale. 

kiedy napotka} jej spojrzenie, posmutniał na długiczas. 
Patrzył za nią, gdy odchodziła. 
Przygarbiła się, schyliła głowę; miała uczucie; 
 

Ŝ

e stary człowieklituje się nad nią. 

 

Owoce zjadła na ławce pod wysoką tują, jedną z. 

ty-cl,które rosły wzdłuŜ alei wiodącejz kasyna w dół kuplaŜy. 
Mała fontanna, ukryta wśród kamieni, szemrałamonotonnym szeptem mniszki odmawiającej 
modlitwę. 

Rosnące wokół niej rośliny, zraszane wodą, wydawałyostry, aromatyczny zapach moŜna 'by 
tu było siedziećdo wieczora, gdyby nie to, Ŝezaraz się ktoś przysiadł,najpierw jakieś 
rozkrzyczane towarzystwo niemieckie,a kiedy ruszyło dalej, dwóch panów w średnim wieku,. 
chyba takŜe Niemców, wyraźnie zainteresowanych jej samotnością. 
Nie pozwoliła, Ŝeby zdąŜyli się odezwać, wstała i pobiegła schodami w górę do kasyna, 
zatrzymując sięco pewien czasdla popatrzenia na morze, na czerwieniejący juŜ pierwszą 
jesienną barwą stok wzgórza po lewejstronie,na wysmukłe wierzchołki wysokich tui,na 
których dojrzewały juŜ zielone i twarde, jak kamienie,szyszki. 
 

Pod dębami tańczono. 

Taras kasyna przechodził w wyłoŜony mozaiką wybieg do tańca, na którym 
zachowanokilkastarych dębów, rosnących tu przedtem na całymwzgórzu. 
Dąb, rozłoŜysty i dorodny,rósł zresztą w samym kasynie, w głównej, dwupiętrowej sali, którą 
obudowano go, jakszklanymi ścianami oranŜerii. 
 

Przysiadła na murze okalającym taras i wsunąwszy dłonie w kieszeniespodni patrzyła 

na tańczących. 
Wyobraziła sobie to miejsce zimą, kiedy sztormyzrzucą z dębówostatnie liście, kiedy nawet 
ten za ośmiometrową szybąbędzie stał czarny i nagi, afontanna ucichnie, obłoŜonalodem, 
jakpieczęcią milczenia. 
 

Na kamiennej . 

posadzce tańczonotaniec z filmu "GrekZorba". 
Maritieschyliła się i podniosła z ziemi trzyogromne Ŝołędzie, które zaczęła przerzucać w 
dłoniach dotaktu. 
Niedaleko stąd,tylko za jedną granicą, Teodorakissiedział w więzieniu, a ludzie na 
całymświecie cieszyli. 

 
się jego pieśnią, i nie miało to Ŝadnego znaczenia, Ŝadnego znaczenia dla tych, którzy go 
więzili. 
Marifieschyliłasiępo jeszcze jeden Ŝołądź, aby teraz mafąc po dwa w-kaŜdej . 
dłoni tym lepiej móc wybijać takt i 2 uniesionymi w górę rękami, rozkołysana tak, jak ludzie 
tańczący. 
przednią zobaczyła ich, tę parę wśród opustoszałychstolików: siedzącą na tarasie 
młodąkobietęo gładkosczesanych w tył glowy włosach i męŜczyznę, który jejtowarzyszył. 
Oboje patrzyli natańczących, ale w Ich twarzach było coś, co wyłączało ich ze wszystkiego 
wokół, cozaprzeczałoprawieistnieniu tego, na co zdawali siępatrzeć. 
 

MęŜczyzna pochylił aię^i połoŜył dłoń na ręce kobiety,która trzymała nastoliku. 

Coś do niej powiedział. 
Odipo-,wiedziała mu tylko oczyma, ale nie zmieniły swego wyrazu sprzed chwili. 
Drugą dłoń zanurzyła w ogromnej białej torbie stojącej przy jejnogach,szukała w niej 
długo,ale zbyt nerwowo, Ŝeby znaleźć. 
Zupełnie samotni na opustoszałym podczas tańca tarasie, wydawali się w niezgodzie 
zewszystkim,co ich otaczało. 
 

MariBe opuściła ręce, rzuciła Ŝołędzie. 

Wstała i wymijając tańczących przybliŜyła się kilka kroków do tarasu. 
 

Ktoś jązatrzymał, objąwszy wpół. 

 

Odwróciła- głowę. 

 

Pan Balou opanowywał przezchwilę lekką zadyszkę. 

 

Niedobradziewczyno! 

Musiałem szukać clę po całym deptaku. 
 

Pozwoliławciągnąć się wkrąg tańczących, ale po kilkutaktachprzytrzymałapana Balou 

za klapy tergalowejmarynarki. 
 

Proszę pana! 

szepnęła mu do ucha. 
Nie śpiewaminiechcę nagraćŜadnej płyty. 
A citroena ma moja mama. 
Nie ma panu mnie Ŝadnej szansy. 
 

Zamrugał powiekami, odruchowo 'poprawił Mapy, lctóre ona puściła, ale wciąŜjeszcze 

podnosił nogi w taktmelodii, 'jak to czyniłAnthony Quinn w niezapomnianejscenie filmu. 
 

Powtórzyta więc jeszcze raz: 

 

ś

adnej szansy! 

Niech pan nie traci czasu. 
Niechpanposzuka sobie dziewczyny, która czegoś pragnie. 
Ja niepragnę niczego. 
Jestem na tochora, jak na katar Mszeki 
 

;. 

 

;{ WyminęiŁa. 

go i wyszedłszy z kręgu tańczących znowu 
 

^zatrzymała się przy murze okalającym taras. 

Słońce do'/tfcnęl'0warneńskich wzgórz, światłowśród drzew stało. 
^ się czerwone i ostre, jak reflektor. 
'' Samotna para siedziała wciąŜ wśród opuszczonych sto'. 
lików. 
Kobieta nie przestawała szukaćczegośw ogromnej^-torbie, . 
stojącejobokjej nóg, a męŜczyzna mówiłcoś do. 

' niej i chyba-był bardzo zmęczony,łl Maritie przysiadłana murze i wsadziwszy ręcew 
kieszenie spodni, zaczęłaypa trzeć. 
 

Zobacz, jaka pogoda! 

powiedział,gdy na korytarzuwszczął się ruch, w wodociągowych rurach zaśpiewała woda, a 
ona leŜała wciąŜ z zamkniętymi powiekami, choćwiedział, Ŝe me śpi. 
Zobacz, jakie słońce! 
Będzie wspaniały dzień! 
 

Na pewno! 

.powiedziała cicho. 
Przez chwilę jeszcze leŜała bez ruchu, ale pociągnął ją za ręce i musiałausiąśćna brzegu łóŜka. 
 

Podał jej szlafrok' iodwrócił się, albymogła przygotowaćsiędo wstania. 

Dopiero wtedy otworzył drzwinabalkon. 
Poranekbył rześki, w płycie morza, lezącej w dole i widziane] ponad dachami 
niŜejpołoŜonych hoteli,odbijało się niebo jak połyskliwa, zimna stal. 
Upał miałzacząć się dopieroza godzinę, gdypodniesiesię mgłai obeschnie rosana trawie, 
liściach drzew, na piasku, rozległych plaŜ. 
 

Nie zimno ci? 

zapytał. 
 

Potrząsnęła głową, choć nie był pewien,czy naprawdęnie jest jej zimno, czy tylko nie 

przyznaje się do tego. 
Kiedy zdecydowali się na tęwycieczkę a była to decyzja najpierw na wydatek, niełatwy w ich 
sytuacji,po 
 

86. 

 
długiej chorobie Anny, po jeszcze dłuŜszym wracaniu jejdo równowagi, do akceptacji 
warunków,' które musiałaprzyjąć postanowili sobie, Ŝe musi to być suma przy- jemności, 
pozbawionych -wszystkiego, co ich dręczyłow domu, Ŝe muszą Się zdobyć na ustępstwa i 
pobłaŜliwość. 
MoŜe takŜe na brak pamięci. 
 

'Kochanie! 

'powiedział. 
Ubierz się bardzo ładnie. 
 

Przedtem muszę sięumyć. 

 

Pomóc ci? 

 

Nic. 

 

Prysznic! 

Prysznic zamiast wanny, w którejmoŜna wygodnie usiąść, prysznic zalewający podłogę w 
łazience,moczący obuwie, którego ślady długo schły na dywaniei podłodze w pokoju. 
Nie powinna byłatak sięprzerazićna jego widok,gdy weszli po razpierwszy doprzydzielonego 
im pokoju, nie powinna była westchnąć zobaczywszyschody, które prowadziły z ich hotelu, 
połoŜonego jakwszystkie hotele klasyB w górnej części uzdrowiska,nadeptak iplaŜę. 
Aletego wszystkiego, tych zaniechańi przemilczeń,musiałasiędopiero uczyć. 
Miała nadzieję, Ŝe nauczysię ich razna zawsze. 
 

Nie . 

powtórzyła i dodałapogodnie: Dam sobiesama doskonale radę. 
e 
 

Zapalił 'papierosa i wyciągnął się na leŜaku, stojącymna balkonie, wystawiając twarz 

ku słońcu. 
Liczyła siękaŜda godzina. 
Spędziłwiele bezsennych nocy,Ŝebyzrobić dwa projekty umoŜliwiające im ten wyjazd. 
Ich pierwszyzagranicznyurlop. 
NiewyjeŜdŜali nigdy dotąd z kraju, nie BoŜedrogi! 
Anna miała juŜ poza^sobąjednązagraniczną . 
podróŜ. 
Niezapomnianą. 
Niezapomnianą! 
Przymknął oczy istarał się nie myśleć o niczym poza tym,Ŝe liczy się kaŜdagodzina, kaŜda 
godzina słońca i pogody. 
 

Przed hotel zajechał autokar. 

Jakaś nowawycieczkawysypała się wśród gwaru iwesołych pokrzykiwań. 
Otworzył oczy i patrzył przez 'balustradę na ten kolorowy ruch,słuchał nie starając się 
zrozumieć słów wesołych,młodych głosów. 
Ile radości! 
pomyślał. 
Ile cudownego, wspaniałego zdrowia! 
 

W głębi trzasnęły drzwi od łazienki, rozległosię skrzypienie szafy, wysuwanie 

szuflady pod lustrem. 
Czekał,aŜ Anna go zawoła,a kiedy zrobiła to, zerwał się i pobiegłdo pokoju. 
 

86 

 

Ś

licznie wyglądasz! 

powiedział. 
 

Chciał 'być dla niej czuły,ale totakŜe była prawda. 

Upięłastaranniewłosy, wydłuŜyła tuszemrzęsy, zawszejeszczeogromne i cięŜkie, spod których 
jej oczy starałysię patrzeć dawnym dziewczęcym spojrzeniem. 
 

Ś

licznie! 

powtórzył. 
Uśmiechnęła się. 
 

Staram się, jak mogę. 

 

Bał się, Ŝeby nie dodała czegośniepotrzebnego, wziął ]'ejtorbę i chwycił swój plaŜowy, 

ręcznik w zielone i pomarańczowe pasy. 
 

Idziemy? 

 

Sprawdziła palcem, czy tusz na rzęsach zasechł. 

 

Widzisz powiedziała tylkoja jedna będę miałana plaŜy zrobione oczy. 

Te, które się kąpią,nie mogąsobie na topozwolić. 
' 
 

Przyjął topogodnie, tak jak chciała. 

 

Wyszli na korytarz,ale nie pozwoliła wziąć się podrękę, nie nalegał więcna to. 

Na schodach teŜ nie byłyto świetne, szero'kie schody z poręczą, 
wyłoŜonemiękkimchodnikiem. 
 

Na stoliku whallu leŜały gazety. 

PrzewaŜały . 
niemieckie,rosyjskie i polskie, ale ostatnie "śycie Warszawy"byłosprzed trzech dni. 
Do kamiennej kolumny przykleiłktoś. 
kartkę; Odstąpię masło kakaowe za "Przekrój". 
 

Popatrzzawołała moglibyśmy zrobićpierwszyinteres, gdybyśmy przywieźli zkraju 

"Przekrój". 
 

Uśmiechnął się do niej, ciesząc się, Ŝe ją coś zdołałozabawić. 

 

Weź dla mnie "L'Humanite" powiedział. 

' ,Oddał klucz w recepcji,kupił papierosy, starannie odliczając stotinki, akiedy 
recepcjonistkawychyliła się zzalady, nie mogąc otprzećsię pokusie odprowadzenia 
ichspojrzeniem do wyjścia,zatrzymał się, Ŝeby zasłonić Annę przed jejciekawym wzrokiem. 
 

WciąŜ była bardzodzielna; kiedy wyszli na powietrze,odetchnęła głęboko i 

ogarnąwszy spojrzeniem zielonewzgórza i morzeu ich stóp, uśmiechnęła się do niego. 
 

Dziękuję. 

 

Za co? 

 

Zato, Ŝe mnie tu zabrałeś. 

Ze mnie zmusiłeś, Ŝebym to zobaczyła. 

 
Ale kiedy stanęli u szczytu kamiennych schodów, prowadzących w dół po zboczu, stromych i 
bez poręczy, poprosiła cicho: 
 

Podaj mirękę. 

 

ZbliŜył się i choć mocno ujął ją pod ramię, słońce zbladło na chwilę,jakby 

przeslonitajemgłalub chmura, 'a powietrze utraciłoswoją cudowną korzenną woń, prze- . 
Wiane odorem,którego niezabiły oddalenie i czas. 
 

Zjedli śniadanie w restauracji, w którejjadała ichwycieczka, i kupiwszy podrodze 

winogron, poszli na plaŜę. 
Przy głównym wejściu stały juŜ dwa wielbłądy wśródpalm o wspaniałych 
papierowychliściach, ale chętnychdo fotografii jeszcze nie było. 
Jeden z wielbłądów połoŜył się napiasku, właściciel starał się zmusić go do pow- : 
 

staniapowinien być widocznyz daleka, z najodleglejszego zakątkaplaŜy, to naleŜałodo 

jego obowiązków. 
Alezwierzę nie rozumiało tego i właściciel, nakrzyczawszy,się do zachrypnięcia, musiał uciec 
się do pomocy kija. 
 

Anna zatrzymałasię, zaciskającpalce na ramieniu męŜa. 

 

Niepo nogach! 

krzyknęła. 
Niech go pan niebtje po nogach. 
 

Właściciel wielbłądów odwrócił ku niej głowę, jegotwarz była ciemnobrązowa od 

słońca. 
Nie rozumiał jej,przez chwilę miał nadzieję, Ŝe jest pierwszą klientką,pragnącą wspiąćsię 
nagrzbietwielbłąda, aby na tle najwyŜszej . 
palmy upozować się do zdjęcia ale ta nadziejazgasła mu zaraz woczach. 
 

Niech go pan nie 'bije po nogach! 

zawołała jeszczeraz, a wielbłąd jakby zrozumiał, Ŝe nie powinien być dłuŜej przedmiotem 
sporu, podniósł się , leniwie zpiaskut zwrócił ku nim swój smutny pysk. 
 

Szli przezchwilę w milczeniu, onaoddychała szybko^: 

 

policzki miała płonące. 

 

Kochanie! 

powiedział łagodnie, ale jej się wydało,Ŝe jest juŜw tym słowie pierwszy ton 
zniecierpliwienia. 
Nie powinnaś zwracać na to uwagi. 
 

Masz rację. 

Przepraszam powiedziałacicho. 
Przez piasekplaŜy brnęli długo. 
Mogli zatrzymać siętuŜ przy deptaku, ale Anna chciaławidzieć fale, chciałaprzynajmniej 
widzieć fale, ichbezustanny bieg i cofaniesię w głębinę. 
To uspokajało, to pomagało godzić się na 
 

W 

 

aa.A. 

ssassa. 
 

fcazdy los,'jaki przypada małej, nic nie znaczącej cząstce 

 

ś

wiata. 

 

;,Wezmę dla ciebie kosz powiedział. 

Będzieci'wygodniesiedzieć. 
 

';" Nie, nie potrząsnęła głową połoŜęsię na ręcz'. 

nikui teŜmi . 
będzie dobrze. 

Wiesz, ile kosztuje wynaję', ciękosza? 
Nie starczy nam pieniędzy nakawę i upomin'ki. 
 

Zamiast wieźć jakieś gliniane czerepy do kraju, wolę, Ŝebyś miała wygodę. 

 

AleŜ będzie mi naprawdę wygodnie uspokoiła go. 

W miejscu, jakie i wreszcie wybrali dla siebie, rozesłałaprześcieradło kąpielowe, podgarnęła 
trochę piasku, gdziemiała spoczywać głowa,zdjęła zapinaną z przodu sukienkę, usiadła i 
przykryła . 
mą nogi. 
Jest mi po prostucudowniej 
 

Otej porze na plaŜy było jeszcze pustawo. 

O tej porzednia i roku,latem musiał tu być tłok juŜ od samego rana,teraz jednak nadciągały 
dopierogrupki plaŜowiczówimało kto brał kosz lub parasol dlaochronyprzed słońcem. 
 

Natrzeć ci plecy? 

zapytała. 
 

Nie, na razie jeszcze nie trzeba. 

Maszgdzieś tam w torbie "L'Humanite"? 
 

Proszę. 

 

RozłoŜył . 

pismo na. 
piasku i odwrócił się plecami do słońca. 
Od morza wiał lekki wietrzyk, nasycony wilgociąrozpryskujących się na brzegu fal. 
Biały stateczek płynąłdo Batczyku w stronę wysokich wzgórz, naktórychdojrzewały 
winogrona i pigwy. 
Jak dobrze! 
pomyślał. 
Patrzył na ogromne tytułyna pierwszej stronie pisma,ale nie chciało mu się czytać, nie chciało 
mu się dowiadywać, co dzieje się na świecie, wolał wiedzieć tylko to: 
 

statek płynie do Batczyku, na wzgórzach dojrzewają winogrona i pigwy. 

 

BoŜe drogi szepnęła Annaznowu jest tutadziewczyna! 

 

Jakadziewczyna? 

spytał nie podnosząc głowy. 
 

Ta, która prześladowała nas wczoraj wieczorem. 

 

Co to znaczy: prześladowała? 

Patrzyła tylko na nas. 
Na ciebie. 
 

 

 

 

 
Na nas. 
Zresztą wszystko jedno, to bez, znaczenia. 
Niech sobie patrzy. 
 

Właśnie połoŜyła się w dołku, który wczoraj zrobilisobie ci Holendrzy z dziećmi. 

Pewnie ją wyrzucą, gdyprzyjdą. 
 

Miejmynadzieję. 

Nie zwracaj na nią;'uwagi. 
 

Staram się. 

Ale tonie takie łatwe. 
 

Maritie wyciągnęła się na brzuchu, ułoŜyła głowę nasplecionych dłoniach. 

Umknęła Missis i dzieciom, znowuod rana miał być dzień angielski, tyle Ŝe nie z zemsty,ale 
dla wprawki iprzed przyjazdem rodziców Bibi i Eryka. 
Tym razem chodziło nie o gramatykę i słówka, aleoakcent, od razu na lotnisku mieli się 
odezwać jak malilondyńczycy, wychowani w samym centrum przy pałacuBuckingham. 
 

To "wszystko było nie dozniesienia, ale na szczęście znalazła ich, tych dwoje, od 

razuspłoszonych jej spojrzeniem,jak Murzyn NorweŜkiz drugiego piętra, on był czarny,co 
mieli oni Ŝe płoszył ich jej wzrok? 
 

Kobieta nie była juŜ młoda, miała chybaze trzydzieścilat, moŜe więcej, na pewno 

więcej tak samo jak on,choć kiedy nie widziało się zmęczenia na jego twarzy,wyglądał 
nachłopca. 
Kim byli? 
Niezdołałapochwycićani jednego słowa z ich rozmowy, rozmawiali mało icicho,jakimiś 
urywkami zdań, jakby otaczały ich całe obszaryłatwe do podpalenianieostroŜnym słowem. 
Niemcy? 
zastanowiła się. 
Nie wyglądali na Niemców, Niemcówzawsze było słychać, od razu wiedziało się, kim są. 
Czesi? 
Na Czechów takŜenie wyglądali, choć niewiedziaładlaczego. 
 

MęŜczyzna czytał gazetę; czekała, Ŝeby podniósł ją dogóry, mogłaby wtedy zobaczyć 

nagłówek, ale wciąŜ sie" dział pochylonynad nią, widziała jego plecy o skórzejeszcze białej, 
choćjuŜzaróŜowionejlekko na ramionach,tył głowy i kark zarośnięty dość nisko ciemnymi 
włosami, To przypomniało jej o konieczności fryzjerskiej egzekucji na Eryku i Biła, musiały 
ich zawlec z Mlssis dofryzjera, który na szczęście był na miejscu w "Ambasadorze" nazajutrz 
trzeba było okazać wysoko podgolonekarki ich cudzoziemskiemu ojcu. 
 

Ktoś zaszedł ją cicho odtyłu i dłońmi przykrył jejoczy. 

 

Joachim! 

parsknęła. 
 

Ale był to pan Balou. 

Odjął palce od jej oczu dopierowtedy, kiedy kopnęła go w kolano. 
 

Niedobra dziewczyno! 

zajęczał. 
 

Przepraszam, skąd mogłam przypuszczać, Ŝe to pan. 

Myślałam, Ŝe to któreś z naszych smarkaczy. 
 

Rozcierałkolanoprzysiadłszy na brzegu dołka. 

Miał nasobie niebieskie pasiaste pływki i przyzwoicie opalonąskórę na całym ciele. 
 

Nieźle pan wygląda powiedziała Maritieprzyjrzawszy mu się od stópdo głowy. 

Widziała go na plaŜypo raz pierwszy. 
Lepiej niŜw ubraniu. 
 

Widziszpan Balou uśmiechnął się zadowolony. 

Odrobina troski o swoje ciało daje zawsze rezultaty. 
 

I kiedy się panzdąŜył tak opalić? 

 

Kiedy? 

PrzecieŜ juŜ jesień. 
Byłem w Hiszpanii tegolata. 
Dlaczego byłaś wczoraj taka niedobra dla mnie? 
 

zapytał ciszej. 

 

Nie wie pan mruknęła Łto to moŜe być, tych 

 

dwoje tam napiasku? 

 

Gdzie? 

 

No tutaj, najbliŜej nas. 

Czesi? 
 

Skąd to moŜna wiedzieć? 

Dlaczego wczoraj wieczorem 'byłaśdla mnie taka niedobra? 
Wzruszyłaramionami. 
 

A byłam niedobra? 

 

Nagadałaś mi tyle impertynencji. 

Tylko prawdę. 
Czasemprawda brzmi jak impertynencja, aleto nie moja wina. 
Nie powiniensię pan obraŜać. 
 

Nieobraziłem się. 

Przemyślałemto wszystko. 
 

Co? 

 

To, co powiedziałaś. 

Aleto pogorszyło tylko sytuację. 
 

Czyją? 

 

Moją. 

Naszą. 
 

Naszej sytuacji w ogóle nie ma. 

 

Wyciągnęła się znowu na brzuchu, dłońmi podparłagłowę. 

Kobieta opodal leŜała wciąŜ z przykrytymi sukienkąnogami na pewno spaliła sobie skórę, 
pomyślała. 
 

Nasza sytuacjaistnieje ciągnął pan Balou. 

Zupełnie konkretna. 
Sypał piasek na pięty Maritie, ró- 31. 

 
Ŝ

owe i okrągłe, pięty dziecka, którym była niedawno-. 

Bo ze mną jest akurattak: odechciewa mi się wszystkiego,kiedy zbliŜą się do mnie 
dziewczyna z nadzieją w oczachna płytę albo na citroena. 
Istnieją dla mnie tylko . 
te,które nie śpiewają i nie marzą o samochodzie. 
 

Będzie pan miał trudności powiedziała. 

 

Trudności? 

.' 
 

DuŜe. 

 

Maritie, jesteśmałą Ŝmiją, którą trzymam przy piersi. 

 

Francuz! 

szepnęła. 
Francuz! 
 

Kto? 

O kim mówisz? 
 

No, ten tam! 

Czyta "L'Humanite". 
 

"L'Humanite" czytają nie tylko Francuzi. 

 

Kto jeszcze? 

 

Ci,którzy znają francuski oczywiście i mają zapatrywania. 

 

Właśnie zmartwiła się. 

Ja nieznam. 
Iz 'panem Balou rozmawiałapo angielsku,tak jakz- Joachimem, Missis powinna ją pochwalić, 
Ŝ

e tyle czasupoświęca na konwersację, choć pan Balou nie mówił jakłondyńczyk z okolic 

pałacu Buckingham, miał raczej amerykański akcent i amerykańską niedbałość w wymowiei 
doborze słów. 
 

Więc znowu niewiemy, kto tojest. 

Kto? 
 

WciąŜ się pan pyta. 

Ten, który tam leŜy. 
Skoro nacałym świecie czyta się "L'Humanite". 
 

Co właściwie obchodzicię ten człowiek? 

Odwróciła na chwilę głowęi ukryła twarz w zagłębieniu ramienia. 
 

Nic mnienieobchodzi. 

 

AlewciąŜ tam patrzysz. 

 

Och! 

zawołała niech mi pan da spokój! 
BoŜe! 
westchnęła. 
A.teraz jeszcze i pni! 
' 
 

Bibi i Eryk, odnalazłszyją,wrzeszczeli juŜ z daleka. 

Za nimi brnęła przez piasek zadyszana Missis. 
 

Jest tutaj! 

krzyczała Bibi. 
Maritie jest tutaj! 
I znowuz tympanem! 
 

Pan Balouchwycił ją za rękęi posadziłsobie na kolanach, choć Missis wyraźnie się to 

nie podobało. 

 

Coto znaczy: i znowu z tym panem? 

zapytał. 
,WciąŜ pan zanią łazi! 
 

W 

 

;-'' Btbi! 

powiedziała Maritie ze smutkiem. 
Nie cho ,, dziło-jejo to, co mała mówi, tylko o to, Ŝetu jest, z'Ery' Bem iMisste,Ŝe ją znaleźli, 
Ŝ

e będzie musiała znowu cot'. 

wymyślić, Ŝeby się ichpozbyć. 
: 
 

Par- Balou' całował Btbi po szczupłym, opalonym"karczku. 

'.... 
Niech mówi, co chce. 
PrzecieŜ to jeszcze dziecko! 
 

Proszę ją puścić 'powiedziała Missis. 

Pan Balou poprawił włosy, siwiejącą gęstą czuprynę,którą się szczycił. 
Spojrzałna Missisz niesmakiem. 
ByłanajwyŜej w jego wieku, ale uwaŜał jąza staruszkę. 
 

O co chodzi? 

zapytał. 
 

Niech ją pan puści! 

powtórzyła Missis stanowczo. 
Bibi ugryzłapana Balou w nadgarstek i nalegania Missis stałysię bezprzedmiotowe. 
Belg syknął i zaczął trzepać ręką,jakby wpiła się w nią pijawka. 
Bibii Erykskakali przed nim,obsypując go piaskiem. 
 

O BoŜe! 

Maritie usiadła gwałtownie. 
ś

e teŜmusieliście mnie znaleźć! 

 

Dlaczego nam uciekłaś? 

Missis,zerkając jezczegroźnie ku panu Balou, podniosłagłos. 
Mogłaś przynajmniej powiedzieć, dokąd idziesz. 
 

Nie wiedziałam, dokąd idę. 

 

Miałam prawo przypuszczać, Ŝe się utopiłaś. 

 

Pływamjak ryba. 

 

Ale twojamatka Missis wycierała spocony kark twoja matka wciąŜ się boi. 

 

Niechcę tego słuchać! 

Maritie zakołysała głową,jej lotne włosy zakryły jej twarz. 
Nie wierzyła, Ŝeby ktokolwieksię o nią bał, nie chciała tego, nie potrzebowała! 
Ledwo pohamowała chęć krzyku. 
Wbiła paznokciew piasek. 
Nie chcę! 
 

Maritie! 

Eryk przysunął do jej ucha swoje mokreusta. 
Powiedz mu, Ŝeby wziąłnas na rower. 
 

Mu? 

 

Temu panu. 

Niech nas przewiezie po morzu, 
 

Ja was przewiozę powiedziała z rezygnacją, pod- 'nosząc się z piasku. 

Nie spojrzała zasiebie, nie skręciłagłowy wkierunku, gdzie leŜało tych dwoje- Potrzebowała 
ciszy i spokoju,Ŝeby przywrócić to, co zaczęła juŜuzyskiwać, gdy leŜeli tu sami, ona i oni, na 
małej wysepce wśród plaŜy. 
Miała nadzieję, Ŝe będzie mogła przy3 wczesną Jesienie. 
 

W. 

 
biec tu znowu, zmyliwszy rodzinną pogoń za sobą, Chodźmy! 
powiedziała. 
Wynajmiemy rower. 
 
 

Gdzie mam na was czekać? 

zawołałaMissis. 
 Koło pryszniców! 
krzyknęła, wskazując najdalsze ylmiejsceod tego, do którego zamierzała wrócić. 
  
 

Ja teŜ tam będę czekał powiedział pan Balou. 

 

Jak pan chce. 

w^.,. 
 

UwaŜaj na dzieci! 

przypomniała Missis. 
^- 
 

Dobrze, dobrze. 

Jest ratownik na plaŜy,. 
i'".' 
 

Maritie! 

- 
 

Do diabła! 

Nic im się nie stanie. 
3Kiedyodeszli,przez długą chwilę trwała cisza. 
'"}; 
 

Anna poprawiła sukienkę leŜącą nanogach,dotknęła HJS; 

 

dłonią nagrzanych słońcem ramion. 

^'Słysząc, Ŝe się porusza, zapytał: 
 

Chcesz "L'Human! 

te"? ii, 
 

Nie, dziękuję. 

Nie mam ochoty naczytanie. 
Cieszę Ssię, Ŝe eotoie stąd poszli. 
^' 
 

Kto? 

.as"' 
 

Słyszałeś ich przecieŜ. 

Krzyczelina całą plaŜę. 
" 
 

Nie zwróciłem nato uwagi- ^ 

 

Czytałeś i nie widziałeś ich. 

To pewnie młodsze ro- dzeństwo tej dziewczyny. 
I moŜe rodzice zastanowiła ^"? 
'się chociaŜ nie, nie wyglądali narodziców. 
 
 

Zajmuje cię to? 

 
 

Zajmuje. 

Bo się boję, Ŝe wrócą. 
^; 

 

Anno! 

usiadł twarzą do słońca, wziąłją za rę- ' :Hkę. 
Kochanie! 
O co chodzi? 
PlaŜa jest pełna ludzi. 
'" 
 

Och, wieszdobrze, o czym mówię jej palce po- :^: 

 

zostały sztywne, choć starał sięje zgiąć izamknąć 'w swoje] dłoni. 

Wieszbardzo dobrze. 
, .. 
 

Ta mała się po prostu nudzi. 

; 
 

Naszym kosztem. 

Okazuje się, Ŝe moŜnasię nie tyl- 
;; 
 

ko bawić, alei nudzić cudzym kosztem,  

 

Radzę cipołoŜyć się na brzuchu i opalić trochę ple-"'"'cy. 

 

Och, nie. 

 
 

Dlaczego nie? 

spytał z lekkim westchnieniem,amoŜe ona tylkoje sobie wyobraziła. 
 

Nie, nie,zostanętak jak teraz. 

Spojrzał na morze, corazwięcej amatorów kąpieli moczyłosię przy brzegu. 
 

Pójdę trochę popływać. 

 

Teraz? 

przestraszyła się. 
 

Dlaczego nie teraz? 

 

Uniosła się na łokciach, oczy miała rozszerzonelękiem. 

 

Proszęcię,bardzo cię proszę,zostań! 

 

Ź

le się czujesz? 

 

Nie, nie to. 

Ale zostań. 
 

LeŜeli przez długi czas w milczeniu. 

Gwar plaŜy i szumfal stał się odległy, odsunięty tym milczeniem poza moŜliwość włączenia 
się w te dwa radosne odgłosy. 
 

Trwało to, dopóki Annie nie zrobiło sięŜal, Ŝe nie jesttak, jak sobiepostanowili, 

decydując sięna tę wycieczkę,Ŝe jednak zabrali ze sobą ten bagaŜ, który mieli zostawić, który 
mieli zapomnieć w Warszawie. 
Wyciągnęła rękę i dotknęła'palcamigłowy Hlipa, jego krótkoprzystrzyŜonych włosów, 
pogłaskała je lekko. 
 

Przepraszam! 

 

AleŜ, kochanie! 

natychmiast odwrócił ku niejtwarz, niebyło w niej ani śladu zniecierpliwienia, którego tak 
siębała. 
Uśmiechnął' się i przymknął powieki,bo słońceświeciło mu prosto w oczy. 
 

Przyglądała mu sięz bliska, z pełną czułości uwagą,jakleŜał pogodny i wciąŜ 

uśmiechniętyi nie wiadomoskąd wypełzła po raz drugi ta zimnadłoństrachu, którapowoli 
zacisnęła się na jejsercu. 
 

Idź się kąpaćpoprosiła cicho. 

Otworzyłjedno oko. 

 

Za chwileczkę. 

Teraz wspaniale grzejesłońce. 
Niezadługo leŜysz na wznak? 
 

Nie. 

Idź się kąpać, jeślimasz ochotę. 
 

Mówiłem, Ŝe zachwileczka. 

Daj mi trochę kremu. 
 

Jest wtorbie. 

I iproszę cię, rób zawsze to, na comasz ochotę. 
Dotknął palcamijej policzka, uszczypnął go leciutko. 
 

Właśnie to robię:smaruję się twoim kremem, w egoistyczny sposób nie myśląco tym, 

czy wystarczy ci dokońca pobytu. 
 

Kiedy się opalę, nie będzie mi juŜpotrzebny. 

 

Do licha! 

zawołał, wrzucając krem dotorby. 
Oni tu jeszcze wrócą! 
Usiadła, podnosząc się gwałtownie. 
 

Kto? 

 
Ci krzykacze z dołka. 
Zostawili papierosy i zapalniczkę. 
 

Ś

ciągnęła sukienkę znóg, narzuciła ją na siebie i zaczęła zapinać trzęsącymi się 

palcami. 
 

Patrzył na nią zdumiony. 

 

Co ty robisz? 

 

Opuściła oczy, nie mogła zapiąć ostatniego guzikaŁ trwałoto długąchwilę. 

 

Wrócę chyba do hotelu. 

 

' AleŜdlaczego? 

Przy takim słońcu? 
Zobacz, ile ludzi na plaiŜy. 
 

Zbieraław popłochuswoje rzeczy i wrzucała je dotorby. 

 

Posiedzęsobie na balkonie szepnęła. 

Ukląkł obok niej,potrząsnąłją za ramiona. 
 

Wytłumacz mi, dlaczego? 

PrzecieŜ chciałaś chodzićna plaŜę? 
Mówiłaś,Ŝe widok fal. 
: Przerwałamu, kładąc dłoń na jego barku, Ŝeby mógłpomóc jej wstać. 
W jej oczach była panika. 
 

-Ona. 

oni mogą tu zarazwrócić. 
MoŜe juŜsięstądnie ruszą, będą tusiedzieć długo. 
moŜeaŜ do zachodu. 
muszę stądpójść, zanim sięzjawią. 
PomóŜ mi! 
 

Anno! 

powiedział cicho. 
Podniosła głowę i starała się uśmiechnąć. 
 

Nie, nie, nie musisz ranie odprowadzać. 

W górę poschodach mogę iśćsama. 
Będę uwaŜać. 
 

Pomógł jej przebrnąć przez piasek aŜ do wyjściaz plaŜy. 

 

PrzecieŜ moŜemy sięprzenieść w innemiejsce poprosił. 

Daleko stąd. 
Potrząsnęła głową. 
 

Ona nas znajdzie. 

Na pewno nas znajdzie! 
 

Anno! 

powiedział jeszcze raz, aletojuŜ nie byłatylko prośba,takŜe i strach. 
 

Idź! 

Spiesz się,szkoda słońca! 
I popływaj sobie,jeśli masz ochotę odwróciła głowę. 
Bardzo cię proszę, nie myśl o mnie. 
 

Wrócił na swoje miejsce,połoŜyłsię i otworzył znówprzed sobą "L'Humantte". 

Kiedyspostrzegł, Ŝe nie rozumie nicz tego, co czyta zacząłwymawiać wyrazyjak dzieci uczące 
się na pamięć tekstu. 
Przeczytał w tensposób artykuł o pogarszającej się sytuacji dolara,drugi 
KS.^,^lM^^iiteaAiMŁ;SB 

 

o wstępnych wyborach prezydenckich w USA, ale towciąŜ 'były tylko słowa 

powtarzane prawie nagłos, aŜ siębał, Ŝe ktoś to 'posłyszy. 
Ale na szczęście nikt nie ułoŜyłsię w . 
pobliŜu, a i fiołek byłpusty na piaszczystymWzniesieniu leŜała wciąŜ paczka papierosów 
ibłyszczaławsłońcu zapalniczka. 
' 
 

ZłoŜył pismoi wsunął je pod. 

'ręcznik. 
Wciągnął na gło- ; 
 

^ we czepek i pobiegł wstronęmorza. 

 

Falez bliska okazały się wyŜsze, zrozumiał teraz, dla-]czego kąpiący się nieoddalali 

się od brzegu, grzywacze zbijały z nóg i wciągały w morze. 
Pływał dobrze, pozwoliłsię więcz radościązabrać tali, którawyniosłago odrazu kilkanaście 
metrów odbrzegu. 
Zaledwie od czasudo czasu wykonując jakiś ruch,utrzymywał się w wodzie,uwaŜając tylko 
nato, abynie nakryła go fala. 
Nurkowałwtedy prawie do dna i miał przez kilka chwil przed oczy-ma cudownie złoty piasek, 
rozjaśniony przebijającym się^przez wodę słońcem. 
Kiedy wynurzał się na powierzchnię,spoglądał ku brzegowi, nie mogąc pozbyć się 
nawyku]szukania oczu, które zawsze go strzegły, gdyodpływał da-! 
leko. 
Terazich nie było,'poraz pierwszy od kilku łat. 
Nigdy niemyślał, Ŝe moŜe się coś takiego zdarzyć, me\był na toprzygotowany,juŜ samo 
zdziwienie zabolało,go bardziej, niŜ mógł to sobie wyobrazić. 
 

Wyszedł na brzegi rozcierając ramiona woda jednaknie była zbyt ciepła pobiegł w 

stronę swegomiejsca; 
 

na iplaŜy. 

Zobaczywszy swójręcznik, przystanął zdumiony na piasku leŜaładziewczyna. 
W pierwszejchwili! 
jej nie poznał, dopiero brak papierosów i zapalniczki nabrzegu sąsiedniego dołka rozjaśnił mu 
myśl. 
LeŜałanajego miejscu, w przedziwny }akissposób sadowiąc się. 
w piasku, który przed chwilą opuścił. 
Grzbietem do. 
góry,szczupła i zwinna, wtulała się w jego sypkość, jakw poś-jciel, a potem 'podniosła 
ramiona i objąwszynimi wzgó-^rek, który usypałsobie pod głowę, pogładziła go 
lekkim'ruchem ręki. 
 

Stał, nie wiedząc co . 

powiedzieć, zupełniezbity z tropu, prawie zawstydzony tym, co widział. 
 

Dziewczynaprzytuliła policzek do piasku,uśmiechałasię przymknąwszy oczy. 

Najchętniej zabrałbypo cichuswoje rzeczy i uciekł stąd, ale to niebyło moŜliwe przyciskała 
kolanem brzeg ręcznika. 
Stanął więcnad 
 

,fe.^KteSSfcAM'sSi. 

feS:. 

 
nią i starając się o najbardziej spokojny ton, powiedziałpo angielsku: 
 

Panisię chybapomylila. 

'Podniosła leniwie głowę, odgarnęła włosy z twarzyi przyglądała mu się przez chwilę z 
promiennym zadowoleniem. 
 

O, jak to dobrze! 

Mówi pan po angielsku. 
 

Panisię pomyliła powtórzył. 

LeŜałapaniw tamtym miejscu. 
WciąŜ przyglądała musię z nietajoną satysfakcją. 
 

Ale teraz przeniosłam się tutaj. 

Niebędziemi panchyba Ŝałował odrobiny piasku? 
 

AleŜ proszęwyjąkał. 

 

Odsunął swoje rzeczy i wyciągnął się opodal, od razuzamykając oczy,aby uciąć dalszą 

rozmowę. 
Dziewczynaistotnie zamilkła. 
Trwało to dość długo, nabierał juŜpewności,Ŝe sobie poszła kiedy nagle poczuł przysobie ijej 
ciało i zanim zdołał cokolwiek zrobić, przytuliłapoliczek do jego ramienia. 
 

O BoŜe! 

szeptała. 
O BoŜe! 
Niech pan tylko nicnie mówi! 
Błagam pana, niech pannic nie mówi! 
Musiałam to zrobić! 
Czy nie wiepan, co to znaczy,kiedysię naprawdę musi? 
 

O dwunastej godzinie mieli ,być na lotnisku w Warnie,ranek spędzili więcna 

balkonach Missis nie była pewna,czy da się ich ściągnąć zplaŜy o właściwym czasie. 
Dzieci się buntowały, wykrzykując znowu z balkonuostatnie głupstwa,na szczęście przytak 
promiennejpogodzie "Ambasador" był prawiepusty. 
 

Jeślisię zaraz nie uspokoicie powiedziała Maritie zrzucę was na dół. 

 

Bibi przechyliła się przez balustradę. 

 

Wysoko! 

 

Właśnie dlategowas zrzucę! 

 

Nie mówtak do dzieci zaprotestowała Missis. 

Samamiała na to ochotęod samego rana,ale nie lubiła,gdy ktoś odgadywał jej myśli. 
Powiedziaławięc to łagodnie, właściwie tylko dla porządku. 
Podziwiała Maritie,Ŝe nie buntuje się tak, jak dzieci, obawiała się, Ŝe zniesie to gorzej. 
 

Pochyliła się do niej blisko, ŜebyEryki Blbi nie słyszeli. 

 

Jeśli masz ochotę, idź trochę popływać. 

Tylkodaj mi 
 

słowo, Ŝeza pół godzinywrócisz. 

 

Nie chcę popływać powiedziała Maritie. 

 

Złesię czujesz? 

przestraszyła sięMissis. 
Ambicjąjej było doprowadzenie całej trójki w jak najlepszymzdrowiu na płytę lotniska. 
Od jutra nie bała się anginyani rozstrojówŜołądka, szły juŜ niejako na innekonto dzisiaj 
Maritie, Bibi i Eryk powinni tryskać zdrowiem,gdy spocznie na nich okomatki. 
 

Czuję się znakomicie powiedziała Maritie, leŜącmartwo na leŜaku. 

Nie chciało jej się nawet zwrócić głowy wstronę Missis, znała dobrze jej przestraszony wyraz 
tworzy. 

 

To dlaczegonie chcesz wyskoczyć na plaŜę? 

Jeślizrobisz to tak, Ŝeby dzieci nie widziały. 
 

Nie chcę wyskoczyć na plaŜę powtórzyła Maritiez naciskiem. 

Nie chcę! 
Missis przyglądała sięjej z niepokojem. 
 

Na którą zamówiłaś, samochód? 

 

Najedenastą. 

 

Musisz tam pójść 'za kwadrans jedenasta. 

 

Tak powiedziałaMaritie. 

Pójdę tam za kwadrans jedenasta. 
 

Ona przedrzeźnia Missis szepnęła Bibi do Eryka. 

 

Przedrzeźnia? 

ucieszył się Eryk. 
 

WciąŜ powtarza to, co Missis mówi. 

 

Dlaczego? 

 

No bo właśnie ją przedrzeźnia. 

 

W pokoju Maritie zadźwięczał telefon. 

 

Idź, odbierz powiedziała do Bibi. 

 
Bibi uwielbiała rozmawiać przez telelon. 
Rzuciła się dopokoju, uderzając kolanem w drzwi. 
 

UwaŜaj! 

te. 
zykaięła Missis. 
BoŜe, BoŜe! 
west^ chnęła. 
-"Będzie miała śmiałena kolanie! 
 

Tak krzyczałaBibi w słuchawkę, podskakując najednej nodze. 

Tojest pokój panny Thalberg. 
Klei. 
proszę pana, panny Thalberg tu nie ma. 
To ten ptyciarz! 
krzyknęła do Maritie, zakrywszy dłonią słuchawkę. 
 

A kto przytelefonie? 

zawołał pan Balou. 
Stałw płaszczu kąpielowym przy ladzie hotelu "International", ciągnąc przez słomkę aperitit; 
niecierpliwił Bię, tworzył się juŜ 'za nim ogonek czekających na telefon. 
 

Całował mnie pan wczoraj na plaŜy powiedziałaBibi. 

Nie pamięta pan? 
 

Bibi! 

krzyknęłaMissis, zrywając się z leŜaka, aleMaritie powstrzymała ją. 
 

Ach, to siostrzyczka! 

zawołał pan Balou. 
A kie. 
dy będzie Maritie? 
 

Bibi wykonała pytający gestv stronę balkonu i odebrała gwałtowne zaprzeczenie ze 

strony Mariiie. 
 

Niewiem, kiedy będzieodpowiedziała. 

A w ogóle jedziemy na lotnisko po mamusięi tatusia. 
 

Wszyscy? 

 

Wszyscy. 

Bierzemy tatrę. 
 

No to szczęśliwej podróŜy! 

 

Wzajemnie! 

powiedziała Bibibez sensu, alezato z 'uprzejmością. 
 

Czego chciał? 

spytała Maritie, gdy wciąŜskaczącna jednej nodze wróciła na balkon. 
 

Ciebie! 

 

Bibi! 

krzyknęła Missis. 
Co to za mówienie? 
 

No, chciał Maritie! 

mała pluła na kolanoi rozcierała jeobiema pięściami. 
Pytał, gdzie jesteś. 
 

To niejest dla ciebie towarzystwopowiedziałaMissis, zdejmując słoneczne okulary. 

Maritie wydałosię,śe po raz pierwszy widzi jej oczy, tak bardzo nie znaławyrazu, z jakim 
teraz na nią patrzyły. 
Mnie to zasmuca. 

 

Zasmuca panią 'powtórzyła Maritie cicho, jakbyod razu godząc się na sens jej słów, 

jakby od dawna spodziewając się, ŜeMissis to powie. 
'.' 
 

Ten człowiek przy tobie. 

BoŜe mój, twój ojciec, gdyby Ŝył,,miałby w tej chwili mniej lat niŜ on. 
. ' Aleon jest chybabiedniejszy ode mniepowiedziałaMaritie jeszcze ciszej niŜ poprzednio. 
Nie zachował przy sobie nikogoze swojej młodości. 
 

Pewnie tego niechciał. 

 

, ,A moŜe mu się to nie udało. 

Ateraz musi dobraćnowych ludzi do swojej starości to nie jest łatwe. 
 

No pokiwała głową Missis -^ jeśli się ma pieniądze. 

Zamyśliła się na długą chwilę, a Maritieodwróciła wzrok od jej twarzy. 
 

Ubieraj się! 

krzykną} Eryk. 
Musisz juŜ iść posamochód^Maritiezerknęła na zegarek. 
 

Zaraz zacznę się ubierać. 

Mam jeszcze trochę czasu. 
Przymknęłaoczy i po raz pierwszy tego dnia pomyślała o tym: dwadzieścia jeden dni i 
dwadzieścia trzygodziny! 
Ich oczy," kiedy im o tym powie. 
Ichoczy! 
Zastanowiłasię, czy nie powiedziećim tego zaraz nalotnisku, gdy tylko otworzą się drzwi 
samolotu i matkaukaŜe się w nich na tle tego człowieka. 
To byłbycios jak w szermierce, dobrze wymierzone pchnięcie,poktórymprzeciwnik 
przestawał się liczyć. 
 

CowłoŜysz? 

spytała Missis. 
 

Cokolwiek. 

 

Nie lubię, kiedy mówisz: cokolwiek. 

 

WłoŜę portki. 

 

Nie lubię, kiedymówisz: portki. 

 

Och! 

powiedziała Maritie. 
Zupełnie nicmi sięnie chce. 
 

Weź się w garść! 

szepnęłaMissis z denerwującąnutą zrozumienia w głosie. 
I włóŜ jakąś ładną sukienkę. 
MoŜe tę nowąniebieską. 
Wyglądasz w niej tak, jakpowinnaśwyglądać: młoda panna z najlepszego domu. 
 

A istnieje coś takiego? 

 

Co? 

 

Ten najlepszy dom. 

To dawno juŜ przepadło. 
 

Maritie! 

 

Przepadło zanuciła Maritie bardzo wysokimgłosem. 

Przepadło. 
 

Prawie boję się o ciebie, I kiedy tak mówisz powiedziała Missis cicho. 

 

 

 

,^;;. 

 
Maritie wyciągnęła rękę i pogładziła leciutko chude ramię Angielki. 
 

Niech się pani nie boi. 

Przygotowuję bombę. 
 

Bombę? 

Missis uniosła się na leŜaku. 
O BoŜe! 
 

Proszę się uspokoić! 

Bez prochu. 
Alewybuchnie! 
 

Maritie! 

Maritie! 
jęczała Missis. 
 

Ubieraj się! 

'krzyknął Eryk znowu. 
Znudził się juŜpluciem z balkonu, nie było wkogo celować, od dawnanikt nie wychodził z 
hotelu. 
 

Maritie dźwignęła się zleŜaka, 

 

WłoŜę tę niebieską, niech to dla. 

bli! Ale zwróciłasiędo Missisrobię to tylkodla pani! 
 

Missis uśmiechnęła się, ukazując dwa rzędy podejrzaniepięknych zębów. 

 

Dziękuję. 

 

Do tej niebieskiejsukienki trzeba było byćnaprawdępanną z najlepszego domu. 

Maritie weszła do łazienkii przyuŜyciu tamponu z waty i mydła zmyła z oczu resztkituszu, 
pozostałego z poprzedniego dnia. 
Przeczesała rzęsyszczoteczką, podgięłaje do góry, palcem z odrobinąkremuprzesunęła po 
brwiach. 
Włosy ściągnęła na karku czarnąaksamitką, zasłaniały prawie dekolt, który suknia miałana 
plecach. 
WciąŜprzyglądając się swemu odbiciu w lustrach łazienki i pokoju, wyciągnęła z szafy białą 
torebkę,wrzuciła w nią pieniądze i . 
potrzebne drobiazgi. 
Kiedy nosiła spodnie,nie zabierała jej nigdy ze sobą, wszystkopakowała w kieszenie teraz 
torebka miała byćwykończeniem stroju, ostatnim akcentem niezwykłości sytuacji. 
Jeszcze pierścionki i rękawiczki, których nie miała na sobie od kilku tygodni. 
 

No? zwróciła się do Missis. 

 

Cudownie. 

Ubieram dzieci i czekamy na dole. 
 

PodjeŜdŜam punktjedenasta. 

 

Na dole, w hallu hotelu, z twarzą zwróconąw kierun- "kuschodów siedział Joachim. 

'Zerwałsię na widofe Maritie. 
 

Dzwoniłem powiedział, czerwieniąc się aletelefon był zajęty. 

 

NiemoŜliwe mruknęła Maritie. 

 

AleŜ tak, naprawdę. 

Dwa razy wykręcałem numertwego pokoju. 
 

42 

 

 

 

Nietłumacz się, przecieŜ nie czekałam na twój telefon. 

Jedziemy na lotnisko, 
 

Właśnie dlatego tu jestem- Stary dał mi kluczyk odwozu. 

 

Zamówiłam tatrę. 

 

Po co ci tatra, kiedy moŜesz wziąć naszego mercedesa. 

 

Razemz tobą? 

 

Joachim'poczerwieniał jeszczegwałtownie]. 

 

No.. 

oczywiście. 
 

Widzisz, nie zmieścimy się- Jedzie Missis i smarkacze, a na lotnisku dajdą starzy. 

A tatra jestSjafk autobus. 
 

No to przynajmniej pójdę z tobą posamochód. 

 

Przynajmniej chodźze mnąpowiedziała Maritie. 

 

Tak ładnie dziś wyglądasz szelpnąt, 

 

Wymuszono to namnie, mój drogi. 

 

Joachim uśmiechnął się otwartymi ustami, co czyniłzwykle,gdynie mógł 

czegośzrozumieć. 
To działało na niego deprymująco, ale starał się iiie okazywaćtego po sobie. 
 

Nopowiedziała Maritietego podwórka? 

Joachim zamrugał powiekami. 
 

nie masz jeszcze dość 

 

PrzecieŜtu jest pięknie. 

 

Powiodła wzrokiem po rozświetlonej słonecznymblaskiem płaszczyźnie morza, po 

zielonych wzgórzach, którymi kiedyś zstępował ku brzegowi dębowy las,a naktórych teraz 
wznosiły się białe bryły . 
hoteli. 
Na niebienie było ani jednej chmur-ki. 
 

Jesteś szczęśliwypowiedziałacicho. 

 

Ja? prawie przestraszył się Joachim. 

 

Ty.Ale nie mówmy juŜ o tym wsunęła mu rękępod ramięi wyraźnie odczuła, Ŝe 

wstrzymał oddech. 
Dobrze, Ŝeczekałeś na mnie. 
 

Nie był przygotowany na tyle łaskawości, zaniemówiłwięc na długo, a ona naprawdę 

byłamu wdzięczna, Ŝebył z nią, Ŝe szedł razem z nią wzdłuŜ plaŜy, ku której. 
moŜe . 
gdyby była sama zwróciłabygłowę albo nawet pobiegłabytam, bez wstydu i opamiętania, Ŝeby 
szukać,szukaćwśród wzniesionych ku słońcutwarzy. 
 

Dziękuję ci. 

Naprawdępowiedziała do Joachima. 
Chłopak chrząknął. 

 
Sądzę,z twoimi? 
 

Ŝ

e będę mógł zapoznać moich rodziców 

 

Powiedział to prawie uroczyście, ale nie zauwaŜyła te'go. 

Wzruszyłaramionami. 
-,.. 
- 
 

Jeśli ci na tym zaleŜy. 

 

Samochód czekał juŜ przygotowany, Maritie z mtnąznawcy obeszła go dookoła, 

przejechała palcem w białe1}rękawiczce po szybie Joachim i chłopcy z obsługi wozów 
patrzyli na nią z podziwem- Rękawiczka, na szczęście, okazała się czysta moŜna było odebrać 
kluczyki jechać. 
 

Podwieźć cię do hotelu? 

zapytała Joachima. 
 

Tak zgodził się skwapliwie, choć nie miałpojęcia, cobędzie tam robić o tej porze. 

Wiesz powiedział, gdy juŜ jechali moglibyśmy się wybrać razemdo "Koltbite", twoi 
rodzice,moi rodzice, ty i ja. 
 

O BoŜe! 

'zawołała Maritie. 
Stypa rodzinna! 
 

No alechciałbym. 

 

Dobrze, dobrze pogadamy. 

 

Przy podjeździedo "Ambasadora" czekała juŜ Missisz dziećmi. 

Były takŜe ubrane na niebiesko. 
A nawet Missis miałana sobie jakieś błękitne powiewności. 
 

Wyglądamy jak delegacja sierocińca,udająca się napowitanie opiekunów powiedziała 

Maritie. 
 

Dlaczego sierocińca? 

zapytała Missis, marszczącbrwi. 
 

Maritie sprawdziłazamknięcie drzwiczek, pokiwała dłonią Joachimowi i włączyła 

bieg. 
 

Zapewniam, Ŝe miałam na myśli wyłącznie ten niebieski kolor. 

 

Droga do Warnyciągnęła się między płowymi odupału winnicami, którez prawej 

strony wstępowały corazwyŜej na wzgórza, a z lewej opadały ku zatoce. 
 

Patrzcie na morze! 

mówiła Missis do dzieci,zapominając Ŝe przywykły od najwcześniejszych lat dowidoku 
fwrdów,do nagłych objawień błękituwśród skał. 
Patrzcie! 
wołała. 
To cudowne! 
Naprawdę cudowne! 
 

Bibi i Eryk zwracali ku zatoce znudzone oczy. 

Daleko bardziej zajmujące wydawały sięim małe wille,przyczepione do spadzistego zbocza, 
ku którym wiodły ułoŜone z kamieniaschody. 
WyobraŜali sobie gonitwę ponich, kryjówki wśród krzewów winorośli, obrzucanie się 
 

;twardymi szyszkami tui, rosnącej tu wszędzie, jak sosna 

 

,^W ich kraju. 

 

^ ;.Wóda i woda szepnąłEryk. 

WciąŜ mamy patrzeć na wodę. 
 

," Morze Czarne' powiedziała z naciskiem Missis. 

 

: Anad jakim morzem. 

^. 
 

,, Musimy chyba najpierw pojechać do kwiaciarni '- 

 

;,-przerwała jejMarifie. 

 

-' Oczywiście Missis oŜywiła się. 

Musimy wybraćjakieś piękne róŜe. 
 

Weźmiemy, jakie będąmruknęła. 

' Na lotnisku byli na dziesięć minut przed samolotem. 
'Wózek odbierającypocztę czekał juŜ na płycie lotniska. 
 

Mało brakowało, a moglibyśmy się spóźnić szepnęła Missis, wciąŜ poprawiając coś w 

garderobie Bitoii Eryka, trzymających przed sobą torebki z fistaszkami. 
 

Maritie wzruszyła ramionami. 

 

Po co mieliśmy czekać? 

 

A gdyby samolot był wcześniej odnas? 

 

No to oni czekalibyna nas. 

 

Maritie, Maritie pokiwała głową Missis. 

Przy wejściu na płytę lotniska nie było tłoku. 
Próczdwóch Holenderek w nieskazitelniewyprasowanych bia. 
łych spodniach czekało tu kilku młodych Bułgarów, najprawdopodobniej speców w 
dziedzinie wymiany. 
Trzebasię byłoznać na aktualnych kursach nie tylko pieniędzy,ale takŜe zaipailniczek, 
aparatów fotograficznych, magnetofonów itranzystorów bez tej wiedzy niewolno było 
zaczynać handlu, który przecieŜ i tak był niedozwolony. 
Missis, nieraz nagabywana na deptaku przez amatorów jej. 
osobistego wyposaŜenia, bała się tychtransakcji jak ognia. 
Czuła się przestępcą juŜ w chwili, gdy ją ktoś zagadnął. 
Trzymała teraz za ręce Bibi i Eryka, jakby i oni mogUwpaść w oko przedsiębiorczym 
młodzieńcom, którzy nadodatek bardzo im się, podobali. 
Szczególnie jeden, z czar,-ha, kędzierzawą brodą pod czerwonymi, jak rozgryziona. 
wiśnia, ustami, budził ich wyraźny podziw. 
Wpatrywalisię w niegoz nadmiernieotwartym upodobaniem, przezcałyczasplując przed siebie 
łupinami z fistaszkóW. 
 

Przestańcie pluć! 

szepnęła Maritie. 
Wyrzucąwas stąd. 
Kto? 
zainteresował się Eryk. 
 

,^^^. 

 
^ ^'. 

 
 

Nie wiem. 

Ktoś taki od wyrzucania. 
; 
 

Na horyzoncieukazał się samolot. 

Holenderki, rozszczebiotane do tej chwili, umilkły, od razu napięte, jakby ^'gotowały się do 
skoku. 
Missis wepchnęła w dłonie Mari-, i;': 
 

tie bukiet róŜ. 

 

O BoŜe! 

jęknęła. 
 
 

Pokłułam cię? 

przestraszyła sięAngielka. 
"; 
 

Dziewczyna wzniosła oczy do nieba. 

]- 
 

Nie, nie to. 

"SamolotokrąŜył lotnisko izszedł do lądowania, Ich oczy! 
pomyślała Maritie, czując leciutkie ssą- ^niew Ŝołądku. 
Dwadzieścia jeden dni i dwadzieścia dwie godziny! 
A potem będzie kupować wszystko i wszystkich, ljak oni. 
" 
 

Zobacz! 

krzyknął Erykdo Bibi. 
Zobacz, koła! 
^ 
 

Widzę! 

wrzasnęła Bibi. 
WciąŜ zerkała na brodate- ;,go chłopca, nie przestając wypluwać łupinod fistaszków. 
; 
 

Wysunięte kołapodwozia dotknęłypłyty lotniska i przez następną mimitęsrebrny, 

ogromny ptak zbliŜał się ku ' 
 

nim, tocząc po ziemi swoje cięŜkie ciało, wreszcie stanął, ucichły silniki, a ruchome 

schodki podjechały pod jego . 
prawy bok. 
Jg 
 

Maritie przełknęła ślinę, poczuła,Ŝe się poci, gwałtownie ^i głupio on to natychmiast 

zauwaŜy ibędzie to juŜ ^pierwsze jego zwycięstwo, zanim ona zacznie walczyć. 
 
 

Przesunęła palcamipo czole, wyjęła ztorebki chusteczkę ^idotknęła nią miejsc na 

karkui pod pachami. 
^ 
 

Maritie! 

.powiedziała Missis. 
UwaŜaj, zarazsię ^ukaŜą,  
 

Pierwsi zeszli poschodkach jacyś bułgarscy urzędnicy, "'wracającyz -podróŜy 

słuŜbowej do Sofii. 
Wszyscy mielilciemne garnitury i teczki tak się jeździ tylko do mi- Hnisterstw i centralnych 
zarządów. 

Po nichukazały się Hdwie grubebrunetki,najwidoczniej matka i córka, do- " ^brzeodŜywione, 
zamoŜne, ceniące sobie wygody w podróŜynad morze. 
Zanimi stanęliw drzwiachmęŜowie Holenderek, bo obydwie pisnęły razem i wyrzuciły w górę 
nagieramiona. 
Dopiero za ich plecami zobaczyła Maritie matkęw białympłaszczumaxi, obszytym 
dołempolarnym lisem,uśmiechniętą i wciąŜ za młodą na swoje lata, oczywiściecałą na jego 
tle, ibo postępował tuŜ za nią, niosąc nesesery i jej podróŜną torbę. 
 

ii1 

 

To mojamama! 

zawołała Bibi, trącając brodatego Bułgara; nareszcie znalazła okazję, Ŝeby go zaczepie. 
 

Missis szarpnęłają za rękę i zwróciła twarząku samolotowi. 

Matkaszła juŜ przez lotnisko ku wyjściu, mruŜąckrótkowzroczne nieco oczy szukała 
znajomychtwarzywśród czekających przy bramce. 
 

Odezwijcie się! 

zawołała Missis dodzieci. 
Mama was me widzi. 
 

Maritie dopiero teraz podniosła dłoń, dzieci zaczęły piszczeć i matka zobaczyła ich 

wreszcie wśród cisnących sięprzy płocie młodych ludzi, którzy uwaŜnymi 
spojrzeniamitaksowali przyjezdnych. 
Zaczęło się ściskanie i całowainie dzieci; Maritie raniąc sobie palce o kolce róŜ,czekała na 
swoją kolej. 
 

O BoŜe! 

powiedziała matka. 
Ona znowu urosła! 
 

I wyładniała! 

dodał Max, całując ją w policzek. 
Miał nasobieniebieskie ubranie z tergalu i jasnoróŜowąkoszulę z wiśniowym krawatem. 
Młodzi ludzie przy furtcenie spuszczaliz niego wzroku. 
 

Matka wymieniała teraz ostroŜny pocałunekz Missis, 

 

zgorszoną prawietą poufałością. 

 

Dziękuję! 

mówiła, Bardzo dziękuję! 
Dzieci 
 

ś

wietnie wyglądają. 

 

Tylko raz bolał mnie brzuch odezwał się Eryk. 

 

Bo najadłeś sięciastek w slodkarnicyzawołałaBibi. 

Coście mi przywieźli? 
 

Macie mnóstwo prezentów powiedział ojciec. 

 

Gdziesą? 

 

Na razie jeszcze w samolocie. 

Musimy poczekać,aŜwyładują bagaŜ. 
 

Ale powiedzieć moŜesz! 

nalegała Bibi. 
 

Dla Maritie mam dwa longplaye Maxprzytrzymał łokieć pasierbicy i czekałna jej 

'wdzięcznyuśmiech. 
 

Jakie? 

zapytała. 
 

Clifa Richarda i Deana Martina. 

No, nie cieszyszsię? 
 

AleŜ owszem. 

 

Owszem? 

 

Co mam jeszcze powiedzieć? 

 

Tatatra to po nas? 

zapytała matka. 
 

Po nas. 

 

Myślałam,Ŝe weźmiesz taksówkę. 

 

Nie zmieścilibyśmy się wszyscy. 

 

41. 

 
AleŜ to kwietny pomysł z tym wynajęciem wozu zawołał Max. 
Ustawiał nesesery przyokienku za tylnymsiedzeniem. 
Mam nadzieję, Ŝe wzięłaś klucz od bagaŜnika. 
 

Wzięłam powiedziała Maritie- Zaraz zajmę siębagaŜem, daj mi kwit. 

 

Naprawdęzrobisz to, kochanie? 

 

Wyjął z górne] kieszonki ubrania złoŜony świstek papieru iprzechyliwszy nieco głowę 

przyjrzał się jej z uśmiechem. 
 

BoŜe. 

BoŜe! 
szepnął z udaną grozą. 
Jaka śliczna! 
 

Wzruszyła ramionami. 

 

Przesadzasz. 

 

Ale jednak znowu zaczęła się pocić, więcŜeby niespostrzegł tego, odwróciła się i 

odchodząc powiedziała domatki: 
 

Zdejm tenpłaszcz, przecieŜ tu są upały. 

 

Matka wciąŜ oglądała dzieci, jakby rozstała się z nimiprzed rokiem. 

 

Zapominasz, Ŝe wsiadałam dosamolotu w Sztokholmie. 

 

Nie powiedziałysobie jeszcze nic czułego, nic takiego,co Się marzy sierotom, aczego 

zazdroszczą tym, którzymają jeszcze matki. 
"BoŜe, ona znowu urosła! 
" i "Zdejmten płaszcz, tu sąupały" to było wszystko. 
A moŜenie trzeba byłoniczego więcej? 
 

Wózek z bagaŜem wyjechał juŜ z lotniska, ale okazało. 

się, ŜebagaŜowego nie ma. 
Z tego, co mówiono na tentemat, nie mogła zrozumieć, czy jest to zasada, czy teŜwyjątek w 
dotychczasowej (praktyce. 
Wróciłado ojczymaioddała mu kwitek. 
 

Głupstwo powiedział. 

Zaraz przyniosę wszystkosam. 
 

Młodzi ludzie, a wśród nich brodacz, którytak podobałsię dzieciom, stali jeszcze przy 

wejściu -na lotnisko. 
Przyglądali sięteraz pięknemu cudzoziemcowi,dźwigającemu' walizki, pod lekkim ubraniem 
rysowały się napięte mięśnie jego ramion. 
MoŜe zainteresowaniedotyczyłogłówniewalizek, ale na' razie nie mieli odwagi tego . 
ujawnić. 
 

Ja poprowadzę wóz powiedział Max, gdy wszystkobyło gotowe, 

 

48 

 

^-^i^^ 

 

Ale to ja go wynajęłam odrzekła Maritie z, na" ciskiem. 

SiedziałajuŜza kierownicą, kluczyk wsunęła doStacyjki. 
 

Maritie! 

powiedziała matka powoli. 
Missis spuściła oczy i szukała czegoś pilnie w torebce. 
 

AleŜ nie, nie wycofałsię natychmiastMax. 

Mała'świetnieprowadzi. 
Myślałem tylko, Ŝe nie będziemiała ochoty. 
 

Mam ochotę! 

mruknęła. 

"Mała! 
" I to, Ŝe zawszejej ustępował. 
Zew kaŜdej sytuacjibył po jej stronie. 
Chciała sięodwrócić i powiedzieć im obydwojguprostow twarz: za dwadzieścia jeden dni i. 
Nie, nie nie naleŜało się śpieszyć. 
Odpowiednia chwila jeszczenadejdzie. 
Odpowiedniejsza niŜta. 
 

Przez całą drogę nie włączała się do rozmowy; kiedyją o cośpytano, odpowiadała: nie 

naleŜy rozmawiaćz kierowcą. 
Tylko Missis uwaŜała, Ŝe to świetnydowcip. 
Aleraz nie udało się jejwykręcić. 
Zresztą nie chciała tego. 
Kiedy matka zapytała, czy ma jakieś miłe towarzystwo,odpowiedziała: 
 

ś

adnego. 

 

Jak to, zupełnie nikogo? 

 

Tych, którzy chcą mnie, ja nie chcę. 

A ci,którychbym chciała, nie chcą mnie. 
 

Maritie! krzyknęła matka. 

 

Takjest naprawdę. 

 

JuŜ ja ci kogoś znajdę. 

 

Błagamcię, wcale się nienudzę. 

 

Przed wejściJ do hotelu spotkali Kongijczyka wracającego z plaJ^Bpak zwykle biegł 

po schodach w rozwianym malindBym płaszczu, uśmiechając się do tej, która patrzyła 
nąjjpiego z balkonu drugiego piętra. 
 

Halo! 

powiedziałaMaritie, choć nigdydotąd niewymieniała z nim pozdrowień. 
 

Halo! 

odpowiedział doktorMathias Mobose zaskoczony. 
 

Kto to jest? 

zdenerwował się Max. 
Skąd goznasz? 
 

Tu się wszyscy znają powiedziała. 

 

TojestMurzyn Maritiezaśpiewała Bibi. 

Murzyn Maritie! 
 

4B 

 

Wczesną Jesienie. 

 
Co to znaczy: Murzyn Maritie? 
matka zwróciłaku niej przeraŜone spojrzenie. 
 

MurzynMarrtie! 

wyśpiewywała mała. 
 

AleŜ Maritie go w ogóle nie zna wmieszała sięMissis. 

Naprawdę. 
 

Naprawdę? 

spytała matka Maritie. 
Nareszcie zrobiło się jej gorąco, zdjęła płaszcz i zarzuciła go na ramiona. 
Naprawdę? 
powtórzyła z nadzieją. 
 

BoŜe, BoŜe! 

westchnęła Maritie, Naprawdę niezamieniłam z nimdwóch słów. 
Ale z przyjemnością zamienię je przy najbliŜszej okazjidodała, widząc rodzące się 
uspokojenie w oczach matki. 
Muszę odprowadzić wóz. 
 

Max wyjmował walizki z bagaŜnika, 

 

Poczekaj ipowiedzialzałatwię formalności w hotelu i pojadę z tobą się wyfkąpać. 

 

Maritie patrzyła na powierzchnię morza prawie białąpod oślepiającymsłońcem. 

Powoliodwróciłagłowę. 
 

Ja dziś nie mogę powiedziała. 

 

Maxpobladł gwałtownie. 

Usta mu drŜały. 
 

Biedactwo! 

szepnął. 
Odprowadź wóz i zarazsię połóŜ. 
 

Maritie źle sięczuje? 

spytała matka. 
Pokręciłagłową. 
 

Ach, głupstwo. 

 

Maritie! 

szepnęła Missis. 
Pamiętaj,Ŝe o drugiej jest obiad. 
 

Pamiętam. 

 

Ś

miała się wsamochodzie przez całą drogę, choć towcalenie było śmieszne. 

Ale nie chciał otym myśleć. 
Za dwadzieścia jeden dni i sspojrza^Hfcazegarek dwadzieścia jeden godzin w ogóle 
przestanie  jejto dotyczyć. 
Ich oczy! 
tchoczy, kiedy się o 1BHi. 
dowiedzą! 
 

Oddała wóz w punkcie wynajmu sanio^^ów, czekałaprzez chwilę,aŜ mechanicy 

sprawdząjego^stan. 
 

Okay? 

zapytała. 
:^ 
 

Okay! 

odpowiedzieli młodzi bułgatSiy komuniści. 
Itak samo jak rano stali i patrzyli, dopó^Slfnie zniknęłaim z oczu. 

^TOczywiścienie miała zamiaru -wracać zaraz do hotelu. 
Otwieranie waliz, oglądanie prezentów. 
nawet płyt niebyła ciekawa. 
Po cojej je przywiózł? 
Mogła sobiekupić 
 

50 

 

je sama po powrocie do domu. 

Usiadła na ławce ipatrzyła przez chwilę w kolorowy tłum, zapełniający plaŜę. 
Gwar, któryniósł się stamtąd, byłjahby wtórnym odgłosem morza, usypiającym szumem fal. 
 

Postanowiła sobie, Ŝe nie pójdzie tam,Ŝe nie zbliŜysię więcej do tego człowieka. 

Gdyby go zobaczyła, mogłaby ją opuścić godność i opamiętanie, cała godnośći 
całeopamiętanie, jak wczorajszego dnia. 
 

Kupiłachleba i poszła na placykprzed kasyno, gdziestały osły. 

Musiała czekać osłypracowały. 
Zajęła sięwobectego karmieniem wróbli, które gnieździły się naróŜanej rabacie, kąpiąc się w 
tumanie zeschłej ziemi. 
Zleciały się od razu wszystkiepo rzuceniu imgarści pokruszonego chleba, łakomei 
ruchliwe,rozświergotane. 
Wypełniło jej to czas do chwili,gdy wreszcie zjawiły się osłyz jakimś duńskim rodzeństwem 
na grzbiecie, które właśnie kończyło swój kursPoganiacz osłów uchylił na jej widok 
czapeczki. 
Wsuwając chleb wośle pyski zapytałago, jak idzie. 
Rozumieli się doskonale, choć nie rozumieli znaczenia słów,Pokiwał głową: taksobie. 
Nie najgorzeji nie najlepiej. 
A teraz z 'kaŜdym dniem będzie juŜcoraz słabszy ruch,Wskazał na słońce. 
Jesień. 
Ludzie zaczną stąd uciekać. 
 

Wyjęła z torebki pieniądze i podała mu,wskazując napalcach godzinę: do drugiej! 

Wynajmowała go do drugiej. 
Ale to nie znaczyło, Ŝe będąstali na placyku przed kasynem. 
Dziś ma ochotę się przejechać. 
Przez cały czas,tam i z powrotemdeptakiem wzdhiŜ plaŜy. 
 

Stary poganiacz osłów taktownie nie wyraził zdziwienia. 

Pomógł jej usiąść nagrzbiecie oślicy, kiedy dziewczęta nie noszą spodni, nie jest to takie 
łatwe. 
ś

ałował,Ŝeo tej porze na deptaku nie było wielu ludzi;był pewien, -Ŝe Maritie w niebieskiej 

sukience i białych rękawiczkach podobałaby się im takjak jemu. 
Ale doczekałsiętej chwili, kiedyludzie zaczęli wychodzić z plaŜy jeździli tami z powrotem 
wzdłuŜ deptaku, w końcu musiało to nastąpić,we wszystkich restauracjach o drugiejpodawano 
obiad. 
 

Maritie nie patrzyła w stronę plaŜowychbramek, niepozwalałaprzy nich zwalniać, 

siedziała na grzbiecieoślicy z odwróconą głowąale jednak krzyknęła, gdy 

 
w jednej z nich pojawił się ten, na którego czekała, naktórego czekała, nie chcąc go widzieć. 
 

Pokazałagopoganiaczowi. 

Zrozumiał ją od razu, takjak zawsze. 
Podprowadziłoślicę doszczupłego męŜczyznyzpasiastymręcznikiemprzerzuconym przez 
ramię. 
Przezchwilę szli łeb w łeb, on i oślica, i Maritie na jej grzbiecie. 
Nie 'zwrócił na to uwagi, szedł z opuszczoną głowąi podniósł ją dopiero wtedy, kiedy Maritie 
powiedziała: 
 

Podwiozę pana! 

 

Podniósł głowę i stał sięcud: człowiek, który poprzedniego dniapo prostu wstati 

odszedł, pozostawiającją na piasku, uśmiechnął się na widok oślego pyska i gestu 
dziewczyny, wskazującej mu miejsce obok siebie. 
Cośbardzo młodego błysnęło muw oczach i zgasło, gdyJĄ poznał. 
 

Bardzo proszę! 

szepnęła. 
PrzecieŜ pana meugryzę. 
 

Chciał odejść,ale nagle wydał się sobiezupełnie śmieszny, odrzucając to zaproszenie, 

ośmieszony nie tylkoprzed sobą,przed tą obcą dziewczyną, ale nawet przedstarym 
poganiaczem, oślicą ijejźrebakiem. 
 

Proszę! 

powtórzyła Maritie, apoganiacz zatrzymał swego wierzchowca, aby nowy pasaŜer mógł 
wygodniej usiąść. 
 

Jechali przez chwilę w milczeniu. 

Maritie odezwała siępierwsza: 
 

Zdaje się, Ŝe pan bardzo dba o formy towarzyskie. 

Nazywam sięMaritieThalberg. 
 

Filip Berenta powiedział. 

 

Kim pan jest? 

Myślę onarodowości, bo ja jestemSzwedką. 
Mój ojciec nazywał sięTage Thalberg, rudamiedzi i Ŝelaza na 'północy Szwecji,nie słyszał 
pan? 
 

Niepowiedział i dodał po chwili: Jestem Polakiem. 

 

Imię ma pan francuskie. 

 

TaikŜe i polskie. 

 

Ładne! 

 

U nas nie za bardzo. 

 

Dlaczego? 

 

Mówi się na przykład: wyskoczył jak "fiłip z konopi" powiedział to po polsku tylko 

przez małe"f", bo "filip" znaczy popolsku takŜe "zając". 
 

82 

 

^Bgrr 

 

A co to takiego "konopi"? 

 

Konopie. 

Roślina. 
Taka sobie, nigdy jej nie widziałem. 
Usłyszał nagle sam siebie, jak się śmieje, jakŜartuje, jak wiedzietę niezwykłą, naiwną 
rozmowę, niepoznając swego głosu. 
 

Filip iŜ konopi! 

powtórzył, nic nierozumiejąc,poganiacz osłów i zaczął się Śmiać razem z nimi. 

 

Dziękuję panu! 

powiedziała nagle Maritie. 
Mnie? 
Za co? 
 

ś

enie uciekłpan, tak jak wczoraj. 

 

Odwróciła się do niego i ipatrzyla mu z bliskaw oczy. 

Miała złote, świetliste plamki na tęczówce i zaduŜe, aŜwypukłe usta, ale dostawało się 
zawrotu głowy patrzącna nie. 
 

Wydało się to pani śmieszne? 

zapytał cicho. 
 

ś

miesznenie. 

Zabolało mnie. 
 

AŜ tak? 

 

AŜtak. 

I boli mnie jeszcze teraz. 
 

Jechaliw milczeniu, tylko poganiacz odzywał się copewien czas do oślicy,a ona 

strzygławtedy uszami. 
Byłobardzo gorąco,morze miało gorzką, korzennąwoń, wzgórza świeciły ostro w słonecznym 
blasku, mimogwaru,który niósł się wzdłuŜ . 
plaŜy, miało się uczucie, Ŝe nadwszystkim panuje ogromna, wysoka cisza. 
 

Gdziepan mieszka? 

spytałaMaritie. 
Dławiło jącoś w gardle, po raz pierwszy zobaczyła pięknotegoskrawka ziemi, do którego 
przywykły juŜ jej oczy, chciałaprzerwać tę chwilę. 
Gdzie pan mieszka? 
powtórzyłajeszcze raz, gdynie odpowiadał. 
 

W hotelu "Atlas". 

 

Nie tu tam u siebie, w kraju. 

 

W Warszawie. 

Zamyśliła się. 
 

Mój dziadek był w Warszawie. 

Kilka razy. 
I ojciecbył razz nim. 
Zaraz po wojnie. 
Obydwaj juŜ nie Ŝyją. 
 

Kto? 

 

Oni. 

Thalbergowie. 
Nie ma juŜ na świecie ani jednego Thalberga. 
Kiedy wyjdę za mąŜ, będę musiała zachować swoje nazwisko. 
 

Tak powiedział, Ŝeby coś rzec. 

Tak, oczywiście. 
Poganiacz wciąŜ coś mówiłdo oślicy, działałoto usypiająco. 
Kołysany powolnym krokiem zwierzęcia. 

 
zapatrzył się w plecy siedzącej przed nim dziewczyny,w jej rozwichrzone włosy, spod 
których gdy rozwiewałje wiatr błyskała opalona skóra karku. 
Musiało minąć duŜo czasu, zanim przeraziła go naturalnośći szczęśliwość tej chwili, łatwość, 
z jaką wkradłamu sięwduszę. 
Więc to jednak było moŜliwe? 
Zeskoczył z oślicy iwskazał najbliŜsze schody. 
 

Tędy będę miał najbliŜej. 

ZeskoczyłatakŜe, opuściła głowę. 
 

Przepraszam pana, chciałam o coś zapytać. 

Czy tapani,z którą pan wczoraj był na plaŜy, to Ŝona? 
 

Takodpowiedział. 

I choć nie pytała go juŜ o nic,choć nie pragnęłajuŜ nic wiedzieć, dodałcicho: 
Niechciałbym,Ŝeby więcej cierpiała. 
 

Odchrząknęła, zaschłojej w gardle. 

 

Co to znaczy: więcej? 

Bardziej czy dłuŜej? 
 

Patrzył ponadjej głową, twarz miał znowuzmęczoną. 

 

I bardziej, i dłuŜej powiedział. 

 

Odszedł, skacząc w górę po dwa stopnie, a ona i starypoganiacz, który zrozumiał, Ŝe 

trzeba jej towarzyszyćw tej chwili, patrzyli za nim, dopóki nie zakryła go najbliŜsza kępa 
zieleni, 
 

IV 

 

To jestwłaśnie "Koszarate" powiedziała Maritie,gdy wstępowalipod górę 

wyłoŜonąkamieniamiścieŜkąwzdłuŜ niskichlamp, przykrytychstarymi koszamiz wikliny. 
Z góry, z pasterskiego szałasu, który rozbudowany i przystosowany do swojej obecnej funkcji 
byłjednym z najliczniej uczęszczanych nocnych lokali, zawiewałobaranim odorem, 
złagodzonym tylko trochę przezdym bukowego ogniska, nad którym co wieczora obracano 
roŜen. 
 

PrzecieŜ byliśmy tu juŜ zeszłego rokupowiedziałamatka. 

 

Widocznie beze mnie. 

 

Tak, byliśmy tu bez małej potwierdził Max. 

Prowadził jeteraz obie, dwie swoje dziewczyny jak mówił, dodając zawsze: nie wiadomo, 
któramłodsza. 
Alenawet matka nie śmiała się z tego. 
 

Po prostu zeszłegoroku nie zabieraliśmy cię jeszczedo nocnych lokali. 

 

Jak to? 

PrzecieŜ w "Kolibite" byłarazem z nami. 
Nie pamiętasz tego Francuza, którywciąŜ chciał z niątańczyć? 
 

NajwaŜniejsze, Ŝeja go nie pamiętam powiedziała Maritie. 

Wyrwała się ojczymowi i pobiegła pierwsza, Ŝeby móc dłuŜej postać przy owczej zagrodzie, 
którąmusieli minąć. 
PoŜałowała,Ŝe nie wzięła ze sobąchleba,owce od razupodniosły do niej czekające pyski. 
 

Przypomnij mi,, Ŝebym poprosiła o chleb, jak będziemy stąd wychodzićzawołała do 

matki. 
 

Ja ci przypomnępowiedział Max. 

 

Na górze juŜ tańczono. 

Pod gołym niebem, jak prawiewszędzie tutaj; wśród niewyciętych między szałasamidrzew 
stary pasterz w odświętnym stroju, sprawującynajwidoczniej honory domu, wiódł juŜ ludowy 
taniec bułgarski. 

 

GdzieŜ oni są? 

zapytała matka, rozglądając się. 
Chyba zajęli stolik. 
Maritie przypatrywała się tańczącym. 
 

Kto? 

 

No przecieŜ miał tu być ten twój Joachim. 

 

Tylko nie mój! 

 

Wszystko jedno on i jego rodzice. 

Maritie próbowała tanecznego kroku, przyglądając sięśmigającym szybko nogom starego 
pasterza. 
 

Przypuszczani powiedziała w roztargnieniu Ŝesą w "Kukierite". 

 

Gdzie? 

 

W "Kukierite"tam, gdzie tancerze noszą te ludowemaski. 

Powiedziałam, Ŝe tam będziemy. 
 

Ale przecieŜ mieliśmy się z nimispotkać, 

 

Rozmyśliłam się. 

 

Maritie! 

 
Och, mamo! 
Głowę daję, Ŝe byś się z nimi nudziła. 
Ten stary tona pewno handlarz niecogacjzną. 
 

Skąd wiesz? 

 

Na pewno nie wiem. 

Ale oni wdąŜmówią opieniądzach. 
 

CóŜz tego? 

Teraz wszyscy mówią o pieniądzach. 
 

Tylkonie ci, którzyjemieli zawsze. 

 

No, no powiedział Max. 

Zarazznajdę jakiśstolik dodał. 
Nie denerwujsię, kochanie. 
 

A poza tym Maritie wzruszyła ramionami. 

Zobaczysz,Ŝe oni będą nas szukać. 
TakŜe i tutaj. 
Dlategoskierowałam ich do"Kukterite", Ŝeby mieli daleko. 
 

Miła jesteś! 

 

Max zaczepił kelnera, po intymnej konferencji wolnystolik się znalazł, choć lokal był 

pełny. 
Promieniał,odsuwającdlanich krzesła. 
Maritie usiadła tyłem do paleniska z roŜnem,ociekający tłuszczem baran wydawał sięjej nie 
pieczystem, lecz zwłokami. 
 

Chcę jakiegoś dobregowina powiedziała. 

 

Jakiego? 

spytał Mas. 
 

Nie wiem. 

Wybierz dla mnie. 
 

A co zjesz? 

 

MoŜebyś najpierw zapytał mnie? 

odezwała sięmatka. 
Mówiła Ŝartem, ale Max nie wziął tego za Ŝart. 
Czuł się przyłapany, a kiedy coś takiego się działo, skóraporuszała mu się na głowie Maritie, 
gdy była daecfciem, bardzo to lubiła. 
Teraz zastanawiała się zawsze,co to znaczy. 
 

AleŜ,kochanie uśmiechnął się doŜony. 

Myślatem, Ŝe. 
po tak obfitej kolacji. 
Postanowiłaś stracićtrzy kilo. 
 

Zacznę od jutra. 

Ten barantak apetycznla pachnie. 
 

O BoŜe! 

jęknęła Maritie. 
 

Co się stało? 

 

Nie jedz barana! 

Niejedz tego barana! 
 

AleŜ dlaczego? 

 

Maritie odwróciła się, wyciągnęła przed siebie ręce. 

 

Czy oncl nic me przypomina? 

 

Co ma miprzypominać? 

 

Nie widzisz, do czego jest podobny? 

 

Maritie! 

matka dotknęłapalcami jejczoła. 
Od 
 

dawna nie była to czułość, ale wyłącznie strach. 

leŜałaś za długo na słońcu? 
 

Nie. 

Wprostprzeciwnie, moczyłam się przez cały czasw wodzie. 
 

To takŜe niedobrze. 

 

Ale przynajmniej wiesz, Ŝena pewno nie mogę miećudaru. 

Zresztą o tej porze roku! 
Błagam cię, nie jedz 
 

barana! 

Matkę ogarniało zniecierpliwienie. 
 

Robisz się małą dziwaczką. 

 

PrzecieŜ widziałaś te barany w zagrodzie wszystkie biegną do płotu na 

widokczłowieka. 
Trzymająje 
 

tu, a potem. 

 

Mojadroga matka nie miała ochoty zajmować się 

 

dłuŜej tą kwestią-- taki jest świat! 

 

Maritie zwiesiła głowę. 

Nie chciała widzieć teraz matki, nie chciała na nią'patrzeć. 
Jeśli nawettaki byłświat,ona powinnabyła byćpo jej stronie. 
Po coto powiedziała? 
To odbierało wszelką nadzieję. 
Na wszystko. 
TakŜe i na 
 

siebie. 

 

A więc ja jem baraninę podniosła głos matka, Muszę przełamywać te jejopory dodała 

nie wiadomodokogo,do Maxa czydo siebie samej. 
Jakieśusprawiedliwieniebyło jej jednakpotrzebne. 
A ja zamówię ser powiedział Max, unikając jejspojrzenia. 
Panierowany ser, oni to znakomicierobią. 
Dwie porcje,dla mnie i dla Maritie. 
 

Matka przyglądała się im obojgu z niechęcią, 

 

Skądwiesz, Ŝe ona tobędzie jadła? 

 

Będę powiedziałaMaritie mściwie. 

 

Orkiestra skończyła grać,tańczące pary rozeszły się naswoje miejsca, na placyku 

między dwoma bokami szałasuzrobiło się przestronnie i moŜna było obejrzeć sobie 
gości,przynajmniej tych, którzy siedzieli z brzegu. 
 

Kongijezyka zauwaŜył pierwszy Max. 

Parsknął iusiadłtak, Ŝeby zasłonić goprzed wzrokiem Maritie i to właśniezwróciło jej uwagę. 
Dr Mobose siedział wwiększym towarzystwie rozbawionych Skandynawów, oczywiście 
jegoŜona była tam takŜe, jeszcze jakieś dwie panie i trzechmęŜczyzn, równie nieciekawych 
jak one. 
NorweŜka śmiałasiętak głośno, Ŝe Maritie przyszła ochota napędzić jejstrachu. 
Wystarczyłoby, Ŝeby ją zobaczyłaodwróconą ku 
 

 

 
ich stolikowi i patrzącą na tego, którego ona przywiozłasobie aŜ z Czarnego Lądu, Ŝeby z nią 
spał co nocy, Ŝebyją kochał na swój inny, obcy sposób. 
MoŜna było zburzyć tę radość i pewność siebie, ale Maritie zdaŁa sobiesprawę, Ŝenie ma na 
to ochoty. 
 

MoŜesz mi go nie zasłaniać 'powiedziała do Maxa. 

Na szczęście zjawił się kelner i odpadłakoniecznośćwyjaśnień. 
 

Ja teŜ poproszę o ser powiedziała matka z rezygnacją. 

Potraficie obojezepsuć kaŜdy wieczór. 
 

Kochanie! 

zawołał Mas. 
Uwielbiam cię! 
pocałowałŜonę w rękę i tylko kelner niemógł zrozumieć, dlaczego przy takiej 
radościzamówienie przedstawiało się tak skromnie. 
 

Potem poszli tańczyć. 

Matka wreszcie zdjęła swójpłaszcz, miała pod nim zieloną sukniębez rękawów i pleców, jej 
skóra była wciąŜ bardzo piękna, jasnozłota. 
Maxmusiał to widzieć trzymając ją ciasnow ramionach, wyŜszy od niej o głowę,prosty 
imocny, wspaniały chłopak,którego przywiozła sobiez Europy, jak tamta swegoz Czarnego 
Lądu. 
Maritie, patrząc na nich, zobaczyła, ichnagle w łóŜku, w miłości matkę i tego 
człowiekapanującego nad nią. 
Kiedy juŜ wiedziała, Ŝe robisię takie rzeczy,kiedy powiązała sobie we właściweznaczenie, w 
najgorsze odkrycie swego Ŝycia, wszystkie półsłówkapadające zust starszych w jej obecności, 
grubeŜarty słuŜby w kuchni, zdania odnajdywane w ksiąŜkach myślała z wstrząsającym ją 
wstrętem, Ŝe wszystkie kobiety to robią, tylko matka NIE. 
Była tegotakpewna i takszczęśliwa z tą pewnością, Ŝe kiedy. 
po cóŜbyło o tym myśleć? 
Doczego toprowadziło? 
Odwróciłagłowę i wtedy zobaczyła,Ŝeprzez tłum tańczących przeciskasiędo niej Murzyn 
NorweŜki, z którą musiałostaćsię coś niezwykłego, skoro on był tu,a niez nią. 
 

Ukłonił się i od razu wyciągnął do niej rękę. 

Nogi poruszały mu się juŜ w takt melodii, tańczył, zanimwstałai pozwoliła musię objąć. 
 

Co się stało? 

zapytała. 
Gdzie Ŝona? 
Uśmiechnął się i Maritie przeraziła się, Ŝe podejrzeniaBibi co do liczby jego zębów są 
uzasadnione. 
 

- Tańczy. 

 

Nie boi się pan, Ŝe naszobaczy? 

Będzie pan miałstraszną awanturę. 
 

Tak zgodził się pogodnie. 

Napewno. 
Potem juŜ nierozmawiali. 
Tańczyli. 
Ze strony czarnegodoktora był to prawdziwypopis słuchu i rytmu, lekkościi giętkości ciała, 
natchnionaimprowizacja. 
Starała mu siędorównać, powtarzała go z zachwytem i satysfakcją, nabierała przy nimjego 
leldkości, jego rytm przechodziłw jej ciało, tańczyli prawie nie dotykając się 

wzajemnie,czasem tylko kładł jej dłoń na plecach, jakby była instrumentem,którego 
wibrowanie naleŜało powstrzymać lubzłagodzić. 
KrąŜyławokół niego, taksamo szybkai zwinna, tak samo uniesiona na palcach,nawykłych do 
cichegobiegu przez busz, w którym czają się dzikie zwierzęta. 
Jej jasne włosy owiewały jego czarnątwarz, całował je,gdy padały mu na usta, ale byłto 
czysty pocałunek,taki jakim niekiedy obdarza się słońce lub wiatr, 
 

Tańczącepary odsuwały się odnich, Ŝeby imzostawićwięcej miejsca, wracały 

dostolików albo zatrzymywałysię nabrzegu parkietu tańczyliw końcu sami podroziskrzonym 
gwiazdami niebem i choćpatrzyło na nichtyle oczu, Maritie byłapewna, Ŝe czarny doktor nie 
widzi w tej chwilinikogo, Ŝe jest zupełnie sam. 
 

Orkiestra, złoŜona z bułgarskich iczeskich studentów,zrozumiała, Ŝe ma dla kogo grać. 

Okazało się, Ŝe są w niejprawdziwi wirtuozi. 
Był nimna pewnotrąbkarz i perkusista, i pianista takŜe, przez "Kośzarate"powiało natchnienie 
południowejnocy, która z muzyki robiła misterium, zespalające człowieka z odwiecznym 
rytmem natury, 
 

Maritie, wciąŜ stąpając naczubkach palców, jakby zwinna i lekka biegła przez busz, 

zobaczyław jakimśpółobrocie przeraŜone oczy Maxa; matki na szczęście niewidziała i nie 
chciaławyobraŜać sobie jej twarzy. 
Oczywiście najgorsze było to, Ŝe zostawiono ichna parkieciesamych, zmieszaniz tańczącymi 
mogliby ujść uwagi tych,którzy nie powinni byli ich widzieć. 
 

Teraz nam obydwojgu utną głowy powiedziałaMaritie, gdy orkiestra umilkła, a 

Kongijczyk,zdyszany,ale szczęśliwy, odprowadził ją na miejsce. 
 

Właściwiepo tym wszystkim moglibyśmy juŜ stądwyjść powiedziała matka, nie 

patrząc na uią. 
Na pew. 

 
no nie chodziło jej o czarną skórę Kongijczyka, była jednak kiedyś Ŝoną Tage Thatberga, coś 
z tego musiało jejzostać i na późniejsze lata, szacunek dla wszystkich ludzi, kimkolwiek by 
byli. 
Ale iMaritie powinnabyła zachowaćcoś po Tage Thalbergu wstręt dowszelkiejostentacji, do 
ś

ciągania na siebie uwagi,tęszczególnąskromność,której kaŜde przekroczenie 

byłoskandalemniewybaczalnym. 
Tego moŜna było od niej oczekiwać, nawet jeśli lę buntowała szczęśliwe dzied 
buntująsięczęściej iostrzej niŜ te, które mają ku temu powody niepowinna była swoim buntem 
dotykać tego obszaru. 
 

Oczywiście matkaniepowiedziała tegowszystkiego,aleMaritie słyszała kaŜdez 

tychsłów, tak bardzo była pewna formuły,w jakąukłada się jej oburzenie. 
Max zupełnie zamilkł i tę formułę znała dobrze. 
BoŜe, BoŜej pomyślała. 
Dwadzieścia dni i dwanaście godzin! 
Zrobiim to. 
Zrobi im to choćbytylko po to, Ŝeby zobaczyćich oczy. 
 

Ale dwadzieścia dni musiałajeszcze przeŜyć z nimii trzebabyło jakoś to ułoŜyć, 

czasem całe Ŝycie przebiegaludziom wtakim pakcie, ona miała przed sobą tylko dwadzieścia 
dni. 
 

Uśmiechnęła sięi połoŜyła dłoń na dłoni matki. 

 

Mamusiu! 

On tak świetnietańczy! 
 

Widziałam właśnie! 

Chyba robi to zawodowo! 
 

To lekarz powiedziała z satysfakcją. 

Lekarzz Konga. 
 

Skąd wiesz? 

 

Całyhotel to. 

wie. 
OŜenił się z norweskąlekarkąi spędzajątu miodowy miesiąc. 
 

Ładniesię zachował podczas tego miodowego miesiąca. 

 

PrzecieŜ mnie nie uwiódł. 

 

Matka ograniczyła się tylkodo samego spojrzenia i MaxwciąŜ milczał w tej sytuacji 

kelner ztacą okazał sięprawdziwym objawieniem. 
Postawił przed kaŜdym z nichtalerzyk z obsmaŜonym aa rumiano serem,nalał wina 
doglinianych kubków. 
Od razu je wypili, ale było tego zamało na poprawienie humorów. 
 

' Ja poproszę jednak oudziec! 

zawołała matka. 
Niewidziała celu dalszych poświęceń. 
Wieczór byłzmarnoWatly, moŜna go było tylko z satystakcją zmarnować do 
 

końca. 

 

Zatańcz'', z nią i powiedziała do Maxa, kiedy orkiestra znów zaczęła grać. 

Tylko to moŜe nf. 
suratowaćprzed'nowymskandalem. 
 

Maritie pokręciła głową, włosy na chwilę zasłoniły jej 

 

twarz. 

 

Drugi raz nie będzie mógł mnie poprosić. 

 

Zatańcz znią! 

powtórzyła matka. 
 

Przez długiczas tańczyli wmilczeniu, blisko przy sobie,tak jakzwykł tańczyć Max, 

ciasno trzymając partnerkęw swoichmocnych ramionach. 
 

Maritie połoŜyła mu obiedłonie na piersi. 

Starała sięodepchnąć go od siebie. 
 

Musisz mnie tak przyciskać? 

 

Muszę. 

 

Tak się teraz nie tańczy. 

Widziałeś przecieŜ. 
 

Słuchaj warknął jeśli jeszcze raz odwaŜyszsięzatańczyć z tym Murzynem. 

 

Słuchajpowtórzyłatym samym tonem jeślijeszcze raz odwaŜysz się mówić do mnie 

wten sposób. 
 

To co? 

 

Zacznę wrzeszczeć. 

Zacznęwrzeszczeć wszystko jedno wjakim miejscutu, na ulicy,w domu. 
I zbiegnąsię ludzie i powiem im, Ŝe się nade mną znęcasz. 
 

Co ty wygadujesz? 

 

Tozupełnie proste, prawda? 

Za . 
późno mi toprzyszłodo głowy. 
 

RamięMaxa złagodniało, ale wciąŜ trzymałją blisko,na swojej piersi. 

 

Ale przecieŜ nie znęcałemsię nigdy nad tobą. 

 

Nie. 

Ale zaczynasz. 
 

O BoŜe! 

szepnął. 
Czy naprawdę takto wypadło? 
 

Dlaczego mieszasz się do moich spraw? 

 

PrzecieŜmuszę. 

 

1 

 

fEi\ 

 

Nie tylko nie musisz,alenawet nie maszprawa. 

Ś

wietnie wygolony policzek Maxa, pachnący wodą kolońską, dotknął na chwilę jejskroni. 

 

Maritie, kochanie! 

Bądź rozsądna. 
 

Daj mi spokój. 

 

Bardzocię proszę, 'bądź rozsądna powtórzył mięk;;. 

 

afe:. 

 
ko. I zapytał tuŜ przy jej uchu: Nie tęskniłaś? 
Nicanic? 
- 
 

Za kim? 

 

Zanami wyjaśniłMax, cofając głowę, ale oczymiał wpół przymknięte, a jego ramię 

ogarniało jej plecy. 
 

Popatrzpowiedziała Maritie zaraz ci wytłumaczę,skąd się to wszystkowzięło. 

Wskazała mu oczyma Kongijczyka, tańczącego ze swojąŜoną. 
Trzymała sięgo kurczowo, obejmując dłonią jegoczarny kark, sztywna i opornie 
przeciwstawiająca się jego tanecznym usiłowaniom. 
Zaraz wszystko zrozumiesz. 
Miała na tyleodwagi, Ŝeby wyjść zaniego za mąŜ. 
Ale za nic nie zatańczy tak, jak on tego ipragnis. 
Niepodda mu się, nato się juŜ nie zdobędzie. 
Wydaje jej się, Ŝe jeśli kupiłagosobie. 
 

Co to znaczy? 

 

Kupiła go sobie, jak matka. 

ciebie. 
Ramię Maxastało się znowu twarde, przytrzymał jąprzezchwilęnieruchomo. 
 

Czy nie wydajeci się, Ŝeteraz japowinienem zacząćwrzeszczeć? 

Wrzeszczeć na cały głos, Ŝe się nade mnąznęcasz. 
 

Wrzeszcz, bardzo cię proszę! 

 

Nie miałem Ŝadnego majątku, to prawda, ale jakoinŜynier górnik doprowadziłemdo 

porządku wasze kopalnie. 
 

Dlaczego się tłumaczysz? 

Nie maszsię z czego tłumaczyć. 
Przymknęłaoczy. 
Ja takŜe będę niedługokupować wszystko. 
i wszystkich. 
Tych, oczywiście, naktórych będę miała ochotę. 
 

O czym ty mówisz? 

 

Nie odpowiedziała. 

Przytuliła się nawet na chwilę doszerokiej, gorącej piersi Maxa. 
Dwadzieścia dni! 
pomyślała. 
I chyba juŜ nie więcej niŜ dziesięć godzin. 
Nie więcej niŜ dziesięćgodzin! 
 

Udało im się wycofać ze środka tłumui tańczyli terazna samym brzegu, gdzie tłokbył 

mniejszy i moŜna siębyło poruszać swobodniej, nie dotykając cudzych plecówi bioder. 
 

Powinnaś zrozumieć zaczął MaxŜe kaŜdyczłowiek. 

 

Cicho! 

powiedziała nagle. 
 

Musisz tego wysłuchać. 

KaŜdy człowiek. 
 

Cicho! 

powtórzyła. 
W samej głębi pod dachemszałasuna lawie, wyłoŜonej barwnym bułgarskim kilimem, 
siedziało tych dwoje. 

MęŜczyzna o zmęczonej twarzy, którego dzisiaj zaczepiła znowu, mimo Ŝe poprzedniego 
dniauciekł od niej, i młoda smutna kobieta,niezdejmująca oczu z tańczących. 
 

Zatrzymajmy', się tutaj szepnęła Maritie. 

 

Dlaczego? 

Co tam widzisz? 
 

Proszęcię! 

 

MoŜemy przez chwilę tańczyć w tymmiejscu. 

 

Dziękuję. 

 

Znowu więc mogła patrzeć na nich, a oni to od razuzauwaŜyli, oni ona, iod razu z 

tymsamym przestrachem, z tym samym popłochem, który odmalował sięnaich twarzach. 
 

MęŜczyzna zacząłszukać papierosów, kobietazacisnęłapalce nq glinianymkubku z 

winem. 
Powiedziała coś doniego, cicho, samym końcem warg, ale albo nie dosłyszał,albo nie chciał 
jej odpowiedzieć. 
Powtórzyła jeszcze razi wtedy zwróciłku niejnie rozumiejąceoczy. 
 

Maritie! 

powiedział Max. 
Tańczysz czy nietańczysz? 
 

PrzecieŜtańczę. 

 

Chyba słyszysz, co grają? 

 

Słyszę. 

 

Nie jestem tegotaki pewny. 

A moŜe tylko tańczącz Murzynami masz poczucie rytmu? 
 

MoŜe. 

 

I na kogo się wciąŜ tak gapisz? 

PrzecieŜ to impertynencja. 
 

Dawno przestałam być dobrze wychowana. 

Powinieneś to zauwaŜyć. 
 

Owszem, zauwaŜyłem. 

Ale niechcę, Ŝeby to zauwaŜyli inni. 
 

Proszę cię, zostańmytu jeszczeprzez chwilę! 

 

Co cięobchodzą ci ludzie? 

 

Proszę' 

 

Niedawno miałaś ochotę krzyczeć. 

 

Zdaje się, Ŝe ty takŜe. 

 

"- AleteraznajbliŜsza tego jest chyba ta dziewczyna,na którą wciąŜ patrzysz. 

 
To nie jest dziewczyna. 
 

Skąd wiesz? 

 

Wiem. 

 

Koniec z tym! 

zdecydował Max. 
Odwrócił jąplecami do szałasu, a potem manewrował tak, Ŝeby znaleźćsię w samym środku 
tańczących. 
 

Nienawidzę cię! 

szepnęła. 
 

03 zaśmiał się. 

Dziewczętom to szybko przechodzi. 
i 
 

Nie mnie! 

połoŜyła znowudłonie na jego piersii odepchnęła się na całą długość ramion. 
Max patrzył nanią spod zmruŜonych powiek. 
Zatęskniła nagłe za Joachimem, nieśmiałym i uległym,z którymmoŜna byłozrobić wszystko, 
co się chciało. 
Poczuła Ŝal, Ŝe go wystrychnęła na dudka,w dodatku kompromitując go przedrodzicami. 
Miała nadzieję,Ŝe zastanie go juŜ razem z nimiprzystoliku ale siedział przy nim promieniujący 
znakomitym zdrowiem i humorem pan Balou. 
 

Ostrzegam pana powiedziała Maritie Ŝemojamama bardzo lubi śpiewać. 

 

Matka odłoŜyła sztućce, którymi walczyła z twardymbaranim udean, dotknęła 

serwetką ust. 
 

Co to znaczy? 

 

PanBalou z lekka się zarumienił. 

Maritiepostała muporozumiewawcze spojrzenie. 
 

To nasza tajemnica. 

 MoŜe jednak dopuścicie mnie doniej? 
 

Och, mamusiu! 

Maritie usiadła, podniosła swójkubek do wi. 
na i zajrzała w jego puste wnętrze. 
Mówiłam ci przecieŜ, Ŝe pan Balou mawytwórnię płyt. 
 

Istotniematka odchrząfcnałę,jej głos nabrał jasności. 

Ś

piewałam kiedyś zupełnie nieźle Kochanie! 

Max dotknął delikatnie jejdłoni. 
Przyglądał się z niezbyt zachęcającą uwagą panu Balem, jakbyzagraŜała muw jakiś sposób 
jego . 
ostentacyjna promienność. 
Czy masz jeszcze na coś ochotę? 
 

Napiłabymsię winapowiedziała Maritie. 

 

JuŜ zamówiłem spiesznie odpowiedział pan Balou. 

 

Jakpan tu trafił? 

 

KaŜdego wieczoru obchodzę kilka lokali w 'nadzieina spotkanie jakichśmiłych 

znajomych skłonił się mat94 
 

ee Maritie i jej cudzoziemskiemumęŜowi,ale patrzył namałą. 

I, jak widać, dopisuje mi szczęście. 
 

No,no powiedziała Maritieniezbyt grzecznie. 

Gdy tylko kelner nalał wina, wypiła je duszkiem, zjadłado końca swój ser. 
Jestem głodna! 

powiedziała. 
 

Co mam zamówić? 

spytał pan Balou. 
 

Maritiejestz rodzicami zauwaŜył zleciutkiemnaciskiem Max. 

Skóra na głowie przesunęła mu się dwarazy, podniósł dłoń do włosów,jakby usiłował ją 
zatrzymać. 
MoŜezjesz szaszłyk? 
 

Och, nie! 

 

Nie grymaśpowiedziała rnatka. 

Wieczór takipiękny, a ty wciąŜ jesteś z czegoś niezadowolona. 
Splotła przed sobą nagie ramiona, znaćbyło na nich ranne słońce. 
Kiedy wrócimy do Szwecji, w SkellefteabędziejuŜ na pewno śnieg. 
 

I dobrze! 

mruknęła Maritie. 
Lubię śnieg. 
Matka zwracała się wciąŜ dopana Balou. 
 

Mam nadzieję,Ŝe zna panSzwecję? 

 

Byłem tylko kilka razy w Sztokholmie odpowiedział nie wiadomo dlaczego z 

ukłonempanBalou. 
 

Skelleftea leŜy na północy, nad Zatoką Botnioką. 

Dlatego wysyłamydzieci tutaj, Ŝeby przedłuŜyć im lato. 
 

Słusznie mówił pan Balou. 

Trzeba przedłuŜaćim lato. 
 

Jestem głodna! 

powtórzyła Maritie. 
Sama przywołała kelnera, który właśnie był wpobliŜu, izamówiłaporcję musaki, a potem trzy 
ciastkaz kremem. 
 

Mojadroga powiedziała matka, gdy kelner sięoddalił kobieta nigdy sama nie rozmawia 

z kelnerem,jeśli jest w towarzystwie męŜczyzn. 
 

Tego takŜenauczył ją Tage Thalberg, na pewno. 

Psułkobiety, a one potemzapomniawszy o nim pamiętałyto przez całe Ŝycie. 
 

A w dodatku ciągnęła matka z tą samąnaganąwgłosie musaka i ciastka z kremem! 

Czyto nie zabardzo ryzykowne? 
 

Nie dla mnie powiedziała Maritie wstając. 

Pójdę się trochę przejść,Zobaczyła niepokój w oczachMaxa,ale to panBalou, a nie on,zerwał 
się pierwszy. 
 

Pójdęz tobą. 

 

Nie zatrzymała go stanowczo. 

Dziękuję. 
 

fWWCSD^ jesieni^. 

, 
 

 

 
Podium dla orkiestry było puste, studenci jedli widocznie kolację. 
I iprzy stolikach zajmowano siętym samym, kelnerzy w kolorowych bułgarskich strojach 
roznosili parujące tace. 
Dym z ogniska mieszał się zwoniąostrych przypraw iodorem owczejwełny, którym 
zawiewało od leŜącego w zagrodzie stada. 
Maritie przeszła przezopustoszały placyk, przeznaczony do tańca, i wiedząc, Ŝetrzy pary oczu 
patrzą w siad za nią, skierowała się najpierw ku wyjściu. 
Po drodze zatrzymała się przy stoliku,na którym w wiklinowym koszyczku leŜał chleb. 
 

Czy mogę go zabrać? 

zapytała. 
 

Mówiła po angielsku, siedzące przy stoliku towarzystwo dwie kobiety i dwóch 

męŜczyzn nie rozumiałotego języka. 
Dopiero kiedy wyciągnęła rękę w stronękoszyczka, jedenz męŜczyzn zawołał: 
 

PoŜałujsta! 

My uŜe nie budiem jest'. 
 

Rosjanie! 

pomyślała. 
Kobiety były duŜei dorodne, męŜczyźni o szerokich barkach. 
Jacyś inŜynierowiez Donbasualbo górnicyz Syberii,wygrzewającyswoje kości w 
bułgarskimsłońcu czuła, Ŝe patrzą zanią, kiedy zbiegaw dół po ścieŜce, odwróciła się więci 
pokiwała im dłonią. 
Odpowiedzieli takimsamym przyjaznym gestem. 
Przez chwilę miała ochotę zawrócićiprzysiąść się do nich, ale nie wiedziała, jak by to przyjęli, 
szczególnie one tedwie dorodne tanie, na pewnojak wszystkie inne drŜące o swoichsamców. 
Nie wiedzielinic osobie, ludzie na urlopie nigdynico sobie nie wiedzą, ukazują sobie 
wzajemnie zabrane ze sobą pozory,jak kostiumy, w fctóre przebierają się na swój 
odświętnyczas wypoczynku. 
Na pewno wstają o świcieprzez całyrok, na pewno. 
nie, nie potrząsnęła głową niebędzieo tym myśleć. 
Max teŜ wstaje o świcie, kaŜdegoranka wShelleftea budził ją warkot jego samochodu,którym 
jeździł do biurakopalni w Boliden. 
Na dworzebyło jeszcze ciemno, wiatr od zatoki walił w szybyogarniało jązawsze wtedy ciche, 
samolubne szczęście,bezgraniczne przywiązanie do domu, do swego pokojui łóŜka, w 
którymbyło tak wygodnie i ciepło. 
 

Oparła się o drewnianąŜerdź, odgradzającą ścieŜkę odpomieszczenia dlaowiec. 

Wszystko i wszystkich! 
pomyślała. 
Za dwadzieścia dni i dziesięć godzin! 
 

Owce, zbite w gromadkę pod przeciwległą stroną za 

 

grody, uniosły czujne pyski. 

Maritie cmoknęła na nie,zawołała je cicho, Zerwały się natychmiast, od razu rozbudzone i 
przytomne, i . 
przygalopowały całą gromadą,wzbijając tumany kurzu. 
Łamała chleb i podawała go imna dłoni, ciesząc się, ilekroć ciepły język zwierzęcia dotknął 
Jej palców. 
Woń pieczonegona górze mięsa docierałaaŜ tutaj, aleone białe i łagodne nie pojmowały na 
szczęście nic z tego. 
Taki jest świat! 
powiedziała matka. 

I trzeba siębyło w ło włączyć, nikt niemiał szansy pozostaniapoza grą. 
 

Maritie otrzepaładłonie z okruszyn istała przez chwilęoparta całymciałemo 

ogrodzenie, jakby nie miała siłyutrzymać się na nogach. 
Chciało jej się palić,ale niewzięła ze sobą papierosów. 
Usłyszała czyjeś głosy, ścieŜką z górynadchodziło trzech Bułgarów, śmiali się z czegoś 
głośno. 
Poprosiłaich o papierosa. 
KaŜdy z nichwyszarpnął natychmiast paczkę z kieszeni wzięła odtego, który miałsłońca. 
Potemstrzeliły płomieniem trzyzapalniczki, ich blaskoświetlił twarzemęŜczyzn, staliprzed nią 
półkolem na ścieŜce,musiaładotknąć ramieniajednego znich, Ŝeby ich wyminąć. 
Zrozumieli tę zaczepkę inaczej i rozczarowani długo jeszcze stali na ścieŜce. 
Nie mogli pojąć, dlaczego odeszła. 
Zawsze niezawodniw rolachgospodarzy nocą oferowalimiłość, jak słońceza dnia. 
 

Na górze jeszcze nie tańczono. 

 

Maritie obeszła pusty placyk, starając się, aby nie dostrzegły jej oczy matki ani Maxa, 

ani pana Balou, któryrozglądał się za nią chyba nie mniej pilnie niŜoni i zatrzymałasię pod 
drzewem, naprzeciwko szałasu o ławach wyściełanych kolorowym kilimem. 
Nie patrzyłajeszcze tam, stała opartao pień i paliła, nie odrywającoczu od papierosa. 
Wszystko i wszystkich! 
powiedziałana głos. 
Wszystko i wszystkich! 
Za dwadzieściadni i niecałe dziesięć godzin. 
 

Wiatr strącał Ŝołędzie. 

Przebiegał górą po czubach dębów i uciszał się na chwilę ułoŜywszy się na stoku wzgórza, 
potem zrywał się i rozpoczynał znowu swój krótkipopis jesiennej perkusji. 
Maritie słuchała przez chwilę,a potem przywołała kwiaciarkę' i wybrałatrzy róŜedlaNorweŜki. 
Pokazała kobiecie tę białą Ŝonęczarnego doktora i prosiła o wręczenie jej kwiatów. 
Kwiaciarka nie. 

 
mówiła Ŝadnym językiem poza bułgarskim,, nie moŜnawięc było przekazać jej 
jakiegokolwiek polecenia, zresztąnie było słów, które by mogły wyjaśnić powód posłaniatych 
kwiatów. 
Chodziło tylko o to, Ŝeby obdarowana dowiedziała się,od kogo pochodzą. 
Maritie ukłoniłasię jejnisko i podniosła obie ręce w górę naznak, Ŝe siępoddaje. 
A potemodwróciła się i zaczęłapatrzeć na tychdwoje. 
 

Zastał ją tak Max, wysłany przez matkę,kiedy orkiestrazaczęła graći placyk zapełnił 

się tańczącymi. 
 

Maritie! 

krzyknął. 
Podnosi się tak głos na lunatyków, Ŝeby wyrwać ich z transu. 
Ś

cisnąłją za ramię,nie panując nadsiłą swoich palców. 

 

O BoŜe! 

jęknęła juŜmnie znalazłeś! 
 

Matfea się niepokoi. 

Nie wie, co się z tobą stało. 
Odepchnęła go odsiebie,oparła skroń o pień drzewa. 
 

Co -się mogło stać? 

KaŜdegowieczoru, kiedy was tunie było, chodziłam, gdzie chciałam. 
 

Mogę się tego domyślać. 

 

Mówię cito, Ŝebyś nie musiał tracić czasu na domysły. 

Gdziechciałam. 
I nic mi się nie stało. 
 

Nie jestem tego taki pewny powiedział cicho, głosmu zadrŜał, palce 

znowuzacisnęłysię na jej ramieniu. 
 

MoŜesz ibyć pewny. 

I puśćmnie,dobrze? 
Będę miałasińce. 
 

Przepraszam. 

Wróć do stolika, jest juŜ Joachim z rodzicami. 
 

To ma być dla mnie zachęta? 

 

Umówiłaś się z nim. 

 

Poczeka. 

 

Maritie! 

Max patrzyłz zakłoipotaniem w kierunku jej spojrzenia. 
Przestań prześladować tych ludzi. 
 

Daj mi spokój. 

 

Co ci zrobili? 

Tadziewczyna. 
 

Kobieta! 

 

Ta kobieta i tak nie wygląda na zbyt szczęśliwąObróciła na chwilę ku niemu głowę i 

zobaczył jej pociemniałe oczy. 
 

Zapewniam cię, Ŝe powinna nią być. 

 

Co o nichwiesz? 

Skądich znasz? 
Wzruszyła ramionami. 
 

Nie znamich. 

Alewiem, Ŝe powinna być szczęśliwa. 
 

Maritie E powiedział stanowczo Max. 

Wracajdostolika. 
Matka kazała mi cię przyprowadzić. 
Uśmiechnęła się drwiąco, ale ruszyła się z/ miejsca. 
 

Czy zawszerobisz tylko to, co ci kaŜe? 

 

Przystoliku Joachim wciąŜ jeszczeopowiadał,jak pozostawiając rodzicóww 

samochodzie przeszukiwał wszystkie lokale, zanim dopisało mu szczęście. 
 

Coś ci siępomyliłopowiedziała Maritie. 

Mówiłam przecieŜ wyraźnie, Ŝe będziemy w "Koszarate". 
Patrzyłaprosto w oczy matkii nie ona, alematka pierwsza opuściła powieki. 
 

Pani Sehnke, duŜai wciąŜ jeszcze przystojna, uśmiechnęłasię z czułością do syna. 

 

On jest taki roztargniony powiedziała po niemiecku. 

 

Nastąpiła teraz długa opowieść pana Sehnkeo tym,jak to Joachim, kochając się jeszcze 

w szkole wjakiejśdziewczynie, mylił wdąŜ numerjej domowego telefonuz biurowym 
numerem jej 'papy. 
Papa wysoko postawiona osobistośćmiał w końcu tego dość i. 
zapowiedziałwieltAcielowi córki, Ŝe jeśli powtórzy się to jeszczeraz. 
 

Joachim poczerwieniał) opowieść ojcawydałamu sięnietaktem "wobec Maritie, której 

powiedział, Ŝe jest jegopierwszą miłością bat się jej reakcji, dopóki nie spostrzegł, Ŝeona tego 
w ogóle nie słucha. 
Tylko pan Balouuśmiechał się zuprzejmą uwagą nie znał wogóleniemieckiego. 
 

Maritie patrzyła na wystygłą porcję musaki i trzyciastka z kremem. 

Zakrzepły na ziemniakach tłuszcz miał,jakwszystkie prawiedania w tym kraju, 
pomidorowykolor, 
 

Nie jedz juŜtego szepnął Max. 

 

Rzuciła mu krótkiespojrzenie, pochyliła się nad talerzem i wyjadła całą jegozawartość 

aŜ do oblepionegozimnym sosem dna. 
Potem przysunęła sobie talerzykz ciastkami. 
Po tłustej i wystygłejmusace smakowałyokropnie, ale zjadła je do końcai nie zdejmując 
spojrzenia z przeraŜonych oczu matki, długo zlizywała resztki kremu z łyŜeczki. 
Pan SehnkewciąŜ opowiadał i słuchał go tylko pan Balou z niezmiennie uprzejmą uwagą. 

 
Wszystko i wszystkich! 
pomyślała. 
Ale tylko tych,na których będę miała ochotę. 
 

Kolano Joachima dotknęła jej uda. 

Czuła, jak drŜy. 
Nie 'było się gdzie odsunąć,ledwie się mieścili przy nieduŜym stole. 
Studencigrali znowu bułgarski ludowy taniec, który prowadziłstary pasterz w odświętnym, 
pasterskim stroju. 
Od zagrody powiało odorem owczej wełny, zmieszanymz bukowym dymem, i wonią 
pieczonegomięsa. 
Taki był świat. 
takibył świat. 
 

Chcesz zatańczyć? 

spytał Joachim, przełykającślinę. 
 

Podniosła do góryzamknięte pięści, przycisnęła je doskroni. 

 

Nie! 

krzyknęła. 
Daj mi spokój? 
Chcę iść dodomu! 
 

 

 

Woda jeśli się nie odczekało kilkuminut po otwarciukranu spadała zprysznica na plecy 

jak kłujący ostrymzimnem grad. 
Dopiero po długiej chwili stawała się corazcieplejsza, Filip prostował grzbieti zaniechawszy 
parskania sięgałpo mydło i gąbkę, pogwizdując od czasu doczasu. 
W przeciwieństwie do Anny, którą wciąŜ przeraŜało wyposaŜenie łazienki, polubiłranny szok 
pod zimnym prysznicem. 
Zresztą budził się tutaj od razuw Świetnym humorze, jak zwykle podczas urlopu bez 
pretensjidoświata,Ŝe musi wstawać takrano. 
Teraz, kiedy mógłbydłuŜej pospać,szkoda mubyło kaŜdej chwili spędzonejpo przebudzeniu w 
łóŜku, zrywał się od razu, otwierałdrzwi na balkoni oddychając głęboko krystalicznym 
powietrzem, patrzył na wysrebrzoną porannym światłemtaflę morza. 
Potem budziłAnnę. 
Całował ją, trzymał przezchwilę w ramionach, głaszcząc jej plecy. 
Miał nadzieję, 
 

Ŝ

e niweczy, a jeśli nawet nie niweczy, to moŜe chociaŜzmniejsza jej strach przed 

dniem, który ją czekał. 
Obiecali sobie, Ŝetutaj tegonie będzie, Ŝe nie będzie strachuiniegodzeniasię z tym, cosię stało. 
2e Anna tutaj siętego nauczy. 
DłuŜej trzymał ją w ramionach, dłuŜej gładził po plecach juŜ wiedział, Ŝe siętego nie 
nauczy,Ŝe wybrali najgorszemiejsce na tę lekcję. 
 

Aniu! 

krzyknął z łazienki, zamykając kran,Ŝebyusłyszeć jej odpowiedź. 
 

Powmna była odkrzyknąć, Ŝe juŜ wstała i Ŝe jeśli tylkopozwoli jej się umyć,będzie 

natychmiast gotowa. 
Alew pokoju trwała cisza. 
 

Aniu! 

krzyknął po raz drugi. 
 

Itym razemmu nie odpowiedziała. 

Otworzył cichodrzwi, podejrzewając, Ŝeznowu zasnęła. 

 

Stała przy oknie, tyłem do pokoju, przechylona lekkoprzez parapet, zapatrzona w coś, 

co działo się na dole, alerównocześnie przed tym czymś jakby cofnięta w bezpieczne wnętrze 
pokoju, wktóre miałanadzieję się1 ukryć,gdyby zaszła potrzeba. 
 

Co się stało? 

spytał cicho. 
 

Odwróciła ku niemu głowę, twarz miała szarą z przeraŜenia. 

 

Ona tam jest szepnęła, 

 

Kto? 

 

Ona. 

Ta dziewczyna. 
Stoi tam i czeka na nas. 
 

Anno! 

krzyknął. 
 

Wychyliła się głębiej przez parapet, jakby ośmieliła jąjego obecność. 

 

Zobacz sam! 

Stoi tam i czeka. 
 

Skoczył do okna, czując jakwzbiera wnim wściekłośćnanie obydwie, na tę na dole,Ŝe 

odwaŜyła siętu przyjść,i na Annę, która nie miała, a powinna mieć tyle siły, Ŝebyto znieść. 
 

Gdzie? 

zapytał. 
 

Wskazała mu dziewczynę stojącą na hotelowym podjeździe z rękami w kieszeniach 

spodni, drepczącą w miejscu,jakto czynią tancerki lub sportowcy dla rozluźnieniamięśni. 
Z pochyloną głową przyglądałasięswoim stopom, a wiatrrozwiewałjej jasne włosy, opadłe na 
twarz. 
 

Widzisz? 

 

Widzę. 

I co z tego? 
 

. 

 
Jak to co z tego? 
usta Anny zaczęły drŜeć. 
Oparłasię o ścianę, jakby groził jej upadek. 
Stoi tami czeka. 
 

No więc niech czeka. 

- 
 

Ale czeka na nas. 

 

Skąd wiesz? 

W hotelu jest dwieście pokoi, w kaŜdympo dwie osoby. 
 

Wczoraj w "Koszarate" było przynajmniej dwieścieosób, a zajmowała się tylko nami. 

 

Im mniej będziemy na to zwracać uwagi, tym prędzej jej się to znudzi. 

 

Dziewczyna okręciła się teraz wokół własnejosi i niewyjmując rąk z kieszeni,wybijała 

stopami jakiś takt. 
Jej jasne,lekkie włosy kołysały sięowiewając jejtwarz. 
 

Ale to nieludzkie szepnęła Anna. 

Tookrutne. 
Powinien był terazprzytulić ją do siebie, połoŜyć jejrękę nagłowie, ale nie uczynił tego. 
 

Idź do łazienki powiedział. 

Zrobimy mały spacer przed śniadaniem. 
 

Nie 'ruszyła się z miejsca. 

Jej plecy przywarły do ściany, wyprostowane i nieruchome. 
 

Zostanę tutaj. 

 

Gdzie? 

 

Tutaj. 

Nie pójdę na spacer. 
Anina śniadanie. 
 

Słuchaj Filip odwrócił głowę,Ŝeby nie patrzećna jej twarz jeśli natychmiast nie 

zacznieszz tym walczyć, jeśli nie przestaniesz zwracać uwagi na śmiesznejakieś historie. 
 

Dla ciebie to jest śmieszne? 

 

Nie. 

Ale musi się stać śmieszne dla nas obojga. 
 

W naszymkraju ludzie posiadają na tyle taktu,Ŝeby nie patrzeć. 

Zdobył się na ton perswazji Ludziew naszym kraju przeszli zbyt wiele. 
Dziewczynana dolenie przestawała tańczyć, ciche plaśnięcia jejstóp o asfalt podjazdu 
docierały aŜna drugiepiętroi było je słychaćwyraźnie, gdy milkli oboje. 
 

Proszę cię powiedział Filip zdobądź sięna tyleodwagi, Ŝeby umyć się, ubrać i 

zejśćrazem ze mną. 
Musiszto zrobić. 
Dla siebie i dla mnie. 
 

Annapotrząsnęła głową. 

Jej szeroko otwarte oczy patrzyły napodskakującą wciąŜna podjeździe postać. 
 

Zrobisz to! 

 

12 

 

Nie. 

 

Musisz! 

Tym razem nie ustąpię. 
 

Nie! 

krzyknęła. 
Nie! 

 

Nakryła twarz w dłoniach,słyszał jej nierówny oddech,jak zawsze wtedy, gdy 

usiłowała powstrzymać płacz. 
Oparł się o okno, zupełnie bezradny,znowu pokonanyprzez coś, z czym nie umiał walczyć, z 
czym moŜe walczyć w ogóle niebyło moŜna. 
Dziewczynana dole znieruchomiała nagle, . 
przez chwilę jakbyodpoczywała podługim treningu, a potem podniosła głowę, 
odgarniającwłosy iwtedyzobaczyłjej twarz. 
 

Aniu! 

szepnął. 
To przecieŜnie ona. 
tozupełnie 
 

inna, zupełnie obca dziewczyna. 

Podniosła głowę. 
 

'Obca? 

 

Tak. 

Zobacz! 
Nigdy jeszcze jej nie widzieliśmy, 
 

ZbliŜyła się do okn nieufnie. 

Dziewczyna na dolekiwała do kogoś ręką. 
 

ChodŜŜe wreszcie! 

zawołała po polsku. 
Okocić 
 

się moŜna,czekając na ciebie! 

 

Wychylili się obydwoje, Ŝeby zobaczyć tego, na któregoczekała. 

Wybiegł wreszcie z hotelu, przewiązując sweter 
 

wokół bioder. 

 

Okocić się moŜna! 

powtórzyła. 
Coś ty robił 
 

tak długo? 

Wziął jej dłoń i dotknął nią swojej brody. 
Roześmiała 
 

- się, a potemobjąwszy go wpół o wiele mniejsza odswego chłopca pociągnęła go za 

sobą kuschodom prowadzącymku głównej alei. 
Patrzyliza nimi, aŜ zniknęli imz oczu, aŜ zakryły ich 
 

krzewy tui. 

 

No widzisz! 

powiedział Filip miękko. 
Widzisz! 
Oparła głowęo jegoramię, wdąź jeszcze oddychałagłośno i nierówno,ale juŜ czul, Ŝe się 
uspokaja, Ŝe moŜenawet przestaje wierzyć w to, co działosię przed chwilą,jahby to był sen, z 
którego się zbudziła. 
 

Widzisz! 

powtórzył. 
A teraz myj się szybko,boniezdąŜymy przejść się przed śniadaniem. 
 

Dokąd pójdziemy? 

krzyteięła wesoło z łazienki. 
 

Do amfiteatru. 

Chcę go zobaczyć wsłońcu. 

Teatr, azarazem letnie kino, wzniesiono na wzgórzu,abywykorzystać naturalną 
pochyłośćzbocza na rozplan. 

 
nowanie półkolistej widowni. 
Droga ku temu wzniesieniunie była łatwa, ale Anna szła nucąc. 
Pustealeje i ścieŜkidodawałyjej odwagi. 
W tym cudownym miejscu świataranek był najmniej podziwianą porą długo odsypianonocne 
swawole i nie urok świtu, ale rygor śniadaniowejgodziny, surowo przestrzegany we 
wszystkich restauracjach, zrywał z łóŜek zmęczonych zbyt intensywną formąodpoczynku 
kuracjuszy. 
 

Nateatralnym wzgórzu trwała więc cisza,nawet morzanie było tu słychać pozostawało 

tylko obrazem, wspaniałą radościąoczu iszerokim oddechem dlapłuc. 
 

Kamień! 

mruczał Filip. 
Gdybyśmymieli takikamień! 
Nie mógł sięnasycić pięknościąwszystkiego,co tu wzniesiono w tak krótkim czasie. 
Nie mógł się z niąpogodzić. 
Na dnie zachwytów leŜał osad zawodowejzazdrości,choć się jawnie do niej nie przyznawał. 
Wymyślił więc sobie na pociechę teoryjkę, którą przyzywałw chwilach najgorszego, 
największego niebezpieczeństwa twierdził, Ŝe toów cudowny 
bułgarskibudulec,jasnoŜóHypiaskowiec i marmur, którym szafowano nawetprzy budowie 
nowych wsi, jest nie tylko urodą, ale i łatwością tego sukcesu, odniesionego na wzgórzach 
ZłotychPiasków, pokrytych do niedawna dębowym lasem. 
 

Dęby i węŜe powiedział. 

Kilkanaścielat temubyły tu tylko dęby i węŜe. 
 

Tak, kochanie zgodziła siępogodnie Anna. 

Czytałam w folderze. 
AŜ przywieziono tu kilka wagonówjeŜy i rozpuszczono je po lesie, Ŝeby załatwiły się z 
węŜami. 
Wszystko to jest opisane. 
 

Siedziałana ławcew pierwszym teatralnymrzędziei przymknąwszy oczytrzymała twarz 

wzniesioną ku słońcu, 
 

Odwrócił się od kolumny, całej spowitej bluszczem, którą właśnie podziwiał, od 

rozkwitłegogąszczu jakichś krzewów, przewalających się pachnącą i puszystą kaskadąprzez 
półkolistymur, opasujący zbocze i cicho stąpając, zbliŜył siędo niej. 
 

Więc mogło być tak. 

naprawdę mogło być tak. 
Paraturystów zwiedzających jedno z najpiękniejszych miejscnad Morzem Czarnym. 
Cudowna zewnętrzność,przedktórą w pokorze trzeba zrezygnować z siebie, z 
nagromadzonego w sobie mroku. 
Kilka zdań z foldera. 
 

Łagodne wtopienie się w pejzaŜ iczas, uratowany od 

 

przeszłości. 

 

Kochanie, jesteśtu? 

zapytała, nie otwierając oczu. 
 

Jestem odpowiedział. 

 

Czujesz, jak wszystko pachnie? 

 

Tak. 

 

Jutro teŜ tuprzyjdziemy. 

Tak rano. 
 

A teostatnie słowa pochodziły juŜ z mroku, nie naleŜały do promiennoci dnia. 

Tak rano oznaczało: 

 

kiedy nikogo tu nie będzie, kiedynikt nie będzie na nrnie 

 

patrzeć^ 

 

Dobrze powiedziałcicho. 

Tak rano. 
Zobaczył ją nagle taką, jaka coraz częściej jawiła musię przed oczyma,choć bronił się przed 
tym,choć sobietego zakazał zobaczył ją biegnącą po schodachtego pierwszego dnia, kiedy 
dowiedział się o jej istnieniu i kiedy to istnienieprzyjął w siebie na wieczną nierozlączność, 
biegła skacząc po dwa stopnie, a, ogromnyzegar w hallu politechniki wskazywał dwie minuty 
pokwadransie akademickim. 
Dogoniłją na schodach szybkąi lekką, trochę zdyszaną i zatrzymując przed drzwiamisali 
wykładowej szepnął: Wejdziemy razem, koleŜanko. 
Odwróciła ku niemu zarumienioną z pośpiechutwarz, uśmiechnęła sięz wdzięcznością i juŜ 
wtedy miałochotęją pocałować, stracił wiele czasu niepowiedziawszyjej tego odrazu. 
Och, dziękuję! 
Dziękuję! 
powtarzała. 
Kończył juŜ wtedy studia, był asystentem i ulubieńcem profesora, wchodzącej pod jegoopieką 
studentcepierwszego roku nie groziły gromy za spóźnienie. 
Trzymałją za nagi, ciepły, cudownie gładkiłokieć i przedłuŜałchwilę otwierania drzwi nie 
tylko dlatego, Ŝe bałsię, abynie. 
skrzypnęły. 
 

Następnego dnia takŜe zobaczył ją biegnącą zawsze,widać, w niezgodzie z czasem, 

spóźniona o całe dziesięćminut biegła przez placyk przedlodziarnią, w której sięumówili. 
Wszystko wokółniej było w locie,włosy, szalik,spódnica, torebka przewieszona przez 
ramię,ręce, którymi juŜ z daleka usiłowała prosić go o wybaczenie. 
Zjawiałasię tak nakaŜdespotkanie, a potem kiedy bylijuŜ małŜeństwem wpadała tak do domu, 
zawsze pełnapośpiechu i podniecenia, zdyszana i gorąca, z trudem wy. 

 
mawiająca pierwsze słowa, gdy przytrzymywał ją dlawypoczynku na swojej piersi. 
 

Ten dzień, kiedy dowiedziała się o nagrodzie! 

Była juŜ po studiach i razemopracowali projektna czwartą ścianęjakiegoś placu w jakimś 
mieście. 
Nie mieli w domutelefonu, wzięła więctaksówkę, usłyszał, jak gwałtowniezatrzaskuje jej 
drzwiczki, jak uderza całym ciałemw drzwi wejściowe na dole, a potem biegnie po 
schodach,aby oprzeć . 
się o dzwonek i nie przerwać alarmującegosygnału, dopóki jej nie otworzył. 
ZłóŜ gratulacje paniinŜynier, 'bo ja składam panu inŜynierowi! 
Trzymał jąna piersiach, a ona dyszałacałując go i dorzucając dalszeszczegóły radosne] wieści. 
 

A był przecieŜ poza nimiten dzień, oznaczony jakąś datą w wyrzuconym z ulgą 

naśmietnik kalendarzu,dzieńktóry przez cały czasim zagraŜał. 
Opowiedziała mu o nim raz jeden, zaraz na początku ich znajomości,gdy mówił, Ŝe 
lubipatrzeć, kiedy biegnie, kiedysię do niego śpieszy, opowiedziałamuo tym,jak leŜałanie 
mogąc ruszyć Ŝadną nogą na stercie jakichś śmiecipod ścianą baraku i Ŝe było to jej pierwsze 
na zawszezarysowane w pamięci wspomnienie z dzieciństwa. 
 

Jesteś tu? 

krzyknęła. 
Otworzyła oczy odrazurozszerzonez przeraŜenia. 
BoŜe, myślałam, Ŝe cię nie ma. 
 

Jestempowiedział, kładąc dłoń na jej ramieniu. 

Pomógł jej wstać izaczęliwolnoschodzić ze wzgórza,ostroiftiie . 
pokonując wszystkie schody i wyłoŜone kamieniem ścieŜki. 
 

Jutro znowu tu przyjdziemy powtórzyła. 

 

Tak, kochanie. 

Jeśli tytko będziesz chciała. 
Zjedliśniadanie, a potem zostali, przez chwilę na tarasie restauracji,karmiącwróble, które 
rozzuchwalonei szczęśliwe krąŜyły między stolikami. 
W basenie pośrodkuwyłoŜonego marmurem patio szemrała łagodnie wodaspływająca z małej 
fontanny. 
ZwilŜane nią rośliny wydawały delikatny, ale przenikliwy zapach. 
 

Kiedy będziemy wreszcie projektować dom dla siehte uśmiechnęła się Anna 

podkradnę im ten pomysł. 
 

A ja nikomu o tym nie powiem. 

Roześmiali sięrazem, aŜ bułgarskie kelnerki,zbierające naczynie ze stołów,spojrzały w ich 
stronę. 
 

Cza na plaŜę powiedział Klip. 

Szkoda kaŜdejchwili tego cudownego słońca. 
 

Rzuciła ostatnie kawałki chleba wróblom i posłuszniepodniosła się z krzesła. 

Dopiero na ścieŜce otworzył przednią szeroko swoją plaŜową torbę. 
 

Zobacz,co tam mam! 

Pochyliła się nad nią zaciekawiona. 
 

CóŜ to za zagadki? 

 

Zobacz, zobacz! 

 

Mój kostium? 

I mój ręcznik? 
 

Przebierzesz się w kabinie. 

Nie pozwolę ci wrócić do hotelu. 
 

Aleja. 

urwała i szła posłusznie w stronę plaŜy. 
 

Nie pozwolę! 

powtórzył. 
Ostatecznie pocoprzejechaliśmy tyle kilometrów? 
Dla tego słońca i dlatego morza. 
Mówiłaś,Ŝe cię uspokaja. 
 

Teraz nie odezwała się juŜani słowem, szła z opuszczoną głową, patrząc tylko na 

płytychodnika. 
 

Wszystkimi schodami, wszystkimi ścieŜkami ludzie biegliw dół do morza. 

W kolorowych kąpielowych płaszczach,w skąpych plaŜowychstrojach, półnadzy, przystrojeni 
tylko w swoją nową wakacyjną skórę,podarowaną im przezsłońce śpieszyli się, Ŝeby na 
ciepłym piasfcu wyciągnąćswojeciała. 
Jakaś rosyjska grupa szła śpiewając. 
Niemcygrali podrodzew piłkę, Norwedzy, którzywysypywalisię z połoŜonego naprzeciwko 
plaŜy "Internatlonalu", nawoływali się przez drogę. 
 

Albo weźmiemy kosz powiedział Filip i będziesz mogła przebrać się w koszu. 

Widziałem, Ŝepanieto robią. 
Nie podglądałem uśmiechnął się alewidziałem. 
 

Uśmiechnęła się takŜe i w tej samej chwili minęłyich dwie dziewczyny,potrącając 

ichlekko przy wejściuna plaŜę. 
Miały króciutkie wdzianka, spod 'których niewystawałnawetrąbek plaŜowego kostiumu, 
tylkonogi,długie i szczupłe, przedziwnie sprawne i przedziwnienowoczesne nogi młodych 
dziewcząt, szczęśliwie stąpających po świecie. 
 

Anna chwyciła torbę i wyszarpnęła z niej swój kostiumi swój ręcznik. 

Usta jej drŜały, potrzyła mu w oczy pokornie. 
 

Pozwól mi szeptała pozwól mi! 

 

U. 

 
Usiłował odebrać jej rzeczy, wcisnąć je z powrotem dotorby. 
 

To nie ma sensu. 

Musiszsięopanować! 
Musisz tampójść. 
Potrząsnęła głową. 
 

Ostatecznie na balkonie słońce grzeje tak samo jaktutaj. 

Nawet mocniej, bo nie ma tam wiatru. 
 

Ale morze! 

prosił. 
Nie widzisz morza! 
 

To nic! 

Tonic, Ŝe go nie widzę! 
Szarpała ręcznik,którego nie wypuszczał z rąk, ludziezaczynali oglądać się za mmi. 
 

Ten piasek! 

Taktrudno jest mi potemgo wytrząsnąć. 
ze wszystkiego. 
Przycięła zębami dolną wargę, zacisnęłapowieki. 
 

Proszę cię! 

szepnął. 
Bardzo proszę, bądź rozsądna! 
Musiszsię przyzwyczaić. 
obiecałaśmi przecieŜ. 
 

Tego ci nieobiecywałam. 

 

Puścił zrąk ręczaiik, patrzył, jak zawija w niego kostium, jakwygładzago palcami. 

 

Przyjdź pomnie, kiedy będziesz szedł na obiad. 

Skinął głową, dusiło go coś w gardle,odwrócił sięi zaczął brnąć przez piasek daleko w głąb 
plaŜy, nad sambrzeg. 
Gdybysię odwrócił, zobaczyłby, Ŝe stoi przy ogrodzeniu plaŜy, Ŝe czeka, Ŝeby zginął jej 
zoczu, Ŝe pragniesię zabezpieczyć przed jego wzrokiem, który mógłby towarzyszyć jej powoli 
wlokącej się pod górę. 
 

Rozebrał się i wsunąwszy rzeczydo torbyruszył brzegiem morza na północ ku 

krańcowi, plaŜy poza ostatnimibudynkami hoteli, wzniesionymi w tej części uzdrowiska. 
Odbił się najakieś pięćdziesiąt metrów od coraz rzadszych tugrup -plaŜowiczów i rozłoŜył 
swój mały obóz. 
Zabrał zesobą, na szczęście, kilka numerów "śycia Warszawy" ostatni pochodził sprzed 
czterech dni, ale niezniechęcało goto do lektury. 
Czytał zaciekle od doniesieńagencyjnych na 'pierwszej stronie po ogłoszenia iprogramkin - na 
ostatniej, po podwójnie nieaktualną ze względuna czasi odległość prognozę pogody. 
 

NajbliŜsi sąsiedzi posługiwali się donośną polszczyznąz nadwiślańskim akcentem. 

Gromada dzieci grała w piłkę,odrzucał ją cierpliwie, gdy padała na jego 
ręcznik,wystrzegającsię nieopatrznego słowa,choć cisnęłymusię na usta, tafeŜe nadwiślańskie 
i rodzime. 
Wolał jednak 
 

ataki przyszłych mistrzów siatkówki niŜ towarzystwo ichrodziców,nieuchronne w 

wypadku gdyby się okazało,Ŝe opodal leŜy ro'dak. 
Przesunął więc tytko nieco dalejswój ręcznik, ale niewiele to pomogło. 
 

PołoŜył się wiec na brzuchui osłoniwszy głowę rękami przed ewentualnym atakiem 

piłld,usiłował drzemać. 

Gdyby rozmowa, która dobiegała do niego, prowadzonabyła w nie znanym mu języku, 
działałoby tousypiająco,ale rozumiejącją, mimo woli się wnią włączał, zwłaszcza gdy jakiś 
fragment okazywał się interesujący. 
 

Po omówieniu wraŜeń ostatniej nocy, spędzonej w ibarze "AstorŁa", zaczęto się 

zastanawiać,w jaki sposób jakaśpani GraŜynaprzewiozłastudolarowy banknot, 
zmyliwszyczujnośćpolskich i bułgarskichcelników. 
Nie zgłębionotej tajemnicy, choć domysłów byłowiele, tak wiele, Ŝew końcu zaczął nawet 
nadstawiać ucha. 
 

Mamo! 

Jacek się pluje! 
wrzeszczały dzieci. 
Wdalszym ciągu rozmowy podziw dlapani GraŜynyustąpił powątpiewaniu wcelowość jej 
sprytu: dolarówdoBułgarii nie opłacało się przewozić, raczej naleŜałobypomyśleć o ich 
kupnie i wywiezieniu ba! 
ale za co? 
Wysłuchał teraz długiej listytowarów,które tu "szły",przy czym iporaz drugi powróciło 
dorozmowy imiępani GraŜyny, któraprócz dolarów przewiozła takŜe cztery kapy na łóŜka, 
niewzbudzając zainteresowania celników. 
Zaczynałtym szczerzej podziwiać panią GraŜynę,Ŝe nigdy wŜadnym sklepie w Warszawie nie 
widziałkapy na łóŜko i nie mógł sobie wyobrazić, gdzie się w nie 
 

zaopatrzyła. 

 

Mamo! 

On nam 'pokazuje! 
krzyczały dzieci. 
 

Co wam pokazuje? 

spytał w roztargnieniu głosjednej z mam. 
 

Ty wiesz! 

 

Daj mi spokój! 

Nawet . 
porozmawiać przez was nie 
 

moŜna. 

 

Dowiedział się teraz,Ŝe pani GraŜyna przywiozła zwycieczki do Konstancydziesięć 

karakułowych skórekpodwieście lei kaŜda, co wprzeliczeniu na złote 
 

Uświadomiłsobie, Ŝe słucha tego wszystkiego tylko poto, Ŝeby powtórzyć jej w 

nadziei, Ŝe ją zabawi, Ŝe uśmiechniesię podziwiając handlowytalent rodaków, raczej 
nieujawniany w łkraju. 
Lubiła obserwować ich zalbiegi, mo. 

 
Ŝ

e nawet z odrobiną podziwu dla tych, którzy odnosiliw tej dziedzinie sukcesy sama nie miała 

Ŝ

adnych kutemu zdolności. 

ś

ałowałteraz, Ŝe ich nie miała. 

Wyobraził ją sobie pochłoniętą ryzykownymi zakupami iemocjąprzemycania ich przez 
granicę z błyszczącymi oczyma przelBuipki, z wypiekami na twarzy. 
Och, rozgrzeszyliby ją natychmiast i oczekiwałby tego samego po kaŜdymcelniku, który by 
zrozumiał, którymusiałby zrozumieć, Ŝe. 
 

Zerwał się i pobiegłw stronę morza nie zabrawszy nawetczepka na głowę. 

Pływał długo, aŜ do zmęczenia,alemorze 'było tego dnia spokolne i kąpiel, 
pozbawionauderzeń iali, nie sprawiła mu oczekiwanej satysfacji. 
Wyszedłszy z wodyprzebiegł kilkaset metrów wzdłuŜbrzegudla rozgrzewki i Skierował się ku 
swoim rzeczomz zamiarem przeniesieniaich w inne miejsce. 
Zatrzymałsię o kilka metrów, od nich, niewierząc własnymoczom. 
 

Tym razem nieleŜała wtulając sięw piasek, jak w pościel, ale siedziała na jego 

ręczniku,przyjaźnie uśmiechnięta,z dłonią wzniesionąna jego powi'tanie. 
 

Uciekł pan aŜ tutaj przede mną? 

Milczał, więc przeciągnęła pieszczotliwiepalcami poręczniku,wygładzając go starannie. 
 

Zapomniał pan, Ŝe pana ręcznik bije w oczy z daleka. 

Pasy Ŝółto-zielone, poznałabymgo z lotu ptaka. 
Jeślinie chce się być odkrytym, trzeba uŜywać barwochronnych. 
 

WciąŜ stał, bezwiednie wyciskając wodęz pływek, więcwskazała mu miejsceobok 

siebie, cokolwiek, nawet zniecierpliwiona. 
 

NiechŜe pan wreszcie usiądzie! 

I naprawdę niemusi pan mieć aŜ tak zgorszonej miny. 
Co w tym złego,Ŝe usiłuję rozmawiać z ludźmi,którzy mnie interesują,a nie wyłącznie z tymi, 
którychinteresuję ja. 
I tak traci się na nich połowę Ŝycia,nie zyskując nic w zamian. 
NieuwaŜa pan? 
 

Coś tam się czasemzyskuje mruknął, wciąŜ stojąc i wyciskając resztkiwodyz 

płóciennego pasemka,fctóre miał nabiodrach. 
 

Wzruszyła ramionami. 

 

Sądzę, Ŝe niewiele. 

Chyba nawet Zulusi są podtym 
 

względem bardziej postępowi. 

Przestają tylko z tymi,na których mają ochotę. 
 

Nic nie wiem o Zulusach. 

 

Anija. 

Ale domyślamsię, Ŝe są pod wieloma względami mądrzejsi od nas. 
Nudzi pana to, co mówię? 
Alemimo . 
to niechpan usiądzie. 
Pan tu przecieŜ jest gospodarzem. 
 

Usiadł,poniewaŜ trudno mu było zdecydować sięnacoś innego. 

Ta kapitulacjawydała mu się jednak zupełnie nikczemna. 
Nikczemna. 
Obawa, Ŝeby nie okazać sięśmiesznym wobec tej smarkatej, zmuszała go do gardzenia 
samym sobą. 
Wyjął z torby papierosy i zapalił, osłaniającprzed wiatrem płomykzapałki. 
 

Wyciągnęła rękę. 

 

Ja takŜe palę. 

 

Podał jejpapierosa, potem ogień. 

Pochyliła się mskonadjego dłońmi, dotykając ich gładkim jak u dziecka czołem długo 
nieudawało jej się zapalić. 
Zaciągnęła sięwreszcie i podniosła na niegooczy. 
 

Ludzie przy poznaniu starają się zwykle zaprezentować zjak najlepszejstrony. 

Ja robię akurat coś odwrotnego. 
Powinno to w panu wzbudzić odrobinę szaeunku dla mnie. 
Czy zdarzyłosię panu, Ŝebyktoś od razuujawnił przed panem swoje wady i słabości, nad 
którychodkryciem musiałby pan się porządnie napracować? 
Otrzymał pan odemnie ten prezent. 
Niczegogorszego 
 

nie kryję w zanadrzu. 

 

Nie wiem, o czym pani mówi połoŜył się na brzegu ręcznika, przeklinając 

intensywność jego barw. 
 

Maritie. 

Na imię mamMarifcie. 
AleŜ wie pan doskonale, o czym mówię. 
Przez cały czas pan o tymmyśli. 
Moja cała wina polega na tym, Ŝe sama sobiepana wybrałam. 
Przyznaję siędo niejz największą radością. 
 

Milczał, nie odwracając głowy. 

 

Wyciągnęła się obok niego. 

Trzymającw zębach papierosa, wygładziła przed sobą piasek. 
 

Czy pamięta pan dokładnie mapę Skandynawii? 

 

Mniej więcej. 

 

Narysowała palcem na piasku owalną linię. 

 

To jest Zatoka Botnicka. 

TuleŜy Skelleftea. 
Mamytudom nad samym morzem. 
Wiosną jest tam takpięknie,Ŝe aŜ dech zapiera. 
Wiosnaprawdziwie piękna jest 'tylko. 

 
na północy, przez to, Ŝe naprawdę zwycięŜa zimę, Ŝe topnieją śniegi, lody spływają do morza, 
w nocy słyszy sięten szmer wszędzie, na ulicach i w ogrodach uniosłasię na łokciach czy 
wyobraŜa pan sobie wiosnę tutaj,skoro tu prawie wcale nie ma zimy? 
 

Patrzyła przez długą chwilę na dębowe wzgórza juŜsplamione jesienią,moŜe myślała, 

Ŝ

e jednak i tu nadejdzieczas, 'kiedy poczernieją, kiedy ukaŜą niebu i zieminagość swoich pni i 

gałęzi, aŜ znowu doczekają się triumfu nowej zieleni. 
Opadła znów na . 
piasek,wbiłapalecopodal zagłębienia, którym oznaczyła Skelleftea. 
 

A tu leŜy Boliden. 

Tam są nasze kopalnie. 
Matkiimoja po ojcu. 
Tworzą teraz całość, ale za dziewiętnaściedni. 
Ma panzegarek? 
Która godzina? 
 

Zajrzał do torby. 

 

Jedenasta. 

 

Za dziewiętnaście dni i dwadzieścia dwie godzimy pewien miły ipan w 

Sztokholmie,który sporządzał testamentojca, weźmie do ręki kalendarzi mojąmetrykę i 
dojdziedo wniosku. 
dotknęła palcamijegoramienia. 
Panśpi? 
 

SkądŜe znowu? 

Mam tylko przymknięte oczy. 
Zastanawiam się właśnie, dlaczego pani mi to mówi? 
 

Usiadła i obejmując ramionami 'kolana, oparłana nichgłowę. 

, 
 

Staramsię od początku postępować uczciwie. 

Chcę,Ŝebyod razu wszystko było jasne. 
Drugi dom mamyw Sztokholmie. 
I tenbędzie mój. 
Szkoda, niejest takpiękny, jakten w Skelleftea, ale w nim. 
zostanie matkaznim i dziećmi. 
, 
 

Z nim? 

zapytał, za późnoprzyłapawszy się natym, Ŝe objawia jednak zainteresowanie tym, co mówiła. 
 

Ze swoim drugim męŜem. 

Przywiozła go sobie z kontynentu. 
W Boliden jest miedź. 
IŜelazo. 
 

Mówiła mijuŜ pani o tym. 

 

Ale teraz tomówięw zestawieniu z Maxem. 

Mójojciecnigdy nieinteresował się górnictwem. 
To dziadekdo końca wszystko, prowadził. 
A potem, Max. 
umilkłana długą chwilę, nabrała w dłoń piasku. 
Wtedy,kiedy go przywiozła, na kontynencie było o wiele gorzej 
 

niŜ u nas, zresztą zawsze tu jest o wiele gorzej mir u nas. 

My składamy wszystko na kupkę od wielu pokoleń. 
Wszystko dziedziczymy. 

To powoli zaczyna byćstraszne. 
WciąŜ dostawać, wciąŜ kontynuować, niczegonie móc zacząć od początku. 
W naszych kredensach gromadzą się serwisy i srebra od seteklat, nie sposób ichpothic i 
wymienić,ale jednak chcesię mieć coś nowego. 
Czasem bierze ochota,Ŝeby to wszystko kopnąćnogą socjologowie nazwą to kiedyś 
protestemprzeciwko posiadaniu. 
 

Fragmentarycznym. 

 

Teraz i on usiadł takŜe ikończąc swego papierosaprzyjrzał sięjej twarzy. 

 

Fragmentarycznym? 

powtórzyła zaskoczona. 
Co to znaczy? 
 

Bojednak nie 'ma się ochoty kopnąć wszystkiegoW odniesieniu do poniektórych 

większych obiektów byłoby to nawet trudne. 
 

Nie odpowiedziałamu, rzuciłasię płasko na brzuchi zawinąwszysięw ręcznik przywarła 

do niego. 
' Ten człowiek tam. 
idącybrzegiem wymamrotałaspod jego boku szuika mnie. 
Nie chcę, Ŝeby mnie znalazł. 
 

Spojrzał wkierunku, o którym mówiła, i zobaczyłwysokiego męŜczyznę powoli 

idącego iplaŜą. 
Rozglądał się,ale juŜ było widać, Ŝe stracił nadzieję, Ŝe uznał za bezowocne swoje 
poszukiwania. 
 

Nic nie usprawiedliwiało tego uczucia, wszystko wskazywałona jego niedorzeczność, 

ale nie widząc nawetdobrze jego twarzy, uznał go za przeciwnika, a kiedy sięzbliŜył i mógł go 
ocenić, doznał satysfakcji z powieści dlamałych chłopców, uczących ich honoru i odwagi, Ŝe 
byłprzeciwnikiem, z którego ka-Ŝdy mógłby być dumny. 
 

Poszedł sobie? 

zapytała spod ręcznika. 
 

Nie. 

Zatrzymałsię istoi. 
Piękny męŜczyzna. 
 

No! powiedziała tylko. 

 

Czekał, Ŝe powie,kim jest i dlaczego jej szuka,alenie uczyniła tego. 

Ciaśniej przytuliłasię do jego boku,czuł jej gorący oddech poprzez ręcznik, którym osłoniłai 
twarz. 
Palił powoli papierosa, przyglądając sięmęŜczyźnie,który takŜe iiie spuszczał z niego oka. 

 
Powie mi pan, kiedy pójdzie zawołała. 
 

Cichoszepnął. 

Cicho! 
 

Stojący na brzegu wreszcie, się odwrócił, zobaczył jegoszerokie, dobrze umięśnione 

plecy, powleczone równo opaloną skórą, pozazdrościł mu nawet tej opalenizny, sammusiał 
się dobrze namęczyć na słońcu, Ŝeby osiągnąćelekt o wiele mizerniejszy. 
Oddalał się teraz powoli, wciąŜprzyglądając się mijanym plaŜowiczom, wkońcu zszedłw 
morze i ffdy fala dosięgnęła mu ramion, połoŜył się naniej, spokojnie jej oddany, odczasu do 
czasu wykonująctylko jakiś ruch dla utrzymania się w wodzie. 
 

Pływa dobrze? 

zapytał. 
 

Kto? 

wysunęła głowę spod ręcznika. 
 

No, ten tam. 

 

Wspaniale! 

 

Jednym słowem, sama doskonałość? 

 

Prawie. 

Usiadła, odrzucając ręcznik, pociągnęłapapierosa, którego przez cały czas chroniławe 
wnętrzudłoni. 
Na czym to skończyliśmy? 
Aha! 
Te srebra i serwisy w naszychkredensach! 
Tedomy stojące od wieków! 
 

Jako architektinteresuję się pustymi placami, naktórych moŜna coś wznieść. 

Zamyśliła eię. 
 

U nas jest tego niewiele. 

Mogłabym dla pana wysadzić wpowietrze nasz dom w Sztokholmie. 
 

Roześmiałsię,po raz . 

pierwszy zobaczyła,jak się śmieje. 
Przyglądała mu się szczęśliwa, Ŝe doprowadziładotego. 
 

No? powtarzała. 

No? 
JuŜ mi pan wybaczył,Ŝe tu przyszłam? 
Wysadłę dla pana dom, jeśli pan zechce! 
 

WciąŜ się śmiał, ale ona siedziała juŜ powaŜna, prawienapięta, dopalając pośpiesznie 

papierosa. 
 

Gdyby człowiek od czasudo czasu nie zamierzałuczynić czegoś przeciwko światu, 

straciłby zupełnie wiarę w siebie,stałby się jego niewolnildem. 
 

Błagam panią! 

wołał. 
Błagam! 
Proszę tego nierobić! 
Nie słuchałago, nie przyglądała się juŜ, jak się Śmieje. 
 

Niech pan zauwaŜy,jak mało właściwie zaleŜyodnaszej woli. 

Rodzimy się . 
i umieramy na ogół w nieodpo 
 

wiednim dla nas czasie. 

Mamy wokółsiebie nieodpowiednich ludzi i kiedy zdarza nam się zapragnąć szczęścia. 
 

Maritie! 

powiedział cicho. 
Uklękła, przysiadając na piętach. 
Po razpierwszy wymówiłpan moje imię. 
 

Maritie! 

powtórzył. 
Od naszej woli zaleŜy,Ŝebyumiećto wszystko znieść. 
 

Nie, nie,nie! 

krzyknęła. 
Podniosła zwinięte pięści do oczu, potrząsała nimi, nie dającmu dojść do słowa. 
Nie! 
 

Dotknął jej ramienia, oddaliłod siebie i delikatniezmusił, Ŝeby połoŜyła się na piasku. 

 

Oprócznaszych pragnień są jeszcze pragnienia . 

innych. 
Czasem musimysię im poddać. 
Zakołysała gwałtownie głową. 
 

Nie, nie,nie! 

 

Ta'kpowiedział łagodnie. 

Tak! 
 

LeŜała przez chwilę bez ruchu, przyglądając mu sięposępnie. 

Długonoga iwąskobiodraprzypomniała mu dwiedziewczyny, Sktóre 'potrąciłyjegoi Annę przy 
wejściu naplaŜę. 
 

Tak! 

powtórzył, podnosząc głos. 
Czasem jedynym zwycięstwem, jakie moŜemy odnieść, jest zwycięstwonad sobą. 
 

Po co? 

krzyknęła. 
Nie chcę tego! 
Niechcę! 
Zobaczył, Ŝe płacze. 
Łzy gromadziły się jej w zewnętrznych kącikach oczu i spływały powoli we włosy. 
 

Nie zbliŜył się, nie pochylił się nad mą. 

Nienawidziłdługonogich 'dziewcząt, potrącających ludzi w swoimpośpiechu ku Ŝyciu. 
Nie było mu ich Ŝal, gdy płakały. 
Patrzył na łzy tej, która płakała przy nim. 
Powiedziała: 
 

Przeciwko światu. 

MoŜna gobyło, ten świat, podzielić nawielu przeciwników,ten którego wybrała nie 
byłnajgroźniejszy i pozwalał . 
na protesty przeciwko sobie. 
Uśmiechnął się pobłaŜliwie, wziął 'pasemko jej włosówi wytarłnim mokre policzki. 
Z rozszerzonymi oczyma,oddychając szybko,czekała, co dalej nastąpi. 
Ale on naprawdęnienawidził długonogich dziewcząt potrącającychpo drodze 
"wszystkoswoimi wąskimi biodrami. 
Nienawidził ich, nie było mu ich Ŝal, gdy płakały i nie miałzamiaru ichpocieszać. 

 
VI 
 

Nie wiedzieli, Ŝe kiedy drzwi na balkon są otwarte,wszystko słychać w drugim 

pokoju. 
 

LeŜała na wznak, starając siętego nie słuchać, alekiedy przed hotelemnikt nie 

rozmawiał i nie śpiewał,kiedy milkły zajeŜdŜające na parking samochody, głosymatki i Maxa 
docierały do niej wyraźne i ostre. 
 

Więc niepowiedziała ci, gdzie była? 

 

AleŜowszem matka ziewała, kwestia, o którejmówili, nie interesowała jejtak jak 

Maxa. 
Była w solarium. 
 

Wiedziała, Ŝe tam nie mogłem jej szukać. 

 

Była w solarium. 

Ostatecznie dość długo opiekowała się dziećmi, teraz 'Idedy my tu jesteśmymoŜemieć trochę 
swobody. 
A poza tym matkaroześmiałasię cicho Murzyna miałam wciąŜ naoku. 
 

Roześmiał się takŜe, ale to nie wyczerpało tematu. 

 

Nie była"w solariumpowiedział po chwili. 

 

Skąd wiesz? 

 

Widziałem ślad ramiączek od kostiumu na jej plecach. 

Gdyby była w solarium. 
Matka znowuziewała. 
 

Powinieneś pracować w policji śledczej. 

No więc niebyła w solarium moŜe ma dosyć naszego towarzystwa? 
Przyznamsię, Ŝe jatakŜe odpoczywam, kiedy ustają teboje o wszystko. 
 

Jakie znów boje? 

 

Chybaodczuwasz takŜe, Ŝe dzisiejsza młodzieŜ wyzywa nas wciąŜ do walki. 

 

Kochanie zawołał Maxnictak nie postarza,jaknarzekanie:dzisiejsza młodzieŜ. 

 

Tak, maszrację roześmiała się matka wycofuję się. 

 

MoŜebyliśmy jeszcze gorsi? 

 

O, na pewnopowiedziała matka. 

Była najwyraźniej usposobiona pogodnie i pobłaŜliwie, Maritie poczuła jakieś ciepłowokół 
serca, słuchając jej głosu. 
Chciałaby wejść do sąsiedniego pokoju i pocałować ją,ale ontam 'był inie mogła przewidzieć, 
czynie zastanie ich 
 

w jednym łóŜku. 

Odwróciła się twarzą do ściany, jednoucho przytknęła do poduszki, na drugim połoŜyła 
dłoń,ale nie przytłumiło to coraz swobodniejprowadzonej rozmowyza ścianą. 
 

My ciągnął dalej Max nie nudziliśmy siętylkotak groźnie jak oni. 

CzyzauwaŜyłaś, Ŝewszystkich zaczyna ogarniać popłoch, kiedy oni się nudzą? 
 

Matka milczała przez długą chwilę, apotem powiedziałacoś, czego Maxowi było 

wygodniejnie zrozumieć. 
Kochała go, liczyławięc na to, Ŝenie zrozumie, dała mu tęmoŜliwość, ale równocześnie dla 
jakichś innych względówmusiała to powiedzieć: 
 

Wolę juŜ ten popłoch odtego, który ogarnął świat,gdy młodzi przestali się nudzić, gdy 

nie mieli na toczasu. 
 

Max wybrnął ztego gładko. 

 

Chcesz papierosa? 

zapytał. 
 

Proszę powiedziała natychmiast. 

Sprawiło jej widoczną ulgę, Ŝe niekontynuował poprzedniego tematu. 
 

Przez chwilę milczeli,paląc zaczynała juŜ drzemać,kiedy Maxodezwał sięznowu: 

 

Dlaczego Maritie śpi sama? 

 

AŜ kim ma spać? 

zdziwiłasię matka. 
 

No, choćby zMissis? 

 

Chodzi ci o koszty? 

 

Ach, nie gwałtownie zaprzeczył Max. 

Musiał zrozumieć z tonu matki,Ŝe niemiałprawa do takiej uwagi. 
CóŜ znowu? 
Ale młoda dziewczyna pozostawionawyłącznie sobie. 
 

Uspokój się matka zaczęła znowu ziewać przeztrzy czwarte roku wSztokholmie 

jestzupełniesama. 
 

To co innego, uczysię, ma swoje towarzystwo, przyznasz jednak, Ŝe tutejsza 

atmosfera. 
, Jaka znowu atmosfera? 
pod matką zatrzeszczałołóŜko, przeszła przezpokój, nieleŜeli więcrazem. 
Tycoś wiesz? 
 

AleŜ nic konkretnego. 

Absolutnie. 
Myślę tylko, Ŝepowinniśmy poświęcić jej więcej czasu. 
Tu i w Sztok- -holmie. 
 

Nie mieszkamyw Sztokholmie powiedziałamatka. 

Maritie wstała ostroŜnie z łóŜka, sięgnęła po bieliznę. 
Chciałojej sięspać, ale rzucono jej rękawicę,musiała 
 

87 

 

 
przyjąć wyzwanie. 
Powoliotworzyła drzwi szafy, Ŝebynie zaskrzypiały; wciągnęła jedną z sukienek, w 
którejchodziła tańczyć, uczesała się przed lustrem w łazience,nałoŜyła na rzęsy trochę tuszu, 
bezbarwną pomadkę nausta. 
Bezszmerowe. 
otworzenie drzwi wejściowych zajęło30] trochę czasu. 
Nie oddałakluczaw recepcji, schowałagodo -torebki, choć sprawiał nieco kłopotu uczepioną 
doniegodrewnianągrucha. 
 

Na dole w barze tańczono. 

Nie miała ochoty na zwyklezbierające siętam towarzystwo, ale jednak musiała tamzajrzeć^ 
trzeba było od czegoś zacząć tę noc. 
 

JuŜ przy wejściu spotkała Joachima. 

Cofnął się, kiedyją zobaczył. 
 

Powiedziałaś, Ŝe nie zejdziesz. 

 

Namyśliłam się. 

 

Umówiłaś się z kimś? 

 

Nie. 

 

Jesteśmyw większym towarzystwie. 

Jest jeden facet zWiednia z siostrą,on studiuje w Rzymiew szkolefilmowej, dwóch Holendrów 
dziennikarze, zdaje się,iichdziewczyny, Polki. 
Majązamiarsię z nimi oŜenić. 
 

Polki? 

zapytała z zainteresowaniem. 
 

Tak. 

Przysiądziesz się do nas? 
 

Chętnie Tak się cieszę szepnął Joachim; jak zwykle wobecjej łaskawości ogarniało go 

'wzruszenie. 
Z dumą podprowadził jądo stolika, przy 'którym siedziało jego towarzystwo. 
Wiedeńczyk okazał się wysokim, dobrze zbudowanym 'chłopcem, odziewczęcych oczach i 
brutalnejszczęce. 
Miał na imię Tytus, jego siostra Gaby - nieodznaczała się niczym szczególnym. 
Za to obydwie Polkizwracały na siebie uwagę. 
Były to przystojne dziewczynyopięknych biustach i nogach, dobrze uczesane i ubrane. 
Holendrzy -prezentowali się przy nich mizernie. 
Obydwajpełnili funkcjęsprawozdawców sportowych,obsługiwaliw Warnie 
jakieśmiędzynarodowe zawody lekkoatletyczne, ale ich profesja nie wyraŜała się niczymw ich 
wyglądzie,niscy iszczupli, nosili za duŜe koszule, którychmankiety zasłaniały im pół dłoni. 
Maritie nie mogła oderwać od nich wzroku. 
Polki to spostrzegły. 
Same spojrzały raz i drugi na te mankiety i wystające spod nichpalce. 
 

Słuchaj spytała Joachima,gdytańczyli razemoni naprawdę się z nimi oŜenią? 

 

Tak mówią. 

To ładne dziewczyny. 
 

Dziewczyny tak. 

Czy sądzisz, Ŝe mogły się w nichzakochać? 
 

Joachim roześmiał się,ale zaraz umilkł, postanowiłutrzymać sięw swojej roli 

dŜentelmena. 
 

CóŜ, uroda to nie wszystko. 

 

A tak od razupoznały się na wnętrzu? 

 

MoŜe chcą wydostać się zkraju. 

 

Z którego? 

 

Ze swego. 

 

PrzecieŜ juŜ się wydostały. 

Są tutaj. 
 

Ale będą musiałytam wrócić. 

A małŜeństwo z nimi. 
 

Co: małŜeństwoz mmi? 

 

Pozwoli im na stałe wynieść się stamtąd i zostać naZachodzie. 

 

Nie wyglądająna to,Ŝeby cośich do tego zmuszało. 

 

A jednak powiedział Joachim. 

Ale o czym myrozmawiamy, Maritie? 
przysunął swój rozgrzany policzek do jej twarzy. 
- Co nas to obchodzi? 
 

Mnieobchodzi powiedziała po długiejchwili. 

Cofnęła głowę,Joachim pocił się z gorąca czy podniecenia, czułana plecach jego wilgotną 
rękę. 
Wróćmydo stolika. 
 

Przy barzestał pan Balou z Missisod Bressonów. 

Zobaczywszy Maritie odskoczył od niej. 
 

Ś

piewa? 

spytała, gdy zbliŜył się, Ŝeby się przywitać. 
 

Przyjął toz poczuciem humoru. 

 

Nawet nieźle. 

Ale raczej interesuję się citroenem, 
 

Zatem sprawa ma szansę szybszego sfinalizowania. 

 

Maritie, Maritie pan Balou całował jej nadgarstek odsunąwszy z niego pobrzękujące 

bransoletkijeśli tylko zechcesz napić się ze mną. 
 

Maritie jest w towarzystwieodwaŜył się szepnąćJoachim. 

 

Właśniepotwierdziła. 

Są z nami dwie uroczePolki, którekupuje sobie dwóch Holendrów. 
 

Za co? 

zainteresował się pan Balou. 

 
A tego jeszcze nie wiemy dokładnie. 
Ogólnie rzeczbiorąc, za Amsterdam. 
 

MoŜe mógłbym postawić do licytacji Brukselę? 

 

W kaŜdym razie ma panszansę Dowiedziała Maritie. 

 

Wrócili do stolika, pan Balounieco roztargniony do baru i Missis od Bressonów. 

- 
 

Maritieprzysiadła się do Polek, choć Tytus zrobił jejmiejsce obok siebie. 

 

Trzy dziewczyny razem to nienormalnei zawołał. 

W brutalnej szczęce miał bardzo pięknezęby. 
 

Nie znam takiej (kombinacji powiedziała Mnrltie. 

Dziewczyny patrzyły na nią zniepokojem. 
Były obydwie napięte jak struny. 
 

Cieszę się, Ŝe was -poznałam powiedziała,5 Ŝebyje uspokoić. 

Tylko jednaz nich znała angielski. 
Tłumaczyła koleŜance kaŜde słowo. 
Cieszę się! 
powtórzyłaMaritie. 
Mówiła prawdę, ale wyjaśnienie powodu tej radości,podszytej leciutko pogardą dla nich i dla 
siebie sprawiłoby jej trochę kłopotu. 
Zła była tylkonaHolendrów, Ŝe byli tacy mizerni, zbyt jaskrawą czynilicałą historię, zbyt 
raŜącą. 
Do diabla! 
myślała musieli nie miećapetytu od 'dzieciństwa. 
W kraju,gdzietylemleka, tyle wspaniałych serów, powinni wyglądaćinaczej. 
Kiedy wiedeńczyk wyciągnął do niej rękę,poszłatańczyć zradością; zainteresowa'nie, jakie jej 
okazywał,pozwoliłojej utwierdzić się w nadziei, Ŝe ona mogła zaproponować nie tylko 
Sztokholm. 
 

Nie uznawał w tańcu skakania naprzeciwko siebie, tańczył jak Maxz dziewczyną całą 

w ramionach,ujarzmioną jego siłą; był trochę cięŜki, ale pachniałświeŜością, jakby 
przedchwiląwyszedł z łazienki. 
 

Dobrze tańczysz powiedział. 

 

Wiem. 

 

A ja akurat nienajlepiej. 

Ale mam mnóstwo innych zalet. 
 

Milczała, musiałwięc ciągnąć dalej: 

 

Powinnaśzapytać: jakich? 

 

Słusznie przewidywałam, Ŝe sam je wymienisz. 

 

Właśnie Ŝe się mylisz, wymienię tylko jedną z nich: 

 

mówię mało o sobie. 

Za to wieleuwagi poświęcam dziewczynom. 
I robię to ze znawstwem. 
 

Jeszczetego nie zauwaŜyłam. 

 

'Nie odwracaj głowy, bo właśnie chcę ci coś powiedzieć otwojej twarzy. 

Masz bardzo piękne . 
policzki. 
 

Nigdy bym na to'nie wpadła. 

 

Owal twarzy to najwaŜniejszy szczegół w urodziekobiety. 

OczymoŜna poprawić, usta, zęby ale rysunek brody i policzków, sklepienie mięśni 
poniŜejskroni,. 

 

Masz zamiar być operatorem przerwała mu nie reŜyserem? 

 

Oczywiście. 

Pasjonuje mnie tylko kamera. 
ZauwaŜ,Ŝetylkoaktorki o ciekawych policzkachmają jakąśokreśloną indywidualność: Michele 
Morgan, BrigitteBardot, Sophia Loren, obie panie Hepburn, Katarzyna i Audrey. 
 

Dopracowujesz się własnej teorii na ten temat nie słuchała zbytuwaŜnie tego, 

comówił. 
Ilekroć zbliŜali się do stolika,od którego odeszli, patrzyła na Polki,milcząco siedząceprzy 
Holendrach. 
Nie tańczyli, prawdopodobnie peszył ich wysoki wzrost dziewcząt, obydwienadawały się do 
Folies Bergere. 
 

Sophia Loren ciągnął dalej Tytus zgodziła siępozowaćprzez dwie godziny studentom 

naszej szkoły. 
Wepchały się oczywiście inne wydziały, choćseans byłprzeznaczonydla nas. 
 

Bomiba? 

zapytała. 
 

Bomba! 

potwierdził z zapałem. 
Ale mnie interesował głównie feształtjej policzków pod oczyma i w kierunku ku skroniom 
ona ten szczegół ma cudowny. 
Zrobiłem kilka ujęć, profesorje wysoko ocenił. 
Powiedział, Ŝe umiem patrzeć na twarzkobiety Ale to miała byćmojatwarz upomniała 
się,choćwciąŜprzyglądała się towarzystwu, które zostawili przystoliku. 
Joachim tańczył z Gaby, a Holendrzy siedzielinaprzeciwko swoich słowiańskich piękności, 
napiętychprzez cały czas jak struny. 
 

To był tylko wstęp Tytuspochylił głowę i dotknął :policz! 

kiem jej skroni podbudowa teoretyczna. 
Teraz przejdziemy do szczegółów. 
Uśmiechnij się. 
 

JuŜ się uśmiecham. 

 

Nietak,szczerzysz zęby, jak u prowincjonalnego 

^'^-^;. 
,-.-Ai^,''. 

 
fotografa. 
Teraz lepie], Spełnię dobrze. 
Odrobina kokieterii, leciutkie zamyślenie. 
 

Słuchaj,czy ty musisz tak wciąŜ gadać? 

 

Nie musze. 

Austriak stropił sięnieco, aleszybkoodzyskał pewność siebie. 
Mogę robić coś zupełnie innego pochylił się i nagle pocałował ją we wpół otwartejeszcze 
usta. 
Oddech miał czysty, o jakiejś owocowejwoni, pil przed chwilą pomarańczowyaperitif, albo 
zawsze tak ładnie pachniał. 
 

Ale powiedziała: 

 

Przynajmniej dwóch męŜczyzn wtym barze miałoby ochotępobić się z tobą, gdyby to 

widzieli. 
 

A chcesz, Ŝeby siępobili? 

 

Nie. 

Dałbyś olydwomradę. 
 

No to wyjdźmy. 

Wieczór jest ciepły, a tu jest 'duszno. 
 

Chciałam porozmawiaćz Polkami. 

 

O czym? 

 

Wogóle chciałam porozmawiać. 

Interesują mnie. 
 

Na pewno zastaniesz je tutaj, gdy wrócimy. 

Wyszli i całowali się na tarasie, a potem na ławcewśród krzewówtui, otaczającychją z trzech 
stron. 
W nagrzanej słońcem za dnia trawieogłuszająco graty cykady. 
Bukowy dym 2paleniskmieszał się z zapachem ziół i odległym ostrym oddechem morza. 
Gdy wiatrprzebiegałpo czubach drzew, Ŝołędzie sypały się na ziemię jakogromny, cięŜki 
grad. 
 

Nienosisz stanika? 

spytał, wsunąwszy ręce w wycięcie jej sukienki pozbawionejrękawów. 
To deformujebiust. 
 

Nie powinno cię to trapić. 

Masz nadzieję widywaćmnie w przyszłości? 
 

MoŜe. 

 

Nie zobaczymysię nawet jutro. 

Przytrzymał zębami jej ucho. 
 

Czy to'zasada? 

 

Co? 

 

BraŁ kontynuacji. 

Bo ja wiem roześmiałsię cicho moŜe masz rację, 
 

Napewno mamrację powiedziała,starając się,Ŝeby to wypadło przekonująco, z duŜą 

dozą doświadczenia. 
Ale nie zawsze to się udaje. 
 

Znowuzaczął ją całować. 

"Umiał to robić, nie było 
 

w nirc śladu lubieŜnosci, jakby po tychpocałunkach niemiałonic więcej nastąpić, 

jakbyto juŜ było wszystko. 
Zaraz to jednak zepsuł. 

 

Czy jesteś pewna spytał, głaszcząc gorąci) dłoniąjej kolana Ŝe moŜesz. 

Ŝ

e moŜemy? 

Nie chciałbymnarobić ci kłopotu. 
 

Jesteś miły, Ŝe o topytasz. 

Ale najpierwpowinieneśzapytać, czy mam ochotę. 
Poprawił dłonią włosy. 
 

Myślałem, Ŝe tak. 

 

Wcale nie. 

Odsunęła się trochę, ale wciąŜ trzymał ją wpół, wciąŜ gładził jej kolana. 
Wiesz, czym róŜnią się dziewczyny od chłopców w tych sprawach? 
Nasjednak oblatujestrach, co będzie,jeśli potemokaŜesię,Ŝe on jestgłupcem albodraniem. 
MoŜe na przykład poŜycza od kogoś pieniądze i nie oddaje, moŜe siorbie przyjedzeniu, moŜe 
dłubie w nosie albo nie wie, w którymroku było odkrycie Ameryki. 
A leŜało się z nim w łóŜkualbo natrawie jak Ŝyć potem z takimwstydem? 
 

Próbował obrócić wszystko w Ŝart. 

 

Zapewniam cię, Ŝe wiem, w którym roku odkrytoAmerykę. 

 

Al moŜe nie wiesz, co napisał August Strindberg? 

 

TotakŜewiem. 

Wyrzuciliby mnie ze szkoły, gdybym. 
nie wiedział. 
 

Wstała z ławki, poprawiła włosy i sukienkę. 

 

Mimo tochyba wogóle znamy się zamało. 

Podniósł się takŜe. 
Zaczynał być zły, a;e umiał tostarannie ukryć. 
 

Ilu lat potrzebujesz,Ŝeby uznać staŜ znajomości zawystarczający w tej sprawie? 

Roześmiała się. 
 

Nie wiem, dopiero zaczynam tę karierę. 

 

Powinienem był toprzewidzieć. 

 

Co mianowicie? 

 

Zejesteś smarkate i w gruncie rzeczy. 

znowuusiłował jąobjąć, ale tym razem był to gest pełen serdeczności. 
 

Mój drogi przytrzymałajegorękęza dziewiętnaście dni i chyba dziesięć godzin będę 

osobą pełnoletnią. 
 

Och, to nie ma znaczenia. 

 

Odgarnęła włosyz twarzy, rysy jej stwardniały. 

 
Zapewniam cię, Ŝe w pewnych sprawach ma. 
Zamyśliła się. 
MoŜe byśmywyskoczyli do innego baru? 
 

Na przykład? 

 

Byłeś w barze hotelu"Atlas"? 

 

Nie. 

 

To niedaleko stąd. 

Mają świetnepłyty. 
I rum. 
 

Ty oczywiście pijesz herbatę zrumem? 

 

A teraz nie przestaniesz sięze mnie nabijać. 

Wyjesteściewłaśnie tacy jeśli dziewczyna się nie zgadza. 
Podniósł ręce do góry. 
 

Ani słowa juŜ otym. 

MoŜemy wyskoczyć do tegobaru,skoro chcesz. 
Ale jajestem z Gaby. 
 

Nicjej się niestanie, jeśli zostawisz ją na pól godziny. 

 

No, nie wiem. 

 

Wsunęła mu rękę pod ramię, . 

popchnęła ku ścieŜce wiodącej pod górę. 
 

Widzisz,taka jest właśnie moralność mieszczańska: 

 

masz pretensję do obcej dziewczyny, Ŝe ci się nie oddajew pół godziny po poznaniu, a 

równocześnie drŜysz o siostrę i nie przebaczyłbyś sobie, gdyby pozostawiona bezopieki. 
 

Przerwał jej, całując wpoliczek. 

^ 
 

My zawsze drŜymy o swoje siostry, matki i Ŝony. 

 

I dlategotak wamsię puszczają powiedziała Maritie krótko. 

 

Tytus nie uwaŜał jednak kwestiiza zakończoną. 

Opierał się lekko, gdyciągnęła go po ścieŜce. 
Musiaław końcu przystanąć. 
 

MoŜesz 'być pewny, Ŝe pod opieką Joachima nic jejsię nie stanie. 

 

Dlaczego? 

 

Mówię ci, Ŝe moŜesz być pewny. 

 

Ale dlaczego? 

 

Po pierwsze, nie jest wtypie dziewczyn. 

A po drugie,chyba trochę zakochany we mnie. 
 

Sądzisz, Ŝe to powód, Ŝeby nie zainteresować sięnikim innym? 

Puściła jegorękę. 
 

A niech was diabli! 

Niech was wszyscy diabli'Poszłabym boso przez 'biegunza tym, kto by byłtegowart. 
 

Tytus,który postępował za nią po stromejścieŜce, pogładził palcami jej łydkę. 

 

Nie spotkasz takiego i dlatego,na szczęście, nicnie zagraŜa twoimślicznym nóŜkom. 

, 
 

Odczep się powiedziała. 

 

W barzehotelu "Atlas" było dość tłoczno, mimoto znaleźli miejsce, dosiadając się do 

jakiejś norweskiej pary. 
Nastawiona płyta okazała się akurat 'zupełnie nieciekawai Tytus patrzył na Maritie z 
pretensją. 
Powiedziała, Ŝebyzamówił dla niej jakiś koktajl i przeprosiła . 

go na chwilę. 
 

W hallu goście hotelowi oglądali telewizję. 

GłównieBułgarzy i Rosjanie innym trudno było zrozumiećcokolwiek z sofijskiego programu. 
Wymijając patrzącychprzeszła do recepcji. 
Siedziaław niej kobieta, pochylonanad jakimiśrachunkami. 
Maritie zaklęław duchu, z męŜczyznamiłatwiej nawiązywała kontakt. 
 

Poprosiła o papierosy. 

Recepcjonistka podała je machinalnie, nieomal nie odwracając wzroku od rachunków. 
W ten sam sposób potraktowała pieniądze, którenieprzeliczając wrzuciłado szuflady. 
 

Maritie przechyliła się przez ladę. 

 

Chciałabym o coś zapytać powiedziała poangielsku. 

, 
 

Recepcjonistka w roztargnieniu podniosła głowę. 

W jejoczach było zniecierpliwienie, które usiłowała opanować. 
 

Mam prośbępowiedziała Maritie po niemiecku. 

Nie czekając na reakcjękobiety przysunęła sobie leŜącyna ladzie arkusz papieru. 
FILIP BERENTA 2 Polski wypisała duŜymi literami. 
PołoŜyła arkusz przedrecepcjonistką. 
Mieszka tu taki? 
 

Wyjęła ksiąŜkę, przerzuciła kilka kartek. 

Tak. 
kiwnęła głową. 
I wypisała na papierze numer pokoju: 221. 
 

Jest u siebie? 

spytała Maritie, przełykając ślinę. 
Recepcjonisfka spojrzała w przegródki z kluczami. 
 

Jest u siebiepowiedziała,wracając dorachunków, za co Maritie była jejszczerze 

wdzięczna. 
Nie widziała, Ŝe skierowała się ku schodom, Ŝepostawiła stopęna pierwszym stopniu, a potem 
cofnęła ją, stanęła przedtelewizorem, nie patrzącw stronę ekranu, przeszła sięwokół stoiska z 
napisem "Change", przerzuciła gazetyleŜące na stoliku. 

 
Tutaj więc mieszkał, był w fctórymś pokoju na górze,moŜe spał juŜ, moŜe trzymał w 
ramionach swoją ładną,smutną Ŝonę. 
Do licha,dlaczego była smutna? 
to onanie znajdowała przyjemnościw tańczeniu ani w całowaniu, toona miała zmarnowany 
dzień po dniu. 
Wyobraziłasobie, co by się stało, gdyby poszła tam i zapukała do drzwi. 
Nie, to było niemoŜliwe, nie byłojej natostać,na wiele ją było stać, ale na to jednaknie. 
TamtakobietamoŜe by krzyknęła. 
Bała się jej taksamo jakNorweŜka, kiedy patrzyłana nią. 
Ona miała czarnegomęŜa, co miała tamta? 
WciąŜ niemogła znaleźć odpowiedzi na to pytanie. 
A on? 
Co zrobiłby on? 
Mogłaby naprzykład powiedzieć: Czy to pana okulary? 
Znalazłam jew dołku, w którym leŜeliśmy razem na plaŜy. 
Ludzie naogółgłupieją wobec jawnego okrucieństwa, on takŜe nieznalazłby na pewno 
Ŝ

adnego słowa, Ŝeby obronić się przednią. 

Ale właśnie dlatego nie mogła tego zrobić. 
Właśniedlatego nie byłojej nato stać. 
 

Wróciła do baru, Tytus tańczył zNorweŜką, mogła byćjego matką. 

Gniótłją w ramionach z miną sadysty i gdytylkopojawiłasię w drzwiach, strasznym 
spojrzeniemobwinił ją za swąmękę. 
 

Norwega przy stoliku nie było, zaciekawiło ją, w jakisposób scedował swą 

towarzyszkę na Tytusa. 
W kaŜdymbądź razie powrót do "Ambasadora"zapowiadał się smętnie. 
Pociągnęła przez słomkę koktajl, który czekał naniąmiała nadzieję, Ŝe zawarty w nimalkohol 
uodpornijąna wymówki wiedeńczyka. 
Sama zresztą była zła nasiebie. 
Na co liczyła? 
Czegosię spodziewała? 
W rezultacie Joachim będzie się domyślał nie wiadomo czego, a panBalou. 
Do licha z panem Balon pomyślała. 
Do lichaznimi wszystkimi. 
Poprosił ją dotańca jakiś Niemiec,zagadując ją najpierw w języku niemieckim, potem 
angielskim, w końcu zdobył się na kilka zdań po francusku,na wszystko kręciła głową, Ŝe nie 
rozumie. 
Zamyśliwszysię z wysiłkiem wyrzucił z siebie trzy słowapoczeskulub rosyjsku,moŜe po 
polsku teraz naprawdę nie rozumiała. 
Gdy taniec sięskończył, rozczarowany odprowadził ją do stolika. 
 

Austriak juŜ tu był, ciągnął przez słomkę swój koktajlzwidocznym pośpiechem, nie 

zwracając uwagi na to, comówi do niego NorweŜka. 
 

Idziemy! 

powiedziałdo Maritie. 
Koszmarnabuda! 
Nie wiem, dlaczego ci się zachciało. 
 

Maritie patrzyła naniego przepraszająco. 

I w tej samej chwili stał się cud za plecamiTytusa w wykrojunawpół otwartych drzwi stanął 
męŜczyzna wmarynarcenarzuconej na' ramiona. 

Przez chwilę przyglądał się zadymionej i przyprószonej przyciemnionym światłem salce,po 
czym skierował się do bufetu i zamieniwszy kilka słówz barmanem,wziął dwie 
butelkiwodymineralnej. 
 

Kiedy skierował się z powrotem ku drzwiom, Maritie wstała. 

 

Tytus powiedziałacicho przepraszam cię,muszę porozmawiać z tym człowiekiem. 

Wiedeńczyk odwrócił się gwałtownie. 
 

Z kim? 

 

Ztym Polakiem. 

Proszę cię, muszę. 
 

CóŜeś ty się tak przypięła do tych Polaków? 

Uprzedzam, Ŝe nie cze[kalmdłuŜej niŜ pięć minut. 
 

Ktoś wrzucił wgrającą szafę pięć stotinek i rozległasię melodia zfilmu "Grek Zorba", 

wszyscy ruszyli naparkiet. 
 

NorweŜka wyciągnęła obie ręce doTytusa, była całazłota od piegów. 

 

Pięć minut! 

krzyknął groźnie za Maritie, którabyła juŜprzy drzwiach. 
 

Dobrze zawołała. 

Nie czekaj na mnie,gdybynie było mnie dłuŜej. 
 

Dogoniła go zaraz za progiem. 

Dzwoniąc butelkami,poprawiał marynarkę, która zsunęła mu się z lewegoramienia. 
 

Pomogła mu, podziękował i dopiero wtedy ją poznał. 

Ale niesprawiło mu to przyjemności. 
 

Toja wywołałamto pragnienie powiedziała dotykając palcami butelek. 

Siedziałam tu imarzyłam,Ŝeby zszedł panna dół. 
.,- 
 

Musiał się uśmiechnąć, patrzyła tak pokornie, w oczachjej była prośba i strach. 

Zawstydził się tego strachu, niebył przyzwyczajony do niego uludzi, z którymi się stykał. 
 

Tutejsze potrawy powiedziałsą tak ostre, ŜemcŜna po nich wyipić cysternę wody. 

Nigdy nie piliśmytyle, co tutaj. 

 
liśmy11 powiedział odnotowała to ściśnięciemserca. 
 

Czy Ŝona czeka natę wodę? 

zapytała cicho. 
Odpowiedział zaskoczony. 
Tak, oczywiscie Ale mogl-by na przykład być tłok przy bufecie,wszyscy reagują pragnieniem 
na bułgarską paprykę, albow ogóle mogło zabraknąć wody w tym barze i musiałpan iść po nią 
do "Astorii", "Jałty" albo "Ambasadora". 
 

Potrząsnął głową,nie rozumiał, albo raczej to byłochyba pewniejsze udawał, Ŝenie 

rozumie. 
 

Powiedziała wyraźnie: 

 

Moglibyśmyzatańczyć. 

 

Przez cały czas miał twarz pogodną,prawie uśmiechniętą, teraz stęŜała, stałasię 

surowa. 
 

Nie tańczę. 

 

To chyba niemoŜliwe. 

 

Najzupełniej moŜliwe, naprawdę nie tańczę. 

 

Widziałam przecieŜ pana. 

2 Ŝoną. 
zająknęłasię w lokalach, gdzie się tańczy. 
 

Bo.. 

teraz on musiałzaczerpnąćoddechu, zębymówić dalej ona lubipatrzeć. 
lubi patrzeć, jak tańczą. 
Ale i to przestaje być. 
urwał, spojrzał na nią,chciał cośjeszcze powiedzieć, ale zaniechał tego. 
 

Nie -wierzę, Ŝeby pan nie umiał upierałasię. 

 

AleŜ umiem powiedział tańczę zupełnie nieźle. 

 

A więc dlaczego? 

krzyknęła. 
Dlaczego? 
Czyjestem tak okropna? 
Budzę w panu odrazę dlatego, Ŝesama to panu proponuję? 
PrzecieŜ to bez sensu, Ŝebyinicjatywa zawsze musiała wychodzić ze strony męŜczyzny. 
Jeśli chłopiec biega za dziewczyną, nikt siętymnie gorszy, a jeśli jest na odwrót. 
 

Cicho, cicho. 

szeptał. 
Podprowadził ją pod okno,bo oglądający telewizję odwracaligłowy i psykali w ^chkierunku 
proszę się uspokoić. 
 

Nie mogę sięuspokoić. 

Siedziałam tu i. 
pragnęłamze wszystkich sił,Ŝeby zszedłpan na dół. 
Stał się tencud. 
I grają "Greka Zorbę",i wszyscytańczą, a pan. 
 

Cicho, cicho powtarzał. 

Butelki z wodą sodowąwydawały leciutki'dźwięk, kiedy poprawiał wciąŜ spadającą mu z 
ramion marynarkę. 
 

Uwielbiam"Greka Zorbę", uwielbiam ten taniec. 

-^^^. 
'..?. 
 

 

 

 

 

 

I jesteśmy, tu obydwoje,stoimy tutaj inie mogę zrozumieć, dlaczego. 

 

Niczego pani nie zauwaŜyła? 

spytał,'Urwała,dyszała przezdługi czas,oddech miała przyśpieszony. 
 

,Co? O czym pan mówi? 

 

A więc niczegopani nie zauwaŜyła. 

Znowupoprawił marynarkę, spojrzałna zegarek. 
Odprowadzępanią do "Ambasadora". 
 

Oczy jej się rozjaśniły. 

 

Naprawdę? 

 

Tak. 

Nie mam zbyt wiele czasu, ale nie powinnapani krąŜyćpo tych barach otej godzinie. 
 

Nie odpowiedziała, 'pozwoliła mu troszczyć sięo siebie 'to było nowe, cudowne 

uczucie: nie ogarniała jejwściekłość, jakzwyklegdy ktoś uwaŜał,Ŝe nie powinnaczegoś robić, 
Ŝ

e coś było niedla niej. 

Wyszła posłuszniez hotelu, uszczęśliwionatym posłuszeństwem bardziejniŜkiedykolwiek 
stawianiem oporu. 
Uderzyło ich w twarzeczyste, chłodne 'powietrze nocy, odetchnęli nim głęboko, 
pozadymionym wnętrzu baru i hallu wydawało się jakorzeźwiający napój. 
KsięŜyc świecił nad Zatoką Warneńską, wzgórza po północnej stronie ostro rysowały się 
narozjaśnionym tle nieba. 
 

O BoŜe! 

powiedziała Maritie. 
Jaka piękna. 
noc! 
Mógł to juŜ usłyszeć Tytus, ten z Wiednia, alenie usłyszał. 
 

Tak powiedział Filip, butelki zadźwięczaływ jegodłoni noc jest bardzo piękna. 

 

U nas o tej porze wyciąga się futra, a tutajsłyszy pan,jak grająświerszcze? 

 

Słyszę. 

 

Widziałam dziś dwie jaszczurki. 

Wygrzewały sięnasłońcu koło tej restauracji przy wodnym młynie. 
Był pantam? 
 

Nie. 

 

A w "Złotej Rybce"? 

 

TeŜnie. 

 

A w DruŜbiew "MonastyrskiejIzbie"? 

Tampodająwino kelnerki w strojach mniszek, ale wmini-spódniczkach. 
 

Nie byłem tampowiedział. 

 

^^^. 

 
Zatrzymała się na ostatnim stopniu kamiennych schodów, które prowadziły do alei. 
 

Muszę to panuwszystko pokazać! 

To prawie grzech,być tutaj i nie widzieć tego- A na targu wWarnie panbył? 
 

Nie byłempowtórzył. 

 

BoŜe, BoŜe szeptała. 

Trzeba zobaczyć te stertypapryki i arbuzów, pomidorów i brzoskwiń, warkoczeczosnku i ziół, 
które wydają tak silny zapach, Ŝe unosisię go ze sobą w ubraniu i włosach. 
Musi pan to zobaczyć, któregoś dniawynajmę samochód i pokaŜę panu towszystko. 
 

Maritie powiedział cicho. 

Wstrzymała oddech. 
 

Po raz drugi wymówił pan moje imię. 

 

Maritie powtórzył. 

Mam dopani prośbę. 
 

Prośbę? 

 

Tak zawiesił głos, przez długą chwilę milczał. 

2 zarośli opodal dochodziły jakieś szepty i śmiechy. 
Przeczekał to, . 
powiedział w zupełnej ciszy: MojaŜona jestchora. 
 

Pana Ŝona? 

 

Tak. 

PowaŜnie chora. 
Przywiozłem ją tu dla tegosłońca, dlatego ciepłego piasku. 
ale nie chce chodzić naplaŜę. 
boisię chodzić na plaŜę. 
 

Dlaczego? 

spytała cicho. 
 
 

Maritie rzekł najłagodniej, jak mógł, alenie powiedziała juŜ, Ŝe po raz czwarty^ 

wymówił jej imię. 
Ona sięboi, Ŝe spotka paniąi Ŝepani. 
 

Nie! 

krzyknęła Maritie. 
Niech pan juŜ nic niemówi! 
Błagam pana! 
 

Czy mógłbym paniąprosić, czymógłbym prosić,Ŝeby pani, kiedy spotka nas razem. 

 

ś

ebym co? 

 

ś

eby udawała pani, Ŝe nas nie widzii Ŝeby onapani niewidziała. 

jestprzecieŜtyle miejsca. 
tyle miejsca. 
nie mogę pozwolić na to, Ŝebyzamknęła sięw hotelu. 
 

Maritie dotknęła dłonią swoich policzków i czoła, miałauczucie, Ŝe kręci się jej w 

głowie, ale zdawała sobie sprawę, Ŝe wypiłazbyt małądawkę alkoholu, Ŝeby mógł 
spowodować ten stan. 
 

\ 

 

Boi się mnie szepnęła. 

 

Ą

 Tak. 

Jest pani takśliczną, tak zdrową, takwspaniałą dziewczyną I comi z tego? 
krzyknęła. 
Dokończył, dotykając lekkojej ramienia; 

 

Powinna pani zdobyćsię na wyrozumiałość i innystosunek doświata,skoro jest panitak 

szczęśliwa. 
 

Nie jestem szczęśliwa! 

krzyknęłaz wściekłością. 
 

Zdaje się pani tylko odwrócił ją lekkoi skierował ku alei. 

Butelki znowu zadzwoniły w jego dłoni,poprawił marynarkę, zerknął na zegarek i 
przyśpieszyłkroku. 
 

Pan pewnie myśli zaczęła ponuro Ŝe to cośdaje ta uroda, którą panjednak zauwaŜył, i 

te kiecki,na które mnie stać. 
Panpewnie myśli,Ŝe to juŜwszystko? 
 

Nie, nie myślę, Ŝewszystko. 

Ale w kaŜdym raziewiele. 
Keszitę moŜna zdobyć, a przy tej pomocychybadośćłatwo. 
 

Zdobyć powtórzyła ze śmiechem, nie zwróciłauwagi na to, comówił potem zdobyć! 

Właśnie usiłujętorobić. 
Wiedziemi się? 
 

Nie musi się wieść w kaŜdych okolicznościach. 

Toby było zbyt łatwe. 
I chyba nudne. 
 

Pan jest naładowany sentencjami na kaŜdą okazję. 

Czyta pan, za duŜo ksiąŜek. 
 

Nie wiem,czymoŜnaczytać za duŜo. 

Alew tymwypadku chodzi o coś zupełnie innego po prostuŜyjędłuŜej od "pani. 
I więcej niŜ pani. 
 

Uciszyła się na długą chwilę. 

Szli i słuchali plaskaniaswoich stóp o asfaltalei. 
 

Nie odpowiedziała mi pani nic na moją prośbę. 

I teraz jeszcze musiał czekać. 
Zeszłana brzegalei, 
 

kopnęła nogą jakiś kamyk, podbiegła doniego, kopnęła 

 

go po raz drugi, 

 

Dobrze powiedziała w porządku. 

Bawiłamsiętrochę tympatrzeniem, kiedy było nudno, ale teraz ko nieć z tym. 
Nie spotkamy sięnigdzie we trójkę. 
Aletonie znaczy, Ŝe sięw ogóle wyłączam. 
 

Z czego? 

 

Potrząsała głową,włosy tańczyływokół jej twarzy. 

 

Nikt nie zmusi mnie do tego, Ŝebym się zupełnie. 

 
wyłączyła. 
Za dziewiętnaście dna. 
i dziewięć godzin. 
ś

ebypan. 

wiedział, jak: silna będę za. 
dziewiętnaściedni i dziewięć godzin. 
Wtedy wszystko iwszystkich! 
Wszystkoi wszystkich! 
 

Nie wiem,o czym pani mówi,. 

Nie musi pan wiedzieć. 
Jeszcze nie teraz. 
 

Doszli do końca alei, skręcili w lewo na ścieŜkę prowadzącą do "Ambasadora". 

Na ławce, którą niedawnozajmowała z Tytusem, siedział pan Balou z Gaby na kolanach. 
Noc była rzeczywiście bardzo piękna. 
 

Maritie 'pociągnęła swego towarzysza ku wejściu dobaru. 

 

To miłe z pana strony, Ŝe mnie pan odprowadził. 

MoŜe panwej-dzie do baru? 
Zostawiłam tam swoje towarzystwo. 
Są w nim dwie uroczePolki, które zaręczyłysię z dwoma holenderskimi dziennikarzami. 
 

Zakochały się? 

Zaśmiała się cicho. 
 

Prawda. 

Mogłaby byći taka moŜliwość. 
Nie wejdzie pan? 
 

Nie, dziękuję. 

Muszę się śpieszyć. 
I proszę,niech paniteŜ juŜ tam nie idzie. 
Godzina jest późna. 
Maritie dotknęła końcemjęzyka suchych warg. 
 

ZaleŜypanu na tym? 

 

Proszę powtórzył powinna pani juŜ spać. 

 

Dobrze. 

Niech pan zauwaŜy,z jaką radością spełniam wszystkie pana Ŝyczenia. 
 

Uśmiechnąłsię, ale nie patrzył jejw oczy. 

 

Staram się tego nie zauwaŜać. 

A to znaczy więcej. 
ZbliŜyła siędo niego, wiatr rzu-ciłmu jej włosy natwarz. 
 

Nie ma 'pan ochoty mnie pocałować? 

zapytałacicho. 
Stał 'nieruchomy. 
 

Właśnie dlatego, Ŝe mamochotę, nie zrobię tego. 

Zaczęła go bić pięściami, zaciekle gdzie popadło. 
 

Jest pan tchórzem, tchórzem, który boi się bardziejsiebieniŜ mnie. 

 

Błyskawicznie objąłją wolną ręką, pocałowałi odszedł, nieomalbiegnąc ścieŜką. 

Pocałunek był krótki,prawie nierealny Maritie podniosła dłoń do ust, jakbymoŜna to było 
sprawdzić, ale jedynym dowodem na to, 
 

co się stało, była sekunda poskromionego, ale przyłapanego przez nią pragnienia, 

które przejęła z tamtych ust. 
W haUuhotelu na fotelu stojącym najbliŜejschodówsiedział Max. 

Zerwał się na jej widok jak ruszony spręŜyną. 
 

Gdzie byłaś? 

 

O! zaśpiewała Maritie,cofając się przed nim. 

Nielubię takich pytań. 
 

Gdzie byłaś? 

Siedzę tu chybaod dwóch godzin. 
W dodatkuklucza nie oddałaś w recepcji. 
 

Czy to by zmieniło sytuację? 

wyminęłago i skierowała się ku schodom. 
Dziewiętnaście dni szepnęłai dziewięć godzin! 
 

Co tam mruczysz podnosem? 

 

Tonie do ciebie. 

A w ogóle czy coś się stało? 
Mamiealbodzieciom? 
Dlaczego tu siedziałeś? 
 

Nie udawaj. 

Wiesz dobrze, dlaczego tu siedziałem. 
 

Zupełnie nie mogę-się domyślić. 

 

Matka chciała coś od ciebie, zawołała cię przez balkon. 

 

- Nigdy tego nie robiła, niewymyśliłasobie tegosama. 

 

Okazałosię, Ŝe nie ma cię w pokoju, ale i klucza niema na dole. 

 

Przeprowadziłeś cale śledztwo. 

 

Przestań imi wciąŜ odpowiadać! 

podniósł głos. 
Włóczysz się gdzieś po nocach. 
 

Nigdzie się nie włóczęi bardzo cię proszę, nie róbmi awantury na hotelowych 

schodach. 
Maritie zatrzymała sięna podeście, patrzyli na siebie z bliska,Maxczerwieniał z wściekłości, 
nie panując nad sobą. 
 

Skąd masz tę wydekoltowaną sukienkę? 

 

Kupiłam Gdzie? 

 

Tutaj. 

 

Nigdy jej nie widziałem. 

KaŜdy, z kim tańczysz,trzyma rękę na twoich nagich plecach. 
 

W tej chwility teŜ. 

Choć ze mną nie tańczysz. 
Mas cofnął rękę,jego głos złagodniał. 
 

Matka sięzamartwia,nie wie, co się z tobą dzieje. 

 

Nic się nie dzieje, jak widzisz, wracam grzecznie dołóŜka, a godzina nie jest wcale 

taka późna. 
 

103. 

 
Ale dlaczego wychodziłaś? 
 

Musiałam sięz kimś spotkać, 

 

Z kim? 

 

Maritie wolno ruszyła pod górę, obejrzana się za siebie. 

 

Wiesz,tak mało znam tegoczłowieka, Ŝe trudnobymi go było określić. 

 

CóŜ to zakpiny? 

 

Proszęcię, nie zaczynaj znowu krzyczeć na schodach. 

To mi zupełnie nie odpowiada. 
 

Ten ton na Maxa zawsze działał, czuł się wciąŜ parweniuszem, który wŜenił się nie 

tylko w majątek, alei w obcy mu styl bycia i nie mógł go sobie przyswoićmimo upływających 
lat. 
 

Toroi zupełnienie odpowiada powtórzyłaMaritie. 

 

Nie krzyczę na ciebie, ale mam chyba prawo wiedzieć. 

 

Niemasz. 

ś

adnego. 

 

Nie mogę pozwolić, Ŝeby matka sama. 

 

Matka czekała w uchylonych drzwiach swego pokoju. 

Miałaszlafroknarzucony na przezroczystą koszulę nocną,paliłapapierosa i nie wyglądała na 
bardzo poruszoną. 
 

Co ty wyprawiasz? 

spytała. 
 

Nic powiedziała Maritie, mijając ją wprzejściudo swego pokoju. 

Zupełnie nic. 
 

Twoje "nic" nie zgadza się z  

moim. 
Maritie wyjęła klucz z torebki. 
 

MoŜemyuzgodnić ten pogląd. 

 

Matka nie przestając palić, połoŜyła dłoń na sercu. 

 

Chcesz mnie wpędzićdo grobu. 

 
 

O ile mi wiadomo, cieszyłaś się zawsze znakomitymzdrowiem. 

 

Przezcały czas odpowiada w ten sposób wybuchnął Max. 

 

Milcz! 

zawołałamatka, ale zaraz połoŜyła mudłoń na ramieniu, przytuliła się do niego. 
 

Nie zrobiłam nic złego! 

krzyknęła Maritie. 
Zapomniała, Ŝe jest córkąTage Tbalberga, Ŝe wobec tychdwojga zawsze powinna o tym 
pamiętać. 
NajbliŜszy sąsiad otworzył drzwi i wyjrzał zaciekawiony na korytarz. 
 

Nie zrobiłam nic złego! 

krzyknęła ido niego,choć na pewnonie mógłjej zrozumieć. 
 

Matka wepchnęłaMasa do pokoju, sama widoczna byłajeszcze w progu, ale juŜ się 

wycofywała do środka. 
 

Maritie! 

zawołała prawie zprośbą w glosie Nie zrobiłam nic złego! 
powtórzyła jeszcze raz. 
Wsunęła klucz do zamka i powiedziała to, czego nie powinna była powiedzieć, bo 
zdradzałoją,Ŝe czuje się pokonana,Ŝe czuje się jak zbitypies. 
Ojciec by mi uwierzył. 

Ojciec na pewno by mi uwierzył! 
 

VII 

 

4 

 

DecyzjanaleŜała do Missis. 

Domek był naprawdę piękny, najpiękniejszy i największy z czterech 
bungalowów,wybudowanych w północnej części uzdrowiska dla kuracjuszy, którym nie 
odpowiadało mieszkanie w hotelu. 
Miał trzy pokoje, łazienkę i kuchnię, co stwarzało moŜliwość zorganizowania -własnego 
wyŜywienia. 
 

Oglądali go terazwszyscy matka i Max, Bibi, ErykiMaritie, przejawiająca najmniej 

zainteresowania obiektem ale decyzja naleŜała do Missis. 
Ona podczas przyszłego lata i jesienimiała tu być gospodynią, opiekowaćsię dziećmi, 
zarządzać domem, czuwać nad kucharką,a takŜe spać z kucharką,czego musiała się domyślić, 
czego nikt nie śmiał zaproponować jej wprost. 
 

Matka mówiłapodejrzaniegłośno,oglądając po koleipokoje: 

 

Tu będą spały dzieci, a tu Maritie. 

A tutaj. 
zawieszała glos i patrzyła wyczekująco na Misais. 
 

Ale Missis albo nierozumiała, o co chodzi, albo wołałanie rozumieć, co w końcu 

miałojeden i ten sam skutek: 
 

milczała uparcie. 

W dodatku osoba kucharki była zupełnąniewiadomą; gdyby padło w tejrozmowie imię pani 
Nakelsen ze Skelleftea, Missis, którasię z nią przyjaźniła,na pewno zachowywałaby się 
inaczej. 
Ale bez pani Nafc. 

 
kelsen, królującej w kuchni, nie moŜna było Ŝyć w Skelleftea i dlatego Missis krąŜąc po 
bungalowie zachowywała się jak zepsuty tranzystor, z 'którego nie moŜnawydobyć Ŝadnego 
dźwięku. 
 

Maritieobserwowałatęscenę i śmiała sięw duchu. 

Mogła jednym zdaniem rozstrzygnąć tę sprawę, ale to bysię równało ujawnieniu kart w grze, 
którą przygotowywała. 
Spojrzała na zegarek: osiemnaście dni i dwadzieściatrzy godziny. 
Nie, nie mogła zdradzić się wcześniej, musiała wytrzymać do końca. 
Więcniech sobie myślą, Ŝe znowuprzywiozą ją tuw przyszłym roku, Ŝe potrzebny jejbędzie 
ten pokój, Ŝe nie moŜna odrazuprzeznaczać go dlaMissis. 
 

Jeszcze raz spojrzała na zegarek, ale juŜniepo to,Ŝeby otoliczyćczas dzielącyją od 

sztokholmskiej uroczystości dochodziła dziesiąta. 
Kiedy tu szli całą gromadą,zajmując chodnik ipołowę jezdni, zobaczyła Polaka zmierzającego 
ku plaŜy. 
Biegłz góry ze swoim pa-śiastymręcznikiem, przerzuconym przez ramię sam, sam,sam? 
a jejserceskoczyło do gardła, potknęła się narównym asfalcie, aŜ Max musiał ją podtrzymać. 
Cosię stało? 
zapytał od razu. 
 

Błąkała się teraz popustym bungalowie, wktórym niemiała spędzićanijednej nocy, aon 

leŜał samotnie naplaŜy, beztej, która bała się jej oczu, której naszczęścienie zdołał przekonać, 
Ŝ

e moŜe się juŜ czuć bezpieczna. 

 

Długo to jeszczepotrwa? 

spytała, od razu podniesionym głosem. 
 

Max wystawił głowęz łazienki. 

 

Co? 

 

To łaŜenie z kąta w kąt. 

jaEk długomoŜna oglądaćpuste ściany? 
 

Nie ustaliliśmyjeszcze, czy się tu pomieścicie. 

 

A da się to ustalić przed wieczorem? 

 

Spieszysz się dokądś? 

 

Oczywiście Dzień nie jestnajleipszy na plaŜę. 

 

Dla mnie najlepszy. 

NiewyobraŜam sobie lepszego. 
 

Max chciał wrócić do łazienki, gdziesprawdzał działaniewszystkich kranów, jakby 

natychmiast miał zamiarzaŜyć kąpieli, ale teraz zatrzymał się na progu i oparł 
 

 

 

o futrynę. 

Po nocnej wymianie zdań na hotelowych schodach i na korytarzu poranek był raczej 
milczący,przyśniadaniu było słychaćtylko Missis i dzieci. 
Ale Max nienaleŜałdo osób długo utrzymujących się wjednym nastroju, ponadto dzień 
spędzony na dąsach byłby dniemstraconym, o wielerozsądniejbyło udawać, Ŝe nic niezaszło. 
Wyciągnął dłoń do Maritie. 
 

Wszystko w porządku? 

 

Podała mudwa ^alce, które uścisnął, a potem szybkopocałował, zanim zdołała wyrwać 

rękę. 
 

Kochanie! 

powiedziałcicho. 
 

SkarŜysz na mnie, a potem uwaŜasz,Ŝewszystkojest w porządku. 

 

Muszę czuwać nad tobą. 

 

Obejdzie się. 

 

No więc usta Maxa zadrŜały uderzył pięściąw futrynę, a potem długo rozcierał 

posiniałe palcemuszę wiedzieć, gdzie jesteś i z kim, co robisz. 
 

Cofnęła się iusiadła na obmurowaniu tarasu, któryotaczałbungalow. 

Widać byłostąd plaŜę, istotnie mniejrojną niŜ poprzednich dni ostry wschodniwiatr pędził 
przez niebo kłębiaste chmury. 
Ale tym lepiejpomyślała tym lepiej. 
Odwróciła głowę ku Maxowi,'który wciąŜ rozcierał obolałąpięść, oddychał szybko, jakby 
zmęczył się wchodzeniem pod górę. 
 

CóŜ ja ci na to poradzę powiedziała. 

Dlaczegomusisz? 
 

Muszę! 

powtórzył Nie bądź śmieszny. 
Gdybym powiedziała matce. 
 

Wiem, Ŝe nie powiesz. 

 

A dlaczegóŜ to? 

 

Bo nie będziesz chciała sprawić jej przykrości. 

, 
 

O ho, ho! 

Skąd ta pewność? 
Nie wynalazłeś "najmocniejszegopunktu w moim charakterze. 
Nieradzę ciopierać na nim swego postępowania. 
 

Moje postępowanie jest narazie nienaganne. 

 

Powiedziałeś: na razie? 

 

Rzeczywiście,samnie wiem czemu. 

 

Odwróciła się i znowu patrzała na plaŜę. 

W ostrymporannym świetle "widać było statki stojące na redziewarneńskiego portu. 
 

Przestaniemy sięwidywać,wszystko sięzmieni. 

 

;;.. 

 
Minął mały przedpokój i stanął za jej plecami, 
 

Co to znaczy: przestaniemy się widywać? 

Zaśmiała się cicho, odsunęła jego rękę, którą połoŜyłjej na ramieniu. 
 

Ja przecieŜwrócę do Sztokholmu, wy do Skelleftea. 

Zobaczymy się dopiero na święta. 
Mamy osobne Ŝyciei "będziemy mieć jeszcze bardziej osobne. 
 

Przynajmniej raz na miesiąc przyjeŜdŜam do Sztokholmu. 

Tego wymagają naszesprawy. 
 

No ibędziesz musiał zatrzymywać się teraz w hotelu. 

Czy nie zauwaŜyłeś,Ŝe jestem juŜ dorosła i przebywanie we wspólnym mieszkaniu wtedy, 
kiedy mamaci nie towarzyszy. 
 

Och, coza bzdury! 

zawołał Max. 
Co za bzdury! 
Poza tym moŜe wyjdę zamąŜ. 
 

Zamilkł na długą chwilę, słyszałajego milczenie zaplecami,bardziej donośne niŜgłos. 

 

Za mąŜpowtórzył. 

Wiesz juŜ za kogo? 
 

Wiem roześmiała się, Prawie. 

 

Prawie! 

A on? 
 

On jeszcze o tymnie wie. 

 

Noodetchnął Max z obraŜliwą ulgą towszystko wporządku! 

 

Zeskoczyła zobmurowania i zaczęłabić go pięściami popiersiach. 

Usiłował pochwycić jejręce, ale niemógł tegouczynić nie zadając jej bólu. 
 

Jestem spokojny, jak dziecko powtarzał. 

Spokojny, jak dziecko! 
Nic z tegonie będzie. 
 

Mamo! 

krzyknęła Bibi, stając na progu. 
Onisię biją! 
Zobacz! 
Oni się biją! 
 

Maritie nie zwróciła na to uwagi, szarpała pomarańczową koszulkęMaxa, biijąic go i 

szczypiąc. 
 

Nienawidzęcię! 

krzyknęła. 
Nienawidzę! 
Udało mu się wreszcie przytrzymaćjej ręce,skrzyŜował jei zamlknął w jednej dłoni. 
 

Nie masz pojęcia . 

powiedział jak towiele. 
Jafcwieleznaczy taka nienawiść! 
 

Mamo! 

Zobacz! 
wołała Bibi. 
Chodź zarazi zobacz. 
 

Matka ukazałasię na tarasie dopiero po długiej chwili. 

Wyrazjej twarzy świadczył otym, Ŝe Missis wciąŜ milczała. 
 

 

 

Co wy wyrabiacie powiedziała niepatrzącnanichi westchnęła, ale juŜ głośniej, 

abydotarło to doMissis,której nie było jeszcze widać. 
Takiładny dom! 
Tak by wamtu byłodobrze! 
 

Skarbie! 

Max puścił wreszcie ręce Maritie i poprawił koszulkę. 
Nie przesadzaj. 
Jedzenie w hoteluniejest wcale talde złe. 
 

Dla ciebie! 

Aledla dzieci? 
 

Przybrały jednak na wadze. 

 

Bo opychają się ciastkami. 

Dowiedziałam się wszystkiego od Eryka. 
 

No to przynajmniej mają przyjemność. 

 

W gruncie rzeczy nic cię to nie obchodzi. 

W gloriematki był wyrzut, ale patrzyła nie na Maxa, lecz naMissis,która wreszcie objawiła się 
na tarasie. 
Zwróciłysię teraz ku niej wszystkie spojrzenia, a Angielka otworzyła torebkę i 
pochyliwszygłowę zaczęła w, niejczegośzawzięcie szukać. 
Kochana Missis pomyślałaMaritie. 
Czuła się okrutna, nie ujawniając swoich przyszłorocznych planów. 
Ledwo pohamowała odruch, Ŝeby natychmiast to uczynić, gdy Missis po długich 
poszukiwaniachw torbie wyjęła wreszcie chusteczkę i głośno wypróŜniłanos. 
Nie mogła jednaktego zrobić, postanowiła byćtwarda dokońca, twarda jak kamień. 
 

Szary mercedes ukazałsię u wylotu uliczki, podjechałi zatrzymał sięprzed 

bungalowem. 
' 
 

Joachim otworzył drzwiczki. 

 

Halo, Maritie! 

zawołał. 
- 
 

Halo! 

ucieszyła się,od razu zbiegającdo niego. 
Sąd wiedziałeś, Ŝe tu jesteśmy? 
 

Wczoraj po kolacjitwoja matka powiedziała mojej,Ŝe wybieracie się obejrzeć domki za 

kasynem. 
Wziąłemsamochód i przyjechałem. 
 

Stary ci pozwolił? 

 

WciąŜz tym wyjeŜdŜasz. 

Mogę uŜywać wozu, kiedyzechcę. 
 

Nie'masz się o coobraŜać. 

Pojedziemy po papierosy. 
Oni będą tu jeszcze dlugo obwąchiwać wszystkiekąty. 
 

Dokąd się wybierasz? 

krzyknąłMax. 
 

Zaraz wrócę. 

Tylkokupimy papierosy. 
 

MoŜesz palić moje. 

 
Nie lubię amerykańskich. 
Za mocne. 
 

Zatrzasnęła drzwiczki i gdy Joachim nacisnął pedał,po raz pierwszy od kiedy się znali, 

spojrzała na niegoz prawdziwą sympatią. 
 

Dziękuję ci powiedziała. 

 

Za co? 

Joachimzaczerwienił się gwałtownie. 
 

2e przyjechałeś. 

Nie masz pojęcia, cozrobiłeś dlamnie. 
 

Joachim odwrócił do niej zdumioną twarz, aleprowadziłwóz i, na szczęście, nie mogło 

totrwać długo. 
 

Kiedy zjechali wdółdo pawilonu handlowego, gdziemoŜna było kupić papierosy, 

kazała mu najpierw podjechać pod budynekpoczty. 
 

Kup mi kilka znaczków poprosiła. 

Mam trochę pocztówekdo wysłania. 
 

Joachim wyskoczył z wozu, uradowany, Ŝe goo cośprosi. 

Po razdrugi uśmiechnęła się do niego ze szczerąsympatią. 
Przed dwomaokienkami napoczciewiły sięprzewaŜnie długie ogonki. 
Niemniej jednak trzeba byłodziałaćszybko. 
Skorzystała z pierwszej okazji, gdy naplacyk przed pocztą zajechał wycieczkowy autobus o 
hałaśliwym motorze. 
Włączyła biegw mercedesie i umknęłasprzed poczty, nie od razu wiedząc dokąd się 
skierować. 
Najodpowiedniejszym miejscem dla ukrycia wozubyłoby jakieś podwórze, ale hotelei 
restauracje stały tuna wolnej przestrzeni bez Ŝadnych zabudowań gospodarczych i jedynie 
zieleń otaczała je ze wszystkich stron. 
Przypomniała'sobie jednak jedną ze starszych restauracji przy drodze do kasyna. 
Miała osłonięte drzewamizaplecze,gdzie zatrzymywały sięcięŜarówki, zaopatrującekuchnię. 
Wjechała tam, zaparkowała wóz i zairiknęła go,wyjąwszy kluczyk ze stacyjki. 
 

Dzień byłchłodny, ale piękny. 

Pobiegła ku plaŜy, nucąc. 
Zdawała sobie sprawę, Ŝe gdy Joachim nie zastaniejej przed pocztą, uda się natychmiast z 
powrotem dobungalowu i od razu wszyscy rozpoczną poszukiwania: 
 

Max, Bilbi i Eryk, MissismoŜetylko matka nie, zwłaszcza jeśli Missis nie podjęła 

jeszcze decyzji zamieszkania w jednym pokoju z kucharką. 
Matka godziła sięzwykle tylko na jeden kłopot, zajmowanie się dwomarównocześnienie 
leŜało w jejzwyczaju. 
 

Musiała się wiec spieszyć, jeśli plan miał się udać, 

 

a powzięła go nagle, bez opracowania strategii, w chwili^gdy Joachim wraz z wozem, 

a raczej wó z z Joachimem zjawił się przedbungalowem. 
Ale juŜ od pierwszego momentu przyzwyczaiła się do myśli, Ŝe musi się jejUdać, Ŝenapewno 
się jej uda i biegła przez deptak,a ipotem przez 'plaŜę nucąc, i umilkła dopiero wtedy,kiedy 
zobaczyła go przedsobą. 
 

Filip nie leŜał, ale siedział okryty swoim pasiastymręcznikiem odmorza dął ostry 

wiatr, ludzie grzebaliw piasku głębokie dołki, usypywali wały ochronne,spozaktórych 
widaćbyło tylko ich fruwające na wietrze włosy, ale on nie korzystał z tych przykładów, 
siedział marznąc, nieruchomy i zapatrzony przed siebie, w piasek czyw morze, sam zapewne 
nie wiedział, co ma przed oczyma. 

 

Zatrzymała się onieśmielona ipo raz pierwszy nie mogła znaleźćŜadnego słowana 

rozpoczęcie rozmowy. 
Dopiero kiedypowiał ostrzejszyjeszcze niŜ dotądwiatr,zrywając Niemcom z sąsiedniego dołka 
słomiane kapelusze, uklękła napiasku i powiedziała cicho: 
 

Zaziębisię pan. 

Trzeba siępołoŜyć albo iść stąd. 
 

Drgnął zaskoczony. 

 

- Ach, nie powiedziałnie jest mi zimno. 

Przypominałjej Eryka, kiedy dzwoniąc zębami wracałze ślizgawki z kurtkąprzewieszonąprzez 
ramię. 
Powiedziała muto, a czas uciekał bezlitośnie i Joachim stałjuŜzapewne na schodach przed 
pocztą i zapomniawszydomknąć ust ze zdziwienia nie mógł sobie wyobrazić, cosię stało zjego 
samochodem. 
 

Kto to jestEryk? 

zapytał. 
 

Mój młodszy brat. 

TeŜmu nigdynie jestzimno,a potemzasmarkuje dwatuziny chustek. 
 

Nie zabrałem ze sobą nawet'pół tuzina. 

Niemogęwięc mieć kataru uśmiechnął się, ale trwało to bardzokrótko. 
 

Ś

liczną zaczęłam rozmowępomyślała Maritiew popłochu. 

Katari zasmarkane chustki! 
To dlatego ŜemiaławciąŜ do czynienia z 'tymi smarkaczami, Bibi i Erykiem. 
Była wściekła na siebie, ale nie mogłaz tegowybrnąć. 
Joachim, zadyszany i [przestraszony, pędził juŜpewnie z pocztydobungalowu. 
 

Jeśli zacznie się panu katar powiedziała będzie panmusiał przeznaczyć na zakup 

chustek część 

 
swoich dewiz. 
O BoŜe! 
zawołała nagle. 
Nie chcę,Ŝeby pan tu siedział! 
Mięchcę! 
Zabieram panado Warny,do Bałczyku, gdziekolwiek. 
PrzecieŜnie moŜe pan tutkwić na tym zimnie. 
I w dodatkunic pan jeszcze niewidział. 
Nica nic. 
Sam mi pan o tym mówił. 
Po co wobec tegopan tu przyjechał? 
Nie szkoda panu kaŜdegodnia? 
 

OczywiścieŜe tak odpowiedział nagle. 

 

ś

e.. 

co? 
 

ś

e szkoda. 

 

Zdaje pan sobie jednak z tego sprawę. 

Więc niechpan tu nie siedzi. 
Mam woź. 
Za piętnaścieminut jesteśmy wWarnie. 
 

Potrząsnął powoli głową. 

 

A czy chodzi tylko o pokonanie przestrzeni? 

WciąŜ klęczała przed nim na piasku, starając się zajrzeć mu w oczy, zrozumieć coś z tego, co 
mówił. 
Zaczynała ogarniać ją rozpacz. 
Joachim dobieg! 
do bungalowui łapiąc z trudem powietrze, opowiadał, jakporwała muwoź. 
Nawet Missis nie będzie miaładość poczucia humoru, Ŝeby nie wyjawiając tegona głos uznać 
toza świetny dowcip. 
 

Za piętnaście minut moŜemy być w Warnie! 

powtórzyła. 
Proszę! 
Bardzo pana proszę,niech pan mizrobi tę przyjemność. 
 

Dotknąłna chwilę palcami jej brody. 

 

Ale przecieŜ miała to być przyjemność dla mnie. 

Zaczerwieniłasię, przyłapana. 
W bungalowie kończono 
 

pośpiesznie oględziny lokalu, Max zapewne wiedział juŜ, 

 

gdzie najpierw naleŜyjej szukać. 

 

Ale dla mnie teŜ szepnęła. 

Jeśli dla pana,toi dla mnie. 
MoŜe pan to zrozumieć? 
 

Mogępowiedział zupełniecicho. 

 

No więc niech pan wstaje! 

Mamy bardzo małoczasu. 
 

Jak to zerknął na zegarek do drugiej. 

 

Do drugiej. 

powtórzyła, zwilŜając końcem języka zaschłe wargi. 
Oczywiście Ŝe do drugiej, alewłaśnieszkoda kaŜdej minuty. 

Targ w Warnie. 
Czywiepan, co tojest targw Warnie? 
 

Podniósł się wreszcie, wciągnął spodnie i pulower,wytrzepal ręcznik z piasku i 

przerzucił go przez ramię. 
 

Prędzej! 

szeptała. 
Prędzej! 
Wychodzili juŜ^ '' pewnie wszyscy z bungalowu, a Eryts i Bibi biegliw stromi nę plaŜy, od  
dwóch miesięcy specjalizowali się w szukaniu jej pośródinnych plaŜowiczów. 
Prędzej! 
powtórzyła^ ^ AŜ taki pośpiechnie jest chyba konieczny podniósł z 
piasku swoje sandały i trzymając je w ręku po^ ^. 
biegłjednak za niąz uczuciem zgorszonego obserwowania samego siebie, choć moŜe 
powinienbył ograniczyć 
 

się do obserwowania siebie co najwyŜej ze zdziwieniem. 

,, Niemiał pojęcia,dlaczego dziewczynakluczy, wybierającdrogę przez pawilon prysznicowy i 
korytarz wiodącydo solarium, biegł za nią, zapatrzony w jej róŜowe pięty,migające mu przed 
oczyma. 
Przed wejściem na deptakzatrzymała się na chwilę, rozejrzałasię uwaŜnie w lewoi w prawo,co 
było chyba nawykiem mieszkanki ruchli' wego miasta o tej porze autostradą wzdłuŜ 
deptakunie jeździło zbyt wiele samochodów. 
Przeskoczyli ją szyb-ko i po kilkudziesięciu metrach byli juŜ przy samo- chodzie,obok 
którego stała teraz cięŜarówka zapełnionaskrzynkami z jogurtem. 
Wyładowywałyją dziewczętaw białych fartuchach. 
^ MoŜe się napijemy? 
zaproponował. 
 

Nie, nie Maritie siedziała juŜ w wozie. 

Zrobi:. 
my to w Warnie. 
 

I tegonie rozumiał, ale "wpakował się obok niej do wo"" zu, wrzucając torbę i ręcznik 

na tylnesiedzenie. 
Wyjechała z podwórza, ostro minęła nadbrzeŜną autostradę,skręcając od razukutej, która 
grzbietem wzgórza wiodłaku Warnie. 
Dopiero kiedy pozostawili za sobą Złote Piaski, zwolniła i uśmiechnęła się do niego. 
 

MoŜe pan mniepoczęstować papierosem? 

 

Mam tylko słońca! 

 

Uwielbiamsłońca! 

 

Podał jej papierosa, a potem ogień, przyglądającsię 

 

': z bliska jej twarzy, a raczej rąbkowi profilu, widocznemu spod rozpuszczonych 

włosów. 
Miała tegodniana sobiebłękitne marynarskie ubranko z kwadratowymkołnierzem, obszytym 
białą tasiemką, i wyglądała jak uczennica, paląca w tajemnicy przed rodzicami papierosy, 
aleczyniąca to z nonszalancją, bo patrzyły na nią koleŜanki. 
.Powiedział jej to, a ona potwierdziła, Ŝetak byio, tak się 
 

, 8 WCKMUIleslenlą. 

,,,. 

 
zaczęło. 
Matka zresztą nie miała nic przeciwko temu, Ŝebyzaczęła palić, tylko Max jej zabraniał, Ŝe 
niezdrowo, Ŝepłuca jeszcze nie rozwinięte takie tam bzdury. 
 

Kto to jest Max? 

zapytał. 
 

MąŜ mojej matki. 

Drugi mąŜmojej matki. 
Wyszłaza mąŜ za cudzoziemca. 
Potrząsnęłagłową, jej włosydotknęły jego 'twarzy. 
Nie chcę o nim mówić! 
Umilkła nadługą chwilę, zupełnie pochłonięta prowadzeniem wozu, ale nagle gdy nie mieli 
przed sobą Ŝadnegosamochodu odwróciła się izajrzała muw oczy. 
Jestem taka szczęśliwa! 
powiedziała cicho. 
 

Po co aŜ tak? 

szepnął. 
Po co aŜ tak? 
 

Trzeba tak! 

Dlaczego mam nie powiedzieć prawdy. 
Pan na wszystko ma jakieś reguły, jakieś przepisy. 
Daleko . 
pan z nimi zaszedł? 
Jestpan zadowolony ze swegoŜycia? 
 

Za późnospostrzegła, Ŝe jeśli nawet zaczęła juŜ o tymmówić, mogła przynajmniej nie 

skończyć. 
Wsamochodziezaległacisza. 
Mógł ją przerwać tylko jej płacz albo krzyk,naktóry miała ochotę, albo uderzenie wozem w 
najbliŜszedrzewo, co takŜe mogło się zdarzyć. 
MoŜepomyślał o tymwidząc wyraz jej twarzy, bo jednak odezwał się,a dlaniej zabrzmiało 
tojak ułaskawienie: 
 

PrzecieŜ pani wie, Ŝe nie wszystkozaleŜne jest odczłowieka. 

 

Wiem, przepraszam. 

 

DuŜo zaleŜy od człowieka,ale nie wszystko. 

Niewszystko! 
Choćby człowiek walił łbem ościanę, choćbysobie Ŝyły wypruł,choćby. 
urwałzdziwionybólem,jakim'była myśl o Annie, nie opuszczająca go nawet tu,kiedy właśnie 
starał się, kiedy prawie miał nadzieję, Ŝezmylił pogoń za sobą samym, Ŝe wyrwał od Ŝycia 
kilkalepszych godzin. 
 

Przepraszam powtórzyła jeszczeraz. 

 

To ja -przepraszam powiedział, rozpinając podbrodą guziki kołnierza. 

- Przypomniało mi się, Ŝe mamjeszcze coś załatwić przed drugą, będziemymusieli wrócić 
wcześniej. 
 

Dobrze zgodziła się potulnie, ale juŜ nie odwróciła kuniemu twarzy, nie chciała, Ŝeby 

widział jejoczy. 
Dobrzepowtórzyła, wiedziała juŜ, co zrobi, 
 

114 

 

juŜ była tego pewna. 

Przedtem nieprzeszłoby jej toprzez myśl, ale teraz nawet musiała do tego. 
doprowadzić, ,po prostunie mogła zachowaćsię inaczej. 

Botamta kobietasiedziała teraz u fryzjera albo u manikiurzystki,moŜe opalała się na balkonie 
wmiejscu osłoniętym od wiatru, a onnie przestawał o niej myśleć, był,wciąŜ przy niej, na 
sekundę nie mogła go jej odebrać. 
Dobrze! 
powtórzyła jeszcze raz. 
Będzie pan przeddrugą, mamy jeszcze i takmnóstwoczasu przed sobą,dopiero dochodzi 
dziesiąta. 
 

W Warnie zajechała najpierw na iplacprzed katedrą,ale rozmyśliła się, zanim 

zaparkowała tam wóz. 
Joachimsam by tego nie wymyślił, ale jest z nim Max,i Mas odrazu wpadnie na to, Ŝe trzeba 
jej szukać w Warnie. 
Gdzie? 
Oczywiście na deptaku, który rozpoczynał sięprzed katedrą,gdzie spotykalisiękilka razy 
dziennie nie tylkoWarneńczycy, ale i mieszkańcy Oslo, Sztokholmu, Hamburga, Warszawy 
iPragi,widujący się najwyŜejraznarok na ulicach swoich miast. 
 

Skręciła więcw jakąś boczną ulicę i od razu wjechałana podwórzepierwszego domu, 

który miał otwartą bramę. 
Gospodyni stojącej na progu wcisnęła w rękę dolara. 
Kiedy patrzył na to zdumiony, wyjaśniła mu,Ŝeparkowanie wozów na ulicachzwiązane jest tu 
zawszez duŜym ryzykiem. 
 

Mogą coś odkręcić powiedziała, i juŜ szła przodem, niedając mu moŜliwości dalszych 

pytań. 
 

Nie miał zresztą nanie ochoty. 

Poraz drugi usiłowałzdobyć coś dla siebie w ciągu tego dnia. 
Niebowypogodziło się, chmury przysiadły na horyzoncie,ostre 
słońcenadawałoniepowtarzalny kolorytmałej uliczce, wiodącej dowielkiego portu, ale 
przypominającej wieś, nagrzaną południowym ciepłem wieś, gdzie gliniane przyzbypękają od 
letniego upału. 
Z murowanych ogrodzeńwszystkich domów zwisały winogrona, zielone i czarne, omszałe, 
nie tknięte jeszcze ludzkądłonią. 
Na rabatach,napołudniowych ścianach, wzdłuŜ kamiennych ścieŜek ischodów kwitły róŜe, 
białe i czerwone, róŜowe i Ŝółte, nasycające powietrze słodką, duszną wonią dojrzewającej 
tunajpiękniej na świeciejesieni. 
Z otwartych okien zawiewało wschodnią woniączosnku, oleju, papryki i dymu,w którym 
wędzonoryby i mięso. 
Wciągał w nozdrzate 
 

111. 

 
wonie przedziwne i obce, wzniósł twarz ku słońcu, którew osłonie wąskiego wąwozu uliczki 
praŜyło tu ostro, jakw lipcu i zamknął w swojej dłoni dłoń dziewczyny,kiedy tylko zrównał 
się z nią na chodniku. 
Nie odezwałasięani słowem, westchnęłatylko, jej pakę splotły sięz jego palcami,wnętrza dłoni 
przywarły dosiebie, jakbysię nigdynie miałyrozstać. 
 

Najpierw napili sięwody z sokiem róŜanym u ulicznego sprzedawcy, kilka metrów 

dalej kupili torebkęfistaszków, w łupinach ibez soli,którą doprawiano je"zwykle"' 
przedzamknięciem w puszkach. 
W pierwszymnapotkanym kiosku spróbowalinugatu. 
Nie miał najlepszego smaku, ale jedli razem jeden kawałek, gryząc gozdwóch stron, więc 
przynajmniej Maritie wydawał sięcudowny. 
Cudowny? 
powtarzała wylizując z serwetkiresztę miodowej masy. 
Wgłębi za katedrą i skwerem ciągnął siębazar. 
 

Terazpanzobaczy! 

powiedziała Maritie. 
Będzie pan chciał wszystkokupić i wszystko zjeść. 
 

Roześmieli się obydwoje, kiedy uderzył się dłonią poswoim płaskim brzuchu. 

 

Portfel mam taki sam powiedział. 

 

Ale zaczął się pan śmiać, to znaczy tyle. 

jakby panmiał sto tysięcydolarów. 
 

Nie mogę sobie tego nawet wyobrazić. 

 

Niemusi ipan. 

Ja takŜe nie 'muszę. 
Tymi sprawamizajmują się notariusze i plenipotenci. 
 

Pokręcił głową, nie mogączrozumieć, o czym mówiła,ale niechciało mu się tego 

dociekać. 
Od bazaru ciągnęłaoszałamiająca woń owocowo-warzywna, jesienny zapachogromnego 
ogrodu,w którym nigdy nie był, ale którymoŜe czasem mu się śnił, bojednak było coś 
znajomegow tym,niezwykłym bukiecie, jaki podsunięto mu podnos. 
Stragany uginały się 'pod stertami pomidorów, jabłekigruszek, brzoskwiń i pigw, pod 
skrzynkamiwinogron. 
Na ziemi leŜały ogromne dynie i arbuzy, bakłaŜany, kabaczki i ogórki, złote górycebuli, 
zielone i czerwone papryki. 
Małe owoce papryki specjalnie ostrego gatunkuwisiały w wieńcach, jakczosnek, 'który zdobił 
naroŜnikiwszystkich straganów. 
 

Starekobiety sprzedawały zioła, św^eŜe/ lub suszone,splecione łodygami lub w 

słoikach. 
Prawie kaŜda trzy118 
 

mała papierosa w kąciku wyschniętych ust, uśmiechałysię przymruŜeniem oczu, 

dobrotliwie kiwając głowami. 
 

Jedna z nich skinieniemręki przywołała Maritie. 

Wzięłajej dłoń i nasypała na nią szczyptę aromatycznychziół. 
Kazała -powąchaćjej, a potemjemu. 
Mocno powąchać, raz i drugi. 
Kiedyto zrobili, wzięła pasemkowłosów dziewczyny, w jej twardych, 
ciemnychpalcachwydało się przedziwnie delikatne i jasne, i oplotła nimszyję Filipa. 
Zaczerwienił się, ale aby nie przydawać tejscenieznaczenia, któreczytał w oczach zielarki, 
roześmiał się, a ona, stara, i duŜo wiedząca, i pamiętającawiele twarzy i wiele losów ludzkich, 

przekrzywiwszy nabok głowę, patrzyła aŜ z nie licującym z jej pomarszczoną twarzą 
zadumanym zachwytem, jak się śmieje tenmłody i obcy. 
 

To jakieś czary szepnęłaMaritie, gdy pozwoliłaim odejść. 

Chciała wcisnąćwrękę zielarki pieniądze, alestarakobieta nie zgodziła sięna to. 
Mówiła coś szybkoi prawię gniewnie, papieros w jej ustach wędrował z kącikado kącika, 
wreszcie wypluła gopod nogi. 
 

Na koniec nakrzyczała Tianas powiedział Filipnie wiadomodlaczego z ulgą. 

 

Na samym skraju bazaruw drewnianej budce sprzedawano smaŜone w olejuryby. 

Tu musieli ustawić sięw ogonku, Ŝeby kupić dwie garście zawiniętych w gazetę małych 
szprotek, obsypanych wysmaŜoną na złotobułeczką. 
 

Nie będziemy chytoa tego jedli powiedział z waha-niem, choć przy stołach, 

ustawionych obok nawolnympowietrzu, wiele osób poŜywiało się właśnie tym przedziwnym 
specjałem. 
 

Dlaczego? 

zdziwiła się Maritie. 
Ja będę jadła. 
Chciałaspróbować wszystkiego. 
Wszystkiego! 
Nawet rybki, które sprzedawczyni brała wprost dłonią ipakowała 'je w sporządzoną przez 
siebie torebkę z gazety,nie odbierały ^jej apetytu. 
Rozsuwając barkamiludzi, dopchała się do stołu, rozłoŜyła swoją porcję. 
Zerkając, jakrobią to inni, chwyciła za ogon pierwszą rybkę i uniosłają wysoko nad ustami, 
 

Pyszna! 

powiedziała. 
 

Nawet po nugacie? 

 

117. 

 
Mnie to nie przeszkadza. 
Matka mdleje, kiedy jemŚledzie z ciastkami. 
 

Spróbował takŜe, głównie dlatego Ŝe jak mu sięzdawało wszyscy patrzyli na niego z 

wyczekiwaniem. 
Nie tylkoMaritie, ale i Bułgarzystojący przy stole, niemógł sprawić im zawodu. 
Przyrządzony w ten sposóbdrobiazg rybiokazał się rzeczywiście smaczny, więc 
juŜbezprzymusu towarzyszył Maritie w spoŜywaniu kupionej przez nią porcji. 
 

Stojący . 

po drugiej stronie stołu Bułgar wyciągnął kunim chleb zrozumieli, Ŝe powinni ułamać po 
kawałkudla siebie, jak czynili to wszyscy. 
Przyjęli poczęstunek,a ciemnowłosy męŜczyzna przechyliwszy głowę przymruŜonymi z 
zachwytu oczyma,jak przed chwilą stara zielarka na Filiipa, patrzył na jasną urodę Maritie, 
tak niezwykłą pod południowym niebem. 
 

Podobamysię im powiedziała, nie speszona tąobserwacją. 

 

Jak oni namdodał Filip. 

KaŜda inność budzipodziw. 
 

Zwiedzali potem miasto, oglądali sklepy, około południa zasiedli na dębowej ławiew 

słodkarnicy, gdziepodawano słynne pasti, ciastka z kremem i orzechami, z daleka woniejące 
rumem. 
Maritie mruczała ze szczf-sciawylizującdo szczętu kremz glinianegotalerzyka. 
 

Popijając kawę, przyglądał się temu z sennym jakimśuspokojeniem i nic mógł 

zrozumieć, dlaczego nagle zniknął z jej twarzy "wyraz dziecinnegoprawie 
zadowolenia,dlaczego stała się znów napięta i czujna. 
 

Za szybą,deptakiem głównejulicy, płynęła kolorowafala ludzka siedzieli w głębi 

cukierni, w chłodnymmrofcu podścianą, alei stąd było widać tę letnią kolorową ciŜbę w 
ostrym blasku południa. 
Chciałby tu jeszcze zostać, dębowa ławawydała mu sięcudownymmiejscem odpoczynku i 
niemyślenia o niczym, ale ona zerwała się nagle zławy rachunek zapłacili uprzednioprzy 
ladzie natychmiastgotowa do wyjścia, pełna podniecenia i pośpiechu. 
 

Nie wiedząc,Ŝe trzeba się śpieszyć," Ŝe dwaj męŜczyźni,których zobaczyła przez okno, 

a którzy naszczęście niezobaczyli jej, poszliw dół deptaku, ale magli za chwilęzawrócić 
podąŜył za nią, znowu z bezmyślną lagod11 
 

e 

 

nośclą . 

poddany jej woli. 
Zaciągnęłago do samochodui po chw4ikluczylijuŜ bocznymi uliczkami w pośpiechu. 
opuszczając Warnę. 
 

Tu nie ma nic ciekawego mruczała Maritie, zapomniawszyó swoich zachwytach 

sprzed chwili. 
Dwieulice nakrzyŜ. 
 

Słusznie potwierdził zprzymkniętymi oczyma; 

 

z ulgą przyjmował to, Ŝe decydowała za niego, Ŝe nic odniego niezaleŜało poza 

poddaniem się jej woli. 
Nie zapytał teŜ,dlaczego nie skręciłana nadmorską autostradę,prowadzącądo Złotych 
Piasków,leczskierowałasię nadrogę wiodącą grzbietem wzgórza 
okalającegoZatokęWarneńską, drogę mniej wygodną i dłuŜszą. 
Alesamochódniósł miękko na znakomitych teleskopach i było muwszystko jedno, jaką drogą 
jadą, kaŜda była dobra. 
 

To świetny wóz powiedział, Ŝeby obronić sięprzed sennością, 

 

Tak! 

potwierdziła. 
Znakomity! 
' A jaki pan masamochód? 
 

Ja? śadnego. 

 

Dlaczego? 

Nie chce pan mieć? 
 

Chcę. 

Nawet powinienem umilkł nachwilę. 
Ale będę musiał jeszcze trochę z tym poczekać. 
 

Niemamy mercedesa ciągnęła choć sto razymówiłammatce, Ŝe by się nam przydał. 

Matka ma "wciąŜcitroeny. 
A on volvo. 
 

Kto? 

 

Max. 

Mówiłam panu przecieŜ, mój ojczym. 
Zeszłegorokudostałam taunusa, ale za osiemnaście dni i. 
zerknęła na zegarek dwadzieścia jeden godzin kupię sobie, co zechcę. 
 

CóŜ to za termin? 

 

O, to bardzo waŜny termin. 

Bardzo waŜny! 
I nietylko dla mnie. 
 

Dla kogo jeszcze? 

 

Dlakilkuinnych ludzi, którzy o tym jeszcze niewiedzą. 

Chciała powiedzieć coś . 
ponadto, ale zaniechała tego zamiaru. 
Na krótką chwilę tylkodotknęłaczubkami palców jego ręki, leŜącej na kolanie, pogładziłają 
leciutko. 
 

Jechali wśród jaskrawo nasłonecznionychwzgórz,pokrytych winoroślą. 

Zatokaw dolewydawała się niereal119. 

 
nie niebieska, pod ogromnym, rozległym gdy patrzyłosię z tego miejsca niebem. 
 

Czy pamięta pan jeszcze, Ŝewczoraj mnie pan pocałował? 

spytała cicho. 
 

Milczał. 

Mimo pracy motoru i tarcia opon o asfalt wydawało się, Ŝe w powietrzupanowała ogromna, 
zasłuchana w siebie cisza. 
 

Pamięta pan? 

zapytała jeszczeraz. 
 

Czy zrobiłbym to, Ŝeby o tym natychmiastzapomnieć? 

 

Przez całą noc byłam taka szczęśliwa! 

 

Sza! 

powiedział. 
Sza! 
 

Dlaczego? 

Znowu mi pan zabrania. 
Byłamszczęśliwa, jak jeszcze nigdy. 
Nie wiedziałam, Ŝe to takie proste. 
 

To wcale nie jest proste. 

 

Proste! 

krzyknęła. 
Zupełnie proste. 
Spotykasię dwoje ludzi, którzy mogą sobie sprawić wiele satysfakcji. 
 

Do tego miejsca proste. 

 

A potem? 

 

Potem nic. 

Nie maw ogóle Ŝadnego potem. 
 

I nie szkoda tego, Ŝeci ludziesię spotkali? 

 

Szkoda, oczywiście. 

 

Dopiero po długiej chwili spostrzegł, Ŝe płakała. 

Prowadziła wóz pochylonado przodu, łzy padały jejna ręcei na rękawy niebieskiego ubranka, 
które podobało siętak wszystkim przechodniom na ulicach Warny. 
Objął jąramieniem, poprosił, Ŝeby zatrzymała samochód. 
Zjechałana brzeg drogi, zahamowała. 
Zerknął nazegarek dochodziło wpół do pierwszej. 
 

I po cote łzy? 

powiedział, 
 

Niech pan nie mówido mnie jakdo dziecka. 

 

Jesteś dzieckiem trzymałją w ramionach, kołysał, zbierałwargami łzy spływające po 

jej policzkach, nakrótką chwilę, na bardzo krótką chwilę zatrzymał ustana jej ustach. 
MoŜe miała rację? 
MoŜeto naprawdę byłozupełnie proste? 
 

Filip! 

powiedziała. 
Filip! 
PrzecieŜ po razdruginie spotkam kogoś takiego jakpan. 
 

Spotkaszkogoś lepszego i powiesz mu to samo comnie z jeszcze większąsatysfakcją. 

 

Nie! 

 

Na pewno tak. 

Jestem oto spokojny. 

 

Pan? 

 

, Tak,ja. 

Wprzeciwnym razie musiałbym bronić cidostępu do siebie. 
 

I tak pan to robi. 

 

JuŜ nie. 

Chcę, Ŝebyś się przekonała,Ŝe nie jestemwarttylu zachodów. 
ś

ebyśsię przekonała z bliska. 

Pragniemy tylko ludzii rzeczy nieosiągalnych. 
 

Nie! 

krzyknęła znowu. 
Nie! 
Niczego mipannie wyperswaduje. 
 

Małe uparte źrebię! 

 

Co pan powiedział? 

 

Ź

rebiątko! 

nie chciał tego, ale zabrzmiało to jednak jak pieszczota. 
 

Podniosła czujne oczy. 

JuŜ nie płakała, przyglądałamu się ze zdumionąuwagą, jej oddech, 
przyśpieszonypłaczem,uspokajał się powoli. 
 

Mógłby pan mnie jednak pokochać? 

zapytałacicho. 
 

AleŜ tak. 

Takiusłyszał swój głos, wymawiającytesłowa, cofnął ramię, które ją obejmowało i odsunąłsię 
na brzegsiedzenia. 
Jedziemy! 
powiedział. 
Rozejrzał się po okolicy. 
Przed nimi nawprost bieliły sięw czystym promiennym powietrzu południa 
stromeskałypiaskowca. 
Gdzie właściwie jesteśmy? 
 

Jesteśmy o jakieś osiem kilometrów od Bałczyku. 

 

Gdzie? 

przestraszył się. 
 

Od Bałczyku. 

Tam w dole zostały za nami ZłotePiaski. 
 

Musimy natychmiastwracać! 

 

Ale najpierw pokaŜę panu Bałczyh. 

I wrócimykrótszą drogą, nad morzem. 
 

Nie zdąŜymy na drugą. 

 

Na . 

pewno zdąŜymy. 
Z Bałczyku do Złotych Piasków jest trzydzieści kilometrów. 
Co to znaczy dla mercedesa? 
A drogi mająświetne. 
 

Nie mogę się spóźnić. 

 

Niespóźni się pan! 

ruszyła od razu na drugimbiegu. 
Droga była na szczęście pustawa, skończyła siępora rannych dostaw do Warny, mijali tylko 
od czasudo czasu jakiś autobus wycieczkowy,jadący lub wracający z Bałczyku. 
Białeskałyprzed nimi stawały sirs. 

 
coraz bliŜsze, widać było juŜ domy, przyczepione do zbocza, ich jaskrawe dachy z czerwonej 
dachówki, 
 

Musipan to zobaczyćpowiedziała prawie ostro. 

Znowu myślał o tamtej, przez cały czasmyślał o tamtej; 
 

co powinna, comogła zrobić, Ŝeby przestał o niej myśleć? 

Poprosiła go znowuo papierosa ido Balczykudojechali w milczeniu. 
 

Małe miasteczko na tle prawie prostopadłej białej ściany miało niezwykłyurok, ale 

Maritie nie zwalniając minęła trójkątny ryneczek, gdzie zatrzymywały się autobusy, i skręciła 
w lewo na autostradę, przy której drogowskazy głosiły w języku najliczniejszych tu widać 
turystów bliskość obiektu pod nazwą "Marienschloss". 
 

Po przejechaniuokoło dwóch kilometrów znówskręciliw lewo, ale ta droga była juŜ 

krótka, zamykała ją drewniana bariera, przed którą musieli zatrzymać wóz. 
Byłto jakby mały wąwóz o zboczach pokrytych cudownąroślinnością; jednakowej wielkości 
tabliczkina białychpatykach informowały o nazwie i . 
pochodzeniu kaŜdegokaktusa i krzewu. 
 

W małym domku przy barierze uchyliło się okienko. 

Maritiezamknęła wóz i podąŜyła za Filipem, który kupował juŜ bilety wstępu, kolorowy 
folder i małyznaczekz odciśniętą w metalusylwetką letniego pałacyku rumuńskiej królowej. 
 
 

Na pamiątkę powiedział, wpinając znaczekw marynarski kołnierz Maritie. 

 

Napamiątkę. 

czego? 
 

Tego, Ŝe byliśmy tu razem. 

 

Podniosłarękę, dotknęła znaczka, przez chwilę walczyłaz chęcią odpięcia i oddania 

mugo. 
Ale nie zrobiłatego. 
Powiedziała tylko: 
 

Nie znoszę pamiątek. 

Albo zachowuję ludzi na własność, albo nie chcę pamiętać, Ŝe istnieli. 
Chyba ze. 
 

...Ŝe-co? 

 

Chyba Ŝe umarli. 

Jak ojciec. 
 

Poszła przodem, a on podąŜył za nią, znowu patrzącna jej róŜowe pięty, widoczne 

wpłytkich sandałach. 
 

Głowędaję zatrzymała się po chwiliŜe natronie królowejsiedzi jakaś gruba baba. 

 

Na jakim tronie? 

zapytał, wyrwany ze swoichmyśli. 
 

ia 

 

Zaraz panto zobaczy. 

Na tarasie przed pałacykiemstoi marmurowy tron, w którym siadywała królowa, patrząc na 
morze. 
Byłam tu juŜ kilkanaście razy izawszezastawałamnatym tronie jakąś grubą Niemkę, 
pozującądo fotografii. 
Denerwowało to nawet Maxa. 
Głowę daję,Ŝe i dziśjuŜ jakaśtam siedzi. 
 

Pobiegła przodemstromą ścieŜką wiodącą w dół i byłanaprawdę zwinnym, lekkim 

Ŝ

rebacŜkiem, przyciągającymoczy. 

 

Odwróciłwzrok, Ŝeby właśnie tego nie widzieć, Ŝebynie widzieć jej biegnącej. 

Było wielkim,bolesnym nonsensemobwiniać całyświat o nieszczęścieAnny, aleprzecieŜ 
trzeba było obwiniać cały świat o nieszczęście Anny, a więc takŜe i tę małą, śliczną, 
beztrosko biegnącą ścieŜą, wolną od wiedzy i pamięcio dniach, w których nie uczestniczyłai 
tę, niemłodą juŜ i otyłą, którasiedziałana tronie rumuńskiej królowej, zapewne pamiętającą, 
ale nie chcąca pamiętać, zapatrzona kokieteryjnie w obiektyw aparatu. 
 

Nie mówiłam panu? 

zawołała Maritie, zatrzymując się na pierwszym stopniu schodów wiodących na"taras. 
 

Kobieta siedząca natronie zwróciła ku niej głowę. 

Podcienką tkaniną bluzkiuwidoczniły się fałdy tłuszczu podjej biustem. 
 

Elke! 

wykrzyknął męŜczyzna w krótkich skórzanych spodniach. 
O Du lieberGott! 
Nie ruszaj się,Elke! 
 

Mówiłam panu powtórzyła Maritie. 

To właściwieprofanacja pamięci zmarłej. 
KaŜdy, kto chce,, moŜezająć jejmiejsce. 
 

To demokracja powiedział Filip. 

Chciał zaŜartować, ale ona przyjęła to powaŜnie. 
 

Tak, ma pan rację. 

To istota demokracji. 
Patrzyłana niego przezchwilę, ja'hby wydawał jej się jeszczebardziej obcy, niŜ był dotądnie 
miał nawetswojegokróla,nie wiedział,co to znaczy budzićsię co dniaranoze spokojem, 
poniewaŜ największetroskiodbiera swoim' obywatelom i bierze na siebie król. 
Tak mówił Tage Thalberg i choć to moŜe była bajka, którą jej opowiadał, kiedy byłamała, 
niewszystko w tej bajce było bajką . 

 
nad spokojem ludzi, domów i pieniędzy w solidnych,mocnych sejfach czuwał mądry, dobry 
król. 
 

Musimy juŜ jechać poprosił, dotykając palcamijej łokcia. 

 

Zaraz powiedziałapowoli. 

Zaraz pojedziemy. 
Czy przynajmniej widzi pan, jak tu pięknie? 
 

Widzę odrzekł po chwili. 

 

Biały pałacyk królowej Marii, zbudowany dla niej,gdyuroczy ten zakątek naleŜał do 

Humunii, wznosił się nastromym brzegu, kamiennymi tarasami schodzącym w morze. 
Faleobmywałyostatnie stopnieschodów, poruszałygałęziami schylonych nad wodą drzew. 
Od nagrzanegostoku, z gąszczu kwiatów i 'krzewów bił mocny róŜano-migdałowyzapach. 
Ale ona była juŜ starą kobietą, kiedyofiarowano jej to miejsce. 
Poranki, pełne oślepiającegoblasku, gdy słońce wynurzało się z zatoki, południa duszne 
odskwaru, chłodzone zimnym winemi cieniem rozpiętychnad głową winorośli, wieczory, gdy 
znad morzazawiewał wonny wiatr, a jasne kule lamp płonęły wśródiiści i dojrzewających 
gron. 
I noce, kiedy pod roziskrzo- nym niebem, wśródszeleszczącej zieleni, na mchach i trawach, 
wszędzie czaiła się miłość. 
Ale onabyła juŜ starąkobietączasodbierałpołowę piękna miejscom, na które patrzyły jej oczy, 
odwracające się juŜ w inną stronę. 
 

O czym pan myśli? 

zapytała. 
Poszedł kilka kroków naprzód i zatrzymał się, Ŝebypowiedzieć: 
 

O tym,jak wiele rzeczy zdarzasię w niewłaściwymczasie. 

 

Zrobię to,zanim dojedziemy do autostrady pomyślała. 

Zatrzymam wóz, powiem, Ŝe nie pali, albo cośw tym rodzaju, pogrzebię w motorze. 
skoro sam niemasamochodu, na pewno się natym nie pozna. 
I wyruszymy na poszukiwanie mechanika. 
Nie wróci na drugą,nie wróci na drugą choćby się niebo miało zawalićnad głową! 
 

Stromymi ścieŜkami, mostkami przerzuconymi nadszemrzącą wrzawąstrumieni weszli 

w duszny od ziołowych zapachów wąwóz uliczki, gdzie zostawili samochód. 
Czekała tam teraz takŜe jasna tatra, ale dwóch męŜ- czyzn, których od razu spostrzegli,stało 
przy mercedesie,nie przy niej. 
Tylko Maritie zrozumiała sens tej sy 
 

tuacji, Filip nie domyślał sięniczego nawet wtedy, kiedytych dwóchzaczęło iść w ich 

stronę. 
 

A szli powoli, oddaleni odsiebie, choć razem, co dawato im poczucie, Ŝe 

zajmującałąjezdnię, Ŝe jeślitego nie zechcą nikt nie będzie mógł prześliznąć sięobok nich. 
Maritie przemknęło przez myśl, Ŝe juŜtogdzieś widziała, ale był to chyba jakiś film. 
westernalbojeszczejedna odmiana sycylijskiej vendetty biała odupału, wąska uliczka i idący 
nią wolno męŜczyźni, którzysą pewni, Ŝenikt ich nie minie, Ŝe nikt nie prześlizniesię obok 
nich, jeśli tego nie zechcą. 
 

Niech pan uwaŜa ' powiedziała do Filipa. 

To sąNiemcy. 
 

Kto? 

zdziwił się. 
 

Tych dwóch. 

Obydwaj Niemcy. 
 

Co tu robisz? 

zawołał Mas z tym człowiekiem? 
 

Nie zdąŜyłabyodpowiedzieć, nawet gdyby chciała. 

Joachim nie zostawił jej na to czasu. 
Trząsłsię cały, 
 

był naprawdę denerwującym szczeniakiem, którego nie 

 

moŜna było brać powaŜnie. 

 

Samochód! 

krzyczał. 
Zabrałaś mi samochód! 
Oddaj kluczyk! 
 

Oddam ci. 

W Złotych Piaskach. 
 

Zaraz! 

Natychmiast oddaj kluczyk! 
 

A .co mi zrobisz,jak nie oddam? 

Maritiewzruszyła ramionami i gdyby nie obecność Filipa, bawiłabyją nawet ta scena. 
Ale Polak najwidoczniej niemiał poczucia humoru. 
Przenosiłpytające spojrzenia z twarzymęŜczyzn na jej twarz, był zaskoczony wsposób lak 
przykry i pełen nagany, Ŝe bała się go bardziej niŜ tamtych. 
 

Co to ma znaczyć? 

zapytał. 
 

Głupstwo zająknęła się. 

PoŜyczyłam sobie samochód od tego młodego. 
A ten starszy to właśnie mójojczym. 
Obydwaj Niemcy. 
 

Nie wiedział,' dlaczego powtórzyła to jeszcze raz, niemiał zamiaru zastanawiać się nad 

tym. 
 

Muszę być o drugiej w hotelu! 

powiedział. 
A nawet nieco wcześniej! 
 

Kim jest ten człowiek? 

Max stal pośrodku, jezdnina szerokorozstawionychnogach, jego ręce odsunięte od. 

 
tułowia w jakimś lotnym ruchu zagarniały niewidocznestado, które mial nadzieję 
powstrzymać, 
 

Ten człowiek powiedziała Maritie nie powinien cię obchodzić. 

Nica nic. 
 

A jednak obchodzi mnie. 

Skąd go znasz? 
I dlaczegoz nim uciekłaś? 
 

Co to znaczy: uciekłaś? 

Masz bujną wyobraźnię. 
Powinieneś pisać ksiąŜki. 
Na szczęście zwracał się doniej po szwedzku i tak mu odpowiadała, tylko wymianazdań z 
Joachimem była zrozumiała dla Polaka i musiałasię z tym liczyć. 
 

Oddaj mi kluczyk! 

powtarzał wciąŜ prawie płaczliwym tonem. 
 

Oddam ci. 

JuŜ ci powiedziałam, Ŝeoddam ci w Złotych Piaskach. 
A teraz proszę nas przepuścić, bosię śpieszymy. 
 

Wsiadajdo tatry! 

krzyknąłMax. 
 

Pojadę mercedesem. 

 

Wsiadaj do tatry? 

Natychmiast! 
Jeśli nie chcesz, Ŝebym cię tam wsadził siłą. 
 

Nie zrobisz tego. 

 

Zrobię! 

 

Nie rozumiałsłów, ale jednakzaczynał siędomyślaćich znaczenia. 

I stała się nagle rzecz najpiękniejsza, poktórej dla Maritie mógłby nastąpić koniec świata 
poczuła na ramieniu jegodłoń i usłyszała "spokojnygłos,kiedy powiedział po angielsku: 
 

Maritiejestze mną. 

I wrócimy razem do ZłotychPiasków. 
 

Maxowi na chwilęodebrało głos, oddychał szybko, widaćbyło pracę mięśni pod jego 

pomarańczowąkoszulką. 
 

Oddajkluczyk! 

powtarzał wciąŜ Joachim. 
 

Oddaj mu go powiedział Filip. 

 

Wyszarpnęła natychmiast kluczyk z 'kieszeni spodni, alenie włoŜyła go w wyciągniętą 

dłoń Joachima. 
Cofnęłasięo krok i zatoczyła szeroki łuk ręką; rzuciła godalekonazbocze między kaktusy i 
krzaki. 
 

Masz! 

Drap się tam i szukaj! 
 

Wsiadaj do tatry! 

krzyknął znowu Max. 
Uznałza stosowne zignorować odezwanie się towarzysza Maritie. 
W dalszym ciągu mówił po szwedzku, i tylkodo niej,jakby stali tu tylko we dwojew cięŜkim 
upale, za 
 

stygłym między duŜymiścianami wąwozu. 

Po jednejz nich drapał się juŜ Joachim, raniąc sobie ręce i twarzo ostrekolce kaktusów. 
Widok był zabawny i Maritiezapomniała na chwilę o wszystkiminnym. 

 

Obydwaj jesteścieśmieszni powiedziała do Maxa. 

 Wsiadaj do tatry! 
 

Ś

mieszni nawet wtedy, kiedy trzeba sięwasbać. 

 

Natychmiast wsiadaj do wozu! 

 

Max ostatnimwysiłkiem panował nad sobą. 

Chciał byćdobrze wychowany, za wszelką cenę chciał być dobrzewychowany, ale wiedział, 
Ŝ

e zarazsię to skończy, Ŝe niewytrwadłuŜej w tym postanowieniu. 

Czuł, jak napinająmu się mięśnie, a w uszach zaczyna szumieć nagły przypływkrwi, 
oznaczający zawsze. 
 

Idziemy! 

powiedział Filip. 
Znowu połoŜył dłońnajej ramieniu i popchnął ją le'kko do przodu. 
Mamybardzo mało czasu. 
 

Max zakołysał sięnieznacznie i takŜe posunąłsięo kroknaprzód. 

Patrzył teraz nie na Maritie,ale w oczy męŜczyzny, z którym była. 
Wiatr ustał zupełnie, słońce przypiekało ostro, nad kwitnącym biało krzewem na stokuzbocza 
unosiło się brzęczenie pszczół. 
Oczy męŜczyzny,w które patrzył, zwęziły się i zobaczył w nichswojewłasne spojrzenie, 
zdecydowane na wszystko, nierozumnei nierozwaŜne w podraŜnionej męskiej ambicji. 
Poczułból w napiętych mięśniach, jak pozbytdługo trwającymtreningu, postąpił jeszczekrok 
naprzód, teraz gdybywyciągnął ramię. 
 

Max! 

krzyknęła Maritie, Iumilkła; zrozumiała, Ŝemiędzy tymi dwoma nie ma juŜ w tej chwili dla 
niej miejsca,Ŝe przestała istnieć postawiwszyich przeciwkosobie. 
' 
 

MęŜczyźni dotykali się juŜ prawie piersią,musieli czućwłasne oddechy. 

Polak był nieco niŜszy, szczuplejszy ale za to 'duŜo młodszy, moŜe pamiętał jeszcze bijatykiz 
chłopakami,całą strategię bójek, z których trzeba byłowyjść z całym nosem i nie poprutymi 
rękawami swetra przyłapała się na tej myśli i tym większy ogarnął jąstrach; to nie mogło się 
'zdarzyć, nie mogła do tego dopuścić, on musiał być o drugiej w Złotych Piaskach, musiał tam 
stawić się na czas, jakby wracał z plaŜy, jakbynie wciągnęła go w awanturę, której się nie 
spodziewał. 

 
i nie pragnął i w której ona nie istniała dla niego jakoprawdziwa jej przyczyna. 
 

BoŜe, BoŜe. 

szeptała. 
Ja nie chcę. 
japroszę. 
 

Joachim znalazłwreszcie kluczyk i złaził ze, zbocza,ssąc skaleczony palec. 

Nie odrywał oczu spod nóg, odkamieni, na których miał postawić nogę, ale kiedy stanął na 
brzegu drogi, ogarnął spojrzeniem to, co się naniej działo, i od razu ocenił sytuację. 
W kilku susach byłprzy Maxie Biegnij naprzód powiedział Filipdo Maritie,PrzyłoŜyła dłońdo 
ust,zacisnęła na niej zęby, włosyzakołysały się wokół jejtwarzy w gwałtownym zaprzeczeniu. 
 

Wsiadajdo samochodu krzyknął Mas pamiętaj,Ŝe to twój upór doprowadzi do tego, Ŝe. 

 

U wylotu ukwieconej uliczki ukazałsię nagle wycieczkowyautoibus Bałkan to uris tu. 

Trąbiącdonośnie zmusiłich do ustąpienia z drogi i zahamował przed szlabanem,Wtej samej 
chwili ciasny wąwóz wypełnił się kolorowym,rozkrzyczanym tłumem. 
 

Przybyli ci na odsiecz powiedziała Maritie doMaxa. 

Filip pociągnąłją za rękę. 
 

Idziemy! 

 

Przy szlabanie przewodnik niemieckiej wycieczki stukał juŜ wszybę okienka, które nie 

chciało się przed nimnatychmiast otworzyć, człowiek sprzedający biletymusiał oddalić się na 
chwilę. 
 

Mogli iść o wiele szybciej, ale nie przyśpieszali kroku,ten spacer autostradą, 

którąprzedtempokonali tak szybko mercedesem, niepowinien przypominać ucieczki. 
Tamcijednak nie gonili ich. 
Najprawdopodobniej przyłączylisiędo swoich rodaków, Ŝeby uspokoićnerwy wspólnymi 
zachwytami nad pięknemBałczyku. 
 

Przepraszam pana szepnęła Maritie. 

Nie sądziłam, Ŝebędą szukać mnie aŜ tutaj. 
 

Nic nie odrzekł. 

Szosa za nimi pozostawała pusta, mógłwięc wreszcie przyśpieszyć kroku,musiała prawie 
bieczanim. 
 

Nie wiepani,gdzie tu jest poczta? 

 

Dowiemy się w miasteczku. 

 

Na poczcie była przerwa obiadowa. 

Od pierwszej dotrzeciej. 
Filip zakląłprzed niegościnnie zamkniętymidrzwiami. 
 

MoŜe spróbujemy wrócić autobusem zaproponowała pokornie Maritie. 

Tylko niewieleby się panspóźnił. 
 

Odnaleźli ikasę autobusową. 

Była takŜe zamknięta, aleczekał juŜ przed nią pokaźny ogonek, nie brakło w nimoczywiście 
Polaków. 
Poinformowali od razu, Ŝe kasaotworzy siędopiero wtedy, jeśliz 'połoŜonej bardziej napółnoc 
miejscowości, z której autobusjechał przezBa5czyk do Warny, kasjer zatelefonuje,Ŝe w 
autobusie sąwolne miejsca. 
Czasem zdarzasię, Ŝe miejsca są, ale tylko kilkastąd długie wyczekiwanie w ogonku,bo 
starcza ich tylko dla szczęśliwców tuŜ przed kasą. 
W dodatku autobus wychodziłz Bałczyku o wpół do trzeciej. 
 

Nie czekamy powiedział Filip. 

 

Co zrobimy? 

Maritie stawała się coraz pokorniejsza. 

 

Wyjdziemy na autostradę i złapiemy jakiś wóz. 

 

A jeśli. 

jeśli natkniemy się na nich? 
 

Na kogo? 

 

Nanich. 

Na tych dwóch. 
 

Przez dłuŜszy czas milczał, idąc przodem. 

Wreszcie zatrzymał się, poczekał, Ŝeby się z nimzrównała. 
 

Dlaczegopowiedziałaś dwa razy, Ŝeto sąNiemcy? 

Odwróciła głowę. 
 

Nie wiem. 

To pan powinien wiedzieć. 
 

Ja? 

 

Tak. 

I pan wie. 
 

Dwie mahometankiw kwiecistych szarawarach, wystających spod sukien, zamiatały i 

tak juŜ idealnie czystądrogę. 
Spod ich mioteł unosiły się kłębki białegowapiennego pyłu. 
 

Na co pan patrzy? 

spytała Maritie cicho. 
Ruszył naprzód, aona znów pobiegła za nim. 
 

Musimy złapać jakiśsamochód, choćbymsię miałrzucić przed nim na jezdnię. 

 

Mam pieniądzeszepnęła. 

 

Ja teŜ. 

 

Zabiegła mu drogę. 

Łzy spływały po jej policzkach,wytarła je włosami. 
 

9 Wczesną Jesienią. 

 

129. 

 
 

Nienawidzi mnie pan, tak? 

 

Nie odpowiedział. 

Uderzył prawą pięścią w dłoń lewejręki. 
 

Stało się cośbardzo złego. 

Coś bardzo złego! 
 

VIII 

 

Todi lubił obiadową ciszę w hotelu, kiedy we wszystkich przegródkach leŜały klucze 

wypoczywające po trudach otwierania i zamykania pokoi. 
Ostatnie klucze oddali Thalbergowie nazywali się oczywiście inaczeji Maritie akurat z nimi 
niebyło ale wszyscy w hotelu określali ich tym nazwiskiem. 
Ojczym Maritie zawrócił od wyjścia wciąŜ jeszcze był czerwony z pośpiechu czywysiłku, tak 
jak przedchwilą, kiedyzjawiłsięw hallu z tym niemieckim mleczakiem, który łaziłza Maritie. 
 

Gdyby przyszłapowiedział nie wiadomo dlaczego zdyszany gdybysię zjawiła,proszę 

powiedzieć,Ŝejesteśmy na obiedzie. 
 

Kto? 

zapytał, choć wiedział,o kogo chodzi. 
 

Panna Thalbergwyjaśnił. 

Oczywiście, pannaThalberg. 
 

Znowu się gdzieś włóczy pomyślał, wkładając klucze do przegródekThalbergów, 

którzy nazywali się inaczej,ale których wszyscy określali tym nazwiskiem. 
Znowu się gdzieś włóczypowtórzył w myśli jeszcze razinie wiadomo dlaczego wtej samej 
chwiliwyobraziłsobie Maritie na grzbiecie oślicy, prowadzonej przez dziadka Marcela wzdłuŜ 
deptaku i plaŜy. 
Wiedział,Ŝe się przyjaźnią młodziutka dziewczyna z północy i stary chłopbułgarski, którego 
bolały juŜ krzyŜe przy uprawianiuwinnicy nie mógł zrozumieć, w jakisposób przywyklido 
siebie, tak szczelnie zamknięci przed sobą swoją niem 
 

zrozumiałą mową. 

Wyobraziłwięc sobie Maritiena grzbiecie oślicy podczas monotonnej tmilczącej 
przejaŜdŜkizawsze tą samątrasą albo i był w tym jeszczewiększy smutek karmiącą osły przed 
kasynem, na rojnymplacu, gdzie uczucie samotności potęgowało się zawszewśród tłumu 
ludzi. 
 

Czy chciałbyśz nią porozmawiać? 

spytał kiedyśstarego Marcela, który był bratem jego dziadka. 
Mógłbymktóregoś dnia tłumaczyćwaszą rozmowę. 
 

Stary zamyślił się, apotem potrząsnął głową. 

 

Nie. 

To niepotrzebne. 
 

Dlaczego niepotrzebne? 

 

Niepotrzebne. 

Wiem o niej dosyć. 
Po co więcej? 
Dziadek miał rację po co więcej? 
To niebył brakciekawościani brak zainteresowania dlatych, którzy przyjeŜdŜali tu na ciepłe 
miesiące ze swoich zimnych krajów raczej nawyk powierzchownego obcowania, darowania i 
przyjmowania tylko cząstki z tego, czym bylinaprawdętamci i oni, na cala szczęśliwą i 
urodzajnąwieczność osiadli nad ciepłym morzem. 
 

Zadzwonił telefon. 

Przez długi czas nie podnosił słuchawki, nie mogąc zrozumieć, skąd bierze siętendźwiękw 
pustym hallu hotehi. 

Kiedypodniósł jąwreszcie -bardziej Ŝebyprzywrócićciszę niŜ usłyszeć czyjś głos długo nie 
mógłpojąć,czego chce od niego recepcjonistkaz "Atlasa" i dlaczego jest takzdenerwowana. 
Czy ktoś siętego dnia utopił? 
Nie, 'nie słyszał. 
Jakiś męŜczyzna? 
AleŜna 'pewno nie słyszał, Ŝeby utopił się jakiś męŜczyzna. 
Czy mógłby teraz wskoczyć do "Atlasa"? 
Poco, na litośćboską? 
Bo nikt w recepcji nie zna angielskiego, az tąPolką nie moŜna się inaczej porozumieć. 
 

Z jaką Polką? 

zapytał. 
 

Z tą, która tu stoi i płacze. 

Sądzi, Ŝe na pewno jejmąŜ się utopił. 
Tylko tyle moŜna zrozumieć z tego, comówi. 
 

Nie mogę teraz wyjść krzyknął. 

Jestem samw recepcji. 
Przyślij ją tutaj. 
 

Nie usłyszał po długiej chwili głos recepcjonistki. 

ToniemoŜliwe. 
 

Dlaczego? 

Przyślij ją tutaj! 
 

To niemoŜliwe powtórzyła recepcjonistka sła. 

 
bo. Postaraj się przyjść tutaj, to powaŜna sprawa. 
Niewiem, co zrobić. 
 

Z czym? 

zniecierpliwił się. 
 

2 nią. 

Sam zobaczysz. 
 

Wariatka' krzyknął. 

Taka samawariatka jakty! 
 

Todi! 

głos koleŜanki z "Atlasa" brzmiałwciąŜłagodnie. 
Postaraj się przyjść. 
Bardzo cię proszę. 
 

No dobrze westchnął. 

MoŜe za pół godziny,jak Ellena wróci z obiadu. 
Ale zanimwróciła, telefonzadzwonił jeszcze raz. 
 

Todi! 

głos recepcjonistki z "Atlasa" miał corazbardziej denerwujące brzmienie. 
Todi! 
Bardzo cię proszę, onatu wciąŜ stoi i płacze. 
 

CóŜ jana to poradzę? 

 

Przyjdź chociaŜ na chwilę. 

Nie mogę się z niąporozumieć. 
Trzeba ją jakoś uspokoić. 
 

Powiedziałem cijuŜ, Ŝe jestem sam wrecepcji. 

 

A w "Change"nie ma nikogo? 

 

Nie. 

Wiesz, Ŝe zaczynają wymianę otrzeciej. 
 

BoŜe, BoŜe. 

szeptał głos w słuchawce. 
Niemogę jej takzostawić. 
 

Za bardzo się tym przejmujesz. 

Facet na pewno sięgdzieś zawieruszył, a Ŝona szaleje. 
Nie oŜenię siędo pięćdziesiątki. 
 

Mogę cię zapewnić głos recepcjonistki nabrałostrości Ŝe i mnie na długo odeszła 

ochota do małŜeństwa. 
Umilkłai słyszałtylko jej oddech. 
Bardzocięproszę, przyjdź, jak tylko będziesz mógł najprędzej. 
 

: Dobrze ' odpowiedział bez cienia obietnicy. 

Wariatki mruknął do siebie. 
Dwie -wariatki. 
 

Zaledwie zabrał się do zbiorowego rachunku dla wycieczki czeskiej, która tego 

dniaopuszczałahotel, gdydrzwi otworzyły się gwałtownie. 
Nie podniósł głowy, recepcjonista nie moŜe zachowywać się jak pani domu, czekająca na 
gości. 
Wykorzystywał czas,gdy kroki zbliŜałysię przez kilka metrów marmurowej posaldzki, a 
potemprzez miękki dywan aŜ do wysokiej lady, która dzieliłago od natrętów. 
I teraz pracował jeszcze, czekając, aŜtamten zapyta. 
 

Nie wróciła jeszcze? 

 

To był ojczym panny Thalberg, ten wysoki Niemiec, 

 

tak czerwony i zdyszany przedobiadem, Ŝejeszcze "teraz, patrząc na niego, czekało się 

na wzmoŜony ruchmięśnipodjego pomarańczową koszulką. 
Nie lubił go,choć a moŜe właśnie dlatego całyhotel, pokojowe i kelnerki, barmanki 
idziewczyny z"Change" nie spuszczałyz niego o'ka i współzawodniczyły ze sobą w 
uprzejmościach, gdy się do nich zwracał. 
 

Niepowiedział, nie odrywając oczu od rachunku. 

 

Na pewno nie brałaklucza? 

 

Jeśli nie wróciła, to nie mogła wziąć klucza odpowiedział niegrzecznie. 

Czekał nareplikę stosownądotej impertynencji,ale wysoki męŜczyzna stał milcząc,jakby 
zachowanie recepcjonisty objawiło mu całąniestosowność własnego postępowania. 
Odwrócił się i odszedł, a Todiczując się winnym nabrał do niegojeszczewiększej niechęci, 
 

Pracował teraz bez przeszkód, ale wciąŜ się bał,Ŝerozdzwoni się zaraz telefon iusłyszy 

-w nim zdenerwowany głos koleŜanki z "Atlasa" albo Ŝeotworzą się drzwii ktoś powoli, przez 
całądługośćhallu, zacznie się zbliŜaćdo lady recepcji. 
W "Ambasadorze" tego dnia mieszkałosześciuset dwudziestu gości, ale to mógł być 
tylkoon,ten,który czekał na Maritie, na Maritie błąkającą się gdzieśwzdłuŜ plaŜy albo 
siedzącą wmilczeniu na grzbiecieoślicy prowadzonejprzeztak samo jak ona 
milczącegodziadka Marcela. 
 

Kiedy Ellena wróciła wreszcie z obiadu, kiedy zlizałaz ust resztki tłuszczu po musace, 

umalowała na nowowargi i natapirowała włosy zdał sobiesprawę, Ŝewłaściwieczekana telefon 
z "Atlasa", Ŝe podniósłby natychmiast słuchawkę,gdybyzadzwonił. 
 

Słuchaj powiedziałdo Elleny, składając rachunki czyna pewno nikt się dzisiaj nie 

utopił? 
Wzruszyłaramionami. 
 

Coś ty? 

 

Pytam, czy nikt się dzisiaj nie utopił? 

Jakiś męŜczyzna. 
 

Zatrzasnęła pu-derniczkę, wrzuciła ją do torebki. 

Przezchwilę szukała w niej papierosów, a nie znalazłszy, sięgnęła po paczkę doskrzynki na 
ladzie recepcji. 
Potemskrupulatnie odliczyła stotinki izgarnęła je do szuflady. 

 
Od dwóch sezonów nikt się u nas nie "utopił. 
Cociprzyszło do głowy? 
 

Muszę wyskoczyćna chwilę do"Atlasa". 

Mariadzwoniła, Ŝejakaś Polka, z którą nie moŜe się porozumieć, 'płacze i rozpacza w 
recespoji. 
 

Dlaczego płacze i rozpacza? 

 

Twierdzi, Ŝe mąŜ się jej utopił, bo nie przyszedłna obiad. 

 

Ellena odłoŜyła papierosa, którego zamierzała właśniezapalić, iprzysiadłszy na brzegu 

krzesła zaczęła się śmiaćhałaśliwie. 
Todi zastanawiał się, jakto się mogło dziać,Ŝe podobała mu się kiedyś, Ŝe cośtam nawet jej 
obiecywał, ale była za mądra, Ŝeby uwierzyć. 
 

Na pewno świetnie siębawi, w DruŜbie albo w Warnie . 

powiedziała ocierając łzy zoczu. 
 

Kto? 

 

Ten topielec. 

 

TeŜ tak myślał, ale Ŝebynie zgodzić się znią nie powiedział tego na głos. 

Spojrzał na zegarek. 
 

Będę z powrotem' za pół godziny. 

Aha zawrócilod progu. 
Jeśli ten Niemiec z pierwszego piętra,Niemiec od tych Szwedek, zajpyta o pannę Thalberg, 
czynie wróciła,powiedz,Ŝe wróciła iznowu wyszła. 
 

Dlaczego? 

 

Powiedz mutak. 

 

Ale dlaczego? 

Dlaczego mam kłamać. 
 

Bo przyłaziłtu juŜ dwa razy. 

Denerwuje mniefacet. 
 

Ciebie. 

Ale nie mnie. 
 

Trzasnąłdrzwiami i wyminąwszy samochody stojącena podjeździe, wybiegł nazalany 

słońcem trawnik, wktórym cichutko grały, zmęczone popołudniowym upałem,świerszcze. 
Powietrze przesycone było zapachem zŜętegosiana,ostatnich w tym rokusianokosów; wróble 
hałaso-'wały w kępkach suchej trawy, pozostawionej podścianąhotelu, nie zwracając uwagi na 
rudego kota, spasionegoresztkami z kuchni, który wylegiwał się obok. 
Dzień byłpromienny, jak wszystkie pogodne dni jesienne ukazującyostro i przejmująco urodę 
ziemia 
 

Kiedy wszedł do hallu hoteli "Atlas", ogarnął go chłódimrok, z którym przez długą 

chwilę musiały oswajać sięoczy. 
Nie zobaczył jej więc od razu, dopiero kiedyMaria 
 

^wskazała mu ją ręką, podszedł do jednego z foteli sto^ jącychw głębii promienny 

dzień za oknamiprzybladł, 
 

,; zgasł,słońceprzysłoniła wielkachmura. 

 

'"BoŜe drogi! 

pomyślał, a moŜe powiedział na głos: 
 

; BoŜe drogi! 

 

 Siedziała tam zgięta we dwoje,skurczonai prawieukrytaw ogromnym fotelu, ale 

jednak nie mogąca ukryć 
 

'' w nim siebiecałej; swego nieszczęścia, ściągającego nasłońce wielką chmurę. 

Taka młoda i taka ładna pomyślał Todi zgłuchym Ŝalemw sercu. 

Zapomniał,comiał Jej powiedzieć, Ŝe przyszedł po to, Ŝeby ją pocieszyć i uspokoić ale to 
właśnie wydało mu się niemoŜliwe,zupełnie niemoŜliwe, nikt nie mógł odciągnąć wielkiej 
chmury ze słońca, nikt nie mógł tego dokonać. 
Aleten, którego opłakiwała, ten,przez któregoteraz płakała,mógł zmniejszyć jej cień. 
 

Proszę pani powiedział cicho, Nikt nie utopiłsięw Złotych Piaskach. 

Od dwóch sezonów nikt nieutopiłsię wZłotych Piaskach. 
Proszę się nie martwić. 
 

Podniosła na niego oczy zaczerwienione od płaczu, odgarnęła włosy z 

mokregopoliczka. 
 

Nikt nieutopił się dziś w Złotych Paskach powtórzył jeszcze razpowoli i bardzo 

wyraźnie,bo zdawałomu się, Ŝe nie zrozumiała. 
Sprawdziłem iprzyszedłem,Ŝeby topani powiedzieć. 
 

A w DruŜbie? 

 

Co w DruŜbie'? 

 

W DruŜbie albo w Warnie? 

Czy tam się pan teŜdowiadywał? 
Głos miałacichy i znękany, szczupłepalce nerwowo wygładzałymokrą chusteczkę. 
 

Nie zająknął się. 

Tamsię nie dowiadywałem. 
 

Bo mógł. 

Mógł przecieŜ tam pojechać. 
Nie był tamdotąd. 
Ja.. 
ze mną to za uciąŜliwe, więc mógł dziś sam. 
Mógł tam sam pojechać. 
 

Oczywiście szepnął, czując jak naczołowystępują mu kropelki potu. 

Nie potrafił, oderwać wzroku odjej oczu mógł pojechać sam,ale. 
dlaczego paniobawia się, Ŝe się utopił? 
 

Znowu patrzyła tak, jakbyniezrozumiała, co powiedział. 

Zaczynał się juŜ wsadzić swego angielskiego, kiedyporuszyła nieznacznie głową, jakby ze 
zdumieniem. 
 

Nie przyszedł o drugiej,Ŝeby mnie zabrać na obiad. 

 

135.