background image

● 

Łacińskie określenia argumentów o istocie 

dowodu retorycznego

 

 
 

 

-argumentum a contrarioargument z 

przeciwieństwa, ( przepis odnosi 

się do zwierzęcia czworonożnego a nie dwunożnego,więc inne zasady 

stosuje się przy zabiciu osiołka,a inne przy zabiciu kangura;p)

 

 

-argumentum a simili= argumentum per analogiam 

– argument 

podobieństwa/  istnieje sytuacja do której żaden przepis wprost się nie 

odnosi , ale odnosi się do podobieństw różnych sytuacji    ( np. jest 

przepis,że za zabicie zwierzęcia czworonożnego jest określona kara 

pieniężna, ale nie ma przepisu dotyczącego zwierząt dwunożnych, ale 

uznaje się ich podobieństwo i na tej samej podstawie ukarze się kogoś , 

kto zabił kangura tak samo jak kogoś kto zabił osiołka;P ) / szeroko 

stosowany i ważny w prawie prywatnym,przyczynia się do poszerzenia 

zakresu praw i ochrony / nie można go stosować w prawie karnym

 

 

-argumentum a fortiori (argumentacja z 

czegoś co jest silniejsze

z silniejszej strony) argumentum a minori ad maius (argument 

mniejszego na większe/ jeżeli niedozwolone jest coś mniejszego , to tym 

bardziej niedozwolone jest cos dalej idące, coś większego/ np. jeśli jest 

przepis ,że nie można chodzić po jakiejś leśnej ścieżce,to tym bardziej nie 

można po niej jeździć rowerem albo samochodem ), argumentum a 
maiori ad minus
 ( argument z 

większego na mniejsze)

 

 

-argumentu ab exemplo 

– argument z przykładu / schemat 

ar

gumentacyjny co do którego wskazuje się,że jest podobny do 

argumentum a simili / fundamentem argumentacji jest wskazanie 

jakiegoś rozwiązania jako rozwiązania modelowego / najczęściej nie jest 

to argument który odwołuje się do przykładu ustawy, a z reguły do 

przykładu z orzecznistwa sądowego

 

 

-argument ad absurdum 

– argument  z absurdu  / (argumentacja, która 

zmierza do wykazania absurdalności określonego rozwiązania /  jeśli 

jakaś regulacja przewiduje zakaz wchodzenia do lasu oraz reguła 

mówiąca,że właściciel może korzystać swobodnie ze swojej własności. 

Czy właściciel lasu może do niego wejść? Wg tego argumentu absurdalne 

jest ,żeby właściciel nie mógł korzystac z przedmiotu własnej własności, 

więc może)

 

 

background image

● 

argument a rerum naturaargument z natury rzeczy /  bliski 

argumentowi ad absurdum/ wskazuje , że z natury rzeczy właściwe 

jest tylko jedno rozwiązanie /  np nie określanie gdzie umowa ma 

być wykonana, miejsce wyznaczone jest z natury rzeczy, np przy 

umowie o przeniesienie nieruchomości –tylko tam gdzie jest 

nieruchomość/

 

 

● 

argument a loco communiargument z 

miejsca wspólnego / 

argument odwołujacy sie do reguły, która ma charakter 

wspólny/uniwersalny / np reguła „kto wcześniejszy co do czasu ten 

ma lepsze uprawnienie“, ma zastosowanie nie tylko w prawie,poza 

prawem też często mówi się „kto pierwszy ten lepszy“, kto 

przyjdzie wcześniej ma lepszą sytuację itp.

 

 

● 

argument a loco speciali- argument z miejsca szczegolnego / 

odwołanie sie do pewnej reguły która ma charakter 
specyficzny,szczegolny dla dyskursu prawniczego / maksymy 

dotyczące specyfiki dyskursu prawniczego, np reguła , że 

milczenie traktuje się jako zgodę – funkcjonuje tylko w niektorych 
sytuacjach prawnych

 

 

● 

argument a coherentia 

– argument ze spójności/ niesprzeczności / 

w ramach argumentacji powinn

iśmy wybrać rozwiązanie, które 

eliminuje sprzeczność /  wiąże się bardzo z maksymami łacińskimi 

dotyczącymi obowiązywania ustaw

 

 

● 

argument a completudine 

– argument z kompletności / 

argumentacja ,której istota opiera się na myśli,że prawo w sposób 
wyczerpuj

cy opisuje życie,nie ma białych plan/ założenie,że 

„porządek prawny rozwiąże wszystkie problemy jakie życie 

przyniesie“ xD

 

 

● 

argument celowościowy/teleologiczny – ratio legis,ratio iuris 

sposób argumentacji w ramach którego bronimy rozwiązania jakie 
uznaj

emy za adekwatne i odpowiadające celowi 1) zgodnej z ratio 

legis-z celem ustawy     2) z ratio iuris 

– zgodne z celami całego 

porządku prawnego

 

 

● 

argument systematyczny 

– argumentacja u podstawy której leży 

myśl, że porządek prawa jest jednocześnie systemem prawa, jest to 

zbiór norm zbudowanych wg określonego systemu , ma to 
znaczenia dla rozumienia prawnego sensu tej normy / np. pytanie o 

naturę prawa reguły/normy użytkowania wieczystego –czy ten kto 

użytkuje jest w sytuacji bliskiej do sytuacji właściciela czy do 

background image

sytuacji podmiotow z 

ograniczonymi możliwościami użytkowania? 

– o spodobie tłumaczena przesądza miejsce gdzie znajduje się 
przepis,w jakiej ksiedze itp ( ??)

 

 

● 

argument historyczny-  

związany z cechą konserwatyzmu 

prawniczego / nie zmieniamy istniejących interpretacji, nie dajemy 

nowych i oryginalnych, wybieramy rozwiązanie będące pewną 

kontynuacją / w szerokim znaczeniu odwołuje się do świadczeń, 

ktore stoją za określoną regułą prawną ( jak była rozumiana i 

stosowana dana reguła dawniej) / rozumienie w znaczeniu wąskim- 

utożsamia się z rekonstrukcją woli historycznego prawodawcy

 

 

● 

argument ekonomiczny -  

wspieranie rozwiązania które uznaje się 

za najbardziej efekt

ywne ekonomiczne ( czyli przynoszące 

najwięcej korzyści, ale w wymiarze społecznym, nie korzyści 
indywidualne)

 

 

● 

argument psychologiczny -  

odwoływanie się w argumentacji 

prawniczej do określonych wyobrażeń / emocji uczestników 
dyskursu argumentacyjnego / np argumentum ex autoritate 

– 

z autorytetu

 

 

 
 

● 

Topiki prawnicze

 

 

 

-Topiki

: Maksymy co do których jestesmy przekonani o ich 

racjonalności etycznej albo ekonomicznej

 

 

Pacta sunt servanda 

– umów należy dotrzymywać

 

● 

przekonuje nie tylko w dyskursie prawniczym ,ale i w życiu 
codziennym

 

● 

pochodzi z 

późnego średniowiecza

 

● 

interpretacja jednego  z 

tektsów kodeksu Justyniana, pojawiła się w 

kontekście zastanawiania się czy każda umowa/przysięga wiąże się 

prawnym obowiazkiem jej wykonania (w średniowieczu 

uznano,że nie)

 

● 

później zmieniono stanowisko

 

● 

w orzecznictwie europejskim (wyrok ETS z 2005roku) jest 
wskazana jako zasada prawa europejskiego

 

● 

w orzecznictwie polskim- 

gwarancja swobody umów ale 

pewnymi granicami  np zgodność z konstytucją i ustawami ( 

wyrok TK z 1996 roku)

 

http://notatek.pl/lacinskie-okreslenia-argumentow-o-istocie-d
owodu-retorycznego?notatka