Sen, brat śmierci

Od autora

Zawsze fascynowały mnie sny. Zawsze też fascynowała mnie noc. Ci z was, którym zdarzyło

się  kiedyś  pracować  na  nocne  zmiany  albo  podróżować  nocnymi  pociągami,  albo  biwakować  w
lesie w noc pełni księżyca pewnie zrozumieją, skąd wzięło się to drobne dziwactwo. O trzeciej albo
czwartej  nad  ranem  świat  wygląda  odrobinkę  inaczej,  staje  się  jakby  ociupinkę  mniej  rzeczywisty.
Ludzie  są  senni,  rozmowy  zbaczają  na  dziwne  tory,  o  wiele  łatwiej  opowiada  się  niestworzone
historie.

Niestworzone historie to właśnie to, czym chcę się w życiu zajmować. Nie przez przypadek

moja pierwsza powieść nosi tytuł „Szaleństwo przychodzi nocą”. Pisząc ją myślałem właśnie o tym,
jak delikatna potrafi być nasza rzeczywistość, jak przerażająco niewiele dzieli nas czasami od
obłędu – nas, zwykłych szaraczków, pracujących i jeżdżących pociągami.

Podobne przemyślenia towarzyszą mi właściwie, odkąd tylko na poważnie wziąłem się za

pisanie.  Dowód  na  to  stanowi  niniejszy  zbiór  opowiadań,  do  którego  trafiły  teksty  stworzone  w
ciągu  siedmiu  ostatnich  lat.  Do  bardzo  wielu  z  nich  trafiły  strzępki  (a  czasami  i  pokaźne  kawały)
moich  prawdziwych  snów  i  koszmarów.  Mówiąc  krótko,  chciałbym  zabrać  Was  w  podróż  do
mojego  prywatnego  „świata  pomiędzy”.  Mam  nadzieję,  że  zechcecie  wsiąść  ze  mną  do  tego
pociągu.

Pierwsza odsłona

Mam takie wspomnienie z dzieciństwa albo może ze snu: siedzę przed telewizorem i

przyglądam się małpie skąpanej w złotym blasku afrykańskiego słońca, a ona przygląda się mnie
skąpanemu w błękitnej poświacie migoczącego ekranu. Dokoła mnie ciemność. Na szafie siedzi lis
– tam dokładnie, gdzie za dnia stoi stara maszyna do pisania. Dwa zające przycupnęły niespokojnie
pod stołem, w tym miejscu, gdzie mama jutro zostawi swoje kapcie. Ze składu porcelany wygląda
sowa parą oczu wielkich jak spodki – ona jedna zostanie, gdy wstanie słońce. Tylko skurczy się,
zmieni w małą, niebiesko-białą, porcelanową sówkę.

W pewnym momencie małpa macha na mnie ręką, żebym się zbliżył. Podchodzę więc do

telewizora, a ona również ze swojej strony zbliża się do przezroczystej tafli ekranu – tak bardzo, że
para z jej nosa osiada mgiełką między naszymi twarzami.

– Spójrz za telewizor – mówi zduszonym, konspiracyjnym szeptem. – Jest tam przejście,

którego – założę się – dotąd nie widziałeś. Idź tam, a zobaczysz świat, jakiego nie znałeś…

Zaintrygowany, z bijącym sercem, trochę może przestraszony odsuwam szafkę i odgarniam

plątaninę  kabli.  Oto  widzę,  że  faktycznie,  w  ścianie,  za  telewizorem  jest  dziura.  Rodzice  musieli
specjalnie ją zastawić, abym jej nie znalazł. Zaglądam do niej – ostrożnie… Po drugiej stronie jest
pokój.  Wygląda  znajomo,  tylko  meble  są  w  nim  strasznie  duże.  Podchodzę  do  łóżka.  Gdybym
chciał  na  nie  wejść,  miałbym  problem  z  sięgnięciem  nogą  do  krawędzi  materaca.  Podchodzę  do
biurka. Gdybym chciał coś z niego wziąć, to dotknę rękami blatu, ale nie będę widział, co na nim
jest.

Wiem już, gdzie jestem. To sypialnia rodziców. Wiem, że nie powinienem w niej być, więc w

półmroku, półomackiem szukam drzwi. Wychodzę z pokoju.

Lecz miejsce, w którym się znajduję, to nie hol. Tu jest chłodno. Przez wielkie okna wpada

fioletowy  szum  miasta  upstrzony  pomarańczowymi,  śpiewnymi  zaciekami  tramwajowego  biegu.
Widzę czarne ramiona drzew na zewnątrz i równie czarne węże poręczy wewnątrz. Schody mają
ten  charakterystyczny,  szarawy  zapach  betonu  wydeptanego  i  wyślizganego  tysiącami  butów.
Czuję  strach  i  zachwyt.  Nigdy  nie  byłem  na  klatce  schodowej  w  nocy.  Rodzice  nie  wypuszczali
mnie tak późno z mieszkania. Stąd prowadzi wiele dróg – schody, windy, drzwi innych mieszkań.
W dół, w górę i na boki do tysiąca różnych światów.

Ruszam w górę. Coś mnie pcha na dach, do nieba. Biegnę po schodach. Z trudem, bo stopnie

są dla mnie za wysokie. Pomyślałem o windzie, ale winda jest niebezpieczna. Jestem tak lekki, że
może mnie ona nie wyczuć i zatrzyma się gdzieś, pomiędzy piętrami, w ciemnej nicości.

Lecz nagle staję. I dopiero po chwili zdaję sobie sprawę, co mnie zatrzymało. To uczucie, że na

klatce poza mną jest ktoś jeszcze. Patrzę w górę. Powoli. Serce mi bije, ale inaczej niż wcześniej,
innym strachem. Na górze jest On. Wysoki, chudy, o tysiącu twarzach albo bez twarzy. Rusza w
moją stronę, ale jego ciało zostaje w miejscu. Rozciąga się tylko. Nienaturalnie. Jego długie,
kościste ramiona popychają w moją stronę długie, kościste dłonie wyposażone w równie długie,
kościste palce. Nie mogę krzyczeć. Uciekam, ale schody trzymają mnie w miejscu. On jest coraz

bliżej, więc próbuję go uderzyć lub kopnąć, ale On tego nie czuje. W końcu zdesperowany
zeskakuję z klatki schodowej w bok, do pomieszczenia z windami. Schody puszczają mnie.
Roztrzęsiony wpadam do jednej z wind. Bordowe drzwi zamykają się i ruszam.

Leżę w ciemności. Tylko od czasu do czasu jasne płaty światła wpadają przez wąskie okienko.

Nie wiem, gdzie jadę – w górę czy w dół – lecz w końcu winda staje. Jednak nie otwierają się te
drzwi, którymi wszedłem. Tylna ściana rozsuwa się na boki i przez nią wchodzę do drugiej windy.
Ta jest mniejsza i nie ma wewnętrznych drzwi. Gdy rusza, przed moimi oczami przesuwa się goły
mur. Mogę go dotknąć, ale się boję. W końcu i ona staje. Wychodzę.

W tej części bloku nie byłem nigdy. Nie wiedziałem nawet, że istnieje. Wygląda inaczej niż ta, w

której  mieszkam.  Korytarze  są  tu  niższe.  Nie  ma  okien.  Po  ścianach  ścieka  bure  światło  z  lamp,
zawieszonych  pod  sufitem.  Jest  więcej  mieszkań  –  więcej  drzwi.  Błądzę  między  nimi.  Szybko
gubię  drogę  między  kolejnymi  segmentami  bloku.  Raz  wychodzę  schodami  wyżej,  raz  schodzę
niżej.  Parokrotnie  mijam  te  same,  lekko  uchylone  drzwi,  zza  których  sączy  się  rudawy  blask.
Ignoruję je z początku, jednak w końcu postanawiam zajrzeć.

Wewnątrz wita mnie bicie zegara i równy ukłon dwunastu mechanicznych pajaców

zawieszonych  na  ścianie.  Dokoła  pełno  bardzo  starych  mebli,  z  rodzaju  tych,  które  zdają  się  być
zrobione  z  kurzu  udającego  tylko  starą  sklejkę.  Na  każdym  meblu  leży  co  najmniej  kilka  serwet  –
wszystkie  w  różnych  odcieniach  koloru  rdzawego.  Bzyczącą  żarówkę,  wiszącą  u  sufitu,  okrywa
klosz  z  czerwonej  krepy.  Stąd  ten  rudawy  blask.  W  powietrzu  unosi  się  niezwykła  mieszanina
zapachów:  kurzu,  starych  dywanów,  naleśników  smażonych  na  oleju,  kasztanów,  drewna  i  potu.
Mieszanina ta kojarzy mi się wyłącznie ze starością i śmiercią.

Przechadzam się po mieszkaniu. Jest dość zwyczajne. Dwa pokoje, kuchnia, łazienka. Nie ma

w nim nikogo. Tylko kilka sztucznych psów, wiecznie kiwających głowami, kilka pajaców i kukieł,
kilku przodków na obrazach, Pan Marszałek odlany w brązie, z brązowym wąsem i szabelką,
wreszcie kilka starych fotografii równie starych ludzi.

Na drugim końcu mieszkania znajduję kolejne drzwi, obarczone judaszem i ciężkim zamkiem.

Otwieram je i znowu wychodzę na klatkę. Zostawiam za sobą zapach starości i śmierci, z ulgą
witam neutralny zapach długo deptanego betonu. Kontynuuję moją wędrówkę w górę.

W końcu dochodzę na ostatnie piętro. I zostaje już tylko drabina oddzielająca mnie od żółtej,

metalowej klapy i nieba ponad nią. Ta drabina jest krótka – a ostatnie piętro niższe niż inne. Szybko
się po niej wspinam, otwieram właz. Owiewa mnie zimna bryza bez zapachu. Ogarnia cisza. Przez
kwadratowy otwór zieje tylko ciemność. Nade mną nie ma ani jednej gwiazdy…

Sogno Ventura

Niniejszą opowieść należałoby zacząć od pytania: kim był Frena? Ktoś patrzący z zewnątrz, ale

obdarzony  odrobiną  wyobraźni,  mógłby  odpowiedzieć,  że  Frena  był  duchem,  straszydłem,
zamieszkującym  pewien  pustostan  przy  niewielkiej  uliczce  niedaleko  Okęcia.  Dzieciaki  z  okolicy
zakradały  się  czasem  do  jego  legowiska,  a  potem  uciekały  z  krzykiem.  Nieraz  rzucały  sobie
wyzwania: Pójdziesz? Nie pójdziesz?! Peniasz! Cykasz się!

Jeśliby do sprawy podejść w sposób bardziej racjonalny, trzeba by stwierdzić, że Frena był

upiorem tylko w sensie społecznym. Bo, jak my wszyscy, składał się z kości, krwi i ciała, ale
egzystował gdzieś na skraju społecznej percepcji. Nie miał pracy, ubezpieczenia, PESEL-u, nie
płacił podatków. Treścią i celem jego życia było ćpanie.

Co ciekawe, największy problem z odpowiedzią na pytanie o to, kim jest, miałby zapewne sam

Frena. Po prawdzie, to nawet sam tego nie pamiętał. Budził się każdego dnia ze świadomością, że
jest; jednak bez świadomości, że był. Można powiedzieć, że bywał. Nie znał swojego imienia. Nie
wiedział, jak wygląda. Z jakiegoś powodu bał się luster.

Wiedział za to, że w pustostanie bywa ktoś jeszcze. Ten Drugi.
Ten Drugi był żałosną kreaturą spełniającą wszystkie polecenia Freny. Kiedy trzeba było

skołować hajs albo kolejną działkę, albo chociaż ukraść leki jakiemuś staruszkowi, Frena wysyłał
Drugiego. Układ ten odpowiadał im obu, ponieważ Ten Drugi był jeszcze bardziej niż Frena
bezradny i pozbawiony świadomości.

Ale, ale… Czujny czytelnik zastanawia się zapewne, dlaczego co i rusz mówimy „Frena to,

Frena tamto”, skoro człowiek ten nie wiedział, że tak się nazywa. Zresztą, czy to w ogóle jest imię?

Już spieszę z wyjaśnieniem. W życiu Freny poczucie tożsamości pojawiło się w ściśle

określonym momencie, wraz z poczuciem ciągłości. Pewnego razu wydarzyło się coś, co
poszatkowało jeden wieczny dzień na ciąg następujących po sobie chwil.

Frena spadł ze schodów i złamał rękę. Była to paskudna kontuzja. Kość przebiła mięśnie i

skórę, powodując niemały krwotok. Jednak Frena był już w takim stanie, że nawet tego nie poczuł.
Na poły omdlał, na poły zapadł w narkotyczny sen.

Kiedy spał, duchy zwęszyły jego krew. Cienie zaczęły wypełzać z kątów, drżące, strachliwe…

Od tak dawna nie czuły nawet posmaku ludzkiego życia. Głód skłaniał je do tego, żeby podchodziły
bliżej, coraz bliżej. W końcu obsiadły Frenę i zaczęły ucztować. Spijały posokę, pożerały poszarpane
ciało – kawałek po kawałeczku, bardzo drobnymi kęsami.

Frena ocknął się (czy naprawdę?) i zaczął krzyczeć. Wołać pomocy. Pomocy! Chodź tu!

Pomóż mi!

Ten Drugi się nie zjawił.
Frena osłabł. Nie mógł zapanować nad kłębiącymi się wokół niego cieniami. Jeszcze nie

posiadał woli, aby tego dokonać. Omdlał ponownie, a we śnie przyszedł do niego jakiś człowiek –
dziwny brodacz o bezwiecznych oczach, ubrany w wyblakły podkoszulek w paski i spodnie
zrobione z kawałków starego żagla, przewiązane sznurem.

Człowiek ten (podróżnik) dotknął ramienia Freny:
– Kim jesteś, chłopcze? – zapytał.
– Nazywam się Frena.
Nie wiedział, dlaczego udzielił takiej odpowiedzi, ale od tego czasu to właśnie miało być jego

imię.

Podróżnik popatrzył na prawo i lewo. Nagle wykonał gniewny gest i znaleźli się z powrotem w

pustostanie. Po duchach nie było ani śladu.

Frena zauważył, że jego rana jest zaleczona, choć w miejscu po niej skóra stała się gładka i

różowa jak skóra niemowlęcia.

– Dzięki – powiedział.
– Nie ma sprawy.
Na chwilę zapadła cisza. Co się mówi w takich chwilach?
– A… – zaczął niepewnie Frena. – A kim ty jesteś?
– Jestem Randolf Karter.
– No tak.
Znowu cisza.
– Skąd się tu wziąłeś? – zapytał po jakimś czasie Frena.
– Wezwałeś mnie, więc przyszedłem.
– No tak.
Karter uśmiechnął się.
– Czy jesteś podróżnikiem?
Frena się zmieszał.
– Nie – odpowiedział. – A ty?
– Tak. Dziwne… Byłem przekonany… Wyglądasz na jednego z nas. Czy śniłeś kiedyś o

podróżach?

Dobre pytanie. Czy śnił? Nie pamiętał. Może. Możliwe. Spróbował wysilić pamięć i nagle okiem

wyobraźni dostrzegł jakiś obraz.

– Tak – powiedział. – Śniłem kiedyś o takim mieście.
Karter uśmiechnął się ponownie. Wyciągnął dłoń ku Frenie.
– Daj mi rękę – rzekł miękko.
Frena cofnął się nieufnie: Co to, jakiś pedzio? Nie lubił pedziów.
Karter uniósł dłoń. Przez chwilę przyglądał się swoim palcom, jakby chciał stwierdzić, czy jest w

nich coś strasznego.

– Nie bój się.
– Nie boję się – burknął Frena.
Przygryzł wargę i pospiesznym, niezgrabnym ruchem chwycił dłoń Kartera. Wrażenie było

niesamowite. Duchy ponownie wyskoczyły ze swych kątów i poniosły ich przez nieskończone
przestrzenie. Tyle że nadal stali na parterze w pustostanie…

Nagle Frena poczuł jakiś obcy zapach. Powietrze stało się inne, wyraźniejsze, słonawe. Frenie

zrobiło się tęskno, jakby trafił w jakieś bezpieczne miejsce z dzieciństwa. „Woda święcona… Tak
pachnie woda święcona” – pomyślał. Nie wiedział jeszcze, że to Morze Mgieł go wezwało. W ogóle
nie wiedział wówczas, co to morze.

Karter puścił jego dłoń. Rozejrzał się.

– No to jesteśmy – oświadczył radośnie.
Stali w samym środku portowej tawerny. Nazywała się „Śmiały harpunnik”. Frena wiedział to,

ale nie miał pojęcia, skąd. Na ścianach wisiały wielkie sieci, stare, pożółkłe mapy, suszone pęki
wodorostów. Ćmiące kaganki dawały niewiele światła.

– Gdzie jesteśmy? – zapytał Frena.
– To wieczne miasto Sogno Ventura. Port snów. Bezpieczna przystań.
Frena podszedł do baru. Na ladzie stały kamionkowe flaszki z jakimiś trunkami, ale nie było

barmana.

– Czy można tu dostać coś do picia? Za ladą nikogo nie ma.
– A przyniosłeś kogoś ze sobą?
Frena obejrzał się zdziwiony, a gdy odwrócił spojrzenie z powrotem, stał przed nim… człowiek.

Płaski. Kartonowy.

– Śmiało, zamów – zachęcił go Karter.
– Ale…
– Zamów.
– No dobra. To może wódkę… Proszę?
Nic się nie stało. Zawiedziony Frena popatrzył na Kartera. Podróżnik uśmiechał się. Kiwnął

głową, jakby wskazywał coś na ladzie.

Na barze, koło łokcia Freny, stał kieliszek wódki. Frena się napił. Przyjemne ciepło wypełniło

jego ciało. Nabrał ochoty na zwiedzanie.

W tawernie było mnóstwo zakamarków, niewielkich lóż wyłożonych bordowym pluszem (jak w

operze), schowków, pokoików, szaf kryjących drzwi do tajnych pomieszczeń i drzwi, kryjących
szafy. W jednej z sal stało… coś. Duże, kanciaste coś, przykryte szarą kapą. Frena podszedł
zainteresowany. Oparł ręce na zakurzonym materiale. Zaciągnął się zapachem starości.

Nie odważył się zajrzeć pod kapę. Wrócił do baru.
Kartera już tam nie było.
– Hej! – zawołał Frena. – Gdzie jesteś?
Nic. Cisza.
Popatrzył na barmana. Ten oczywiście się nie odezwał, wobec czego Frena wyszedł przed

tawernę i znalazł się na podwórku zamkniętym z czterech stron murami kamienic. Potem zobaczył
półokrągłe, żółte drzwi. Otworzył je i stanął na ulicy. Rozejrzał się. Na ścianie sąsiedniego budynku
znajdowała się jakaś tabliczka, ale napis na niej był niewyraźny, jakby zamazany. Frena wytężył
wzrok i wtedy, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, litery nabrały ostrości: ulica Za
Pomnikiem.

– „Za jakim pomnikiem?” – zaczął się zastanawiać Frena, jednak zaraz jakiś dźwięk odwrócił

jego uwagę.

Gdzieś w oddali rozbrzmiewał gwar ludzkich głosów. Śmiechy, śpiewy. Popiski muzyki. Stopy

uderzające o bruk. Wystrzały. Nawoływania, okrzyki.

– „Karnawał trwa” – pomyślał nagle Frena.
Procesja karnawałowa szła w dół ulicy: od centrum miasta prosto ku niemu. Zbliżała się coraz

bardziej i bardziej. Dopiero po chwili Frena zorientował się, że już powinien ją widzieć. Mieszkańcy
miasta dążyli do niego bezustannie, ale wcale nie byli bliżej.

Poczuł, jak zimny dreszcz strachu wspina się po jego kręgosłupie.

– Karter?! – zawołał ponownie.
Karter nie odpowiedział, więc Frena odwrócił się i ruszył w dół ulicy – byle dalej od głosów

wiecznych balowników.

Po paruset metrach dotarł do niewielkiego łuku, na którym kończył się spadek terenu. Dalej

zaczynało się nabrzeże: szeroki bulwar wykładany drewnianym chodnikiem i rozpłomieniony
setkami gazowych latarń. W fioletowo-złotym blasku, objęty szarą bramą łuku, majaczył jakiś cień.
Groźny i fascynujący zarazem.

Frena przez chwilę walczył ze sobą, lecz w końcu zdecydował się podejść bliżej i zobaczyć, co

to  takiego.  Jego  oczom  ukazał  się  majestatyczny  pomnik  z  brązu.  Starzec  i  morze.  Nie  poświęcił
zbyt  wiele  czasu  na  podziwianie  go,  ponieważ  coś  innego  przykuło  jego  uwagę.  W  odległości
zaledwie  kilkunastu  metrów  od  niego,  tam  gdzie  kończył  się  bulwar  i  keja,  zaczynało  się  Morze
Mgieł. Bezkresny, poszumny przestwór, tęskny i tęskniący.

Gdzieś w oddali zabrzmiał zew śpiewnicy i Frena poczuł w piersi, po lewej stronie, dziwne,

boleśnie przyjemne ukłucie.

– Jest piękne, prawda?
Karter stał tuż obok niego. Wpatrywał się w falującą leniwie wodę.
– Aha – bąknął Frena.
– Chodź, pokażę ci coś.
Ruszyli wzdłuż brzegu Bulwarem Cichych Ludzi. Po paruset metrach skręcili w Rybną, potem

w uliczkę Nad Wodą, potem w Solną. Wreszcie wyszli przez Bramę Rybną na Bulwar Głupców.

– Najsłynniejszy bulwar Sogno Ventura – oznajmił Karter.
– Dlaczego? – zapytał Frena. – To jest, z czego słynie?
Karter nie odpowiedział tylko ruszył na molo i przysiadł na jego skraju. Frena stanął obok.

Zapatrzył się w mgłę. Niewiele widział, ale jego uszu dobiegał jakiś słabo uchwytny poszum. I coś
jakby rytmiczne westchnięcia.

– Co to? – szepnął Frena.
– Mrzonki zacumowane w porcie.
Powiał wiatr, rozganiając mleczny opar. Oczom Freny ukazała się niewielka łódka, niemal

tratwa. Miała dziwny żagiel, przypominający skrzydło nietoperza, a jej kadłub wydawał się
nierzeczywisty.

Karter z mgły wydobył cumę i przyciągnął mrzonkę do brzegu.
– Chodź – powiedział. Następnie zwinnie skoczył na pokład.
Frena bez wahania podążył za nim. Odcumowali i wypłynęli. Po paru minutach wieczne miasto

Sogno Ventura zmieniło się w plamę złotego blasku za ich plecami. Frena obejrzał się na nią
tęsknym wzrokiem.

– Jak to jest w ogóle możliwe? – zapytał.
– Co takiego?
– Jak mnie tu sprowadziłeś?
Karter zaśmiał się.
– To magia – oświadczył.
– Naucz mnie. Proszę – odparł na to Frena.
– Dobrze, to nic trudnego. Magia jest już w tobie, musisz ją tylko wydobyć. Istnieje kilka

prostych zasad. Po pierwsze, zawsze potrzebne jest coś żywego i coś martwego, i coś, co usypia

umysł. Po drugie, zawsze potrzebna jest ofiara. Po trzecie, zazwyczaj potrzebna jest krew. Reszta
to już wola i melodia słów, i rytm przedmiotów. Tworzysz je sam. Tylko musisz pamiętać o
równowadze. Bogowie nie znają próżni. Rozmiar ma znaczenie.

– I to wszystko?
– Tak.
Frena poważnie kiwnął głową. Przymknął oczy, żeby poczuć magię. Tak, była tam. Była w nim

i wszędzie wokół… A może to było jedno i to samo miejsce. Miejsce? Czymże są miejsca?

Głęboko zaciągnął się powietrzem. Słona bryza wdarła mu się w nozdrza. Morze odezwało się

furkotem fal. Drobne kropelki wody rozprysły się po pokładzie mrzonki. Żagiel wydął się z łopotem.

– Jak długo będziemy mogli tu zostać? – zapytał Frena.
– A jak długo byś chciał?
– Chyba już na zawsze.
– O nie, to niemożliwe.
– Dlaczego?
– Zbliża się świt, a o świcie budzą się tytani morza. Nikt, kto zobaczył mrzonki o brzasku, nie

przeżył, aby o tym opowiedzieć.

Frena otworzył oczy. Faktycznie słona pomgłać wokół nich zmieniała barwę. Jaśniała. Granat

spływał z niej i roztapiał się wśród fal. Na jego miejsce powoli naciekało czerwone złoto.

* * *

Ten Drugi krążył w kółko, pochlipując z cicha nad leżącym na podłodze ciałem. Bał się zbliżyć,

bo był pewien, że jest martwe. Nie ruszało się. Oczy miało wywalone białkami na wierzch.

– Dlaczego? No? No, dlaczego? – jęczał Ten Drugi.
Jak on mógł mu to zrobić? Jak mógł tak po prostu umrzeć? Co pocznie bez niego? Sam, tylko

nie sam, dlaczego, no dlaczego ma być sam…

Ten Drugi zatrzymał się raptownie. Przykucnął. Zakwilił. Dotknął dłoni leżących na ziemi.

Pospiesznie cofnął palce. Zachlipał, zaczął dalej krążyć.

Wtem rozległ się donośny trzask. Rozwarły się drzwi pustostanu. Do wnętrza wtoczył się

nieprawdopodobny smród, a zaraz za nim – jakiś człowiek. Właściwie jakiś wielki kołtun kłaków,
wciśnięty w bardzo stary i bardzo brudny płaszcz. O człowieczeństwie świadczył jedynie wystający
znad kołnierza potężny, sino-czerwony nos.

– O – powiedział nos. – Sorki, miszczu. Nie wiedziałem, że parafia jest zajęta.
Nie uczynił jednak żadnego ruchu, który mógłby sugerować, że się wycofa.
Ten Drugi dotarł do niego jednym susem.
– Musisz mi pomóc! – powiedział. – Musisz mi pomóc, on nie żyje. On chyba nie żyje.

Dlaczego nie żyje?

– Zaraz, zaraz, miszczu, spokojki. Niech no popaczę.
Kołtun z nosem zbliżył się do ciała. Nachylił się, postukał, popukał, powąchał.
– E, żyje – zawyrokował. – Trochę za dużo przyćpał i tyle. Cho no, zaniesiemy go do barłogu.

Zarazki będzie jak nowy.

Chwycił ciało pod pachy. I spróbował dźwignąć, ale mu się nie udało.
– No nie stój tak, pomóż – ponaglił.

Ten Drugi otarł łzy i głośno smarknął. Chwycił za nogi.
We dwóch unieśli ciało i zabrali je na górę.
– E no, elegansior tu macie wszystko urządzone – skomentował po drodze nos w kołtunach. –

Sucho, przytulnie. Pokoiki, szafeczki. To w was lubię, ćpunki. Jesteście prawie jak prawdziwi ludzie.
Tyle tylko, że was nie ma. Więc na pewno nie będziecie mieli nic przeciwko, żebym tu sobie parę
nocy przekimał. Co?

– Nie – odpowiedział poważnie Ten Drugi, gdy już układali ciało na warstwie mocno

wysłużonych śpiworów. – Uratowałeś mu życie. Możesz zostać, ile chcesz.

– Mu ży… – zaczął kołtun, lecz zaraz sam sobie przerwał litościwym kaszlem. – No pewnie, że

ta. Słuszną masz rację, miszczu.

Frena chrząknął nagle. Zatrzepotał ramionami.
– O, budzi się.
– Już prawie wstało – wymamrotał Frena. Nieprzytomnymi oczami potoczył po

pomieszczeniu. Uniósł się na ramieniu i zawołał do kogoś, kogo tam nie było: – Jeszcze chwilę!

* * *

Frena, gdy doszedł już do siebie, nie był zachwycony. Wadziło mu, że w jego domu zalęgł się

potworny smród. Nie wspominając już o tym, który go roznosił. Miał pretensje do Tego Drugiego,
że pozwolił nieproszonemu gościowi nocować.

– On uratował ci życie – odpowiadał uparcie tamten.
– Niczego mi nie uratował, debilu zatracony! – tłumaczył Frena, marnując tylko ślinę.
Jednak bardziej dręczyło go to, co zobaczył… co prawie zobaczył… czego nie zobaczył… Tam,

w Sogno Ventura.

Przez kilka dni chodził jak struty albo zaszywał się w jakimś kącie i próbował wspominać, ale

nie miał czego. Może jedynie palce świtu umykające szybko, tak szybko.

Wreszcie postanowił działać. Skołował dwie butelki wódki i zaprosił włochoczłeka, żeby się z

nim napił. Sam raczej pozorował, ale partnerowi od flaszki polewał z gestem. Nie minęło dużo
czasu, a gość zjechał z mocno zdezelowanego krzesła, na którym siedział. Nie był całkiem
nieprzytomny; coś tam ględził pod nosem. Lecz przynajmniej nie pętał się pod nogami.

Frena poszedł obudzić Tego Drugiego, który kimał na pięterku.
– Chodź! – wdusił mu do ucha podekscytowanym szeptem. – Szybko, chcę ci coś pokazać.
– Soo? – wydukał Ten Drugi, gramoląc się z barłogu. – Chcesz pyknąć, tak?
– Nie. To coś dużo lepszego. No, chodźże już. Do kuchni! Prędko!
Stanęli nad kuchenką. To jest, ekhem, nad wysłużonym palnikiem gazowym, założonym na

mocno przerdzewiałą butlę, która nie przeszłaby żadnej kontroli BHP.

Frena wygrzebał z szafki powyginany rondel. Wlał do niego całą wódkę, jaka mu została

(niecałe pół butelki), postawił na ogniu. Następnie dorzucił garść pigułek, które zwinęli kiedyś
jakiemuś dziadkowi, i sięgnął po nóż.

– Co ty…? – jęknął Ten Drugi.
Frena go zignorował. Zaciskając zęby, rozorał sobie skórę na ramieniu tępym ostrzem. W tym

samym miejscu, w którym widniały płaty różowiutkiej, dziwnie delikatnej skóry.

Krew zaczęła kapać do garnka.

– Coś żywego i coś martwego… – mruknął Frena.
Z kolejnej szuflady wyjął niewielkie pudełeczko. Wyciągnął z niego podduszoną mysz. Poczekał

aż wódka zacznie parować i wtedy wrzucił do niej zwierzątko. Trzasnęły pękające gałki oczne.

Ten Drugi z rosnącym przerażeniem przyglądał się tym operacjom.
Tymczasem Frena z zadowoleniem zauważył, że cienie zaczynają wypełzać z kątów i czaić się

u ich stóp. Wyciągnął do nich krwawiące ramię.

– Posilcie się – powiedział miękko.
Cienie wpełzły na niego. Przyssały się do otwartej rany, a potem pokierowały ruchami Freny,

który uniósł garnek i duszkiem wypił palącą ciecz.

Nie poczuł bólu. Zwymiotował czymś błękitnym, z powrotem do rondla. Podsunął go Temu

Drugiemu pod nos.

– Pij! – polecił.
– Nie.
Ale opar wystarczył. Świat już wirował. Stojąc w kuchni, spadali przez nieskończone

przestrzenie.

Wylądowali ponownie w „Śmiałym harpunniku”.
Ten Drugi stanął na środku tawernianej sali, lustrując wszystko oczami okrągłymi i błyszczącymi

niczym spodki.

– Łoł! – oświadczył wreszcie.
– Robi wrażenie, co? – uśmiechnął się Frena.
Ten Drugi nie odpowiedział, tylko podszedł do kartonowego barmana. Lekko stuknął go palcem.

Barman zachwiał się.

– Co to za cudak? – spytał Ten Drugi.
– Dwie wódki, poproszę – powiedział Frena, podchodząc do lady.
– Ło…!
Ten Drugi z otwartymi szeroko ustami zagapił się na kieliszki, które się przed nim pojawiły.
– Twoje zdrowie – Frena stuknął kieliszkiem o kieliszek i wypił.
– I on tak serwuje wszystko, co tylko chcesz?
– Mhm. Jeszcze po jednemu?
– Czekaj, czekaj… To może ja… tego… Jakieś brendi poproszę?
– Będziesz te szczyny pił, kretynie?
Ale na ladzie już pojawił się nowy kieliszek – okrągła bańka na cienkiej nóżce. Wewnątrz

połyskiwał bursztynowy trunek. Frena z niesmakiem pokręcił głową i zamówił drugą wódkę.
Popatrzył na zegar, wiszący na ścianie. Mieli jeszcze czas.

Usiadł przy stoliku i przyglądał się, jak Ten Drugi zwiedza tawernę. Jego myśli krążyły wokół

bladych sylwetek kołyszących się na Morzu Mgieł, pojawiających się w miarę, jak słońce wynurzało
się z głębin.

Z zamyślenia wyrwały go dźwięki, które przez chwilę brzmiały jak muzyka. Potem jednak

zmieniły się w mieszankę losowych brzdąknięć.

– E! – zawołał Frena, unosząc się z miejsca. – Co tam robisz?
Przeszedł do jednego z bocznych pomieszczeń i zastał Tego Drugiego siedzącego przy wielkim

czarnym fortepianie, nadal do połowy przykrytym szarą kapą. Nad klawiaturą błyszczała mosiężna
tabliczka z napisem: OPRZYJ DOCZESNE SZCZĄTKI.

– Popatrz, muzykuję!
– Zostaw to! – Frena zamknął pokrywę nad klawiszami, omal nie przycinając Temu Drugiemu

palców. – Idziemy!

Ten Drugi trochę marudził, ale dał się odciągnąć od instrumentu. Powędrowali na nabrzeże, a

potem prosto na Bulwar Głupców – w miejsce, gdzie wcześniej Frena z Karterem wsiedli na
mrzonkę.

Niewielka łódeczka znowu stała zacumowana przy kei. Jej nietoperzowy żagiel trzeszczał pod

wpływem lekkiej bryzy.

– Co powiesz na przepływkę? – zapytał Frena.
– No nie wiem…
– Chodź!
Wsiedli do łódki. Odcumowali. Popłynęli. Mrzonkę prowadziło się zadziwiająco łatwo. Frena nie

wiedział absolutnie nic o żeglowaniu, ale najwyraźniej nie miało to żadnego znaczenia.

Po jakiejś godzinie prucia słonych fal, usłyszał znajomy dźwięk. Szum, kojarzący mu się – nieco

absurdalnie – z szumem skrzydeł tysiąca ważek. Nie było tego widać w gęstej mgle, ale wpłynęli
między wielką ławicę mrzonek, kiwających się bez celu na powierzchni wody.

Frena puścił rumpel i rozsiadł się wygodnie. Ich łódka stanęła.
– Co teraz? – zapytał Ten Drugi.
– Nic. Czekamy.
– Aha… Słuchaj…
Frena go zignorował. Odchylił głowę do tyłu, przymknął oczy. Rozkoszował się zapachem

morza i jego cichym śpiewem. Zdawało się, że drzemie.

Ten Drugi zaczął się kręcić niespokojnie. Źle znosił bezczynność. Wstał, usiadł, wstał. Pochodził

tyle, ile mógł. Pomacał żagiel. Pobełtał palcami wodę za burtą. Postanowił, że spróbuje naśladować
swojego przyjaciela, ale jak siedział zbyt długo z odchyloną głową, kark zaczynał go boleć.

Po długim, długim czasie wreszcie coś się stało. Dał się słyszeć cichy świst, jakby cały

przestwór mórz wzdychał nagle. Bryza zakolebała mrzonkami. Zadźwięczały obijające się latarnie
na czubkach masztów.

Frena ożywił się, spiął. Chwycił rumpel. Otaczający ich opar zaczynał jaśnieć. Pojawiały się w

nim zarysy nietoperzowych żagli. I coś jeszcze, coś tam, tam daleko.

– Widzisz? – szepnął Frena.
– Nie – odparł Ten Drugi. Lecz zaraz zmienił zdanie. – Tak!
– To wyspa.
Poza lasem masztów zamajaczyła większa ciemniejsza plama. Zza niej błysnęło złote światło,

obrysowując kształty skał. I coś się poruszyło, jakaś postać…

Uderzenie zimnej wody wybiło Frenie powietrze z płuc. Słona ciecz zalała krzyk.
Frena zakrztusił się, obrócił na bok i zwymiotował.
Nieopodal rozległ się donośny kaszel. Ktoś się poruszył. Coś z brzękiem runęło na podłogę.
Frena przez łzy zobaczył, jak Ten Drugi nieporadnie gramoli się na nogi, zrzucając przy tym

garnek z ich prowizorycznej kuchenki.

* * *

Po powrocie z „podróży” Ten Drugi czuł się dziwnie, ale był zadowolony. Przez wiele dni nie czuł

głodu, który niegdyś spędzał mu sen z powiek. Nie odczuwał potrzeby, żeby sobie pyknąć i rzadko
wybiegał myślami do dwóch szpryc, które trzymali ukryte pod luźną deską w jednym z pokoi.

Człowiek-kołtun uczył go grać w szachy. Okazało się, że gra ta wcale nie była skomplikowana

ani nudna. Kołtuniak znał mnóstwo ciekawych zasad. Na przykład, po biciu konia ruch wykonywał
ten, kto pierwszy pierdnie. A jeśli spotkały się dwa piony, wygrywał ten, którego właściciel dalej
splunął.

Rzecz jasna, Człowiek-kołtun ciągle wygrywał, bo na zawołanie pierdział, bekał i co tam jeszcze

chcecie. Jeśli chodzi o plucie, to był w stanie z pięciu metrów trafić pająka pełznącego po ramie
okna. No i czasami zapominał powiedzieć Temu Drugiemu o tej czy innej zasadzie, a przypominał
sobie akurat wtedy, kiedy mógł z niej skorzystać.

Jednak Temu Drugiemu sielankę psuła obawa o jego jedynego przyjaciela, który od czasu

podróży stał się milczący i ponury. Zaszywał się całymi dniami… gdzieś. Ten Drugi nie wiedział,
gdzie. W dodatku, nie wiadomo kiedy, Frena skołował skądś bardzo długi nóż, który zawzięcie
ostrzył po nocach.

Wreszcie, po jakimś tygodniu, gdy Wielki-Nos-We-Włosach smacznie chrapał, Frena przyzwał

do siebie Tego Drugiego i oświadczył:

– Wiem już, jak to zrobić.
– Jak co zrobić? – zdziwił się Ten Drugi.
Jego przyjaciel nie odpowiedział.
– Przynieś mi moje wudu – rzekł tylko.
– Twoje co?
– Szprycę, debilu, szprycę!
– Aha. Okej.
Ten Drugi pospiesznie wykonał polecenie.
– Chcesz sobie pyknąć? – zapytał, podając jedną ze strzykawek.
– Nie, pogrzebać sobie igłą w dupie. A jak myślisz?
– No dobra, dobra…
– Walnij sobie też.
Ten Drugi się zawahał.
– Chyba nie chcę. Wiesz, nie mam ochoty sobie pyknąć. Jakoś tak… no, przeszło mi, no.
– Wal! – Warknął tamten.
A Ten Drugi posłuchał. Ze świata nagle zniknęły wszystkie ostre krawędzie.
– Chodź!
Poszli do pokoju, w którym spał Człowiek-kołtun. Przyjaciel Tego Drugiego z całej siły kopnął

leżącego mężczyznę w twarz. Kołtuniak obudził się z krzykiem bólu, zaraz jednak bezlitosna stopa
znów spotkała się z jego policzkiem. Facet odtoczył się pod ścianę. Zasłonił głowę rękami. Błędne
spojrzenie rozbieganych oczu spoczęło na Tym Drugim.

– Miszczu! – zawył błagalnie Człowiek-Kołtun.
Ten Drugi nie drgnął. Był zbyt przerażony. Pozwolił swojemu przyjacielowi tak długo kopać i bić,

aż wielkie, śmierdzące ciało znieruchomiało.

– No, pomóż mi – rozkazał przyjaciel Tego Drugiego, chwytając Człowieka-Kołtuna pod

ramiona. – Bierz go za nogi. No, rusz się, tępaku!

Ten Drugi drgnął. Poczuł, że po jego twarzy toczą się łzy strachu. Jednak chwycił nogi

nieprzytomnego mężczyzny.

We dwóch z trudem dźwignęli go do góry i zanieśli do kuchni. Na ogniu już syczała gorąca

wódka w rondlu.

– Przytrzymaj go!
Oparli Kołtuniaka o ścianę. Przyjaciel Tego Drugiego wyjął zza pazuchy ortalionowej kurtki długi

nóż i poderżnął nieprzytomnemu mężczyźnie gardło. Nie poszło łatwo. Ostrze zatrzymało się na
jakiejś chrząstce. Co gorsza, w tym momencie facet się ocknął. Spróbował krzyknąć, ale z jego
gardła dobył się tylko obrzydliwy bulgot. Zatrzepotał rękami i nogami.

Przyjaciel Tego Drugiego wypuścił nóż, chwycił rondel i zaczął zbierać do niego buchającą krew,

tak manewrując, aby unikać nieskoordynowanych wymachów kończyn.

– Coś żywego i coś martwego – wymamrotał i wziął potężny łyk.
Ten Drugi zaczął się cofać. Zbierało mu się na mdłości. W uszach wył okropny śpiew człowieka

duszącego się własną krwią. Nie mógł oderwać spojrzenia od oczu, przemieniających się powoli w
parę szklanych koralików.

– Pij! – polecił jego przyjaciel.
Jednak Ten Drugi odwrócił się i uciekł.

* * *

Wiatr kołysał mrzonką. Coraz szybciej, coraz szybciej. Frena czuł, że podniecenie zaraz go

rozsadzi. Już niedługo. Niedługo. Tak niedługo. Już, już, różowe palce świtu muskały czubki
masztów. W szkle latarń pojawiały się pierwsze błyski odbitego światła. Nietoperzowe żagle
zaczynały płonąć barwami: czerwienią, żółcią, złotem, fioletem, różem.

Serce Freny uderzyło dwa razy i w tym momencie z mgły wyłoniła się wyspa. Wielki kawał

dumnej, czarnej skały. Na jej szczycie wznosiły się ruiny pradawnej świątyni. Spośród powalonych
kolumn pokrytych śliskim mchem i barwnymi porostami wystawał kawałek złotego pomnika: głowa
w hełmie, włócznia, fragment togi. Nieopodal walały się resztki potężnego cyklopowego muru.

Zaraz… Coś było nie tak. Podczas poprzedniej wizyty na wyspie coś się poruszało. Frena

uświadomił to sobie, ale nie zdążył się nawet zdziwić, zanim jakieś potężne cielsko chwyciło go i
oplotło. Poczuł, jak miażdżone żebra wbijają mu się w płuca. Momentalnie zaczęło mu ciemnieć
przed oczami.

* * *

Ten Drugi siedział w kącie, drżąc ze strachu i odrazy. Z trudem powstrzymywał mdłości. W jego

głowie kłębiły się myśli.

– „On uratował ci życie… Nie, kretynie, nie uratował… Dlaczego mu to zrobiłeś… Bo muszę

zobaczyć… Nie uratował… Nie mogę tego zrobić… Nie mogę tego zrobić… Muszę… Nie uratował
mi życia… Nie, uratował tobie życie…”.

W pewnym momencie zamarł. Jego głowę wypełniła pustka. W pustce zabrzmiał krzyk.
– „On poszedł zobaczyć tę istotę z wyspy” – uświadomił sobie Ten Drugi.
Przezwyciężając przerażenie popełzł do kuchni. Obrzucił wzrokiem zachlapane krwią

pomieszczenie, martwe ciało leżące na podłodze, żywe ciało jego przyjaciela stojące całkiem bez

ruchu.

Wyłuskał rondel z ciągle zaciśniętych palców. Od zapachu cieczy zrobiło mu się niedobrze, ale

wypił mimo wszystko.

Uderzył stopami o podłogę tawerny. Rozejrzał się. Przy ladzie siedział brodaty facet w

spodniach, wyglądających jakby uszyto je ze starych szmat, i spranej koszulce w pasy. Leniwie
popijał ciemne piwo.

Ten Drugi podbiegł do niego.
– Czy był tu… mój przyjaciel? – zapytał.
Randolf Karter spojrzał na niego smutnymi oczami o barwie równie spranej, jak koszulka, którą

nosił.

– Był – odparł po prostu.
– Muszę go znaleźć!
– Poszedł na nabrzeże.
Ten Drugi chciał wybiec z tawerny, lecz Karter chwycił go za ramię.
– Poczekaj – powiedział.
– Co?
– Użyj totemu.
– Jakiego totemu?
– Totem przyzwał cię do siebie. Ciebie, nie twojego przyjaciela. Myślałem, że z was dwóch to

on jest silniejszy, to on jest prawdziwym podróżnikiem. Ale totem wybrał ciebie.

– Fortepian… – szepnął Ten Drugi.
Pobiegł do bocznego pomieszczenia. Gorączkowym ruchem zrzucił na bok szarą kapę. Uniósł

wieko. Uderzył akord.

Powietrze rozciął ryk. Tawerna nagle eksplodowała, a Ten Drugi wraz z fortepianem znalazł się

na szczycie pradawnej świątyni na środku wyspy, pośród Morza Mgieł. Zagrał kilka dźwięków, a
mrzonki odpowiedziały zgodnym śpiewem żagli.

Oparł swoje doczesne szczątki na krawędzi klawiatury. Zaczął miarowo uderzać klawisze.

Popłynęła melodia.

Tytani morza wyłonili się z fal, oparli się na przybrzeżnych skałach. Jeden z nich wyszedł na

brzeg i zatrzymał się tuż przed świątynią.

Ten Drugi przyjrzał mu się, nie odrywając palców od klawiatury. Tytan był przerażający i piękny

zarazem. Bił od niego jaskrawy blask. Jego ciało składało się z niezliczonych macek, dziobów,
chwytnych odnóży, jednak pomiędzy nimi błyskała złota skóra kobiety: nieludzko piękna twarz,
nagie piersi, brzuch. Niczego więcej nie dało się dostrzec.

– Czego tutaj chcesz? – zapytał tytan. Jego głos był męski i kobiecy zarazem.
– Przyszedłem błagać o życie mojego przyjaciela.
– Przybył tu, aby zobaczyć coś, czego nie wolno mu było zobaczyć. Nie możemy darować mu

życia.

– Jestem gotów oddać coś za nie.
– A cóż ty miałbyś nam do ofiarowania?
Ten Drugi nie wiedział, skąd w jego umyśle wzięła się odpowiedź:
– W zamian za jego życie ofiaruję wam swoje imię.
Ciało tytana zafalowało. Złota twarz ukazała się na dłużej.

– Imię podróżnika to cenna ofiara. Czy wiesz, że jeśli nam je oddasz, to część ciebie zostanie

tu już na zawsze?

– Wiem, ale ta część… Ona już tu była od zawsze.
Na krawędzi wyspy zabrzmiał melodyjny zaśpiew. Podjęło go wiele głosów.
– Dobrze, zgadzamy się – powiedział tytan. Część macek rozwinęła się i bezwładne ciało

przyjaciela Tego Drugiego opadło na skały.

– Podaj mi je tutaj. Złóż je na pokrywie fortepianu.
Tytan wydawał się niezadowolony, ale spełnił jego życzenie.
Ten Drugi uderzył akord. Szybko, zanim zdążą zmienić zdanie. W powietrzu zabrzmiał ryk.

* * *

Frena potrząsnął głową. Zamrugał. Uniósł wzrok i spojrzał wprost w puste oczy Tego Drugiego.

Po raz pierwszy się go przestraszył. Po raz pierwszy poczuł, że może to on, Frena, jest żałosną
kreaturą, która powinna wypełniać wszystkie rozkazy.

– Co się stało? – zapytał.
– Nic – odparł Ten Drugi Frenie.
A może to Frena odparł Temu Drugiemu? Może to Ten Drugi patrzył w nieskończoną pustkę

oczu Freny?

Ostatecznie, teraz we dwóch mieli tylko jedno imię.

Węprzyn by night

This one’s called „Cymbaline” and it’s… about a nightmare.

– Roger Waters na koncercie w Filmore w 1970 roku

– Koniec trasy, dalej nie jadę – powiedział kierowca.
Marek westchnął, przetarł twarz i niechętnie uniósł się z fotela. Zasiedział się, rozespał w cieple

i charakterystycznym, metaliczno-ludzkim zapachu starego PKS-u. Cóż, kolego, pora wysiadać.

– Hej, koniec trasy, słyszał pan? – Kierowca wyskoczył już z kabiny i teraz niecierpliwie

popatrywał ku niemu od drzwi.

Marek ziewnął, kiwając głową, po czym machnął na faceta ręką, żeby trochę wyluzował.

Następnie zdjął swoją torbę z półeczki ciągnącej się nad fotelami i wyszedł z autokaru.

Kierowca wydał z siebie niecierpliwy odgłos, przypominający nieco syk hydrauliki

zatrzymującego  się  PKS-u.  Człowiek  i  jego  maszyna,  zrośnięci  w  jedną  nierozerwalną  całość,
współ-czującą,  i  współ-nieznoszącą  ospałych  podróżnych,  gdy  pora  wracać  do  domu  się  nawalić.
Chociaż  może  ten  gość  wcale  nie  był  jakimś  degeneratem.  Ostatecznie  Marek  nic  o  nim  nie
wiedział.  Równie  dobrze  mógł  się  niecierpliwić,  bo  gdzieś  tam  czekały  na  niego  dzieciaki  i  miła
żonka, z którą będzie się jeszcze tej nocy kochał, mimo iż już zbliżała się trzecia.

– Choć pewnie śpi – mruknął Marek, częściowo do kierowcy, częściowo do samego siebie.
– Co proszę? – Facet właśnie męczył się z zamkiem w drzwiach autokaru.
– Nie, nie, ja tak… nic.
Kierowca wreszcie uporał się z tym, co robił, i ruszył w stronę budynków bazy PKS-u.

Tymczasem Marek postanowił obejrzeć dworzec.

Była to typowa dla małych miasteczek zajezdnia z dwoma podwójnymi stanowiskami dla

autokarów. Każde stanowisko rozdzielono na pół ścianą z niewielkim daszkiem. Pod ścianą stały
ławeczki (wcale nieodrapane, przeciwnie: pomalowane świeżą i błyszczącą, brązową farbą), a na
niej wisiały tablice z rozkładami jazdy, reklamami i czymś, co wyglądało na herb miasta.

Marek podszedł do najbliższej tablicy i przyjrzał się herbowi. W biało-czerwonym

(patriotycznym!) polu krzyżacki (już mniej patriotyczny) zamek i bocian (patriotyczny, że hej). To
znaczy chyba bocian. Biorąc pod uwagę wierność ornitologiczną, równie dobrze mogła to być
czarno-biała sroka.

Pod herbem widniały dwa napisy. Pierwszy, ten pod szkłem, głosił:

WĘPRZYN WITA I ZAPRASZA

NA WSPANIAŁY WYPOCZYNEK

W PRAWDZIWYCH MAZURSKICH KLIMATACH

Drugi napis, ten na szkle, najwyraźniej został wykonany przez jakiegoś miejscowego

żartownisia, gdyż głosił:

TU NAPRAWDE ZDEHŁ KLENCZON

Marek pokręcił z dezaprobatą głową. Nie wolno śmiać się z barda.
Odwrócił się od tablicy.
W budynku dworca nadal paliły się światła. Kasy biletowe już zamknięto, ale poczekalnia dla

podróżnych była czynna, podobnie jak niewielki bar w prawym skrzydle.

Marek zaciągnął się świeżym mazurskim powietrzem i ruszył w tamtą stronę. Musiał gdzieś

przeczekać  do  rana.  Potem  zacznie  szukać  jakiegoś  miejsca,  w  którym  mógłby  się  zahaczyć.
Może  na  początek  wynajmie  gdzieś  bungalow.  Było  już  po  sezonie,  zbliżał  się  październik,  więc
chyba  nie  będzie  za  drogo,  w  każdym  razie  na  kilka  dni  starczy  mu  kasy.  Do  czasu,  aż  znajdzie
jakąś  robotę.  Na  przykład  na  stacji  benzynowej,  tam  powinien  się  nadać,  ostatecznie  trzeba  tylko
umieć znaleźć dziurę i wsadzić do niej pistolet. To akurat każdy facet potrafi (zaśmiał się pod nosem
ze  swojego  żarciku).  Chociaż  z  drugiej  strony  to  nie  powieść  Irwina  Shawa,  w  której  każdego
włóczęgę  przyjmuje  się  z  otwartymi  ramionami  (bystry  z  ciebie  chłopak,  czemu  chcesz  się  tutaj
marnować?), poklepuje po plecach i płaci mu się za uczciwą pracę. W Polsce nawet cieć na stacji
benzynowej jest pewnie jakimś przygłupim kuzynem szefa zmiany.

Nie, nie, kolego, u nas teraz jest kapitalizm, amerykański sen to my.
Marek potrząsnął głową. Zauważył, że od paru ładnych sekund stoi przed drzwiami dworcowej

knajpy i wpatruje się w szyld z napisem „BAR”.

„Może nie będzie aż tak źle” – pomyślał. – „Masz strasznie pesymistyczną wyobraźnię. Może

naprawdę te mazurskie klimaty i wypoczynek w towarzystwie czarno–białych srok dobrze ci
zrobią”.

Wreszcie zdecydował się na krok naprzód. Otworzył drzwi i wszedł do baru.
W środku panowała senna atmosfera. Starszawa barmanka w białym uniformie rozwiązywała

właśnie krzyżówkę, siedząc na wysokim krześle za ladą. Było też kilkoro klientów. Jakaś rodzinka:
ponury ojciec, mamusia z nadwagą i dzieciak w czapce z daszkiem. Siedzieli w kącie, na kanapie
obitej czerwoną tapicerką, jedli frytki i pili coca-colę. Jakieś dwa czy trzy stoliki od nich, mniej więcej
pośrodku sali, facet w skórzanej kurtce palił papierosy (od dłuższego czasu, sądząc po zawartości
stojącej przed nim popielniczki).

Marek podszedł do lady. Barmanka zdjęła okulary i zsunęła się z krzesła.
– Co podać? – zapytała.
Marek poczuł bardzo wyraźnie jej oddech – papierosy i alkohol. Skrzywił się, ale mimo to

powiedział:

– Dobry wieczór. Coś może śniadaniowego… na przykład jakąś jajecznicę albo…?
– Jest jajecznica – przerwała mu barmanka i ku jego najwyższemu zaskoczeniu, uśmiechnęła

się do niego. – Podać?

– Tak, poproszę.
– Z kiełbaską i na cebulce?
– Jak u mamy – uśmiechnął się i kiwnął głową.
– Coś do picia? Kawkę?
– Colę.

– Z lodówki?
Marek zastanowił się przez chwilę. Na dworze było zimno, a jego być może czekał nocleg w

dworcowej poczekalni. Lepiej uważać na gardło. Tylko że tak bardzo nie lubił ciepłej coli.

– Nie, z półki – zdecydował mimo wszystko.
Barmanka podała mu butelkę.
– Pan siada – powiedziała. – Zawołam, jak będzie gotowe.
Marek wziął colę i wybrał miejsce przy oknie od strony miasta, plecami do pozostałych gości.

Usiadł, zdjął nakrętkę, wziął łyka. Fe, ciepła. Ale słodka. I z kofeiną. Cukier dobry.

Gdy tak siedział i popijał w milczeniu, nagle spostrzegł, że w barze jest jeszcze jedna osoba,

której nie zauważył wcześniej. Siedziała w kącie za krawędzią lady, dlatego jej nie widział od strony
wejścia. Była piękna. Nie tak po prostu piękna, tylko „napatrz się, gościu, ile możesz, bo już więcej
takiej  nie  zobaczysz”.  Markowi  skojarzyła  się  z  etiopską  boginią.  Dlaczego  etiopską?  Cóż,  była
Murzynką  (i  być  może  to  w  całej  jej  postaci  dziwiło  najbardziej).  Ale  znowu:  nie  taką  zwykłą
Murzynką  z  wielkim  nosem,  wielkimi  ustami  i  wielkim  tyłkiem.  Wręcz  przeciwnie,  miała  bardzo
regularne  i  łagodne  rysy  twarzy,  a  do  tego  niesamowite  oczy.  (Marek  pomyślał,  że  jego
wewnętrzny głos brzmi trochę rasistowsko, ale nie mógł nic na to poradzić; uważał, że Murzynki są
grube, a ta tutaj nie była. Owszem miała nieco bardziej zaokrąglone kształty niż paniusie z FTV, ale
bez przesady).

– Podoba ci się nasza czarnuleczka, co?
Marek aż się wzdrygnął. Głos rozbrzmiał tuż koło jego ucha: rodzaj nieprzyjemnego,

dychawicznego szeptu. Co gorsza, jego posiadacz zbliżył się całkiem bezgłośnie. I pachniał
nieprzyjemnie – starą skórą przesiąkniętą papierosowym dymem.

Marek domyślił się, kto to, zanim się obejrzał. Pan Skórzana Kurtka najwyraźniej skończył już

palić i teraz postanowił podkraść się do „nowego” w mieście.

– Tak, podoba ci się – ciągnął pochylony nad nim. – Widzę, jak na nią patrzysz, znam to

spojrzenie, widziałem wielu, którzy tak patrzyli. Podoba ci się, nie? No powiedz, podoba się. Nie?

Marek odsunął się, potrącając stół i wywracając butelkę z colą, która stoczyła się na ziemię.

Poczuł się w tej chwili jak straszny mięczak, ale głos tego faceta sprawił, że wyraźnie skoczyło mu
ciśnienie. Jego serce zaczęło walić jak oszalałe i zrobiło mu się zimno w dłonie.

– O co panu chodzi? – zapytał.
– Mi? – Skórzana Kurtka uśmiechnął się. Był brzydki i miał ohydny żółty nalot na zębach. – Mi

o nic nie chodzi. Po prostu chcę wiedzieć, czy podoba ci się ta młoda dama? No to jak? Podoba ci
się, nie?

Marek cofnął się jeszcze o krok, odruchowo ustawiając się tak, żeby pomiędzy nim a tamtym

facetem znalazł się stół.

– Gościu… – zaczął.
– No, podoba ci się. Nie?
– Tak, tak, czy mogę teraz wrócić do mojej coli? – Marek pochylił się i podniósł butelkę z ziemi.
Skórzana Kurtka przestał się uśmiechać. Przez chwilę przyglądał się Markowi, po czym okrążył

stół i stanął tuż przed nim, zbliżając swą twarz do jego twarzy.

– Zerżnąłbyś ją, co? – zapytał konfidencjonalnym szeptem.
Marek odsunął się gwałtownie.
– Facet! Weź… – zaciął się na chwilę. – Weź spierdalaj!

Skórzana Kurtka błyskawicznym ruchem złapał go za nadgarstek i przyciągnął do siebie.
– Zerżnąłbyś ją – stwierdził. – Znam takich jak ty, gnojku, widziałem, jak na nią patrzyłeś,

widziałem wielu, którzy tak patrzą, zerżnąłbyś ją bez mrugnięcia okiem, ty pierdolony zboczeńcu.

„Jezu, kurwa, psychol” – pomyślał Marek. – „Najebany psychol”.
Po tej krótkiej tyradzie, wygłoszonej zduszonym szeptem, pan Skórzana Kurtka puścił go i

sięgnął za pazuchę. Przez ułamek sekundy Marek był przekonany, że wyjmie nóż, lecz zamiast
tego w jego dłoni pojawiło się czarne skórzane etui. Rozłożył je, pokazując policyjną odznakę.

– Mam cię na oku, pojebie – mruknął. – Wiem, że spróbujesz ją zerżnąć, i nie pozwolę na to.

Nie myśl, że kurwa pozwolę. Widziałem, jak na nią patrzyłeś, widziałem wielu, którzy tak patrzą.
Nie pozwolę.

– Facet, od… – zaczął Marek, ale widok odznaki powstrzymał cisnące mu się na usta słowo. –

Odczep się ode mnie.

Skórzana Kurtka roześmiał się głośno i nieprzyjemnie, po czym bez słowa odwrócił się i

wyszedł z baru.

Marek poczuł, jak schodzi z niego adrenalina. Lekko trzęsącą się ręką spróbował odstawić

butelkę coli z powrotem na stół, ale tylko przewrócił ją znowu. Tym razem jednak nie pozwolił jej
spaść na ziemię. Opadł ciężko na krzesło i odetchnął głęboko.

Uderzył go surrealizm całego zajścia. Jak w jakimś pieprzonym amerykańskim filmie. Wyobraził

sobie Bruce’a Willisa, mówiącego „I’m having an eye on you, fucker” i myśl ta nawet go rozbawiła,
choć był to rodzaj histerycznego rozbawienia. Pieprzony, nawalony gliniarz. Nie ma to jak dobry
początek w nowym mieście.

Marek uniósł głowę i rozejrzał się po barze. Rodzinka z dzieciakiem z nowo odkrytym zapałem

pałaszowała frytki, próbując nie odwracać się w jego stronę. Barmanka przyglądała mu się z
dziwnym wyrazem twarzy. Przed nią parowała jajecznica.

Etiopska Bogini znikła.
Marek wstał i podszedł do lady. Spodziewał się, że barmanka jakoś skomentuje jego spięcie z

panem Skórzaną Kurtką („You better watch out, stranger. McClane’s got his eye on you”), ale nic
takiego nie zaszło. Przesunęła talerz w jego stronę i powiedziała:

– Osiem złotych.
Wysupłał portfel, który sprytnie zakamuflował na dnie torby, zapłacił i wrócił do stołu. Zjadł

szybko. Miał ochotę już opuścić tę knajpę. Wiedział, że będzie mu się źle kojarzyć.

Rzucił ostatnie spojrzenie tam, gdzie jeszcze przed chwilą siedziała Etiopska Bogini.
O, a to co?
Wstał i podszedł do stolika. Na jednym z krzeseł leżał niewielki czarny futerał na aparat cyfrowy

z napisem CANON. Marek uniósł go ostrożnie. W ułamku sekundy przeleciała mu przez głowę
wizja romantycznej pogoni za tajemniczą nieznajomą. Wiedział jednak, że to tylko głupie mrzonki.
Rozsądniej było zostawić aparat barmance. Dziewczyna może sobie jutro przypomnieć, że go tutaj
zostawiła. Z drugiej strony, cholera wie, co ta barmanka z nim zrobi. Może lepiej po prostu odłożyć
aparat na krzesło i zapomnieć o całej sprawie.

Popatrzył na boki, żeby zobaczyć, czy nikt go nie obserwuje, i kątem oka dostrzegł

pomarańczowy błysk wyrzucanego na zewnątrz niedopałka. Chwilę później w jego polu widzenia
pojawiła się Etiopska Bogini, kołyszącym krokiem wędrująca w stronę miasta.

Niewiele myśląc, wybiegł za drzwi z aparatem w dłoni.

Dziewczyna szła dość żwawo i powoli nikła już w cieniu pobliskiej alejki. Marek ruszył za nią

truchtem. Nie chciał podrywać się do sprintu, żeby jej nie przestraszyć. Pomyślał, że może dobrze
byłoby ją ostrzec, że się zbliża.

– Hej, proszę pani! – zawołał. – Proszę poczekać, zostawiła pani aparat!
Ona jednak chyba go nie usłyszała. A może faktycznie się przestraszyła. Tak czy owak skręciła

w kolejną, jeszcze węższą alejkę.

„Że też nie boi się chodzić sama o tej porze takimi gównianymi uliczkami” – pomyślał Marek.

Nie przyszło mu do głowy, że może on też powinien się bać.

Nagła eksplozja bólu w prawym kolanie ścięła go z nóg. Upadł, upuszczając aparat i swoją

torbę podróżną. Kolejny cios spadł na jego twarz, ale zdołał zasłonić się ręką. W palcach coś mu
chrupnęło i z wrzaskiem odtoczył się pod mur.

– Mówiłem, że cię będę obserwował – powiedział Skórzana Kurtka, wyłaniając się z cienia. Na

dłoń nawijał właśnie gruby skórzany pasek z ciężką klamrą. – Nie myliłem się co do ciebie.
Uganiasz się za dziewczętami po ciemnych alejkach, co? Myślałeś, że sobie tylko żartowałem, że
chciałem cię nastraszyć. Srasz teraz po gaciach, nie? No powiedz, gnojku. Srasz, nie? Nawet nie
myślałeś, że mogę się tak szybko zjawić. A ja wiedziałem, co z ciebie za jeden, dlatego grzecznie
na ciebie poczekałem.

Marek jęknął i spróbował się unieść z ziemi, ale pan Skórzana Kurtka zamachnął się paskiem i

ponownie uderzył go klamrą w kolano. Chlast.

– Wiedziałem, że za nią pójdziesz, jebany zboczeńcu – wysyczał. – Widziałem, jak na nią

patrzysz, widziałem wielu, którzy tak patrzyli. Pierdoleni zboczeńcy. Wiedziałem, że nie odpuścisz,
znam was, wiem, jak się nazywacie. Gwałciciele.

Mówienie najwyraźniej go podniecało. Zaczął przestępować nerwowo z nogi na nogę. Pasek

skrzypiał, kiedy obracał go w rękach.

– Człowieku, na litość boską… – zaczął Marek, ale Skórzana Kurtka nie pozwolił mu

dokończyć. Chlast.

– Wiesz, że co trzeci gwałciciel to mężczyzna w wieku między dwudziestym a trzydziestym

rokiem życia? – zapytał, po czym uderzył go paskiem w ramię.

Chlast.
– Wiesz, że prawie połowa gwałconych kobiet jest zbyt przerażona, żeby się bronić? Jak się z

tym czujesz, gnojku? Też jesteś przerażony?

Chlast.
– Wiesz, że dwadzieścia procent gwałtów odbywa się w obecności świadków?
Chlast.
– Wiesz, że co drugi mężczyzna fantazjuje o brutalnym seksie? Ty pewnie też, nie?
Chlast.
– Wiesz, że siedmiu z dziesięciu gwałcicieli przyznaje, że w dzieciństwie było molestowanych

przez rodziców? A jak było z tobą? Tatuś kochał syneczka w pupcię, co?

Chlast.
– Wiesz, że aż dziewięćdziesiąt procent gwałcicieli ma problemy z erekcją? – Chlast. – Tak,

znam was, pojeby. – Chlast. – Nie staje wam normalnie, to szukacie wrażeń. – Chlast.

Statystyczna litania zdawała się powoli doprowadzać pana Skórzaną Kurtkę do szału. Nie,

inaczej. Cholernie szybko doprowadzała go do szału. Zapluł się już, poczerwieniał na twarzy. Marek

zauważył nawet, że jego dżinsy w okolicy krocza napięły się niebezpiecznie.

„Zajebie mnie skurwysyn, jak nic mnie zajebie, a potem spuści się na moje zimne zwłoki”. – Ta

myśl wyrwała Marka z karuzeli bólu (chlast, chlast, chlast). Krzyknął głośno i pomiędzy kolejnymi
razami rzucił się na atakującego go faceta (połowa gwałconych kobiet jest zbyt przerażona, żeby
się bronić). Z impetem walnął nim o mur, a potem przygwoździł go do ziemi.

– Ty skurwysynu popierdolony! – wydarł się, dając upust wściekłości i bólowi. – Chciałem jej

tylko oddać aparat! Pierdolony, kurwa, aparat!

Skórzana Kurtka znieruchomiał. Przez moment wydawało się, że dociera do niego, iż mógł się

pomylić.

„Zaskarżę skurwysyna” – pomyślał Marek i w tej samej chwili uwierzył, że wyjdzie z tego cało.

To był błąd.

Skórzana Kurtka szarpnął gwałtownie głową, uderzając go prosto w łuk brwiowy. Zabolało jak

diabli i twarz Marka oblała krew. Zluzował nieco chwyt, a leżący pod nim facet wykorzystał to.
Ścisnął go mocno silnymi ramionami i obrócił tak, że zamienili się miejscami. Następnie złapał go za
nadgarstki i wykręcił mu ręce. Już nic nie mówił. Sapał tylko głośno, próbując utrzymać go jedną
ręką, podczas gdy drugą sięgnął za plecy i coś tam gmerał.

„Szuka spluwy” – przemknęło Markowi przez myśl. Zaczął się miotać jeszcze gwałtowniej i

jakoś udało mu się oswobodzić lewą dłoń. Szybko sięgnął nią za plecy Skórzanej Kurtki, żeby
chwycić broń, zanim uda się to tamtemu. Palce zacisnęły się na gładkim, metalowym przedmiocie,
ale nie zdołały go utrzymać. Co najmniej dwa były niesprawne po spotkaniu z metalową klamrą od
paska.

Skórzana Kurtka wyjął zza pleców kajdanki i po krótkiej szamotaninie skuł ręce Marka.

Uśmiechnął się i dopiero wtedy sięgnął po spluwę, którą zresztą nosił pod pachą. Potem wstał.
Wyglądało na to, że zastanawia się, co dalej.

Marek nie mógł na niego patrzeć. Nie mógł patrzeć w czarny otwór lufy. Obrócił się na brzuch i

zaczął odpełzać. Uświadomił sobie, że płacze z bólu i strachu. Z nosa wisiał mu czerwonawy glut.
Całą prawą połowę twarzy miał zalaną krwią, która zostawiała ciemne plamy na chodniku.

TU NAPRAWDE ZDEHŁ KLENCZON.
A ty, Mareczku… Ty też tu zdechniesz. Naprawdę.
Ale strzał nie padł.
Marek usłyszał kroki co najmniej kilku osób. Niezgrabnie uniósł się na klęczki i obejrzał. Pan

Skórzana Kurtka zniknął, za to u wylotu alejki pojawiło się parę postaci. Jedna nijaka, jedna potężna
i jedna niewielka. Rodzinka z baru.

– Pomocy! – krzyknął rozpaczliwie Marek, choć w gruncie rzeczy nie było to chyba koniecznie.

– Pomocy!

Tatuś pokazał żonie i dziecku, żeby zostali na miejscu, i podbiegł do niego. Wyciągnął ręce,

jakby chciał mu pomóc wstać, ale zastygł w pół ruchu.

– Rajciu – powiedział. – Kto pana tak urządził?
Marek uniósł się na nogi. Pytanie było idiotyczne, ale mimo to odpowiedział.
– Jakiś pierdolony psychopata!
Tatuś skrzywił się nieco.
– Proszę tak nie przeklinać, dobrze? – szepnął. – Żona nie lubi, jak się przeklina.
Marek spojrzał na niego otępiałym wzrokiem. Nie przeklinać… Ktoś go prawie kurwa zajebał na

śmierć, a on ma nie przeklinać. Co za różnica, do kurwy nędzy?!

– Dobrze – mruknął, czując, że opuszczają go siły. – Muszę do szpitala. Proszę, czy może

mnie pan zabrać do szpitala?

– Jasna sprawa, partnerze – oświadczył radośnie tatuś. (Partnerze? Kto tak mówi? Przecież, to

nawet nie jest, kurwa, po polsku!). – Mamy tu niedaleko samochód. Zaraz pana zabierzemy.
Pomóc panu iść?

Marek pokiwał głową. Tatuś wziął go pod ramię i podniósł z ziemi jego torbę oraz aparat

fotograficzny. Razem wyszli z alejki. Żona i synalek ruszyli za nimi i po minucie lub dwóch znaleźli
się w samochodzie. Był to stary ford escort w wersji combi, na oko rocznik 1990. Fotele obłożono
włochatymi  narzutami,  które  wydzielały  nieprzyjemną  woń  będącą  mieszaniną  potu  i  waniliowego
odświeżacza  powietrza.  Pod  lusterkiem  wstecznym  wisiała  pluszowa  owieczka,  a  pod  osłoną
przeciwsłoneczną  po  stronie  pasażera  dyndał  medalik  ze  świętym  Krzysztofem.  Tatuś  siadł  za
kierownicą  i  zapiął  pas  (na  którym  miał  przypiętą  kolejną  pluszową  zabawkę  –  królika  Bugsa),  po
czym kazał to samo uczynić pozostałym.

– Chce pan chusteczkę nawilżaną, żeby oczyścić twarz? – zapytała uprzejmie mamusia.
Marek pokiwał głową, ale chyba tego nie dostrzegła, więc powiedział:
– Tak, poproszę.
Kobieta wygrzebała z torebki paczkę nawilżanych chusteczek o zapachu czerwonych

grejpfrutów i podała mu jedną.

Tatuś zapalił silnik, włączył światła, sprawdził, czy wszyscy mają zapięte pasy, i w końcu ruszył.
Marek zajął się swoimi obrażeniami. Wyobrażał sobie, że musi wyglądać okropnie. Na twarzy i

koszuli miał mnóstwo krwi, był brudny i usmarkany. Bolało go prawie całe ciało, ale najbardziej
prawe kolano i lewa dłoń.

Otarł twarz, zaczynając od nosa i ust, a potem spróbował oczyścić ranę nad okiem.

Chusteczka momentalnie zmieniła się w bury glut, ale nie poprosił o następną. Kto normalny daje
jedną chusteczkę facetowi, który dopiero co wyszedł ze spotkania z dwunogim buldożerem?

Następnie przyjrzał się swoim dłoniom. Kajdanki krępowały jego ruchy, ale udało mu się zbadać

najbardziej obolałe palce. Były nieco spuchnięte i zaczerwienione, ale ku swemu najwyższemu
zdumieniu stwierdził, że chyba nie są złamane. Na próbę szarpnął kajdanki, lecz to oczywiście nic
nie dało.

– W tym mieście jest szpital? – zapytał.
– Nie, ale jest w Szczytnie – odpowiedział tatuś, łapiąc jego spojrzenie w lusterku wstecznym.

Po chwili dodał, jakby coś mu nagle przyszło do głowy: – Ale niech się pan nie martwi, to żaden
problem. Do Szczytna jest ze dwadzieścia, trzydzieści kilometrów. Nie ma sprawy.

– Dziękuję – odparł Marek i apatycznie wpatrzył się w swoje stopy.
W samochodzie było ciepło i lekko kołysało. Za oknami śmigały plamy pomarańczowego

światła, cienie tańczyły. Silnik mruczał cicho, wszyscy milczeli. Marek poczuł się senny.

– Rajciu! – Tatuś chyba nie potrafił wytrzymać długo w ciszy. – Ale ktoś pana urządził.
Marek nie odezwał się. Cały czas przyglądał się swoim stopom. Kątem oka widział, jak cień

jego kolan wskakuje na drzwi, gdy plama światła przelatuje przez samochód, a potem znika, gdy
znów rozlewa się cień.

– To jednak niebezpieczne chodzić o tej porze po ulicy – ciągnął tatuś. – Wie pan, ciągle się

słyszy o jakichś napaściach i w ogóle. Jak ta dziewczyna ostatnio. W wiadomościach mówili.

Wyszła z dyskoteki i tyle ją widzieli. Miał pan sporo szczęścia, żeśmy przechodzili, nie?

Marek dalej milczał. Oczy mu się zamykały. W głowie miał pustkę, słowa gadającego do niego

faceta utykały gdzieś w przestrzeni między nimi. Światła przelatywały coraz rzadziej, po jakimś
czasie zaczęły się pojawiać tylko przygodnie, a w końcu zapadła ciemność. Chyba wyjechali z
miasta.

Pstryk. Tatuś sięgnął nad głowę i zapalił niewielką lampkę w kabinie.
– Albo autostop. – Rozważania na temat nocnych niebezpieczeństw najwyraźniej go

fascynowały. – Wie pan, nigdy bym nie skorzystał z autostopu po zmroku. Strach, nie? Nie
wiadomo, na kogo się trafi. W wiadomościach ostatnio mówili o tych porywaczach, nie wiem, czy
pan słyszał. Biorą dziewczyny na stopa, a potem jakoś je ogłuszają i wywożą do Rosji albo na
Ukrainę, albo do Szwecji.

Sięgnął do schowka. Otworzył go i chwilę w nim grzebał. Wydobył gumę do żucia.

Kontynuował swój wywód, głośno ciamkając.

– Wyobrażam sobie, że chłopców też porywają, tylko rzadziej – roześmiał się nienaturalnie. –

Oczywiście dla pana to może brzmieć dziwnie. W pewnym sensie złapał pan stopa. A po tym, co
pan przeszedł, ma się pan czego bać.

Pstryk. Charakterystyczny odgłos centralnego zamka wyrwał Marka zza ściany otępienia.
– Czemu pan zamyka drzwi? – zapytał.
– Ostrożność – odparł tatuś. Obrócił głowę w jego stronę, żeby spojrzeć nad oparciem fotela, i

uśmiechnął się. Między jego zębami błyskała guma do żucia. – A co, napędziłem panu stracha? W
sumie nie wie pan, czy nie wywożę pana do Rosji albo Szwecji, nie? A jeszcze ma pan na rękach
te kajdanki. Wygląda groźnie, prawda?

Tatuś odwrócił się z powrotem w stronę drogi, a do tyłu spojrzała teraz mamusia. Nie

uśmiechała się, po prostu przyglądała się Markowi – bezmyślnie i bez emocji.

Marka znowu ogarnęło to samo uczucie co wtedy, gdy usłyszał głos Skórzanej Kurtki tuż przy

uchu. Nie, niemożliwe, przecież to pieprzona rodzinka z dzieckiem, pieprzona rodzinka z
pieprzonym…

Spojrzał na siedzącego obok niego dzieciaka i zmartwiał. Spod czerwonej czapeczki z daszkiem

nie wyglądała wcale twarz dziesięciolatka, której się spodziewał. Chłopak musiał mieć osiemnaście
albo nawet dwadzieścia lat. Był mały, chudy i blady, w dodatku wyglądał na lekko
niedorozwiniętego, ale kępki ciemnego, twardego zarostu na szyi nie pozostawiały żadnych
wątpliwości co do jego wieku. Przyglądał się Markowi z tym samym bezmyślnym wyrazem twarzy
co jego matka. O ile oczywiście ta kobieta była naprawdę jego matką.

Przez okno znowu zaczęły wpadać jaskrawe płaty światła. Marek cofnął się w kąt i panicznie

wyjrzał na zewnątrz. Właśnie mijali tablicę z napisem Węprzyn. Nieprzekreśloną.

– To nie jest kurwa moment na żarty! – krzyknął. – Niech pan nie pierdoli głupot, dlaczego

wjeżdża pan z powrotem do miasta, niech pan kurwa nie pierdoli, po prostu chcę do tego
pierdolonego…!

– Proszę nie przeklinać – przerwała mu stanowczo mamusia, po czym się odwróciła.
Tatuś posłał mu zakłopotane spojrzenie i otworzył wszystkie drzwi.
– Rajuśku – powiedział. – Nie sądziłem, że pan to weźmie na poważnie. Przecież nigdzie pana

nie wywieziemy.

– Dlaczego znowu wjeżdżamy do miasta? – zapytał jeszcze raz Marek. Nerwowo dotknął rany

nad okiem. Przyschła już i nie krwawiła.

– Kawałek jechaliśmy przez las. ie wiem, dlaczego dwa razy postawili tablicę. Kto by tam

zrozumiał polskich drogowców?

Marek nie poczuł się wcale uspokojony. Szarpnął od niechcenia kajdanki. Nie liczył na zbyt

wiele  i  bardzo  się  zdziwił,  kiedy  nagle  puściły  i  spadły  na  podłogę.  Wyjrzał  przez  okno.  Byli  na
obrzeżach  miasta.  Właściwie  znowu  wjeżdżali  w  las,  tylko  że  wzdłuż  drogi  ciągnęły  się  jeszcze
latarnie  i  tu  i  ówdzie  stały  jakieś  chałupy:  zajazdy,  stacje  benzynowe,  magazyny  i  tym  podobne.
Przed oczami mignęła mu tablica „MINNESOTA blues club 24H 500m”.

– Wie pan co? – powiedział. – W sumie nie muszę do szpitala. Proszę mnie wysadzić przy tej

knajpie, dobrze? Obmyję się tylko i będzie w porządku.

– Daj pan spokój… – chciał się sprzeciwić tatuś, ale Marek zaraz mu przerwał.
– Nie, nie, naprawdę. Nic mi nie jest. Tylko się obmyję i tyle. Proszę stanąć.
– Jak pan sobie życzy.
Tatuś zwolnił, włączył migacz i po chwili zjechał na pobocze. Marek czym prędzej wyskoczył na

zewnątrz, rad, że udało mu się wydostać z tego upiornego samochodu. Zabrał swoje graty,
machnął na pożegnanie posranej rodzince, a gdy tamci odjechali, odwrócił się w stronę obiecanej
knajpy.

Przy krawędzi szosy znajdował się tylko wielki szyld Pepsi z nazwą lokalu. Do samego baru

trzeba było podejść kawałek żużlową drogą, aż na polankę w lesie. Pod szyldem wisiała karteczka
„Dziś o 22.00 Prorok i jego kapela na żywo”.

Marek ruszył dróżką. Po kilku krokach doleciała go muzyka.

Mabbe there ain’t no Haven

Mabbe there ain’t no Hell

Hey, hey, hey…

Przystanął na chwilę i zaczął się przysłuchiwać. Piosenka po paru sekundach się skończyła i po

krótkiej przerwie zaczęła się następna. Grała tylko gitara i harmonijka, ale rozpoznał utwór
Creedence Clearwater Revival.

Left a good job in the city

Working for the man every night and day…

Ruszył dalej, próbując sobie przypomnieć tytuł.

Big wheels keep on turnin’

Proud Mary keep on burnin’

Rollin’, rollin’, rollin’ on the river

No tak, „Proud Mary”. Tak się nazywał ten kawałek.
Zespół doszedł właśnie do drugiej zwrotki i urwał nagle, kiedy Marek wszedł do knajpy.
W środku nie było żadnych gości. Tylko trzech facetów z kapeli siedziało przy jednym stoliku w

towarzystwie kilkunastu kufli (część z nich była pełna, część pusta). Wszyscy trzej byli grubi i starzy.
Gitarzysta miał wielką brodę i kowbojski kapelusz. Harmonijkarz miał mniejszą brodę i długie włosy,

na które zatknął dumnie coś w rodzaju kapitańskiej czapeczki. Najbardziej jednak rzucał się w oczy
trzeci, który na niczym nie grał, ale chyba śpiewał. Był ogromny. Musiał mieć ponad dwa metry
wzrostu, a ważył chyba ze dwieście kilo. Na jego potężnych, włochatych barach tkwiła potężna,
kwadratowa głowa. Twarz wyglądała jak jedna z tych na posągach z Wysp Wielkanocnych. Marek
nie miał żadnych wątpliwości, że Prorok to właśnie on.

– Toaleta jest na tyłach, w prawo za barem – odezwał się Prorok. Jak można się było

spodziewać, miał głęboki, dudniący głos. Nie zabrzmiało w nim ani pół nuty zdziwienia. – Ogarnij
się, chłopaku, a potem pewnie przyda ci się piwko. Zuza!

Z zaplecza wyłoniła się ładna, choć już niemłoda kobieta. Spojrzała na Marka. Ona również się

nie zdziwiła.

– Zaraz ci przyniosę plastry i wodę utlenioną – mruknęła i ponownie znikła na zapleczu.
Marek stał bezradnie, podczas gdy trzej faceci przyglądali mu się niecierpliwie.
„Gdzie ja na miłość boską jestem?” – pomyślał. – „Czy tutaj takie rzeczy naprawdę dzieją się na

każdym kroku? To jakaś cholerna Strefa Mroku, czy jak?”.

– No idźże się umyj, chłopcze – popędził go Prorok.
– Właśnie, piwo nam stygnie – dorzucił gitarzysta.
Marek chwilę jeszcze tkwił w miejscu, przypatrując im się z niedowierzaniem (całkiem jakby to

oni byli zakrwawionymi brudasami), potem jednak drgnął i posłusznie ruszył w stronę toalety. Po
drodze przechwyciła go barmanka Zuza, która wcisnęła mu buteleczkę wody utlenionej, paczkę
plastrów i rolkę ręczników jednorazowych. Tak wyposażony zamknął się za drzwiami z obrazkiem
chłopczyka sikającego do wiadra i zabrał do udzielania sobie spóźnionej pierwszej pomocy.

Na początek ściągnął zakrwawione ciuchy i starannie obmył twarz i ramiona. Popatrzył w

lustro. Nadal wyglądał jak straszydło, więc po prostu wcisnął całą głowę pod strumień ciepłej wody.
Pomogło. Wytarł się i przemył rozcięty łuk brwiowy odrobiną wody utlenionej: zapiekło, ale nie aż
tak, jak się spodziewał. Następnie przykleił plaster.

Pozostałe obrażenia nie wydawały się na tyle poważne, żeby poddawać je jakimś

szczególnym zabiegom, stwierdził zatem, że spróbuje uprać ciuchy. Zaczął od białej koszulki, która
wyglądała znacznie gorzej niż ciemna, rozpinana bluza, którą nosił na wierzchu.

Najpierw odkręcił ciepłą wodę, ale zaraz sobie przypomniał, co mu kiedyś powiedziała matka o

pewnym nieporadnym filmowym zabójcy. „Już po gościu, policja go dorwie. Krew spiera się zimną
wodą, każda kobieta to wie”. Marek miał wtedy siedem lat. Dopiero dużo później zrozumiał, skąd u
kobiet bierze się ta niezwykła wiedza.

Wylał na koszulkę odrobinę mydła w płynie i zaczął szorować. T–shirt błyskawicznie z białego

przemienił się w bury. Cóż, widać tak miało być. W tej sytuacji nawet matczyna mądrość nie mogła
pomóc. Zaklął pod nosem i wepchnął szmatę, którą jeszcze do niedawna nosił na sobie, do
śmietnika.

Z bluzą poszło mu lepiej, nawet dało się ją uratować, ale była mokra, więc i tak nie mógł jej

założyć. Zamiast tego wygrzebał z torby nową koszulkę (czarna z logo Black Sabbath wydała mu
się odpowiednia) i dżinsową kurtkę, która co prawda nie była tak ciepła jak bluza, ale na razie
musiała wystarczyć.

Przebrany i opatrzony wrócił do baru. Prorok i jego kumple przygrywali coś, kiedy był w

toalecie, ale przestali, gdy z niej wyszedł.

Marek zauważył, że przy stole pojawiło się jeszcze jedno krzesło. Przed nim stał wielki kufel,

znad którego unosiła się para.

– Siadaj, kolego – zaprosił go Prorok. – Pomyślałem, że grzane dobrze ci zrobi. Nie widziałem

cię wcześniej w okolicy, a każdy, kto tu zawita, prędzej czy później do mnie trafia… Więc
pomyślałem, że musisz być nowy. Co takiego sprowadza cię do Wampirzyna?

– Wampirzyna? – zdziwił się Marek, siadając na przygotowanym miejscu i zaciągając się

wspaniałym, korzennym zapachem.

– To stara indiańska nazwa tego miasta. – Prorok mrugnął do niego porozumiewawczo.
– Aha – skomentował inteligentnie Marek. Potrzebował chwili, żeby zebrać myśli. Spostrzegł,

że Prorok przelotnie spojrzał na jego lewy nadgarstek. Stłumił chęć poprawienia mankietu.

„Patrzy na zegarek” – powiedział sobie. – „Nie grzeb tam, to niczego nie zauważy”.
Był jednak pewien, że Prorok zauważył. Wyglądał na faceta, który wszystko zauważa.
– Cóż, tak naprawdę nie ma o czym opowiadać – odezwał się w końcu Marek. –

Potrzebowałem zmiany otoczenia, więc pomyślałem, że może Mazury… I tak jakoś wyszło, że
przyjechałem tutaj. Ale coś mi się wydaje, że nie zagrzeję tu miejsca. Może spróbuję w Szczytnie.
Tak w ogóle to szukam pracy, jakby przypadkiem któryś z was wiedział o jakimś wakacie, to… no.

Prorok przez chwilę przyglądał mu się uważnie. Wreszcie pociągnął długi łyk piwa (z równie

gigantycznego kufla, na oko o pojemności dwóch litrów) i nagle postukał się wielgachnym
paluchem w łuk brwiowy.

– Rozumiem, że miejscowi cię nie polubili – powiedział.
Marek również pociągnął łyk piwa. Smakowało świetnie.
– Tylko jeden facet – wyjaśnił. – Ale to gliniarz, więc… no wiecie.
– Gliniarz? – zainteresował się nagle gitarzysta. – Mamy w mieście jakichś psychopatycznych

gliniarzy, chłopaki?

Popatrzył po swoich towarzyszach. Harmonijkarz wzruszył ramionami, ale chyba się zamyślił.

Marek zdał sobie sprawę, że z całej trójki tylko ten jeden dotąd się nie odezwał.

Prorok podrapał się za uchem.
– Nie przypominam sobie żadnych psychopatycznych gliniarzy – mruknął. – Jak wyglądał ten

gość?

Marek spróbował sobie przypomnieć i stwierdził, że ma z tym pewien problem.
– Był jakiś taki… nierzucający się w oczy. Mały… chyba. Na pewno miał skórzaną kurtkę i

strasznie dużo palił.

Twarz harmonijkarza rozjaśniła się nagle. Klepnął Proroka w ramię, ale nadal nic nie mówił.
Prorok nie zareagował.
– A o co wam poszło? – zapytał gitarzysta.
– Niech mnie cholera, jeśli wiem. – Marek pokręcił głową. – Facet był jakiś… – zawahał się, nie

wiedząc, czy może wyrazić się tak dosadnie, jak miałby ochotę.

– Pierdolnięty? – podpowiedział gitarzysta.
– Gorzej, całkiem pojebany! – Wybuchnął Marek, czując, że przy tych facetach nie musi

przebierać w słowach. – Ubzdurał sobie, że chcę zgwałcić jakąś dziewczynę. Strasznie się podniecił
i pieprzył coś o jakichś statystykach gwałtów. Myślałem, że mnie normalnie zapierdoli na miejscu.
Ale całe szczęście zjawiła się jakaś rodzinka… też zresztą pojebana… i ten facet gdzieś zwiał. Jeśli
on jest tutaj gliniarzem, to po prostu nie ma chuja, żebym został.

Marek z natury nie przeklinał, ale teraz potok wulgaryzmów pozwolił mu rozładować złość i

strach. Ulżyło mu i pociągnął długi, uspokajający łyk ciepłego, słodkiego piwa.

Tymczasem harmonijkarz znowu się ożywił i jeszcze raz klepnął Proroka w ramię. Zaczął coś

pokazywać na migi. Prorok spojrzał na niego i nagle jego twarz również się rozjaśniła.

– A niech mnie, jeśli to nie ten mały Jasiu Kogucik! – powiedział. – Pamiętacie?
Gitarzysta pogardliwie smarknął (dosłownie, zielony glut śmignął prosto na podłogę).
– Tego ubeka pierdolonego? – odparł. – Jak moglibyśmy nie pamiętać?
– Przestań, jesteś niesprawiedliwy dla faceta…
– Zaraz, zaraz – wtrącił się Marek. – Znacie tego psychola?
– Znamy – przyznał Prorok. – A raczej znaliśmy. Chyba. Mieszkał tu taki jeden. Był w policji…

znaczy  wtedy  jeszcze  w  milicji.  Miał  obsesję  na  punkcie  gwałcicieli,  bo  jego  siostra  została
zgwałcona  i  zamordowana.  Palił  jak  parowóz.  I  miał  taką  skórzaną  kurtkę…  z  Turcji  ją  chyba
przywiózł.  Wyjechał  do  Niemiec  w  osiemdziesiątym  trzecim  czy  szóstym,  a  potem  podobno  do
Stanów.  Byłem  przekonany,  że  nie  żyje  od  dawna…  Czy  nie  mówił  nam  jakoś  w  zeszłe  święta
Jacek Zalewski, że Jasiu kojfnął? Benek, nie pamiętasz?

– E, ze dwa albo trzy lata temu to mówił. – Gitarzysta wzruszył ramionami. – A niech tam gnije

gdzie chce, esbeckie nasienie.

– No tak, tylko że najwyraźniej facet żyje, chyba że wrócił po zemstę zza grobu – burknął

Marek. – Kogucik…

Prorok spojrzał na niego, a na jego tytanicznym obliczu malowała się powaga.
Marka przeszedł dreszcz. Uczucie surrealizmu szykowało się do kolejnej ofensywy na jego

sterany mózg. Zemsta policjanta, przepraszam, milicjanta zombie. To brzmi jak fabuła jakiegoś
kiepskiego komiksu – jak powiedział kiedyś Spiderman.

– Kogucik to nie jest jego prawdziwe nazwisko – powiedział Prorok. – Wiesz, dlaczego go tak

nazywaliśmy?

– Oj, daj spokój! – wybuchnął nagle Benek. – Nie będziesz chyba opowiadał tej gównianej

historyjki z dzieciństwa? Co ty, Prorok, jakiś Steinbeck pierdolony jesteś? To był ubek, ubek
pierdolony, że zacytuję wieszcza.

– Nie żaden ubek – odparł spokojnie Prorok. – Milicjant. I to krótko.
– Ubek, esbek, a chuj mnie tam…!
– Dasz mi opowiedzieć?
– A opowiadaj sobie i niech cię… niech cię cholera i twojego Jasia kurwa Kogucika tyż!
Prorok westchnął przeciągle. Zabrzmiało to tak, jakby na dworze właśnie zaczynał się huragan.
– Jasiu był najmniejszym dzieciakiem w szkole – zaczął. – Chudy, z krzywymi nogami,

małomówny,  dziewczyn  się  wstydził,  z  chłopakami  w  piłkę  nie  grał.  Ale  był,  cholera  jedna,
zadziorny.  I  silny  jak  na  takie  chuchro.  Wszyscy  go  zaczepiali,  nabijali  się  z  niego,  a  on  nigdy  nie
puszczał niczego płazem. Bił się. Ryczał jak dziecko i młócił pięściami. Był kurduplem, więc nieraz
mu gębę skuli, ale i niejednego większego od siebie sprał. A najgorzej się wkurzał, jak jego siostrę
obrażali.  Ona  była  z  cztery  czy  pięć  lat  starsza  od  niego  i  w  gruncie  rzeczy  niewarta  tego,  by  ją
bronić. Wiesz, latawica to się kiedyś ładnie nazywało. Już jak skończyła piętnaście lat, to wszyscy
gadali, komu to ona nie daje. A Jasiu się wkurzał, bo wierzył, że to nieprawda. Ale niestety chyba
się  mylił.  To  nie  była  udana  rodzina.  Matka  ich  młodo  odumarła.  Ojciec  był  pijak…  nie  jakiś  tam
alkoholik, ale pijak po prostu. Pracę miewał albo i nie, a w końcu wylądował w więzieniu. Wyszedł
odmieniony, ale było już trochę za późno. Córka… Alina się chyba nazywała czy Alicja… Jakoś tak,

nieważne.  W  każdym  razie  była  już  wtedy  podrośnięta  i  nienawidziła  go.  Za  to  Jasiu  bardzo  go
kochał i też się wkurzał, kiedy na niego gadali. Tak się jakoś ułożyło, że on nawet na ludzi wyszedł,
ale ona nie bardzo. No i któregoś dnia jakiś jej klient chciał najwyraźniej czegoś… dziwnego, a ona
się  nie  zgodziła.  Więc  ją  brutalnie  zgwałcił,  a  potem  zamordował.  Jasiu  był  już  wtedy  w  milicji  i
bardzo  to  przeżył.  Zwłaszcza  że  nie  udało  im  się  odnaleźć  sprawcy.  A,  i  jeszcze  ten  ojciec  umarł
jakoś tak niewiele wcześniej. No i Jasiu zdziwaczał. Zaczął strasznie dużo palić, czasami wpadał w
cug  alkoholowy.  Wtedy  też  zaczęła  się  ta  jego  obsesja  na  punkcie  gwałcicieli.  Na  początku  inni
gliniarze  trochę  go  chronili.  Nawet  jak  pobił  kilku  podejrzanych,  to  tylko  zaczęli  mu  dawać  więcej
papierkowej roboty. Ale jemu wszystko leciało z rąk. Zaczął się upijać po nocach, wdawać w bójki,
czasami  nie  zjawiał  się  w  pracy.  W  końcu  musieli  go  zwolnić  i  wtedy  wyjechał  z  kraju.  W  gruncie
rzeczy to bardzo smutna historia.

– Tak, jak cholera – burknął gitarzysta i jednym haustem dopił resztę piwa. – Zagrajmy lepiej

jakiegoś bluesa, bo się popłaczę.

To powiedziawszy, zaczął grać delikatne arpeggio. Przeskoczył kilka akordów, zagrał efektowne

przejście, a potem powtórzył całość od nowa. Klasyczny dwunastotaktowy blues, spokojny, lekko
melancholijny. Harmonijkarz (Marek wciąż nie wiedział, jak się nazywa) trącił Proroka i wszedł ze
swoją partią. Jego harmonijka zabrzmiała jak gwizdek nadjeżdżającego pociągu.

– No dalej, śpiewaj – powiedział Benek.
Prorok zaśmiał się krótko, odstawił piwo. Już lekko kiwał się w rytm. Po chwili oczy mu uciekły,

jakby wpadał w trans. Klasnął donośnie w dłonie, zaczął przytupywać. Otworzył usta, ale przez
chwilę jeszcze nie śpiewał. W końcu popłynął głos. Był potężny, wibrujący i niski, a jednak uderzał w
zadziwiająco miękkie tony.

I followed her to the station

With a suitcase in my hand.

Yes I followed her down to the station

And I had a suitcase in my hand.

Oh Lord it’s hard to tell, it’s hard to tell

When all your love is in vain.

Marek rozpoznał piosenkę, choć nie mógł sobie przypomnieć, kto ją napisał. Jakiś stary

bluesman jak Wilson Pickett czy Walter Trout. Na pewno grali ją kiedyś Rolling Stonesi, ale ani Mick
Jagger, ani Keith Richards z pewnością nie spłodzili sami niczego tak dobrego. Opowiadała o
prostym smutku czarnego człowieka… właściwie każdego człowieka, niezależnie od rasy… który w
swoim życiu stracił coś ważnego. Marek poczuł, że on też zna ten smutek i pomyślał o Etiopskiej
Bogini.

Kiedy Prorok i jego kumple skończyli piosenkę, odezwał się cichym głosem.
– Wiecie, przypomniała mi się jedna dziewczyna…
– Zaczynamy noc zwierzeń bluesowych? – zaśmiał się Benek.
Marek nie poczuł się onieśmielony tym komentarzem. Prorok i harmonijkarz pochylali się ku

niemu z zaciekawieniem. Zrozumiał, że ci goście właśnie tak spędzają swoje wieczory, grają
muzykę, którą kochają, i gawędzą o kobietach, które znali.

– Właściwie nie chodzi o żadne wielkie zwierzenie – sprostował. – Nawet nie wiem, jak ona ma

na imię. Nie chodzi o wielką miłość mojego życia…

– E, a już liczyłem na jakąś pikantną historię – wtrącił znowu Benek.
Tym razem interweniował Prorok. Klepnął go lekko wielkim łapskiem w tył głowy, zrzucając mu

kapelusz.

– Daj chłopakowi mówić – skarcił go. Następnie zwrócił się do Marka. – No dalej, opowiadaj.

Każdy z nas spotkał kiedyś piękną dziewczynę, której nie miał okazji poznać. Przy bluesie dobrze
się marzy.

– W sumie to widziałem ją tylko przez chwilę… Dzisiaj, nie więcej niż kilka godzin temu. Była

jak ta dziewczyna z „Love In Vain”… Nie wiem, jak to opisać, żeby nie wyszło głupio.

Benek zagrał kilka pierwszych dźwięków piosenki, którą dopiero co skończyli, i nagle odezwał

się niespodziewanie poważnym tonem.

– Wiem, o co ci chodzi. Kiedyś… za pięknych czasów minionego ustroju… siedziałem sobie na

przystanku i grałem. Rozumiesz, takie sentymentalne bzdety, jak się gra przy ogniskach. Właściwie
w  tamtych  czasach  nie  robiłem  prawie  nic  innego  poza  przesiadywaniem  w  różnych  miejscach  i
graniem.  No  i  piciem  oczywiście.  No  dobra,  przypalałem  czasami,  ale  to  jebana  komuna  wtedy
była  i  towaru  brakowało.  Nieważne.  Nie  o  tym  chciałem.  –  Benek  podrapał  się  w  kark.  –  Więc
siedziałem na tym przystanku i przyjechał PKS. Jakiś taki przelotowy, Gdańsk – Warszawa czy coś
tam  takie.  Zatrzymali  się  pewnie  na  szczanie.  I  wysiadła  z  niego  taka  dziewczyna,  ale  po  prostu
no…  po  prostu  no…  –  zaciął  się  na  chwilę,  nie  mogąc  znaleźć  odpowiedniego  słowa.  Nagle  jego
oblicze się rozjaśniło. – Zajebista.

Prorok zaśmiał się donośnie. Najwyraźniej poetycka wrażliwość Benka chwyciła go za serce.
– Naprawdę, mówię wam – ciągnął tamten niezrażony. – Takiej dziewczyny to po prostu nigdy

nie  widziałem.  Wszyscy  rozleźli  się  do  sracza,  na  fajka  czy  gdzie  tam  chcieli,  a  ona  stanęła  przy
tym  autokarze.  Nie  patrzyła  na  mnie,  ale  widziałem,  że  mnie  słucha.  Potem,  kiedy  ludziska  zleźli
się  z  powrotem,  też  usiadła  na  swoim  miejscu,  spojrzała  na  mnie,  uśmiechnęła  się  i  autokar
odjechał. Całkiem jak w tej piosence.

– Tak, to jest właśnie coś takiego – przyznał Marek. W głowie zaczęła mu świtać pewna myśl.

– Posłuchaj… e… Proroku. Mówiłeś, że znasz każdego w tym mieście, więc tak sobie
pomyślałem…

– Że może pomogę ci znaleźć tę dziewczynę? – Prorok się uśmiechnął.
– No taa… Ale nie chodzi mi o żadne romantyczne sprawy, po prostu… Widzisz, byłem w tej

samej knajpie, co ona. Zostawiła aparat, który próbowałem jej oddać, kiedy napadł mnie ten wasz
Jasiu Kogucik.

– Powiedz, jak wyglądała.
– Cóż, jest… no… czarna… to znaczy jest Murzynką… Przypuszczam, że kogoś takiego

trudno przegapić w małym mieście.

W twarzy Proroka nagle zaszła jakaś zmiana, ale Marek nie mógł do końca uchwycić, na czym

polegała. Frontman wydawał się nieco zaniepokojony, lecz także… No, wyglądało to tak, jakby coś
zrozumiał.

„Cholera, a jeśli doszedł do wniosku, że naprawdę jestem gwałcicielem i teraz próbuję

wybadać, jaki ta dziewczyna ma adres?” – pomyślał Marek.

Prorok jednak rzekł spokojnie:
– Masz rację. Znam ją dobrze, czasami nawet pracuje u mnie. Na mojej łajbie.

– Na co dzień niestety nie zgarniamy tantiem za platynowe płyty – wyjaśnił Benek. – Mamy

łajbę. Wiesz, obwozimy turystów dookoła Jeziora Styczyńskiego, a czasami zabieramy ich na taką
małą wysepkę na środku.

– Nazywa się Weronika – ciągnął Prorok. – Ta dziewczyna znaczy się. Pewnie spodziewałeś

się jakiejś Umgłendu, co?

– Nie. – Marek postanowił nie przyznawać się, jak naprawdę nazywał ją w myślach. –

Szczerze powiedziawszy, myślałem raczej o Nicole czy czymś w tym stylu. Wiecie, jakieś
amerykańskie imię.

– No tak. Gdzie właściwie ją spotkałeś?
– W barze przy dworcu PKS-u.
– Przy samym dworcu? – zdziwił się Prorok.
– Tak. W tym samym budynku co poczekalnia.
– Nie pomyliło ci się coś? Ta knajpa jest zamknięta od kilku miesięcy.
– Spaliła się do samych fundamentów – dodał Benek. – A mówiłem tej pijanej cipie, żeby gasiła

peta, kiedy zbiera obrusy do prania. Taka fajna knajpa i poszła do chuja.

– Zaraz… – Marek poczuł się zdezorientowany. – Przecież dopiero co tam byłem, gadałem z

barmanką.

– Z Elą Nowacką? – spytał Benek. – Taką upasłą krową z krzywymi zębami i w okularach?
– Dokładnie.
– Niemożliwe. E–e. Ni chuja. Ta kretynka spaliła się razem z całym pieprzonym barem.
Prorok wymienił zakłopotane spojrzenia z harmonijkarzem.
– Pewnie chodziło ci o bar po drugiej stronie ulicy – stwierdził. – Te popeerelowskie zabytki,

które nazywacie barmankami, wszystkie wyglądają tak samo.

Marek wzruszył ramionami. Nie widział nigdzie żadnej spalonej knajpy, ale ostatecznie nie miał

czasu na zwiedzanie. Może faktycznie minął budynek dworca i przeszedł na drugą stronę ulicy? W
tej chwili nie mógł sobie przypomnieć.

– No dobrze, a co z tą dziewczyną? – zapytał. – Weroniką?
Prorok zamyślił się na chwilę, a potem zwrócił się do harmonijkarza.
– Edi, zawiózłbyś go?
Harmonijkarz przekrzywił głowę na bok, przyglądając się Markowi, a potem pokiwał nią

energicznie.

– Super – stwierdził Prorok. – Edi cię zawiezie. W ogóle to chyba pora, żebyśmy się

przedstawili.  Więc  załatwmy  to  szybko.  Mnie,  jak  się  pewnie  domyśliłeś,  wszyscy  nazywają
Prorokiem i to imię mi odpowiada. Gitara rytmiczna, pan Bernard „Benek” Załusa; harmonijka, pan
Edward „Edi” Cyliński. Edi jest niemową, więc nie zdziw się, jeśli nie będzie cię zabawiał rozmową
w czasie drogi. Legenda głosi, że w poprzednim wcieleniu trochę za dużo kłamał, więc bogowie go
pokarali  –  mrugnął  porozumiewawczo,  tak  samo  jak  wtedy,  kiedy  mówił  o  indiańskiej  nazwie
miasta.  –  Ale  za  to  jedna  z  pięknych  boginek,  która  skrycie  się  w  nim  podkochiwała,  postanowiła
osłodzić mu jego męki i żeby mógł śpiewać, podarowała mu złotą harmonijkę, na której przygrywa
jak nikt inny na tej planecie.

Edi chyba się zarumienił (albo przynajmniej spróbował) i skromnie wzruszył ramionami.
– A jak tobie na imię, chłopcze?
– M… Marek. I grałem kiedyś na pianinie, ale nie za dobrze, więc przestałem.

– No dobra. – Prorok uniósł się z miejsca. Benek i Edi poszli w jego ślady. – To jedźcie. My z

Benkiem chyba przeniesiemy się na łajbę i tam sobie jeszcze pohałasujemy. Jakbyś nie miał gdzie
się podziać, to możesz wrócić do nas z Edim. Na łódce znajdzie się nawet jakiś stary siennik, na
którym można się przespać. A jeśli nie, to odwiedź nas jeszcze kiedyś. Na łajbie najłatwiej nas
znaleźć. Kawałek za tym wspaniałym przybytkiem jest już jezioro i tam jest przycumowana. Pytaj
Zuzy, pokaże ci gdzie. Aha, nazywa się „Etiopska Bogini”.

Marek nie miał czasu się zdziwić, gdyż Edi pociągnął go za ramię do wyjścia, jednakże to, że

łódź  Proroka  nosiła  tę  nazwę,  wzbudziło  w  nim  uczucie  niepokoju.  Jak  częste  są  takie  zbiegi
okoliczności?  Gdyby  to  był  sen,  nazwa  mogłaby  po  prostu  wyleźć  z  jego  podświadomości.
Podobnie jak gliniarz zombie i nieistniejąca knajpa. Aha, no i ta chora rodzinka też. Zwykła projekcja
lęków  i  obsesji,  pokłosie  zbyt  wielu  nocy  zarwanych  nad  książkami  Stephena  Kinga  i  H.  P.
Lovecrafta. Ale to przecież nie był sen.

Edi zaciągnął go na niewielki parking. Stały tam tylko dwa samochody, dwie toyoty, żeby być

dokładnym: potężna toyota hilux (wyglądała, jakby wyjechała prosto z rancza w Arizonie) i o wiele
skromniejsza toyota corolla, model z lat dziewięćdziesiątych, ten, co wygląda jak rozdeptana żaba.
Oczywiście wsiedli do corolli, wcześniej pakując aparat i torbę Marka do bagażnika.

Edi zapalił silnik, uśmiechnął się przyjaźnie i pokazał Markowi, żeby zapiął pas. Potem ruszyli.

Toyotka wyrwała błyskawicznie do przodu (to musiała być wersja z silnikiem 1.6). Harmonijkarz
prowadził ją sprawnie, mocno dociskając pedał gazu. Błyskawicznie znaleźli się w centrum
Węprzyna i tam dopiero Edi zwolnił – pozwolił samochodowi toczyć się, podczas gdy sam wyglądał
uważnie przez okna.

Marek poczuł ukłucie niepokoju. Nagle w jego głowie kilka faktów połączyło się w logiczny ciąg.

Był  środek  nocy,  a  oni  jechali  do  pięknej  dziewczyny  o  egzotycznej  urodzie.  Może  jeszcze  do  jej
domu, co? Zupełnie zidiociałeś? Tak, zadzwonicie do drzwi, ona otworzy (w pełnym makijażu jak w
amerykańskich  filmach),  podziękuje  wam  i  zaprosi  na  kawę.  No  i  ciastka,  nie  zapominaj  o
ciastkach.  Mam  dla  ciebie  złe  wieści,  kolego,  twoja  Etiopska  Bogini  jest…  hm…  jak  by  to
powiedzieć?  „Dziewczyną  pracującą”?  Czyli  zwykłą  dziwką.  A  boski  Hermes-Edi  prowadzi  cię  do
burdelu  albo  co  gorsza  rozgląda  się  po  ciemnych  uliczkach,  żeby  zobaczyć,  gdzie  przyjmuje
klientów piękna Nicole. Skąd wiesz, może naprawdę tak brzmi jej pseudonim artystyczny?

Marek przełknął ślinę. Klepnął lekko Ediego w ramię. Harmonijkarz spojrzał na niego zdziwiony,

lecz zaraz wrócił do przepatrywania ulic.

– Słuchaj – zagadnął go Marek. – Może ty oddasz… e… Weronice… ten aparat? Ja chyba…

chyba jednak nie chcę jej widzieć.

Edi spojrzał na niego zdziwiony. Zaraz jednak się uśmiechnął i uspokajająco machnął ręką.

Spróbował też przekazać mu coś na migi, ale Marek nie miał pojęcia, o co chodzi. Zresztą nie
zastanawiał się nad tym długo, bo coś za plecami harmonijkarza przykuło jego uwagę.

– Możesz się zatrzymać na chwilę?
Edi nie zareagował od razu. Zwolnił, obejrzał się na to, co zauważył Marek, i dopiero potem

stanął. Następnie cofnął trochę.

Za oknem ukazał się budynek dworca PKS-u. W jednym z jego skrzydeł okna były zabite

deskami, na których poprzyczepiano różne plakaty i ogłoszenia. Nad drzwiami wisiał nadtopiony,
plastykowy szyld – można było odczytać litery „B” i „A”. Nieopodal stała jakaś kobieta i paliła
papierosa.

Marek wysiadł z samochodu i powoli podszedł do niej. Nie miała na sobie już tego białego

uniformu, w którym widział ją wcześniej, ale poznał ją od razu. To była ta sama barmanka, która
sprzedała mu jajecznicę i colę.

Kiedy się zbliżał, zauważył, że kobieta chwieje się lekko na nogach. Wyraźnie czuć było od niej

alkohol. Spojrzała na niego niezbyt przytomnie i uśmiechnęła się, pokazując brzydkie, pożółkłe
zęby.

– Hej, pamiętam cię – wymamrotała. – Smakowała ci moja jajecznica?
Marek przełknął ślinę.
Powiał wiatr. Barmanka zachwiała się mocniej. Niedopalony papieros wysunął się spomiędzy

jej palców i upadł na ziemię. Zajęło się od niego kilka suchych liści, które jednak zaraz zgasły.

TU NAPRAWDE ZDEHŁ KLENCZON
Marek odwrócił się od niej (nie, jej tam nie ma, wcale jej tam nie ma) i podbiegł do samochodu.

Edi spojrzał na niego dziwnie, ale oczywiście nic nie powiedział. Wrzucił jedynkę i pojechali dalej.

Po jakiejś minucie czy dwóch zajechali do portu nad Jeziorem Styczyńskim. Było tam kilka

knajp, ale wszystkie stały zamknięte. Przy pomoście kołysała się leniwie jedna jedyna żaglówka,
której jeszcze nie ściągnięto na ląd.

Edi minął część przeznaczoną dla łódek i zatrzymał się na niewielkim parkingu niedaleko plaży

miejskiej. Pokazał Markowi, żeby wysiadł, sam jednak został za kierownicą, czekając, aż wygrzebie
z bagażnika aparat. Następnie machnął na niego, żeby zbliżył się do okna, i zaczął coś pokazywać.

– Mam iść tam? – zdziwił się Marek.
Nieopodal znajdował się niewielki park z kilkoma ławeczkami i nieczynną fontanną pośrodku.

Najwyraźniej tam właśnie chciał go wysłać Edi.

– Zwariowałeś, mam łazić nocą po parku?
Edi wzruszył ramionami, a potem uspokajająco zamachał rękami.
– No dobra, ale lepiej nie gaś silnika, na wypadek jakbym tam spotkał Shoggotha albo jakieś

inne Cthulhu.

Wolał nie pytać, co piękna dziewczyna może robić o tej porze w ponurym parku. Westchnął i

ruszył w kierunku fontanny.

Zrobiło mu się nieprzyjemnie. Jak dotąd ciemne zakątki Węprzyna nie okazały się zbyt

bezpieczne. Wcale by go nie zdziwiło, gdyby zza jakiegoś krzaka wytoczyło się dwóch pijanych
karków. W Warszawie takie rzeczy były na porządku dziennym.

Nerwowo zaciskając w dłoniach futerał z aparatem, dotarł w końcu do wybranego punktu i

zaczął się rozglądać. Wyglądało na to, że w parku nie ma nikogo poza nim.

Na co właściwie liczył? Po cholerę dał się tutaj wywieźć? Nawet gdyby faktycznie znalazł swoją

boginię,  to  co  by  z  tego  miał?  Kilka  żenujących  chwil  wyjaśnień?  Hej,  chłoptasiu,  chcesz  się
zabawić? (Nie wiedział, czy dziwki rzeczywiście tak zapraszają klientów, ale tak to zawsze brzmi na
filmach).  Nie,  dziękuję,  zgubiła  pani  swój  aparat.  Swoją  drogą,  ciekawe,  jakie  zdjęcia  zostały
nagrane  na  kartę  pamięci.  Jakieś  ostre  sceny  z  klientami?  Fotografie  kosztują  pięć  dych  ekstra,
kochasiu.

Wiatr zaszurał zeschłymi liśćmi, a Marka przeszedł dreszcz. Postanowił, że wróci do

samochodu, zostawi aparat Prorokowi, a następnego dnia wyjedzie do Szczytna, zapominając o
wszystkim, co go spotkało w tej przeklętej mieścinie. Niestety zanim zdążył wprowadzić w życie
swoje postanowienie, coś przykuło jego uwagę.

Jedna z alejek, odchodzących od centralnego placyku, prowadziła do pomnika, który z daleka

wyglądał jak ołtarz. Tuż przy nim dostrzegł ciemną sylwetkę o z grubsza kobiecych kształtach.
Ruszył niepewnie w jej stronę.

– Halo? – odezwał się. – Proszę pani, przepraszam…
Nie było żadnej odpowiedzi.
Marek zatrzymał się.
– We… – zaczął, ale urwał zaraz. – Pani Weronika?
Nadal nic.
Podrapał się nerwowo po karku, postąpił jeszcze kilka kroków naprzód… i nagle go olśniło.

Idioto, to przecież rzeźba!

Uderzony tą myślą przyśpieszył, żeby potwierdzić swe domysły, i faktycznie, gdy się zbliżył,

zobaczył kamienną figurę kobiety. Która wyglądała zupełnie jak jego Etiopska Bogini.

– Chcesz się zabawić, chłoptasiu?
Marek cofnął się gwałtownie. Czuł, że zalewa go fala paniki. Znał ten głos… Znał ten cholerny

głos. Nie znowu, nie, kurwa, nie znowu, na miłość boską, nie znowu.

Cienie za rzeźbą zakotłowały się. Coś powoli wyłoniło się z ciemności.
– Taś, taś, taś – nuciło, stawiając kolejne kroki. – Taś, taś, taś, chłopaczku. Myślałeś, że mi się

wymknąłeś, kochasiu? Naprawdę myślałeś, że mi się, kurwa, wymknąłeś, pojebany chłoptasiu?

Głos, który słyszał Marek, z całą pewnością należał do pana Skórzanej Kurtki. Jednak to, co się

do  niego  zbliżało,  już  nie  było  panem  Skórzaną  Kurtką.  Teraz  miało  prawie  dwa  metry  wzrostu  i
tylko  w  ogólnych  zarysach  przypominało  człowieka.  Jedna  ręka  była  nienaturalnie  długa  i
muskularna,  druga  zaś  krótka  i  chuda,  jakby  uschnięta  (jak  podniesiesz  rękę  na  matkę/ojca,  to  ci
uschnie).  Ale  najgorsza  była  głowa.  Nadal  wyglądała  jak  głowa  Skórzanej  Kurtki,  tyle  że  chyba
dostała  się  w  tryby  kombajnu,  gdyż  nie  była  już  kulista.  Miała  kształt  wgniecionego  w  kilkunastu
miejscach garnka.

– Myślałeś, że ją tu znajdziesz, co? – gadał dalej Skórzana Kurtka. – Myślałeś, że mi się

wymknąłeś, że teraz wreszcie będziesz mógł ją zerżnąć, nie? Nie?!

Marek cofał się ciągle krok za krokiem, a stwór postępował w jego stronę.
– Zła wiadomość, chłoptasiu–kochasiu, pierdolony lowelasiu… jej już tu nie ma. Teraz ja ją

chronię i nigdy jej nie dorwiesz, słyszysz, nie dotkniesz jej swoimi pierdolonymi brudnymi łapskami,
nie wetkniesz w niej swojego kutasa, bo wiesz co? Niedługo już nawet nie będziesz miał kutasa.
Upierdolę ci go, a potem upierdolę ci głowę. Tak, chłoptasiu-kochasiu, teraz jestem duży, teraz
jestem silny, teraz mogę ci upierdolić twoją jebaną główkę jedną rączką.

Marek pomyślał, że mógłby zacząć uciekać, ale nie był w stanie się do tego zmusić. Czuł się

jak  w  koszmarze…  Nie,  czuł  się  jak  w  jakimś  popierdolonym  amerykańskim  horrorze,  z  tym  że
jemu  ten  facet  naprawdę,  kurwa,  upierdoli  główkę.  Jemu,  a  nie  jakiemuś  manekinowi  czy
animowanemu komputerowo modelowi. W związku z tym mógł się tylko cofać, powoli, kroczek po
kroczku.  Taś,  taś,  taś.  A  potem  bum.  Kolejna  zła  wiadomość,  chłoptasiu-kochasiu.  Wpadłeś  na
fontannę, już dalej się nie cofniesz.

Skórzana Kurtka podszedł do niego bardzo blisko, tak blisko, że niemal go dotykał. Na jego

ustach pojawił się nieprzyjemny uśmiech.

– Wiesz, co teraz będzie? – zapytał dziwnie spokojnym głosem. Zupełnie jakby nie groził, że

mu zaraz upierdoli główkę, zupełnie jakby teraz mieli iść do kina albo na kręgle.

Marek pomyślał, że abstrakcyjność sceny, w której uczestniczy, przekracza wszelkie granice.

Nie, to wcale nie on patrzył prosto w pysk maszkarze brzydszej od Freddy’ego Kruegera. To w
ogóle nawet nie była prawda. To był, to była… gra komputerowa. Trzeba nacisnąć shift i strzałkę w
lewo i jego postać zacznie ostrożnie okrążać fontannę. Tylko nie puszczać shiftu, nie odrywać
wzroku od oczu maszkary. Powoli, kroczek po kroczku, taś, taś, taś.

O, i już. Postać jest bezpieczna. Boty nie potrafią skakać, więc ta maszkara nie przeskoczy

przez fontannę. Teraz pora aktywować pozostałych członków drużyny. Pokręć myszką, rozejrzyj
się, zobacz, gdzie są. Edi ciągle siedzi w samochodzie, ale właśnie się wychyla przez okno. Widzi
twoją postać. Silnik samochodu ciągle jest na chodzie. Wystarczy do niego pobiec. To nie może być
więcej niż pięćdziesiąt metrów. Biegałeś na sto metrów w podstawówce, pamiętasz? Miałeś
najlepszy czas w klasie. Uda ci się. No już, biegnij.

Marek rzucił się w prawo, jakby miał zamiar tam biec, ale w ostatniej chwili zmienił kierunek i

pobiegł w lewo, w stronę parkingu. Skórzana Kurtka dał się nabrać. Skoczył w prawo, potem
zawrócił, ale uderzył nogą o fontannę. Ryknął wściekle i rzucił się w pogoń.

Marek tymczasem biegł, jakby go gonił… hm… zmutowany gliniarz zombie? Toyota zbliżała się

błyskawicznie, ale nagle zdał sobie sprawę z czegoś bardzo złego. Edi ze swojego miejsca nie
widział, co się dzieje, nie widział Skórzanej Kurtki. A kiedy zobaczył, że Marek biegnie w jego
stronę, zaczął wysiadać z samochodu.

– Nie! – wrzasnął Marek. – Nie wychodź! Nie wychodź!
Nagle jakiś cień przemknął nad jego głową i Marek stanął jak wryty. Skórzana Kurtka dał

gigantycznego susa i po prostu przeskoczył nad nim.

– No, no, chłopaczku – powiedział. – Myślałeś, że uciekniesz? One też zawsze myślą, że

mogą uciec, wiesz? Te dziewczyny, które padają ofiarą gwałtów. Ale przed niektórymi rzeczami nie
można uciec, nie? Na przykład przede mną. Jestem teraz duży, jestem szybki i jestem skoczny,
chłoptasiu. Nie uciekniesz mi.

Marek spojrzał ponad jego ramieniem. Edi stał ciągle z jedną nogą w samochodzie. Nie ruszał

się. Nic dziwnego. Co ty byś zrobił, jakby na twojej drodze stanął zmutowany gliniarz zombie? To
nie był dobry moment paraliż. Marek zrozumiał, że od tego, co zrobi teraz Edi, może zależeć jego
życie. Musiał kupić mu trochę czasu, żeby się otrząsnął.

– Posłuchaj – odezwał się piskliwym głosem. – Nie jestem gwałcicielem, nigdy nie

skrzywdziłem żadnej dziewczyny, nigdy…

– Zamknij ryj, bo ci zajebię – przerwał Skórzana Kurtka takim tonem, jakby prosił o zamknięcie

okna w pociągu.

Marek ostrożnie wysunął prawą rękę przed siebie, żeby odciągnąć uwagę gliniarza, a lewą

spróbował dać jakiś znak Ediemu. Nie przestał też mówić.

– Proszę, tylko mnie wysłuchaj, okej? Nie jestem gwałcicielem, naprawdę. Nigdy nie

skrzywdziłem żadnej dziewczyny. Wiem, co czujesz, wiem, co przeszedłeś. Ty i ja wcale się tak
bardzo nie różnimy.

– Różnimy się – burknął Skórzana Kurtka i nagle popatrzył na lewą rękę Marka.
– Nie, nie, wcale nie. – Marek szybko przestał dawać sygnały Ediemu. – Spójrz – wyciągnął

przed siebie lewą rękę i podwinął mankiet. – Obaj przeszliśmy przez piekło. Ja nawet… nawet
chciałem się zabić, widzisz? – na lewym nadgarstku Marka, tuż pod paskiem zegarka, widniała
brzydka, biała blizna. – Nie jestem gwałcicielem. Jestem miłym, wrażliwym facetem.

Skórzana Kurtka skupił wzrok na bliźnie. Marek zamachał panicznie prawą ręką do Ediego i to

wreszcie odniosło skutek. Harmonijkarz wsiadł do samochodu i cicho zamknął drzwi.

– Co mnie obchodzi twoja pierdolona blizna? – zapytał Skórzana Kurtka. – Gdybym był takim

pojebem jak ty, też chciałbym się zabić.

Nagle rozległ się głośny pisk opon. Marek rzucił się na bok. Ostre światło reflektorów przecięło

mrok i coś huknęło głucho. Tam, gdzie jeszcze przed chwilą stał Skórzana Kurtka, teraz stała corolla
z wgniecioną maską. Edi otworzył drzwi od strony pasażera. Marek nie potrzebował większej
zachęty, wskoczył do wozu i wrzasnął:

– Jedź!
Edi wrzucił wsteczny i wdepnął do oporu pedał gazu. Opony zawyły rozpaczliwie, zabuksowały,

ale jakoś udało im się wyjechać z alejki na parking. Prosto na jakiś inny samochód. Rozległ się
trzask tłuczonego metalu i szkła. Edi spanikował. Zgasł mu silnik.

Marek rozejrzał się rozpaczliwie, żeby sprawdzić, co się dzieje. Na całym parkingu poza toyotą

były tylko dwa samochody. Dwa pierdolone samochody, a oni wjechali w jeden z nich.

Co gorsza, Skórzana Kurtka pozbierał się już po uderzeniu i jego pokraczna sylwetka właśnie

pojawiła się w rzucanym przez reflektory corolli snopie światła.

– Spierdalajmy stąd, spierdalajmy, spierdalajmy! – krzyknął Marek.
Edi zmienił bieg na jedynkę i przekręcił kluczyk, ale Marek był przekonany, że silnik nie zapali.

Kiedy człowiek się śpieszy, samochód rzęzi i rzęzi, ale żeby ruszył – nie ma mowy. Całe szczęście,
że zombiaki tak wolno pełzają, nie? A zresztą wiadomo, że na filmach ostatnie trzy minuty do
wybuchu bomby zawsze trwają kwadrans.

Jednak życie – jak mawiają – to nie film. Nie oznacza to bynajmniej, że w rzeczywistości

wszystko, co mogłoby pójść źle, idzie źle. Czasami na przykład silnik zaskakuje błyskawicznie. I tak
właśnie stało się tym razem. Edi wykręcił kierownicę i znowu wcisnął gaz do dechy. Toyotka
wyrwała gwałtownie do przodu, obróciła się i pomknęła w głąb miasta. Skórzana Kurtka został
daleko za nimi.

Marek poczuł się ogłuszony, jakby ktoś właśnie wyciął kawałek z jego życia. Jakby pomiędzy

momentem, gdy był bliski śmierci, a tym, gdy był już bezpieczny, powstał jakiś gigantyczny uskok
czasoprzestrzenny. Po prostu nie mógł uwierzyć, że nadal żyje.

– Co to właściwie było? – zapytał. – Co to, kurwa, było?
Edi nie odpowiedział.
Resztę drogi pokonali w milczeniu. Nie trzeba było ustalać, dokąd zmierzają. Zostawili

samochód na parkingu przy „Minnesota blues clubie”, zabrali z bagażnika aparat i piechotą
powędrowali na pobliskie molo, gdzie stała „Etiopska Bogini”.

Prorok nie wydawał się zdziwiony ich widokiem.
– Nie znaleźliście jej? – raczej stwierdził, niż zapytał.
– Nie – odparł Marek. – Za to znaleźliśmy waszego małego Jasia Kogucika. Tylko że nie jest

już mały. Przeciwnie, jest duży. Zajebiście wielki Jasiu Kogucik.

Na chwilę zapadła cisza. Przerwał ją siedzący nieopodal i palący fajeczkę Benek.
– O, kurwa – mruknął.
– Aha – zgodził się Prorok. Następnie zwrócił się do Marka. – Chyba będzie dobrze, jeśli o tym

pogadamy.

– Racja – powiedział Marek. – Święta, kurwa, racja. Najwyższy czas, żeby ktoś mi

wytłumaczył, co się dzieje w tym popierdolonym miasteczku.

Prorok popatrzył po swoich dwóch kolegach.
– Zostawcie nas samych, co, chłopaki?
Tamci bez szemrania zeszli na ląd i stanęli na molo. Marek został sam z potężnym

bluesmanem, który oparł się o reling swojej łajby i zapatrzył na jezioro – czarne w bezksiężycową
noc.

– Od czego mam zacząć? – zapytał Prorok.
– Wiesz, jak wygląda teraz twój przyjaciel z dziecinnych lat, mały Jasio? – odpowiedział

pytaniem Marek.

– Domyślam się.
– Nie, kurwa, nie domyślasz się. Wygląda jak pierdolony mutant z „Archiwum X”. Co więcej, z

tego,  co  mówisz,  wynika,  że  to  mutant-zombie,  bo  ten  facet  od  dawna  nie  żyje.  Podobnie  jak
barmanka z dworca PKS-u, którą zresztą też miałem przyjemność spotkać, a nawet zjeść podaną
przez nią jajecznicę-widmo. To jest dopiero temat na horror, co? Nawet King by na to nie wpadł, to
lepsze  niż  „Christine”  albo  „Maglownica”.  Pierdolona,  kurwa,  jajecznica-widmo.  No  i  jeszcze  są  te
pojeby  w  samochodzie…  Nie  rozwodziłem  się  na  ich  temat  wcześniej,  ale  coś  mi  się  zdaje,  że
wiesz, kogo mam na myśli. Szczerze powiedziawszy, nie zdziwiłbym się wcale, gdyby się okazało,
że ty i twoi kolesie też jesteście od dawna martwi. Chciałbym tylko wiedzieć, jakim cudem się w to
wszystko wpierdoliłem?

Prorok nie odpowiedział, za to odsunął rękaw z jego lewego ramienia, odsłaniając bliznę na

nadgarstku. Marek wyrwał rękę z uścisku i nerwowo wcisnął dłoń do kieszeni.

– Co, sugerujesz, że ja też jestem martwy? O nie, nie wmówisz mi tego. Pamiętam, jak byłem

w szpitalu, pamiętam, jak mnie odratowali, pamiętam, jak stamtąd wyszedłem, pamiętam, że
zostawiłem list moim posranym rodzicom, że wyjeżdżam, pamiętam, jak kupiłem bilet na dworcu.
Pamiętam wszystko, co się działo po tym, jak wpadłem na genialny pomysł poderżnięcia sobie
pierdolonych żył, jasne? To znaczy, że nie umarłem.

– Nie próbuję ci niczego wmawiać – odparł spokojnie Prorok.
– Więc co, chcesz mnie powoli wdrożyć w nową rzeczywistość, w której będę musiał spędzić

wieczność? Jesteś pojebany! Wszyscy jesteście pojebani!

Prorok drgnął.
– To, co mówisz, nie jest miłe – mruknął, ale nie wyglądał na urażonego. – Przyjąłem cię tutaj,

ugościłem, opowiadałem historie, dzieliłem się z tobą moją muzyką…

– Wszystko pięknie i bardzo ci jestem za to wdzięczny, tylko co z tego, skoro nadal nie chcesz

odpowiedzieć na moje pytania.

– Próbuję, ale nie wiem, czy zauważyłeś, że ciągle gadasz i nie dajesz mi dojść do słowa?
Marek zbaraniał na chwilę. Potem poczuł, że wreszcie uchodzi z niego para. Po spotkaniu ze

Skórzaną Kurtką był tak roztrzęsiony, że faktycznie musiał się rozładować, i nie dopuszczał Proroka
do głosu. Poczuł się niezręcznie. Oparł się obok niego o reling i również zapatrzył w jezioro.
Westchnął.

– No dobra – powiedział. – Więc o co tu chodzi?
Prorok podrapał się wielkim paluchem po równie wielkim nosie.
– To nie jest łatwe do przyjęcia dla racjonalnie działającego umysłu – zaczął.
– Po tym co widziałem, nie sądzę, żeby mój umysł działał bardzo racjonalnie.

– Wiem, ale chodzi o to, że… Jasiu Kogucik stał się kimś… no cóż, w sumie kimś takim jak

ja…

– Daj spokój, ten gość to jakieś monstrum – odparł Marek, choć nagle w jego głowie pojawiło

się pytanie, dlaczego Prorok jest tak nieprawdopodobnie wielki.

– Być może. Nie wiem, co mogło mu się stać. Ale jeśli tak jak ja zboczył z drogi, jego

przemiana musiała być… ogromna. Obawiałem się, że do tego dojdzie, ale nie sądziłem, że tak
szybko. Miałem nadzieję, że razem z Edim odnajdziecie Boginię, zwrócicie jej totem, a potem…
Potem wszystko potoczy się tak, jak powinno. Jak musi się potoczyć.

– Poczekaj, poczekaj, nic nie rozumiem. Z jakiej drogi zboczyłeś?
– Nie przeszedłem na drugą stronę. Wymknąłem się śmierci.
– Czyli jednak…?
– Tak, Jasiu Kogucik właściwie nie żyje. Podobnie jak ci inni ludzie, których spotkałeś. Wszyscy

oni błąkają się tutaj, w oczekiwaniu na Boginię. Na Weronikę… Nazywamy ją Weronika, to
śmieszne, prawda?

– Trochę… absurdalne
Prorok roześmiał się. Jego potężny głos odbił się echem na drugim brzegu jeziora.
– Masz rację – przyznał. – Widzisz, zanim zacząłem grać bluesa, byłem filologiem klasycznym.

To  też  śmieszne,  nie?  Weronika,  jak  ta  kobieta  z  Biblii.  Vera  eikon  znaczy  „prawdziwe  oblicze”.  To
taka moja prywatna gierka słowna. Ona zna… albo przynajmniej myślę, że zna prawdziwe oblicze
Boga.  Albo  bogów.  W  sumie  to  cholera  wie.  My  jesteśmy  tylko  pośrednikami  na  tym  świecie.
Takich  jak  ja  albo  Jasiu  Kogucik  nazywam  daimonami.  Daimonion  to  coś  w  rodzaju…  czy  ja
wiem…  dżina  albo  anioła.  Pomniejsi  bogowie  tacy  jak  Weronika  wyrywają  nas  z  objęć  śmierci,
abyśmy mogli im służyć.

– Jesteś dżinem grającym bluesa?
Prorok roześmiał się ponownie.
– Blues to muzyka duszy – powiedział. – W jego dźwiękach i słowach kryją się stare zaklęcia.

Bo widzisz, zaklęcia to wcale nie słowa. To uczucia i tęsknoty, nienazwane smutki, pragnienia.
Nieważne, w jakim języku je wypowiesz, od ciebie zależy, czy nabiorą mocy. Oczywiście niektóre
słowa są lepsze od innych, łatwiej ich użyć do wypowiadania zaklęć. Podobnie jak niektóre melodie.
Lubisz na przykład Pink Floyd?

– Znam, ale nie przepadam – odpowiedział Marek. – Wolę czarnego bluesa. Myślałem zresztą,

że ty też.

– Poniekąd – przytaknął Prorok. – Ale ci czterej faceci czuli bluesa. Tylko zabrali go w zupełnie

inną przestrzeń. Krążą plotki, że na swoich koncertach rozdawali ludziom hasz albo maryśkę, ale to
nieprawda. Oni potrafili wprowadzić ich w trans swoją muzyką. Wiele z ich piosenek stało się moimi
zaklęciami.

– Zaklęciami, których używasz do czego właściwie?
– Jestem trochę jak Hermes…
– Posłaniec? – zdziwił się Marek.
– Miałem raczej na myśli Hermesa Psychopomposa, przewodnika zagubionych dusz.

Pamiętasz, jak ci mówiłem, że każdy w tym mieście prędzej czy później do mnie trafi?

– To trochę ponury żart.
– Istotnie. Ale tym się właśnie zajmuję. O, jeśli wolisz, możesz mnie porównać do Charona. To

chyba lepiej rozpoznawalny przykład z mitologii.

– Gość, który przewoził dusze do krainy zmarłych?
– Właśnie ten. Mam nawet łajbę. Zbieram zagubione dusze i przewożę je na wyspę do Bogini,

która nakierowuje ja na właściwą drogę.

Marek poczuł, że w jego głowie zaskakują jakieś trybiki.
– Ale Bogini z jakiegoś powodu odeszła, prawda? – zapytał. – Dlatego nie znaleźliśmy jej w

tym miejscu, do którego mnie wysłałeś z Edim.

– Tak, odeszła… – Prorok zamyślił się na chwilę. – Myślę, że była nieszczęśliwa… ale kto

zrozumie bogów?

– I co teraz?
– Nie wiem. Wiem o wiele mniej, niżbym chciał. W najlepszym razie trafiające tu dusze zostaną

uwięzione i będą się błąkać między życiem a śmiercią.

– A w najgorszym?
Prorok potrząsnął wielką głową i wzruszył ramionami.
– Cholera wie. Może wszechświat straci równowagę i cały się rozpadnie. Albo, czego bardziej

się obawiam, na miejsce Bogini przybędzie ktoś inny, starszy. Bo widzisz, nawet bogowie nie są
panami własnego losu, oni też czemuś służą. Widziałem zaledwie cień tej istoty, której służy
Weronika, ale uwierz mi… nie chciałbym, żeby to coś nas odwiedziło.

– Więc co możemy… – Marek ugryzł się w język. – Co możesz na to poradzić?
– Ja? – Prorok uśmiechnął się niewesoło. – Nic.
– Czułem, że to powiesz… – Marek westchnął. – Więc co, jestem wybrańcem Mocy, który

przywróci ład we wszechświecie?

Prorok zaśmiał się cicho, jakby ze smutkiem.
– Nie wiem, czy Bóg albo bogowie mieli jakiś wielki plan co do ciebie. Może to było

przeznaczenie, a może po prostu pech… Fakt faktem, że Bogini pozostawiła swój totem, a ty go
podniosłeś.

– To jest totem? – Marek z niedowierzaniem uniósł aparat fotograficzny, który ciągle miał

zawieszony na szyi.

– No tak… – Prorok wyglądał, jakby był trochę zakłopotany. – To tak jak z tymi zaklęciami.

Sam przedmiot jest tylko przedmiotem, moc płynie z tego, kto go używa.

– I co ja mam z nim teraz zrobić?
– Musisz go użyć, żeby sprowadzić Boginię z powrotem. Żeby mogło się wydarzyć to, co musi

się wydarzyć.

– Ale dlaczego ja? – zapytał Marek.
– Nie dasz rady go nikomu oddać. Na pewno przyszło ci to do głowy, lecz zawsze odrzucałeś

tę myśl, prawda? Możesz go oddać tylko Bogini. A jeśli go zatrzymasz, to… no cóż… Nie wiem
dokładnie. Przypuszczam, że przemieni cię w daimona.

– Zaraz, zaraz, czy nie mówiłeś, że przemiana w daimona to wymknięcie się śmierci?
– Ty w pewien sposób wymknąłeś się śmierci.
Marek poczuł, że kolejny trybik zaskakuje w jego głowie. Przez chwilę milczał, analizując to, do

czego doszedł, a w końcu odezwał się cicho.

– Wtedy, w szpitalu… Wiesz, że przez chwilę byłem martwy? Przez jakieś trzydzieści sekund,

przez pieprzone trzydzieści sekund – do jego głosu wkradła się niebezpieczna nuta. Niebezpieczna,

bo  dziwnie  bliska  rozpaczy.  –  To  dlatego  się  w  to  wpakowałem,  prawda?  Zobaczyłem  skrawek
tego,  co  się  znajduje  po  drugiej  stronie,  a  potem  wróciłem.  O,  kurwa,  co  ja  teraz  kurwa…  –  Głos
uwiązł  mu  w  gardle.  Potem  roześmiał  się  histerycznie,  czując,  że  w  oczach  stają  mu  łzy.  –  Już
nigdy więcej się nie zabiję, tego możesz być pewien.

– Jeszcze nie wszystko stracone – powiedział Prorok. – Musimy oddać totem, to cię wyzwoli.

Będziesz mógł wyjechać do Szczytna, zacząć wszystko od nowa.

– Jak? Jak mamy to zrobić? Za każdym razem kiedy chcę się go pozbyć, na drodze staje mi

to cholerne monstrum.

– Będziemy musieli je zniszczyć – odparł poważnie Prorok.
– Przecież on już jest martwy!
– Tak. Dlatego będziemy musieli go zniszczyć. Zabić jego duszę.
– W jaki sposób?
– Odeślemy go do tej istoty, której służy Bogini. To jest możliwe, aczkolwiek będzie dosyć…

makabryczne. Żeby go zniszczyć, trzeba wyciąć mu serce i złożyć je na ołtarzu na wyspie.

Marek cofnął się od relingu i popatrzył na Proroka.
– Mam mu wyciąć serce? – zapytał. – Czy ja wyglądam na pierdolonego rzeźnika? Nie

wyciąłbym nawet wątróbki z martwej kury, a co dopiero ludzkie serce!

– To już nie jest człowiek. Zresztą… myślę, że znajdzie się ktoś, kto nie będzie miał podobnych

skrupułów.

– Kto taki?
– Te, jak to ująłeś, „pojeby w samochodzie”. Za życia ci ludzie porywali autostopowiczów.

Dziewczęta sprzedawali do nielegalnych burdeli. Chłopców różnie. Albo też do burdeli, albo na
organy. Jedno serce w tę czy we w tę nie powinno im robić różnicy.

Marek poczuł, że go mdli. Nagle zaczął się bać Proroka.
– Nie, nie wezmę w tym udziału, nie mogę…
Prorok westchnął ciężko.
– Wydaję ci się teraz bezdusznym potworem, prawda? Takim samym jak Jasiu Kogucik.
– Tak – przyznał szczerze Marek.
– Jestem potworem. I mieszkam w potwornym świecie, do którego ty miałeś pecha trafić.

Zabłąkane  dusze  to  ludzie,  których  życie  było  przesiąknięte  złem.  Jakbym  miał  wybór,  wolałbym
wysłać do piekła tych psycholi zamiast Jasia, który był ofiarą zła, a nie jego sprawcą. Ale nie mogę
tego zrobić. Mam zadanie do wykonania i muszę korzystać ze wszystkich dostępnych mi środków,
żeby  je  wykonać.  Tylko  tak  mogę  zapracować  na  własne  odkupienie.  Tylko  tak  ty  możesz
zapracować  na  swoje.  Siła,  która  steruje  tym  światem,  czy  jest  to  jeden  wszechmocny  Bóg,  czy
wielu  mniejszych  bogów,  jest  okrutna.  To,  co  nam  się  wydaje  złem,  dla  niej…  Cholera  wie,  czym
dla niej może być.

Marek nie wiedział, co odpowiedzieć. Był przerażony. Jeszcze bardziej przerażony niż podczas

spotkania ze Skórzaną Kurtką. Z potworem. Potworem… Potwory mają różne twarze, Marku.
Prorok ma rację, jest potworem. Ale ty też nim jesteś. I nawet mówiąc „nie wezmę w tym udziału”,
wiedziałeś, że weźmiesz. Bo chcesz się uwolnić. Bo wierzysz, że możesz skazać swoją duszę na
potępienie. A szczerze powiedziawszy, gdyby na szali ważył się los całej ludzkości, nawet wtedy
nie zgodziłbyś się poświęcić dla niej swojej duszy. Żaden człowiek by się nie zgodził. Żaden potwór
by się nie zgodził.

Milczenie się przedłużało i to chyba przeszkadzało Prorokowi, gdyż zaczął się wiercić, a w

końcu zagadnął, zmieniając zupełnie temat.

– To przez dziewczynę? – zapytał, wskazując nadgarstek Marka.
– Przez dziewczynę? – powtórzył wolno tamten. Popatrzył na swój mankiet. – Czy ludzie

zabijają się tylko z powodu nieszczęśliwej miłości?

– Nie wiem – przyznał Prorok.
– Panuje opinia, że samobójstwo zawsze ma jedną, konkretną przyczynę. Śmierć kogoś

bliskiego,  grzech,  wielki  miłosny  zawód.  Ale  to  nie  tak.  To,  co  zrobiłem,  było  pewnie  najgłupszą
rzeczą  w  moim  życiu.  Tym  głupszą,  że  tak  naprawdę  nie  wiem,  czemu  tak  postąpiłem.
Dziewczyna  była  gdzieś  po  drodze,  ale  dawno.  Byli  rodzice,  w  separacji,  odkąd  pamiętam.  Ale
jakoś nie mogli się rozwieść, nie mogli się zostawić w spokoju. Nie mogli mnie zostawić w spokoju.
Były studia, do których nie byłem przekonany, była praca, którą bałem się podjąć, bo zbyt szybko
musiałbym stać się samodzielny i stawić czoło światu. Chyba po prostu nie byłem zadowolony ze
swojego życia i  postanowiłem coś  w nim zmienić.  I chyba…  chyba… tak  myślę… nie  wierzyłem,
że naprawdę umrę. Raczej sądziłem, że się przemienię. I udało się, prawda? Tylko zupełnie nie tak
to miało wyglądać.

Prorok z namysłem pokiwał głową.
– Niewiele rzeczy w tym… – zaczął, ale przerwał nagle. Jego twarz wykrzywiła złość. –

Niewiele w tym popierdolonym świecie wygląda tak, jak miało wyglądać.

Marek uniósł brwi. Po raz pierwszy usłyszał z ust Proroka przekleństwo i zaniepokoiło go to.

Wolał jednak tej sprawy nie poruszać.

– I co teraz? – zapytał.
– To zależy od ciebie.
Marek westchnął.
– W porządku – powiedział. – Jak zwabimy Jasia Kogucika i Boginię?
– Rozpoczniemy rytuał przejścia. Będziesz musiał przyłączyć się do mojego zaklęcia i obudzić

moc totemu, to ściągnie Boginię. Jasiu przyjdzie za nią. W pierwszej kolejności trzeba się pozbyć
jego, ale to zostaw naszym porywaczom ciał. Im nic nie grozi w odróżnieniu od ciebie. Bo wiesz,
martwego już drugi raz nie da się zabić. Nawet gdyby go spalić na popiół, po jakimś czasie ten
popiół zbierze się z powrotem do kupy i zregeneruje.

– Jak Terminator – burknął Marek. – Ale czy to nie działa również przeciwko nam? Jak mamy

załatwić Jasia Kogucika, jeśli będzie się ciągle regenerował?

– Bogini, kiedy odeszła, zostawiła po sobie nóż ofiarny. To dzieło bogów, osnowy naszej

rzeczywistości nie zatrzymają jego ostrza. Będziemy musieli go użyć, żeby wyciąć Jasiowi serce.

– Świetnie. Magiczny rambonóż. I co dalej, jak go już załatwimy?
– Bogini musiała udzielić Jasiowi części swojej mocy, żeby mógł stać się daimonem, więc

będzie osłabiona, kiedy go zniszczymy. Nasze wspólne zaklęcie powinno być wystarczająco silne,
żeby zmusić ją do powrotu. Wtedy będziemy mogli dokończyć rytuał przejścia i każdy radośnie
pójdzie w swoją stronę.

Marek czuł, że znowu zbiera mu się na płacz.
– Kaszka z mleczkiem – powiedział trochę bardziej piskliwie, niż chciał. I nagle poczuł, że się

uspokaja. Odsunął się od relingu i ruszył w stronę prowadzącego na molo trapu.

Edi powitał go niepewnym uśmiechem i spojrzeniem zbitego psa. Benek stał nieco z boku i w

zamyśleniu żuł cybuch fajki.

– Będziesz musiał nauczyć się zaklęcia – zawołał za nim Prorok.
– Chyba już je znam – odparł cicho Marek, choć wiedział, że tamten go nie usłyszy. Potem

zwrócił się do Benka. – Znasz „Cymbaline”?

Gitarzysta popatrzył na niego zdziwiony, następnie wymienił spojrzenia z Edim.
– Pewnie, że znam – odparł. – Czekaj, zaraz skoczę po gitarę.
Wszedł na pokład „Etiopskiej Bogini” w tym samym momencie, kiedy Prorok schodził na molo.
– Będziesz musiał nauczyć się zaklęcia – powtórzył wielki bluesman.
Marek nie zdążył odpowiedzieć, a już z pokładu łajby rozległy się ciche dźwięki gitary, grającej

akordy łagodne, lecz i niepokojące zarazem. Chwilę później zjawił się Benek.

Prorok odwrócił się zdziwiony.
– Ty mu kazałeś to zagrać? – zapytał Marka. – Skąd znasz tę piosenkę?
– Kiedy wspomniałeś o Pink Floyd, przyszła mi do głowy.
– Ale skąd… skąd…? – Prorok zamilkł. Zdziwienie nagle go opuściło. – Znasz słowa? – upewnił

się.

– Jeśli będziesz śpiewał ze mną, to mi się przypomną – odparł Marek.
– Racja. Benek, nie graj już. Łapcie się za cumy, chłopaki, odpływamy. Ja jeszcze muszę

skoczyć po kogoś do knajpy.

Marek nie wiedział, skąd się wziął jego nagły spokój i pewność, co i jak trzeba zrobić. Jeszcze

przed minutą znajdował się na krawędzi paniki, a teraz nagle… Nagle ogarnęła go pustka, jakby już
nic  nie  miało  znaczenia.  Obojętnie  przyglądał  się,  jak  Prorok  odchodzi  w  stronę  „Minnesota  blues
clubu”,  a  potem  jak  Edi  i  Benek  wodują  silnik,  odpalają  go  i  zabierają  się  do  ściągania  cum.  Z
równym  spokojem  przyjął  powrót  przerośniętego  bluesmana  i  fakt,  że  wraz  z  nim  pojawiła  się
posrana rodzinka. Zignorował powitania nowo przybyłych i niedbałym gestem kazał im ładować się
na pokład. Sam też wlazł za nimi.

Byli gotowi.
TU NAPRAWDE ZDEHŁ KLENCZON
Marek nie wiedział, dlaczego napis, który zobaczył zaraz po przybyciu do Węprzyna, znowu

przyszedł mu do głowy. Może dlatego, że wreszcie zrozumiał, co jego autor miał na myśli. I że ten
autor wcale nie był żartownisiem.

Prorok stanął za sterem i wymieniając się z Edim i Benkiem jakimiś uwagami, powoli

wyprowadził łajbę na jezioro. Potem ruszyli wzdłuż brzegu. Silnik głośno terkotał, a woda
chlupotała, rozcinana przez toporny kil.

Zerwał się wiatr od strony lądu, niosący ze sobą deszcz liści, które w mroku bezksiężycowej

nocy wyglądały jak czarne plamy. Marek popatrzył w niebo. Ciemne chmury mknęły coraz
szybciej, jednak po paru minutach znów zwolniły. Szum i jęki nadbrzeżnych drzew umilkły.
Odezwała się gitara.

Nadprzyrodzony spokój opuścił Marka równie niespodziewanie, jak się zjawił.
Do gitary dołączyła harmonijka, jej dźwięki meandrowały niespokojnie, powolne i niepewne.

Wznosiły się i opadały, cichły i nabierały mocy. Potem włączył się potężny głos Proroka, odbijał się
zwielokrotnionym echem od brzegów jeziora, zupełnie jakby to kilku ludzi śpiewało w różnych
miejscach.

The path you tread is narrow

and the drop is sheer and very high.

Ravens all are watching

From a vantage point nearby.

Marek zaczął drżeć: po trosze z zimna, w znacznej części ze strachu. Mimo to również zaczął

śpiewać (fakt, że znał słowa, choć nigdy w życiu ich nie słyszał, tylko wzmógł jego niepokój). Jego
słabiutki, trzęsący się głos wtopił się w głos Proroka i pozornie w nim zginął. Pozornie, gdyż w jakiś
niepojęty sposób go dopełniał. Doszli do refrenu:

And it’s high time, Cymbaline

Please wake me.

W tym momencie wiatr zerwał się ponownie. Od strony lasu dobiegł odgłos przypominający

zbiorowe westchnięcie, a po chwili między pniami drzew rozbłysło przedziwne błękitne światło.

– To ona! – krzyknął Prorok. Zakręcił gwałtownie kołem sterowym, kierując łajbę w stronę

brzegu. – Benek, weź ster!

Przerwali zaklęcie. Benek chwycił koło, podczas gdy Prorok pobiegł pod pokład. Po chwili

pojawił się z powrotem, niosąc w dłoni długi błyszczący sztylet. Marek zapatrzył się na zbliżającą
się coraz szybciej czarną ścianę lasu, rozerwaną pośrodku przez świetlistą kulę. Zdawało mu się, że
w powodzi blasku zaczyna dostrzegać niewyraźną sylwetką. Tylko jedną sylwetkę.

– Nie ma Skórzanej Kurtki! – rzucił przez ramię do pozostałych.
– Kogo? – zdziwił się Prorok.
– Jasia Kogucika – sprostował Marek. – Dlaczego nie ma go z nią?
Prorok stanął obok niego , aby się lepiej przyjrzeć brzegowi. Nic nie powiedział.
– Dlaczego nie ma go z nią? – powtórzył Marek. Jego głos zadrżał wyraźnie.
– O kurwa – zdążył tylko jęknąć Prorok, potem łajba nagle się zatrzęsła i usłyszeli huk, jakby

wpłynęli na kamienie. W rozbryzgach piany coś wielkiego i czarnego wyłoniło się przed nimi z wody
i z pełnym impetem uderzyło w dziób łodzi.

Marek runął do przodu, czując, jak coś twardego wbija mu się w pachwinę. Na oślep chwycił

się relingu i jakimś cudem udało mu się na nim zawisnąć. Prorok nie miał tyle szczęścia. Zasada
zachowania pędu bezlitośnie cisnęła jego ogromnym cielskiem prosto w odmęty jeziora.

– To on! – wydarł się Benek. – Bierzcie skurwiela! Bierzcie!
Marek spróbował podciągnąć się na pokład, ale śliskie stalowe linki wyśliznęły mu się z palców i

w efekcie zawisł głową w dół i z nogami zaczepionymi o stalowy słupek, na który nadział się
wcześniej.

Jak w jakimś idiotycznym francuskim filmie ujrzał odwrócone do góry nogami ludzkie postaci

wskakujące do wody i rzucające się na potwora, którego już tylko resztki poszarpanej skórzanej
kurtki pozwalały zidentyfikować jako Jasia Kogucika. Od ich ostatniego spotkania najwyraźniej urósł
jeszcze bardziej. Mimo to trojgu zdesperowanych handlarzy organów jakoś udało się go powalić i
cała grupa zmieniła się w wielką plątaninę rąk i nóg, taplających się w przybrzeżnym mule.

Marek, widząc, że stanęli w płytkim miejscu, puścił się i wpadł do wody, osłaniając głowę

rękami. Grzmotnął nieprzyjemnie o dno, ale zaraz poderwał się na nogi i brodząc niezgrabnie,
ruszył w stronę brzegu i Bogini. W duszy modlił się, żeby magiczne totemy były bardziej

wodoodporne niż chińska elektronika.

Zatrzymało go donośne parsknięcie. Tuż obok niego wyłoniła się potężna, ciemna sylwetka.

Spróbował odskoczyć w tył, jednak woda skutecznie utrudniała mu ruchy. Poczuł, jak coś
podskakuje mu gwałtownie w piersi i w końcu zrozumiał, co znaczy określenie „serce podeszło
komuś do gardła”.

– O kurwa! – usłyszał i zorientował się, że tajemniczy stwór to nikt inny jak Prorok. Nie zdążył

się jednak nacieszyć tym faktem, gdyż wielkolud wykrzyknął zaraz: – Zgubiłem sztylet! Zgubiłem
ten pierdolony sztylet!

Jakby w odpowiedzi na jego słowa za ich plecami rozległ się przeraźliwy odgłos, podobny do

kwiku zarzynanej świni. Moment później usłyszeli coś jakby mlaśnięcie i głośny plusk. A potem
jeszcze dwa okrzyki.

Obejrzeli się tylko po to, by ujrzeć, jak Skórzany Potwór brodzi w ich stronę w wodzie, która

jemu sięgała ledwie do kolan. Za nim na powierzchni jeziora unosiły się wielkie, ciemne grudy. W
większej dłoni trzymał ofiarny sztylet.

Marek zamarł. Jak zahipnotyzowany wpatrywał się w zbliżającą się powoli monstrualną

sylwetkę. Prawie się nie bał. Prawie. Spiął się tylko, szykując do konfrontacji. Na Proroka nawet nie
patrzył, mimochodem tylko zarejestrował chlupot wody, kiedy tamten oddalał się powoli.

Co właściwie chcesz zrobić?
Żebym to ja wiedział. Żebym tylko, kurwa, wiedział.
Nagle od strony łodzi dało się słyszeć głośne plaśnięcie o wodę. Skórzany Potwór zatrzymał

się, ale tylko na ułamek sekundy. Postąpił jeszcze kilka kroków naprzód. I znów stanął. A uszu
Marka doszedł cichy dźwięk harmonijki.

Dopiero teraz zauważył, że w wodzie przy „Etiopskiej Bogini” stoi Edi. Harmonijkarz trzymał

ręce przy twarzy, jakby chciał rozgrzać je swoim oddechem. Między jego palcami coś połyskiwało
lekko, odbijając nadal sączącą się spomiędzy drzew poświatę. Marek mógłby przysiąc, że to coś
jest złote, choć oczywiście w półmroku i z tej odległości nie widział zbyt dobrze.

Skórzany Potwór odwrócił się i dłuższą chwilę stał jak zaczarowany, podczas gdy Edi grał.

Wyglądało to tak, jakby przedziwna, nieziemska melodia zawładnęła ciałem potwora, zmusiła je do
posłuszeństwa.

„Może jeszcze wyjdziemy z tego cało” – przeleciało przez głowę Markowi, ale w tej chwili bestia

się poruszyła. Nadal powoli, jakby musiała przeciwstawić się niewidocznej sile, zaczęła iść w stronę
harmonijkarza. Gdy znalazła się tuż koło niego, z namaszczeniem uniosła sztylet i nieśpiesznym,
ciężkim ruchem wbiła ostrze w pierś Ediego.

Harmonijkarz szarpnął się spazmatycznie, a spomiędzy jego złożonych dłoni pociekła krew. Nie

przestał jednak grać. Nawet kiedy ciało zwisło bezwładnie, melodia trwała nadal. Zdawała się
wypływać z niego razem z życiem.

Skórzany Potwór spróbował cofnąć ostrze, ale nie mógł. Zawył rozpaczliwie. Z jego ciałem

zaczęło dziać się coś dziwnego. Gniło i usychało, poczynając od uzbrojonego ramienia.

Dla Marka w tym momencie czar prysł. Ogarnął go rodzaj zimnej furii, podobnej nieco do tego

nienaturalnego spokoju, który odczuwał wcześniej. Ponownie wypełniła go pewność, że bardzo
dobrze wie, co należy uczynić.

Podbiegł do Skórzanego Potwora i z całej siły uderzył złożonymi rękami w wyciągnięte ramię,

które zdawało się przylepione do korpusu umierającego harmonijkarza. Ramię nieoczekiwanie pękło

jak spróchniały badyl. Nawet nie pociekła z niego krew. Stwór z impetem przewrócił się do wody, a
Marek wyszarpnął sztylet z piersi Ediego. Krótkim, idealnie wymierzonym pchnięciem wbił go w
szyję gramolącego się monstrum. Skórzany Potwór padł i już się nie poruszył. Nie było trzeba
wycinać mu serca. Marek nie miał pojęcia, skąd to wie, ale był pewny.

Ogarnął go kokon ciszy. Wszystko dookoła zamarło. Prorok i nadal stojący na pokładzie

„Etiopskiej Bogini” Benek przyglądali mu się bez słowa. Poprawił zwisający mu z szyi futerał z
aparatem i zaczął brnąć przez płytką wodę w stronę lśniącej na brzegu błękitnej kuli światła. Tym
razem nic nie zagrodziło mu drogi.

Stanął twarzą w twarz z cudowną boginią.
Jej doskonałe rysy zachwyciły go po raz kolejny. Uśmiechnęła się, a jego ogarnął smutek. W

tym uśmiechu była niema prośba, której on nie mógł spełnić. Coś zatoczyło krąg i coś się
wypełniło. Nie wiedział dokładnie, co. Bardzo niewiele rozumiał ze świata bogów.

Bogini delikatnie dotknęła jego dłoni, którą bezwiednie zacisnął na pasku od aparatu. Popatrzył

na jej smukłe palce. Przełknął głośno ślinę. Odsunął dłoń Weroniki i wyciągnął aparat z futerału.
Totem.

Uruchomił go. Wszedł w tryb przeglądania zdjęć. Woda najwyraźniej nie zaszkodziła elektronice.
Obrazy przewijały się przed jego oczami, podczas gdy w jego umyśle przewijały się słowa.
Czy nie mówił nam jakoś w zeszłe święta Jacek Zalewski, że Jasiu kojfnął?
Spaliła się do samych fundamentów. A mówiłem tej pijanej cipie, żeby gasiła peta, kiedy zbiera

obrusy do prania.

Za życia ci ludzie porywali autostopowiczów. Dziewczęta sprzedawali do nielegalnych burdeli.

Chłopców różnie. Albo też do burdeli, albo na organy.

Panuje opinia, że samobójstwo zawsze ma jedną konkretną przyczynę.
Tak, Marku, tak to właśnie wyglądało. Nieprzyjemna sprawa, co? Tyle krwi. Sądzisz, że

rodzicom udało się domyć wannę? No i taki blady jesteś… I żebyś się chociaż równo poharatał, a
ty co? Trzęsła się rączka, prawda?

Marek spróbował przełknąć, ale miał sucho w ustach. W gruncie rzeczy już wcześniej wiedział.

Nie wierzył ani sobie, ani Prorokowi. Wiedział, co wydarzyło się naprawdę. A jednak wolał się
oszukiwać.

Ale, ale… W aparacie zostało jeszcze jedno zdjęcie, prawda? Nie obejrzysz go?
Marek powoli pokręcił głową, jakby próbował odpowiedzieć na czyjeś pytanie.
Żeby mogło się wydarzyć to, co się musi wydarzyć.
Jak mogłeś tak mnie zwodzić, Proroku? Czy nie wiedziałeś? Naprawdę nie wiedziałeś?
Marek schował aparat z powrotem do futerału i powoli uniósł sztylet. Ostrze bez oporu weszło

w ciało bogini. Weronika upadła na ziemię, a on pochylił się, żeby wyciąć jej serce. Zawinął je
delikatnie w skraj czarnej koszulki, poprawił pasek od aparatu, który teraz stał się jego totemem, i
skierował się w stronę łodzi. Musieli jeszcze popłynąć na wyspę.

Żeby mogło się wydarzyć to, co się musi wydarzyć.
Teraz się przemieniłem. Teraz mogę zacząć wszystko od nowa.

Psychol

Jan Serdecz urodził się pierwszego kwietnia tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego drugiego roku,

ale  ani  nie  był  serdeczny,  ani  nie  miał  poczucia  humoru.  Jego  matka,  Teresa  z  domu  Żołądek
(„Przez żołądek do serca, hi, hi, hi” – zwykła mawiać, zapytana, jak poznała swojego męża), była
dobrą  kobietą,  która  zawsze  dbała,  aby  Jan  miał  zawiązane  oba  buty,  i  nauczyła  go  patrzeć  w
prawo,  w  lewo,  a  potem  znowu  w  prawo  przy  przechodzeniu  przez  jezdnię.  Jego  ojciec,  Jan
Serdecz  senior  (po  narodzinach  juniora  zapuścił  wąs  i  zaczął  się  tytułować  Senior  Karamba,  ale
nikogo to nie śmieszyło) pracował jako tramwajarz, rzadko się upijał i nigdy nie bił syna.

Oboje rodzice po małym Jasiu spodziewali się wielkich rzeczy. Matka wierzyła, że pewnego

dnia zostanie milionerem, a ojciec wymarzył dla niego karierę najlepszego tramwajarza w całym
mieście. Wyszło jak zwykle. Jaś skończył technikum, uparł się na jakieś bzdurne studium, z którego
go szybko wyrzucili i koniec końców wylądował na poczcie. Trzeba zaznaczyć, że pokładane w nim
nadzieje nie poszły całkiem na marne, gdyż, kiedy już okrzepł w zawodzie, szybko awansował i w
wieku niespełna lat trzydziestu został zastępcą kierownika.

W pracy nie był lubiany. Podwładni uważali, że jest złośliwy i nie da się ukryć, że mieli sporo

racji. Nie żeby był zupełnym potworem, ale sprawiało mu przyjemność, kiedy jakaś pani Krysia lub
Joasia walnęła byka przy odbiorze awizo, włożyła kopertę w złą przegródkę czy pomyliła się w
rachunkach. W tego typu sytuacjach uśmiechał się pobłażliwie i tłumaczył słodkim głosem, nad
którym długo pracował po nocach:

− Nie możemy sobie pozwolić na takie błędy, pani Krysiu lub Joasiu, wielu ludzi polega na nas.

Czy pani sprawia przyjemność, kiedy poczta nie przychodzi na czas albo kiedy przesyłka gdzieś się
zagubi  w  drodze?  A  przecież  wystarczy  odrobina  więcej  uwagi,  prawda,  pani  Krysiu  lub  Joasiu?
Tylko odrobinka. Przecież zawsze można sprawdzić dwa razy, nawet jeśli się nie uważało w szkole
na  lekcjach  matematyki,  co  zresztą  całkiem  rozumiem.  Proszę  o  tym  pamiętać,  pani  Krysiu  lub
Joasiu,  bo  to  nie  do  pani  potem  przychodzą  zażalenia,  lecz  do  pana  kierownika,  a  to,  jak  oboje
dobrze wiemy, oznacza, że muszę się nimi zająć ja.

Nic dziwnego, że ktoś taki jak on nie ożenił się, ani nie był nawet zagrożony ożenkiem. Życie

jego zbyt pełne było obowiązków i odpowiedzialny był za zbyt wiele rzeczy i osób, by móc sobie
jeszcze głowę zaprzątać rodziną. Zresztą, każdego dnia, kiedy po pracy wsiadał w samochód i
wracał do swojego schludnego, dwupokojowego mieszkanka, przepełniało go poczucie satysfakcji z
dobrze spełnionego obowiązku.

Nic jednak nie może trwać wiecznie, prawda? Dlatego w życiu Jana Serdecza nastąpiła w

końcu katastrofa.

Wszystko zaczęło się niewinnie. Jan wyszedł właśnie z pracy, otoczony swym zwykłym

obłoczkiem samozadowolenia, gdy nagle dostrzegł coś, co wytrąciło go z równowagi. Na drzwiach
jego siedmioletniego, granatowego forda pojawiła się rysa. Nie była duża, właściwie trudno ją było
nawet dostrzec, ale była – i to wystarczyło.

Jan wpatrywał się w nią dłuższy moment, jakby nie mógł uwierzyć w świadectwo oczu swoich.

Schylał się, głowę przekrzywiał, nawet dotknął rysy palcem. Była tam, naprawdę tam była.

„No i co z tego, że mam rysę na samochodzie? – pomyślał Jan. – Samochody ciągle się

rysują. Wystarczy, że jakiś kamień wypryśnie spod kół”.

Niestety, stwierdzenie to wcale go nie uspokoiło i przez całą drogę powrotną rozmyślał o rysie.

Dopiero kiedy zajechał pod dom, pogodził się z tą niespodziewaną zmianą w swoim życiu (albo
przynajmniej tak mu się wydawało).

− No i co z tego, że mam rysę na samochodzie? – zapytał na głos, wysiadając ze starego

forda.

Ruszył w kierunku swojego bloku i wtedy właśnie nastąpiło kolejne niechciane i niespodziewane

wydarzenie: od strony altanki śmietnikowej jego uszu dobiegło ciche skomlenie. Być może, gdyby
nie znalazł wcześniej rysy na drzwiach samochodu, nie zwróciłby na nie w ogóle uwagi, ale jedna
rzecz już się dokonała, więc teraz musiała nastąpić kolejna. Jan zboczył z prowadzącego do bloku
chodnika i zajrzał do altanki.

Leżał za nią pies, przedstawiający istny obraz nędzy i rozpaczy. Miał wyliniałą sierść,

zapadnięty brzuch, krzywe, wystające żebra i zaropiałe oczy. Leżał i skomlał, bo już na nic innego
nie starczało mu sił, nawet nie zareagował, kiedy w pobliżu pojawił się człowiek.

Jan przyglądał mu się długo, jeszcze dłużej niż przedtem rysie na drzwiach. W końcu jednak

poczuł się głupio i wrócił na właściwą ścieżkę. Nie mógł się jednak powstrzymać i nie pomyśleć:
„Biedny…”.

Potem wrócił do domu i próbował zapomnieć o niepokojących wydarzeniach dnia. Prawie mu

się to udało, ale, gdy nadeszła noc, zasnął i miał bardzo dziwny sen.

Śniło mu się, że jest małym chłopcem i mieszka z rodzicami na wsi (nie miało to nic wspólnego

z rzeczywistością, w istocie całe dzieciństwo spędził w mieście). Pewnego ranka przyszedł do niego
jego własny pies (jako żywo nigdy nie miał psa, a jednak był przekonany, że ten należy do niego) i
obudził go, ciągnąc za rękaw.

Mały Jaś usiadł na łóżku, ziewnął i przetarł oczy.
− O co chodzi? – zapytał. – Jeszcze ciemno, czego mnie zrywasz?
Pies nie odpowiedział. Pociągnął Jasia za nogawkę.
− No dobra, idę, nie ma o co się awanturować.
Razem wyszli z pokoju, zeszli po schodach do sieni, a potem przez werandę wydostali się na

podwórko. Słońce jeszcze nie wstało, ale niebo zaczynało już szarzeć. Trawa na podwórku była
mokra i pachniała tak intensywnie, jak potrafi tylko trawa zapamiętana z dzieciństwa. Kilka
centymetrów nad nią unosiła się lekka mgiełka.

Pies pociągnął Jasia do stodoły.
− O co ci chodzi? – zapytał Jaś. – Nie będę tam wchodził, tata trzyma tam wszystkie swoje

maszyny.

A jednak, kiedy pies wśliznął się przez uchylone drzwi, Jaś wszedł za nim.
Wewnątrz stodoły pachniało smarem i sianem. Większą część przestrzeni zajmowały rozmaite

maszyny rolnicze i ogrodowe. Pies pobiegł prosto pod jedną ze ścian, gdzie stał niewielki traktorek-
kosiarka. Tam przysiadł i zaczął skomleć.

− Co jest? – spytał Jaś. – Coś jest nie tak z tą kosiarką? Pokaż.
Pies posłusznie poskrobał pazurami w jedno z kół. Jaś przyklęknął i zaczął je oglądać, jednak

nie mógł stwierdzić, co jest z nim nie tak. Dopiero po chwili wpadł na to, żeby sięgnąć pod

podwozie i starannie obmacać mocowanie koła.

− Oś jest pęknięta – powiedział do psa. – Tata nie może jeździć kosiarką z popsutą osią.

Musimy to naprawić.

Pies parsknął z aprobatą.
Wzięli się za robotę jak zawodowcy. Unieśli kosiarkę na podnośniku, podsunęli pod nią matę, na

której ułożyli starannie dobrane narzędzia, podciągnęli sobie ręczne lampy na długich przewodach.
W pierwszej kolejności należało zdjąć koła. Zabrał się za to Jaś, pies czuwał nieopodal. Kiedy jedno
koło było już zdjęte, a drugie trzymało się na ostatniej śrubie, pies nagle szczeknął, zaskomlał i
uciekł.

Jaś wypełzł spod kosiarki, żeby zobaczyć, co się dzieje. W tym momencie otworzyły się drzwi

do stodoły.

Na pewno znacie to uczucie, które wtedy ogarnęło Jasia. Ciekawi mnie tylko, kto czyha za

drzwiami w waszych koszmarach? Czy to ktoś, kogo znacie, czy może jakaś wymyślona postać? I
czego chce, dlaczego na was czeka?

W przypadku Jasia osobą, która wkroczyła przez otwarte podwójne drzwi stodoły, był Ojciec.

Trudno powiedzieć, czy dokładnie Senior Karamba, ale w każdym razie Ojciec. Wszedł, rozejrzał się
gniewnie po pomieszczeniu i nagle zamarł. Jego oczy zatrzymały się na Jasiu.

− Co ty tu…? – zaczął, postępując pół kroku w jego stronę. Wtem twarz mu poczerwieniała. –

Coś ty, gnoju, zrobił z moją kosiarką?!

Jaś nie zdołał nic odpowiedzieć. W ułamku sekundy Ojciec znalazł się tuż przy nim, uniósł go z

ziemi i brutalnie odrzucił na bok. Następnie przyklęknął przy częściowo rozmontowanej maszynie i
przystąpił do oględzin. Kiedy przekładał kolejne części, jego dłonie poruszyły się szybko jak chwytaki
maszyny. Przez cały czas sapał, wyrzucając z siebie nieprzerwany strumień złorzeczeń:

− Gnój cholerny ciągle się plącze gdzie go nie trzeba no jak mi coś tu to ja mu gnój cholerny

żeby go cholera gnoja jednego…

Nagle zamilkł. Jego dłonie zawisły nieruchomo w powietrzu. Podniósł się z kolan i odwrócił w

stronę Jasia.

− Więc to tak – powiedział dziwnie spokojnie i cicho. – Więc to tak… Podejdź no tu… Dobrze.

Zdejmij spodnie. Wypnij się.

Jaś wykonał posłusznie wszystkie polecenia. Wiedział, co teraz nastąpi, więc zamknął oczy i

zaczął sobie wyobrażać, że to jakiś inny chłopiec, wcale nie on, czeka na karę. Chłodna dłoń Ojca
musnęła jego nagie pośladki. Potem usłyszał chrząknięcie, brzęknięcie i świst przecinanego
powietrza. Ojciec przywalił mu z całej siły grubym łańcuchem od traktora.

Jaś upadł na twarz, wyjąc z bólu. Zakrył pośladki dłońmi i rozpłakał się.
Ojciec nie uderzył go drugi raz. Spokojnie zwinął łańcuch i odwiesił na miejsce na ścianie.

Potem kucnął przy zawodzącym chłopcu, odciągnął na bok jego dłonie i delikatnie pogłaskał
zaczerwienione pośladki. Nie zwrócił uwagi na odrobinę krwi, która sączyła się z rozciętej skóry.

− Masz teraz nauczkę – powiedział niemal czule. – Nie będziesz więcej psuł moich rzeczy, co?

Nie będziesz psuł zabawek tatusia?

Następnie wstał i wyszedł ze stodoły, głośno zatrzaskując za sobą drzwi.
Na dźwięk tego trzaśnięcia Jan poderwał się z łóżka. Był zlany potem i cały dygotał. Czuł też,

że z bólu i strachu zasikał piżamę. Dopiero po chwili uświadomił sobie, że nie jest wcale małym
chłopcem i nie został dopiero co stłuczony przez ojca. Ogarnął go wstyd.

Z obrzydzeniem ściągnął z siebie piżamę, zerwał też wilgotne prześcieradło z łóżka. Zwinął

wszystko razem w kulę, którą wrzucił do wanny, aby zalać ją wodą. Potem, cały czas goły jak go
Pan Bóg stworzył, wparował do kuchni, otworzył lodówkę, wyjął z niej karton mleka i wypił prawie
cały jednym duszkiem. Wreszcie siadł przy stole. Trzęsąc się z zimna, siedział tam przez godzinę.

Tymczasem za oknem powoli zaczął wstawać dzień. Zimne kwietniowe słońce z trudem

przebiło się przez szczelną powłokę chmur, oświetlając szare bloki i brudne ulice. Nadszedł
nieprzyjemny, mokry, wczesnowiosenny poranek.

Kiedy blade światło wypełniło kuchnię, Jan drgnął.
Był zmarznięty i niewyspany, ale powoli wychodził z szoku. Poszedł do łazienki, żeby uprać

pościel i piżamę, a także samemu się wykąpać i wyszykować do pracy. Cały czas czuł jednak, że
coś się zmieniło.

Gdy już się umył i ubrał, zamiast usiąść do śniadania, wygrzebał z szafki nowy karton mleka.

Wziął też jakąś starą miskę i pętko kiełbasy podwawelskiej. Z tym wszystkim w rękach wyszedł z
mieszkania, nie zamykając za sobą drzwi. Na klatce wcisnął przycisk przyzywający windę, ale po
paru sekundach znudziło mu się czekanie, więc zbiegł na dół po schodach. Udał się prosto do
altanki śmietnikowej.

Pies nie żył. Jego pies ze snu… Nie, nie, przecież to nie jego pies, tamten należał do kogoś

innego, a w ogóle to przecież ten chłopiec nie był nim…

Nie był?
Jan rzucił wszystko, co trzymał, na ziemię. Zawrócił w stronę bloku, a potem znów w stronę

parkingu. Stanął przy swoim samochodzie. Nie miał kluczyków.

Biegiem wrócił po nie do mieszkania.
Kiedy w końcu udało mu się dostać do starego forda, oparł obie ręce na kierownicy i długo

wpatrywał się przez przednią szybę w przestrzeń. Co miał teraz robić? Jechać do pracy i udawać,
że nic się nie stało? Ale zmiany już się dokonały, nie udało mu się ich powstrzymać… Więc co?

Zapalił silnik i ruszył na miasto. Odruchowo skierował się ku poczcie, ale po dwóch

przecznicach zboczył gwałtownie z trasy. Zaczął przyspieszać. Silnik warczał głośno z bólu i
rozkoszy. Wyciągali już osiemdziesiąt i to na drugim biegu.

Jan nagle poczuł, że przepełnia go uniesienie. Tak, właśnie to powinien teraz robić, gnać na

oślep przed siebie. Po raz pierwszy w życiu był wolny i, do cholery, było mu z tym dobrze. Na jego
twarzy pojawiły się wypieki, a w kroczu poczuł przyjemne mrowienie. Chyba mu stawał.

Wrzucił trójkę i przyspieszył jeszcze bardziej. Mknął ulicami, ścigając się z innymi

samochodami. Olewał czerwone światła. Kilka razy ledwo uniknął zderzenia, ale to tylko podnieciło
go jeszcze bardziej. Zdawało mu się, że gniewne trąbienie innych to rodzaj fanfary na jego cześć.

Drogowe szaleństwa zbrzydły mu dopiero po dłuższym czasie. Przystanął na jakichś światłach i

zaczął się zastanawiać, co robić dalej. Jego telefon wibrował bez przerwy od ósmej, więc na dobry
początek postanowił się go pozbyć. Rozważał właśnie, czy byłoby lepiej zrzucić go z mostu, czy
cisnąć pod koła pędzącego tramwaju, gdy na pasie obok stanęła śmieciarka. Na jej pace,
przywiązana za łapy do jakiegoś pręta, wisiała pluszowa małpa.

Małpa była duża, mniej więcej wielkości siedmioletniego dziecka, tylko trochę bardziej

przysadzista. Miała brudne, różowe futro oraz buro-białe łapy i taki sam pysk. Brakowało jej jednego
oka, ale drugie – duże, okrągłe i czarne – patrzyło z niezwykłym jak na małpę wyrazem inteligencji.
W dodatku patrzyło prosto na Jana, który pod wpływem tego spojrzenia opuścił boczną szybę i

wychylił się w tamtą stronę.

− Pomóż mi – powiedziała małpa. – Zabierz mnie stąd. Nie chcę trafić na wysypisko, to

niesprawiedliwe, żeby kogoś karać tylko za to, że jest niepotrzebny.

− Jak mam ci…? – zaczął Jan, ale w tym momencie światło się zmieniło i śmieciarka ruszyła.
Jan wrzucił jedynkę i pognał za nią.
Czuł, że to niezwykle ważne, aby uratować Różową Małpę, ale nie miał pojęcia, jak to zrobić.

Potrzebował  jakiegoś  planu.  Myśli  rozpaczliwie  ganiały  po  jego  głowie,  kiedy  mknął  ulicami  za
śmieciarką.  Z  całą  pewnością  musiał  poczekać  na  dobrą  okazję.  Póki  wielka  ciężarówka
pozostawała  w  ruchu,  nie  było  mowy  o  dostaniu  się  do  jej  paki.  Ale  co,  jak  się  zatrzyma?  Czy
będzie mógł tak po prostu podejść i odebrać śmieciarzom ich trofeum? Nie, na pewno nie. Różowa
Małpa  była  zbyt  cenna,  żeby  mogli  ot  tak  ją  oddać.  Nie  miał  pojęcia,  skąd  to  wie,  ale  był  tego
pewien.

„Najważniejsza rzecz to nie stracić tej cholernej śmieciarki z oczu” – pomyślał.
Jak wiadomo, takie myśli kuszą los.
Zbliżali się właśnie do dużego skrzyżowania ze światłami. Ruch na ulicach powoli robił się coraz

większy. Światło zmieniło się na pomarańczowe. Śmieciarka ledwo się na nie załapała. Jan zebrał
się w sobie, by śmignąć na czerwonym, zanim ruszą samochody z poprzecznej ulicy, jednak w
tym momencie samochód z sąsiedniego pasa zajechał mu drogę, więc musiał dać ostro po
hamulcach. Rozwścieczony rąbnął w klakson, ale cóż to dało?

„Nie panikuj – zrugał się w myślach. – Za kilkaset metrów są kolejne światła i pewnie będzie już

niewielki korek. Tam ją dogonisz”.

Kiedy światło zmieniło się z powrotem na zielone, zatrąbił ponownie i o mało nie wjechał w tył

palantowi, który zajechał mu drogę. Gdyby mógł, najchętniej przepchnąłby go przez skrzyżowanie.

W końcu minął przecznicę. Tuż za nim przemknęła karetka.
Zgodnie z przewidywaniami po kilkuset metrach natknął się na korek. Śmieciarka stała

zaledwie kilka samochodów przed nim.

„Nie panikuj, teraz ci nie ucieknie” – pomyślał, po raz kolejny kusząc los.
Jakby w odpowiedzi na jego myśl, ze skrzyżowania za nim wyłonił się radiowóz. Podjechał

blisko, odpalił koguta i zaczął coś nadawać przez megafon.

− Rerowcagrantowegofrdapszetrzymaćpasd.
W pierwszej chwili Jan nie zareagował. Policjant powtórzył swoje polecenie, tym razem

wyraźniej:

− Kierowca granatowego forda: proszę zatrzymać pojazd.
Jan w bezsilnej złości uderzył rękami o kierownicę i zjechał na chodnik. Kątem oka dostrzegł, że

śmieciarka włącza prawy migacz. Zbliżała się już do skrętu.

Policyjny radiowóz stanął tuż obok. Siedzący w nim policjant zaczął się gramolić na zewnątrz.

Widząc to, Jan wyskoczył z samochodu. Musiał jak najszybciej załatwić tę sprawę. Był gotów
zapłacić każdy mandat, byle tylko ruszyć już w dalszą pogoń.

Niestety jego gorliwość nie spotkała się z dobrym przyjęciem.
− Ej! – krzyknął policjant, przyjmując groźną postawę i opierając dłoń na zawieszonej przy

pasku pałce. – Nie wolno wysiadać z pojazdu!

− Przepraszam – jęknął Jan, ale nie wsiadł z powrotem. – Bardzo się spieszę, przepraszam,

już płacę…

− Wsiadaj do wozu! – ryknął policjant, wyszarpując pałkę.
Tym razem Jan posłuchał. Niezgrabnie wpadł do samochodu i zatrzasnął za sobą drzwi.

Tymczasem gliniarz obszedł dookoła jego forda, uważnie oglądając rejestrację i światła. Nie spieszył
się. W końcu podszedł do okna od strony kierowcy i zapukał w nie pałką, którą ciągle trzymał w
dłoni.

− Tak lepiej – burknął, kiedy Jan opuścił szybę. – Poproszę dokumenty i kartę pojazdu.
Jan drżącymi, zimnymi palcami zaczął grzebać po kieszeniach. Po chwili uświadomił sobie, że

przecież nie wziął z domu portfela. Miał tylko przepustkę parkingową z wielkim numerem 40, ale
bez żadnych istotnych danych.

− Co mi pan tu daje? – parsknął tamten. – Dokumenty!
− Tak, tak, oczywiście – Jan postanowił grać na zwłokę. – O co chodzi, panie policjancie?

Naprawdę bardzo się spieszę… Czy złamałem jakieś przepisy?

Gliniarz nie odpowiedział. Wyrwał mu z ręki przepustkę i zaczął oglądać.
− Janie! − Jan drgnął. Głos dobiegł z tylnego siedzenia jego samochodu. To był głos Różowej

Małpy. – Nie ma czasu, musisz mi pomóc… Ciężarówka już skręca…

Jan nie odważył się obejrzeć ani spojrzeć w tylne lusterko, popatrzył za to za śmieciarką.

Faktycznie była tuż przy skrzyżowaniu.

− Panie policjancie, naprawdę się spieszę… − powiedział.
− Nie ustąpił pan pierwszeństwa pojazdowi uprzywilejowanemu.
− Słucham?
Policjant chyba się zdenerwował, bo zrezygnował z uprzejmości.
− Karetki nie widziałeś? – warknął.
− Nie… Naprawdę…
− Janie, nie ma czasu!
− No to na przyszłość będzie pan bardziej uważał – powiedział znów spokojnie policjant. – Takie

wykroczenie to pięćset złotych i sześć punktów.

− Tak, oczywiście, bardzo mi przykro – odparł Jan. – Już płacę…
− Chwileczkę, chwileczkę, niech się pan tak nie spieszy. Muszę sobie dobrze obejrzeć to

pańskie autko. Tablice ma pan takie syfne, że numerów nie da się rozczytać. Nie jest przypadkiem
sprowadzane?

− Nie, chyba… na pewno… nie…
− Janie, nie ma czasu! – powtórzyła Różowa Małpa.
− Więc co mam zrobić? – jęknął Jan.
− Co proszę? – zdziwił się policjant.
− Zabij go – powiedziała Małpa.
Jan zamarł.
„Zabij go…” – pomyślał.
Jak miał to zrobić? Przecież nie mógł… Człowieka zabić? Nie, nie…
− W schowku masz nożyczki. Pamiętasz? Trzy dni temu pani Krysia zgubiła nożyczki, więc

szef kazał ci szybko skoczyć po nowe. Ale zanim wróciłeś, tamte już się znalazły.

− Nie mogę… − jęknął Jan.
− Musisz! – odparła Małpa.
− Nie wiem, co z panem jest nie w porządku, ale będę musiał prosić, aby wysiadł pan z

samochodu – powiedział policjant.

− Nie mogę – powtórzył Jan i z całej siły uderzył go drzwiami. Następnie zapalił silnik i ruszył po

chodniku w stronę skrzyżowania. Co chwila trąbił. Ludzie przed nim krzyczeli, uskakiwali na boki.
Starał się, jak mógł, żeby nikogo nie potrącić. W końcu udało mu się dopchać do skrętu i zjechał z
powrotem na ulicę.

Po śmieciarce nie było śladu.
− Skręć tu w lewo! – krzyknęła Różowa Małpa z tylnego siedzenia. − Odetniesz jej drogę!
Bez zastanowienia wykonał polecenie. Wjechał w drogę jednokierunkową.
Prosto na niego szarżował wielki nissan navara. Jan obrócił gwałtownie kierownicę. Koła jego

forda zabuksowały na śliskiej nawierzchni. Wizg klaksonu przeszył powietrze.

„Tylko nie hamuj” – przypomniał sobie Jan z kursu na prawo jazdy.
Spróbował kontrować kierownicą. Cudem minął się z nissanem. Zarzuciło go na chodnik. Skosił

śmietnik, przytarł latarnię, ale jakoś udało mu się wrócić na drogę.

Skręcił przy najbliższej okazji, wracając na normalną, dwukierunkową ulicę. Zaledwie

kilkadziesiąt metrów przed nim toczyła się spokojnie śmieciarka. Odetchnął z ulgą. Mógł teraz
chwilę odpocząć, jadąc powoli, jak na uczciwego obywatela przystało.

− Policja będzie cię szukać – upomniała go Różowa Małpa.
− Wiem, nic na to nie poradzę – odpowiedział.
− Trzeba było zabić tamtego gliniarza.
− Tak, bo wtedy to by mnie nie szukali.
− Zrobiłoby się zamieszanie, śledztwo. Minęłoby sporo czasu, zanim ktoś by zrozumiał, co się

właściwie stało. A tak, facet zaraz się pozbiera, zgłosi cię na komendę, wezwie posiłki.

− Nie wie, gdzie pojechałem…
− Zgłupiałeś? Niedługo będzie o tobie wiedział każdy patrol w mieście. Nawet jeśli uda ci się

mnie wydostać, policja przyjdzie po ciebie. Dopadną cię.

Małpa miała rację, oczywiście. Zachował się jak kompletny idiota. Ale ostatecznie jakie to miało

teraz znaczenie?

− Trudno – powiedział Jan. – Już nic na to nie poradzimy. Najpierw wydostańmy cię z łap tych

śmieciarzy, potem będziemy się martwić. Masz jakiś pomysł, jak to zrobić?

Małpa milczała przez chwilę.
− Kierują się na wylotówkę – powiedziała w końcu. – Znaczy, że będą zjeżdżać do bazy.

Wyprzedź ich, poprowadzę cię na wysypisko. Zaczaisz się tam na nich, a kiedy przyjadą… No cóż,
będziesz wiedział, co robić.

Jan posłusznie przyspieszył i wyprzedził śmieciarkę. Prowadzony przez Różową Małpę w

niespełna kwadrans dojechał na wysypisko. Samochód zostawił na chodniku pod bocznym
ogrodzeniem, a sam przelazł przez siatkę. Przekradając się między kupami rozmaitego śmiecia,
doszedł pod główną bramę. Tam przyczaił się i obserwował.

Śmieciarka nadjechała po kilku minutach. Wysiadło z niej dwóch facetów. Trzeci wyszedł ze

stróżówki  i  zaczął  z  nimi  gadać.  Z  tej  odległości  Jan  nie  był  w  stanie  rozróżnić  słów,  docierał  do
niego  tylko  jednostajny  bełkot,  przerywany  od  czasu  do  czasu  wybuchami  śmiechu.  W  pewnym
momencie jeden ze śmieciarzy wrócił do ciężarówki i zdjął z paki małpę. Rzucił ją stróżowi. Tamten
coś  powiedział  i  wszyscy  wybuchli  śmiechem.  Potem  dwaj  faceci  załadowali  się  z  powrotem  do
swojego  wozu.  Śmieciarka  odjechała  w  głąb  wysypiska,  a  stróż  chwycił  małpę  za  łapy  i  na

pożegnanie zakręcił nią nad głową. W końcu wrócił do swojej budki.

Jan poczuł, że nadeszła jego szansa. Podkradł się pod stróżówkę. I zamarł.
Nie wiedział, co robić.
Przecież nie będzie urządzał jakiejś akcji antyterrorystycznej. Nie, nie tak należało się za to

zabrać.

Przeszukał spodnie i w jednej z kieszeni znalazł pięć dych. Powinno wystarczyć. Ostatecznie

dla stróża Małpa była tylko starą zabawką. Ale co, jeśli nie wystarczy? Co, jeśli stróż, podobnie jak
śmieciarze, zna jej prawdziwą wartość?

„Wtedy będę się martwił” – pomyślał Jan i wkroczył do stróżówki.
− Dzień dobry – powiedział.
− Dobry – odparł stróż, ledwo odrywając wzrok od małego telewizorka.
Różowa Małpa z nadzieją spojrzała na Jana. Stróż powiesił ją na klamce małego okienka, z

łapami zawiązanymi nad głową.

− Chciałbym kupić tę pluszową zabawkę – powiedział Jan, wskazując Małpę.
Teraz stróż się zainteresował.
− Naszą szczęśliwą małpę?
− Eee… Tak. Mogę panu pięć dych za nią dać.
− Pięć dych? – parsknął stróż. – Panie, co pan? Ta małpa jest warta o wiele więcej.
− Ale… to tylko zwykła pluszowa małpa, prawda?
− To po co pan chcesz ją kupować?
− Tak się składa, że kolekcjonuję akurat małpy tej firmy – skłamał gładko Jan. Nigdy nie miał z

tym problemu. – Wiedział pan, że wyprodukowano ich zaledwie sto?

− Serio? – stróż podejrzliwie zmrużył oczka. – Coś takiego… Kto by pomyślał. Ale małpa nie

jest na sprzedaż.

− Człowieku – zirytował się Jan. – Przecież to podarty szmaciak, ile on może być dla ciebie

wart? Pięć dych ci nie starczy?

− To szczęśliwa małpa – wyjaśnił stróż. – Ferdek w zeszłym tygodniu znalazł dzięki niej stówę,

a Andrzej i Seba wczoraj znaleźli prawie trzy. I jeszcze Ferdek wygrał radioodbiornik. Nie, panie,
małpa nie jest na sprzedaż. Teraz jest moja kolej, żeby ją trzymać i nie mam zamiaru tracić okazji.

Jan poczuł, że ogarnia go rozpacz. Nerwowo przetarł czoło.
Małpa wpatrywała się w niego przenikliwie swym jedynym okiem.
− Tym razem będziesz musiał go zabić, wiesz o tym, prawda? – powiedziała.
− Nie – odparł Jan, nie przejmując się obecnością stróża. – Słuchaj pan, pojadę do domu i

zaraz przywiozę… przywiozę… pięć stów. Pasuje? Pięć stów, co?

− Daj pan spokój – odparł stróż. – Takie coś trafia się raz w życiu. Pan mi dasz pięć stów, a

jutro bym szóstkę w totka strzelił. Nie ma głupich.

− Zabij go, to jedyne wyjście – wtrąciła się Małpa.
− Nie, zamknij się, nie mogę! – krzyknął Jan.
Stróż uniósł się z miejsca.
− E, tylko bez awantur! Małpy nie dostaniesz pan i tak, więc lepiej się stąd zabieraj.
− Zabij go. Wiesz, że go nie przekonasz.
− Przekonam – jęknął Jan. – Przekonam…
− No to spróbuj – odparła Małpa. – Przekonaj go, chcę to zobaczyć. Zaproponuj mu swój

samochód.

− Panie, słuchaj pan… − zaczął stróż, ale Jan zaraz mu przerwał.
− Nie, to pan posłuchaj – powiedział. – Mam tu samochód zaparkowany, ford, siedmioletni, w

dobrym stanie, jeszcze nie ma stu tysięcy, oddam go za tę małpę…

− A idź mi pan stąd z tymi banialukami! – zdenerwował się stróż. – Samochody będziesz pan

rozdawał? Nie ma głupich.

− Spójrz w prawo – odezwała się ponownie Małpa. – Widzisz klucz francuski? Tam, na

kaloryferze. Weź go. Zabij skurwiela.

− Nie, przecież… Nie! Nie! – rozwrzeszczał się Jan.
Stróż cofnął się trochę. Sięgnął po coś pod biurko.
− Won mi stąd! – krzyknął.
− Nie!
− Zabij go!
− Won, psycholu!
− Zabij!
− Nie!
− Wooooon!!!
Jan obrócił się na pięcie i wybiegł ze stróżówki.
Stróż opadł ciężko na fotel. Rozluźnił się nieco, puścił kij bejsbolowy, który na takie wypadki

trzymał pod biurkiem. Przyszło mój jednak do głowy, że warto by było zadzwonić po Andrzeja i
Sebę. Nigdy nie wiadomo, co taki psychol…

Drzwi z hukiem wyleciały z framugi. Wpadł przez nie Jan. Nawet nie spojrzał na klucz francuski

leżący na kaloryferze. Podbiegł prosto do stróża i wyrżnął go w twarz. Tamten zalał się krwią i
przewrócił razem z fotelem. Jan przeskoczył biurko i siadł mu na piersi. Zaczął go okładać na oślep
pięściami.

− Zabij! Zabij! – dopingowała małpa.
Z początku stróż próbował niezdarnie się bronić, ale potem już tylko rzęził, podczas gdy Jan

miażdżył mu nos, rozgniatał wargi o zęby i tłukł jego głową o ziemię. Po chwili jego twarz zmieniła
się w bezkształtną krwawą masę. Z pękniętej czaszki sączyła się krew, a uszami wypływała jakaś
kleista ciecz.

Jan nawet nie zauważył, kiedy facet umarł. Dopiero po kilku ładnych minutach zorientował się,

że okłada trupa. Wtedy uniósł się z ziemi. Zerwał Małpę z okna i chciał uciekać, ale ona go
powstrzymała.

− Musisz zatrzeć za sobą ślady – powiedziała.
− Jak? – zapytał.
− Tam w kącie stoi mała kuchenka gazowa. Wysadź butlę.
− Nie jest trochę za mała?
− Wystarczy, żeby wszystko się od niej zajęło. Tylko podciągnij ciało gdzieś blisko.
− Okej. – Jan przeciągnął martwego stróża w pobliże kuchenki. – Co teraz?
− Oglądałeś „McGyvera”?
− Pewnie.
− No to się w niego zabawimy. Weź czajnik. Załóż dziubkiem na zawór butli. Uszczelnij czymś,

jakąś szmatą. Może być i to. Teraz drugą szmatę włóż pod wieczko. Dobrze dociśnij. Odkręć

zawór. Masz czym podpalić szmatę?

− Nie.
− Stróż na pewno ma. Musiał czymś zapalać to ustrojstwo.
Jan szybko przejrzał kieszenie stróża. Znalazł paczkę zapałek.
− Świetnie – powiedziała Małpa. – Zapalaj i spadamy.
Jan podpalił lont swojej amatorskiej bomby z opóźnionym zapłonem i wybiegł ze stróżówki z

Różową Małpą przerzuconą przez plecy. Eksplozja nastąpiła chwilę potem. Nie była zbyt
widowiskowa, ale zgodnie z planem budka zaczęła się palić.

Potem poszło już łatwo. Jan przeszedł przez ogrodzenie w tym samym miejscu co wcześniej,

wsiadł do samochodu i pojechał do domu. Gdy tam dotarł, wszedł do sypialni, położył małpę na
łóżku, a sam siadł na krześle naprzeciwko niej. Był wyczerpany.

− No i co będziemy teraz robić? – zapytał.
Małpa nie odpowiedziała.
Jan ziewnął. Był senny, czuł, że oczy same mu się zamykają. W jego głowie wszystkie

wydarzenia dnia utworzyły jedną wielką, niezrozumiałą plątaninę rzeczy, które chyba wcale nie
przytrafiły się jemu.

Więc komu?
To proste. Przecież temu chłopcu, który miał psa. Tak, właśnie jemu.
Nagle tkwiący w kieszeni Jana telefon zaczął wibrować. Jan wyciągnął go i przez chwilę patrzył

bezmyślnie na wyświetlacz. Dzwonił szef. Szef… No, jak szef dzwoni, to chyba trzeba odebrać,
nie?

Nacisnął zieloną słuchawkę.
− Halo?
− Janek? No, Bogu dzięki, już myślałem, że się do ciebie nie dobiję! Co się z tobą dzieje?
− Bardzo przepraszam, panie kierowniku, ale chyba się czymś zatrułem – odpowiedział Jan. –

Obawiam się, że byłem do tego stopnia niedysponowany, że cały dzień musiałem spędzić w
łazience i to w dość niekomfortowej pozycji.

− A, to chwała Bogu! – ucieszył się dość nieadekwatnie kierownik. – Już się bałem, że coś

poważnego ci się stało, jakiś, uchowaj Boże, wypadek czy co. A tu u nas urwanie głowy!

− Nie, nie, nic z tych rzeczy. Jutro już będę w pracy, panie kierowniku, niech pan się nie

martwi. Przyniosę L4 od lekarza.

− Oj, to już się nie kłopocz – odparł szybko kierownik. – Grunt, że będziesz. Bez ciebie to mi te

baby na głowę by wlazły. No nic, to zdrowiej i do jutra.

− Do widzenia, panie kierowniku.
Jan wyłączył telefon i uniósł wzrok. Przez chwilę przyglądał się Małpie. Jego myśli krążyły

wokół urzędu pocztowego. Prawie wybuchnął śmiechem, kiedy wyobraził sobie, co szef musiał
przeżyć pod jego nieobecność.

Nagle zabrzmiał dzwonek do drzwi, wyrywając go z zadumy. Jan nie zdziwił się, choć pewnie

powinien. Wstał, poszedł do przedpokoju, wyjrzał na klatkę. Stał tam jakiś facet. Wydawał się
znajomy, być może był którymś z sąsiadów.

− Dzień dobry – powiedział. – Znalazłem to pod drzwiami… To pańskie?
Jan zmęczonym wzrokiem popatrzył na brelok z kluczykami samochodowymi, który tamten

trzymał w dłoni. Pokręcił powoli głową, ale na wszelki wypadek obmacał kieszenie. Jego kluczyki

były na swoim miejscu.

− To chyba od skody – ciągnął nieznajomy. – Jeśli to nie pańskie, to może wie pan…?
− Nie. Przepraszam – odparł szybko Jan.
− No nic, trudno. To może zostawię je u dozorcy. Do widzenia.
− Do widzenia.
Jan odetchnął z ulgą. Nie miał w tej chwili ochoty z nikim gadać. Musiał przygotować się na

następny dzień do pracy. Nie był pewien, czy ma jeszcze czyste koszule, więc poszedł sprawdzić,
czy jakaś wisi na suszarce w łazience. Okazało się, że nie, więc zajrzał do kosza na pranie. Tak,
tam było ich sporo. Cóż, może zdążą wyschnąć przez noc.

Nasypał proszku do komory w pralce i zaczął ładować bęben, kiedy w jego głowie odezwał się

jakiś ostrzegawczy brzęczyk: „Drzwi! Drzwi! Zamknąłeś drzwi? Przekręciłeś zamek?”.

Obrócił się gwałtownie i wybiegł, ale nie do przedpokoju, tylko do sypialni.
Małpy nie było na łóżku.
Pobiegł do kuchni. Nagle poczuł, że coś zimnego pojawiło się w jego brzuchu. Na chwilę go

zamroczyło. Ale Małpa tam była, siedziała na stołku przy stole. Całe szczęście… Przecież ktoś
mógł ją ukraść, mógł ja porwać!

To coś zimnego w jego brzuchu poruszyło się i nagle Jan zrozumiał, że łączy się jakoś z czarną

rękojeścią kuchennego noża, wyrastającą tuż pod zagięciem jego koszuli, nieco z boku, niedaleko
miednicy. Nóż spoczywał w silnej męskiej dłoni. Jan znał tę dłoń, bo wcześniej widział w niej brelok
z kluczykami. Z niedowierzaniem popatrzył na małpę.

Na biało-burym pysku zagościł bardzo ludzki uśmiech. Jedyne oko błyszczało. Przyglądała się z

rozkoszą, jak nóż obraca się, rozpruwając Janowi jelita.

− I co teraz? – zapytał facet od kluczyków, odpychając od siebie omdlewające ciało.
− Oglądałeś kiedyś McGyvera? – odpowiedziała pytaniem na pytanie małpa.

Lwica

Maria dość swobodnie przepłynęła od wieczoru spędzonego na wakacyjnym seksie, przez

gorącą  turecką  noc  pełną  romantycznych  (i  nadal  trochę  erotycznych)  fantasmagorii  na  temat
podróży  poślubnej,  którą  odbyli  z  Andrzejem  siedem  lat  wcześniej,  aż  po  rześki  poranek,
dźwięczący  śpiewem  ptaków  i  powodziami  słonecznego  blasku  wdzierający  się  przez  okno  do
sypialni.  Tak,  to  jest  coś,  czego  każde  małżeństwo  od  czasu  do  czasu  potrzebuje,  jak  okresowy
przegląd  w  samochodzie.  Trzeba  sprawdzić,  czy  wszystko  jest  na  swoim  miejscu.  Przede
wszystkim  serce,  choć  i  o  innych  częściach  ciała  nie  należy  zapominać.  Każdy  zabiera  się  za  to
inaczej,  ale  dla  młodych  (jeszcze)  państwa  Kosockich  powtórka  z  miesiąca  miodowego  w  Turcji
zdawała się strzałem w dziesiątkę.

A przegląd zdecydowanie był im potrzebny. Nad ostatnimi kilkoma miesiącami wisiał jakiś cień,

choć  Maria  nie  mogła  sobie  przypomnieć,  czy  coś  niedobrego  właściwie  się  działo.  Zresztą  teraz
wszystko  to  wydawało  się  nierealne  i  dalekie,  jak  koszmar,  o  którym  zapomina  się,  gdy  tylko
wstanie  słońce.  Gdzieś  w  tej  części  jej  mózgu,  którą  zwykła  zwać  „piwnicą”  kryły  się  co  prawda
jakieś  wspomnienia.  Wyglądały  prawdopodobnie  jak  wielka  kula  smarków,  składająca  się  z
szaleństwa pracy i ciągłego stresu. Gdyby chciała, mogłaby z tej kuli coś wydobyć: jakieś migawki
płaczu, fragmenty rozmów z mamą, groźnie pozgrzytujące imię Katarzyna… Ale nie chciała.

Była siódma rano, przez otwarte na oścież okno wpływało pachnące wakacjami powietrze, a

Maria była szczęśliwa. Andrzej jak zwykle zerwał się o szóstej, napachnił cały dom kawą i teraz
siedział w sąsiednim pokoju, zapamiętale waląc w klawisze starej maszyny do pisania, którą
odziedziczył po dziadku. Innymi słowy – też był szczęśliwy. Szczęście Andrzeja objawiało się tym,
że wracał do pisania powieści, którą zaczął jeszcze na studiach ‒ koniecznie używając do tego celu
totemicznego zabytku z czasów PRL-u.

Maria przeciągnęła się leniwie, rozkoszując się zapachem swojego mężczyzny, którym była

przesiąknięta ich wymięta pościel. W nagłym przebłysku czegoś, co psychologowie nazywają
osobowością narracyjną, postanowiła nawet zamruczeć z zadowolenia jak kotka – koniecznie jak
kotka, bo tak właśnie czynią zadowolone z życia kobiety w książkach. Potem uniosła się i…

…zamarła.
Niewielki, piętrowy domek, który państwo Kosoccy postanowili wynająć na wakacje, był

malowniczo  położony  na  zboczu  porośniętego  drzewami  wzgórza.  Otaczały  go  głównie  pinie  i
trochę  innych  iglaków  o  fantazyjnie  poprzeginanych  pniach  i  rozłożystych  konarach.  Z  daleka
wyglądały,  jakby  chciały  się  przytulić  do  stoku.  Człowiek,  od  którego  wynajęli  domek  –  Musad,
Musfad,  Mufhad  czy  jakoś  tak  –  powiedział,  że  to  wiatr  je  tak  uformował.  „Jesienią  zaczyna  tu
wiać, jakby wszystkie szejtany kogoś gnały”.

Jedno z tych drzew, wyjątkowo stare i rozrośnięte, sięgało gałęziami aż do okien na piętrze

domu. Jego rozpłaszczone, rozłożyste konary utworzyły coś na kształt naturalnego ganku, choć
oczywiście nikt przy zdrowych zmysłach nie próbowałby na nim stawiać foteli. Siadały na nim tylko
ptaki i być może to one właśnie zwabiły patrzącą teraz na Marię…

…kotkę.
Bardzo dużą kotkę o płowej sierści i okrągłych, żółtych ślepiach. Właściwie… właściwie… I

Maria uświadamiała to sobie bardzo powoli… To nie była kotka. To była lwica.

W pierwszej chwili Maria nie poczuła strachu, tylko fascynację, jakby była w zoo. Podziwiała

lśniącą  sierść  wielkiej  kocicy,  jej  umięśnione  łapy  i  kształtną  głowę.  Dopiero  po  kilku  sekundach
zdała  sobie  sprawę,  jak  niewiele  je  dzieli  –  tylko  otwarte  okno.  Żadnych  krat,  ani  szyb.  Ta
obserwacja  sprawiła,  że  w  umyśle  Marii  też  otworzyło  się  jakieś  okienko,  przez  które  zaczęły
napływać  obrazy  z  telewizji  i  kolorowych  gazet.  Widać  było  na  nich  lwy  atakujące  gazele,  gnu,
zebry, a także – ludzi. Z tymi obrazami nieuchronnie wlała się fala paniki.

Maria usiadła gwałtownie na łóżku. Chciała krzyknąć, ale z jej ust wydobył się tylko krótki,

urwany odgłos, jak szczeknięcie albo czknięcie. Lwica niespokojnie powiodła za nią wzrokiem. Jej
nozdrza rozdęły się. Mięśnie grzbietu zadrgały, wprawiając płową sierść w falowanie.

‒ „Zawołaj Andrzeja!” – krzyknął jakiś głos w głowie Marii.
Bardzo chciała go posłuchać, ale tymczasem troll zdrowego rozsądku zaczął już wpychać trolla

paniki z powrotem do piwnicy. Jeśli zacznie się drzeć, to może sprowokować lwicę do ataku. A
nawet jeśli nie, to co zrobi Andrzej, kiedy wparuje tutaj, zwabiony jej krzykiem? Zatłucze lwa gołymi
pięściami? E-e.

‒ „Poczekaj, aż coś odwróci jej uwagę i wtedy bardzo spokojnie podejdź do okna i je zamknij” –

powiedział troll zdrowego rozsądku.

‒ „A jeśli ona rzuci się na mnie?” – odparła w myślach Maria.
‒ „Weź swoją pościel i rzuć jej na głowę. Na jakiś czas się zaplącze. Widziałem to kiedyś na

filmie. A ty wtedy zwiewaj i zamknij ją w pokoju.”

Maria pokiwała głową i powoli zaczęła ściągać do siebie pościel. Lwica przez chwilę przyglądała

jej się z zainteresowaniem, ale potem ziewnęła i odwróciła głowę na bok.

Maria poczuła, że to jej szansa. Poderwała się z łóżka i skoczyła do okna, co oczywiście było

durnym pomysłem. Lwica, zaalarmowana hałasem, uniosła się i prychnęła gniewnie, osadzając
Marię na miejscu. Ich oczy spotkały się.

‒ „No chodź, kochanie, chodź, spróbuj tylko, złociutka” – zdawało się mówić spojrzenie lwicy.

To było złe spojrzenie: hipnotyzujące. Przyciągające i przerażające zarazem. Maria chciała odwrócić
wzrok, ale nie mogła, bo nagle zrodziło się w niej irracjonalne przekonanie, że jeśli to zrobi, zginie.

‒ „Spokojnie” – powiedział troll zdrowego rozsądku. – „Miało być spokojnie.”
Lwica położyła się z powrotem na konarze, wciąż patrząc Marii prosto w oczy.
‒ „Zbiera się do skoku” – pomyślała Maria.
‒ „Nie, nie, nic z tych rzeczy.” – Zaczął ją uspokajać jej troll. – „Ma łapy na bok. Gdyby

szykowała się do skoku, to podwinęłaby je pod siebie. A teraz… Idź spokojnie w jej stronę. Nie
spuszczaj z niej oka. Trzymaj pościel w pogotowiu. I spróbuj zamknąć to pieprzone okno.”

‒ Okej – szepnęła Maria i powoli posuwając stopy po posadzce ruszyła przed siebie.
Wydawało jej się, że zajęło to całe wieki, ale w końcu zbliżyła się do okna na tyle, że mogła je

zamknąć. Lwica znajdowała się teraz może metr od niej. Maria wyraźnie czuła zapach futra i
zwierzęcego potu albo może moczu. Wydał jej się obcy, w jakiś sposób nieprzystający do świata, w
którym pani Kosocka żyła, jadła i oglądała telewizję.

Sięgnęła do klamki okna.
‒ „Tylko spokojnie!” – krzyknął troll, ale było już za późno.

Maria gwałtownie pchnęła okno do framugi.
Lwica poderwała się z miejsca. Skoczyła. Głucho rąbnęła o szkło. Maria instynktownie rzuciła

się całym swym ciężarem naprzód, żeby tylko nie pozwolić jej wedrzeć się do środka.

Wielka kocica straciła równowagę, zakręciła się, przeszorowała pazurami po ścianie i o mały

włos nie runęła na ziemię. Udało jej się jednak jakoś tak wywinąć, że utrzymała się na gałęzi.

Maria wykorzystała swoją szansę i z hukiem zatrzasnęła okno.
‒ Ty dziwko! – wrzasnęła. – Ty pieprzona, pieprzona dziwko!
I zaczęła płakać.
Lwica tymczasem prychnęła gniewnie i ruszyła wzdłuż konaru – poza jej pole widzenia.
W pokoju obok rozległo się niespokojne szuranie.
‒ Iśka?! – zawołał Andrzej. – Co tam się na litość Boską dzieje?
Maria usłyszała, jak rusza w stronę drzwi.
‒ „Teraz już wszystko będzie dobrze” – pomyślała. – „Andrzej tu przyjdzie i wszystko będzie

dobrze…”

Ale wiedziała, że to nieprawda. Po prostu potrzebowała chwili, żeby to sobie uświadomić.
‒ Nie wychodź! – wrzasnęła i zgodnie z jakąś przedwieczną, ponadczasową logiką kosmosu

sama pobiegła do drzwi.

Między sypialnią, a pokojem, który Andrzej ochrzcił dumnym mianem „studium”, biegł korytarz,

kończący  się  z  jednej  strony  schodami,  a  z  drugiej  –  oknem.  To  okno  znalazło  się  tam  głównie
dlatego,  że  architektowi,  który  projektował  dom,  bardzo  podobała  się  wizja  trzech  lukarn
wyrastających z dachu niczym wieże zamku, ale niestety zabrakło mu pokoi, do których mógłby je
wcisnąć.  Odległość  między  tą  konkretną  lukarną  a  wejściem  do  sypialni  wynosiła  około  półtora
metra,  co  pokrywa  się  z  grubsza  z  długością  ciała  przeciętnej  lwicy.  Maria  przekonała  się  o  tym,
gdy  coś  ciężkiego  i  rozpędzonego  uderzyło  w  drzwi,  które  próbowała  otworzyć,  wtłaczając  ją  z
powrotem do pokoju.

‒ Nie wychodź! – wrzasnęła ponownie.
Odpowiedział jej odgłos otwieranych drzwi. Potem rozległo się głuche uderzenie i krótki krzyk

Andrzeja.

‒ Andrzej!
‒ Chryste tam jest pieprzony lew!
‒ Andrzej! Andrzej! Nic ci nie jest?! Powiedz, że nic ci nie jest! Powiedz, że nic ci nie jest!

Powiedz, że nic ci nie jest!

Teraz Maria rozryczała się już na dobre i nawet nie słyszała, kiedy Andrzej próbował ją

uspokajać.

‒ Iśka, nic mi nie jest, spokojnie, nic mi nie jest…
Dopiero jego krzyk zwrócił jej uwagę.
‒ Maria!
Przeszedł ją gwałtowny dreszcz.
‒ Posłuchaj mnie – powiedział Andrzej. – Musimy wezwać pomoc. Jakichś gliniarzy, ludzi z

zoo, kogokolwiek. Tam u ciebie powinny być nasze komórki. Znajdź je, w porządku? W porządku?
Słyszysz mnie, kochanie?

‒ Tak… tak…
‒ Okej. Znajdziesz komórkę?

‒ Tak.
Maria dopiero teraz zdała sobie sprawę, że leży na podłodze pod drzwiami, do połowy

zawinięta w pościel, która miała być jej bronią przeciw lwicy. Na oślep wymacała nad swoją głową
klamkę do drzwi. Pod nią sterczał klucz. Przekręciła go.

Teraz mogła się podnieść. Kopnięciem odsunęła od siebie prześcieradła i poprawiła koszulę

nocną, która zdążyła jej się zsunąć, odsłaniając jedną pierś. Odetchnęła głęboko. I w tym
momencie zdała sobie sprawę z jeszcze jednej rzeczy. Z korytarza dochodził rytmiczny dźwięk,
jakby ktoś uderzał gąbkową piłką w bęben. Tomp, tomp, tomp, tomp. Raz trochę dalej, raz trochę
bliżej. Tomp, tomp, tomp, tomp. Bez przerwy.

Na nowo zaczęła ją ogarniać panika, ale głos Andrzeja pomógł jej się opanować.
‒ I jak, masz ją?
‒ Już szukam – odparła.
‒ Spokojnie, Isiu, wszystko będzie dobrze. Znajdź tylko komórkę, to zadzwonimy po pomoc.

Póki siedzimy w pokojach, nic nam nie może zrobić.

Maria pokiwała głową, otarła nos i zaczęła się rozglądać po pokoju. Najpierw sprawdziła na

stoliku  nocnym,  potem  w  swoich  dżinsach,  potem  w  dżinsach  Andrzeja,  a  w  końcu  w  małym
plecaczku,  który  nosili  ze  sobą,  kiedy  chodzili  na  wycieczki.  Nigdzie  tam  nie  było  żadnego  z  ich
telefonów. Wykonawszy nerwowe kółko po pokoju, wróciła do stolika nocnego. Przecież tu zawsze
kładła  swój  telefon,  bo…  Bo  niedaleko  było  gniazdko  i  mogła  go  podłączyć  do  ładowania,  tylko…
Gwałtownym ruchem odsunęła na bok stolik…

…tylko gniazdko się spaliło. Andrzej miał zadzwonić do faceta, od którego wynajęli dom, żeby

ktoś przyjechał i je naprawił, ale jeszcze tego nie zrobił. Więc podłączyli telefony w kuchni… Na
dole.

Maria poczuła się tak, jakby ktoś spuścił z niej całe powietrze. Podeszła do drzwi i oparła się o

nie.

‒ Andrzej – odezwała się.
‒ Tak, kochanie?
‒ Zostawiłam telefon na dole…
‒ Jak to… Chryste! Ja… Na dole?
‒ Tak.
‒ Jezu, kurwa, Jezu święty! Gdzie na dole?
‒ W kuchni.
Zapadła cisza. Ustał nawet miarowy odgłos kroków na korytarzu. Maria wyobraziła sobie, że

lwica usiadła pod jej drzwiami i słucha, słucha uważnie. Przeszedł ją dreszcz.

‒ W porządku – powiedział w końcu Andrzej. – W porządku. Okej, wiem… wiem, co zrobimy.

Musisz…

‒ Andrzej! – przerwała mu.
‒ Co? Co jest?
Zawahała się. No właśnie, co? Lwica słucha? Usłyszy wasz plan? Nie bądź kretynką!
‒ Nic, nic… Co mam zrobić?
‒ Musisz jakoś odwrócić jej uwagę. Zacznij trzaskać drzwiami, czy coś takiego. Tylko uważaj,

żeby jej nie wpuścić do pokoju. To tylko zwierzę, jak kot. Kiedy zacznie atakować drzwi, nie będzie
się rozglądać. Wtedy spróbuję się za nią przemknąć i zejść do kuchni.

‒ A jeśli…?
‒ Nie bój się. Zamknę się tam i wezwę pomoc. W porządku?
‒ Tak.
‒ Jesteś gotowa?
‒ Tak.
‒ Okej… Okej… Jak powiem już, to zacznij trzaskać… Już!
Maria posłusznie przekręciła klucz, otworzyła drzwi i już miała nimi trzasnąć, kiedy coś uderzyło

w nie z dużą siłą od zewnątrz. Maria krzyknęła, ale spróbowała ponownie odepchnąć drzwi. Lwica
znowu je zaatakowała. Tym razem dało się słyszeć jej pazury, żłobiące głębokie bruzdy w drewnie.

Marię nagle ogarnęła złość. Poczuła, że nie chce już tylko odwrócić uwagi lwicy, chce ją

skrzywdzić, zanim ona skrzywdzi ją lub jej mężczyznę. Z całej siły kopnęła drzwi i ku swojej
satysfakcji usłyszała, że po ich drugiej stronie coś chrupnęło nieprzyjemnie. Kopnęła jeszcze raz, ale
tym razem lwica była gotowa. Odbiła drzwi tak, że uderzyły Marię, przewracając ją na podłogę.

Potem wydarzenia potoczyły się bardzo szybko. Na korytarzu coś się zakotłowało. Maria

usłyszała krótki krzyk, a następnie głuche uderzenie ciała walącego się po schodach. I zapadła
cisza.

‒ Andrzej? – jęknęła Maria. – Andrzej?!
Cisza.
‒ Andrzej… An…
Zachłysnęła się powietrzem. Umilkła. Coś zaczęło szemrać w jej głowie, jakby tysiąc głosów,

szepczących naraz. Ale nie słuchała żadnego z nich.

‒ Ty dziwko! – warknęła. Trudno powiedzieć, do kogo właściwie się zwracała. – Ty dziwko!
‒ Ty kretynko! – powiedział troll zdrowego rozsądku. Jego głos już nie rozbrzmiewał w jej

głowie. Nie widziała go, ale była pewna, że stoi dwa kroki za nią. – Dlaczego pozwoliłaś mu tam
pójść? Jesteś pieprzonym tchórzem i kretynką! Dlaczego nigdy nie myślisz? Okno, kretynko,
mogłaś wyjść oknem i po drzewie na dół! A potem znowu przez okno do kuchni! Teraz on nie żyje,
mężczyzna, który cię kochał, mężczyzna, który dla ciebie był gotów… No tak, bardzo pięknie, pójść
prosto w paszczę lwa! Przez ciebie nie żyje, przez ciebie, ty tępa dziwko!

‒ Nie – odparła głucho Maria. – Może nie… może wcale nie…
‒ Co? Sądzisz, że spadł i jest tylko nieprzytomny, tak? „Może wcale nie…” co? Nie zginął?

Może  lew  zmienił  się  nagle  w  weganina  i  wcale  nie  odgryza  teraz  kawałków  jego  twarzy,  nie
próbuje  wyrwać  mu  flaków  z  brzucha,  nie  zmienia  twojego  ukochanego  męża  w  krwawą  pulpę?
Wiesz  czym  jest  teraz  twój  mąż?  Jest  ciałem!  Jest  pieprzonymi  zwłokami!  Właściwie  jest
kawałkiem mięsa gotowym do oprawienia!

‒ Zamknij się! Zamknij się!
Maria obróciła się gwałtownie, gotowa uderzyć trolla, ale jego oczywiście tam nie było. Za to

dokładnie na wprost siebie ujrzała okno, a za nim – powykrzywiane konary rosnącego pod domem
drzewa.

Bez dłuższego namysłu podbiegła do okna, otworzyła je i zaczęła się gramolić na drugą stronę.

Zejście po grubych, splątanych gałęziach jak na ironię okazało się dziecinnie proste i po minucie,
może dwóch stanęła bezpiecznie na ziemi.

I co teraz?
Troll paniki zaczął znowu wyrywać się z piwnicy, wrzeszcząc:

‒ Do samochodu! Do samochodu!
Jednak troll zdrowego rozsądku szybko go uciszył i zepchnął z powrotem na dół.
‒ Nie masz kluczyków. Zostały w torebce, w przedpokoju. Albo wejdź głównymi drzwiami,

zabierz je, a potem zwiewaj, albo zakradnij się przez okno do kuchni i wezwij pomoc, jak
planowaliście.

‒ Jeśli wezwę szybko pomoc, to jest szansa, że Andrzej…
‒ On nie…! – zaczął gniewnie troll, ale Coś mu przerwało.
To Coś ociężale wypełzło z piwnicy, przyduszając wszystkie inne kryjące się tam stworzenia.

Kiedy szło, wokół niego rozlewała się gęsta jak śluz ciemność, która spływała po jego niezliczonych
mackach. Coś miało tysiąc niewidzących oczu i tysiąc ust, które znały tylko jedno słowo:

‒ Zabij!
Przerażona Maria czym prędzej zepchnęła Coś do piwnicy.
‒ Co to było? – jęknęła.
‒ Nie wiem – odparł troll zdrowego rozsądku. Jego głos wyraźnie drżał. – Ale lepiej nie

pozwólmy, żeby wróciło.

‒ Nie. Lepiej nie – zgodziła się Maria. – Jeśli jest choć cień szansy, że Andrzej nadal żyje, to nie

mogę go tam zostawić. Muszę dostać się do tej kuchni. Pomożesz mi?

‒ Tak.
‒ No to ruszajmy.
Maria pospiesznie okrążyła dom i podeszła pod kuchenne okno. Było zamknięte.
‒ Niech to cholera – jęknęła. – I tak będziemy musieli wejść drzwiami.
‒ Czekaj, czekaj. Zajrzyj do środka.
‒ Po co? Nic tam nie ma. Garnki, noże, krzesła, zwykła kuchnia.
‒ A drzwi? Są zamknięte?
‒ Drzwi wejściowe?
‒ Nie, drzwi do kuchni.
‒ Tak. Ale nie na klucz. Chodźmy już!
‒ Czekaj!
‒ Nie ma czasu! – powiedziała niecierpliwie Maria.
‒ Wiem – odparł troll. – Dlatego wybij okno.
Maria osłupiała na chwilę. Potem podniosła największy kamień, jaki udało jej się znaleźć i z

całej siły rąbnęła nim w okno. Szybka pokryła się pajęczyną pęknięć, ale nie wypadła. Gdzieś w
głębi domu rozległo się głośne szurnięcie.

‒ Jeszcze raz!
Maria uderzyła ponownie. I jeszcze raz, i jeszcze… W końcu udało jej się wybić sporą dziurę,

przez którą przełożyła rękę i otworzyła okno od środka. Gdy tylko weszła do kuchni, zamknęła je za
sobą.

W głębi domu znowu rozległo się szurnięcie, po którym nastąpił trzask jakiegoś upadającego

mebla i dudnienie kocich łap o podłogę.

‒ Zamknij drzwi! – krzyknął troll.
Maria rzuciła się, aby wykonać polecenie, ale nie znalazła klucza. Jedyne, co przyszło jej do

głowy, to zaprzeć się i z całej siły przytrzymać klamkę.

Ułamek sekundy później rozpędzona lwica gruchnęła o drzwi. Marii ledwo udało się ustać na

miejscu i z przerażeniem zdała sobie sprawę, że te drzwi, w odróżnieniu od tych na piętrze,
otwierają się do środka.

‒ Trzymaj! – Troll podał jej krzesło. – Podeprzyj tym klamkę. Właśnie tak!
Lwica ponownie uderzyła w drzwi. Prowizoryczna blokada drgnęła, ale wytrzymała. Rozległ się

protestacyjny jęk drewna.

Trzeci atak na szczęście nie nastąpił. Zniechęcona kocica odeszła. Tomp, tomp, tomp, tomp.
Maria westchnęła ciężko i zaczęła rozglądać się za telefonem. Jej komórka leżała grzecznie na

półce z filiżankami, podłączona do ładowania, więc podeszła do niej i wzięła ją do ręki. Spojrzała na
wyświetlacz.

USŁUGA NIEDOSTĘPNA.
Z niedowierzaniem pokręciła głową. Takie rzeczy zdarzają się tylko w amerykańskich horrorach

klasy B. Przecież wykupiła roaming, jeszcze wczoraj dzwoniła do swojej mamy. W dwudziestym
pierwszym wieku, żeby stracić zasięg trzeba wyjechać do cholernej dżungli amazońskiej. Albo
chociaż w Bieszczady. W regionach turystycznych zasięg jest zawsze. Zawsze i…

Maria mrugnęła. Napis „usługa niedostępna” nagle zniknął, a przy ikonie antenki pojawiły się

trzy kreski.

Nie tracąc więcej czasu zaczęła wklepywać dziewięć-dziewięć-dziewięć. A potem uświadomiła

sobie, że nie dość, że to numer na pogotowie, to jeszcze w dodatku na polskie pogotowie.
Zamarła. Jaki na litość boską może być numer na turecką policję? Przecież żaden turysta nigdy
tego nie sprawdza.

‒ Spróbuj sto dwanaście – poradził troll. – To podobno wszędzie działa.
Wykręciła podany numer i chwilę później jej serce podskoczyło z radości. W słuchawce odezwał

się miły, kobiecy głos, który nawijał coś po turecku.

‒ Hello, hello! – przerwała mu Maria. – I need help! I am polish turist, I need help please!
Jednak głos nie umilkł. Tym samym ciepłym, monotonnym tonem nadawał swój przekaz.
‒ Hello… ‒ spróbowała jeszcze raz Maria.
‒ To nagranie – wtrącił się troll. – Pewnie mówi ci, że nie ma takiego numeru. Albo poucza o

wszechogarniającej miłości Allacha. Allach jest zawsze przy tobie.

Marii na chwilę opadły ręce, ale wtedy przypomniała sobie, do kogo może zadzwonić.
Pospiesznie wyszukała numer do faceta, od którego wynajęli dom, i wcisnęła zieloną

słuchawkę.

Turek odebrał po zaledwie trzech sygnałach. Rzucił coś, co brzmiało jak „Allach”, a znaczyło

zapewne „Słucham” (dla Marii wszystkie tureckie słowa brzmiały jak Allach, a przeciętne tureckie
zdanie wyglądało dla niej mniej więcej tak: „Allach, lach, lach, lach-Allach.”)

‒ Maria Kosocka z tej strony. Panie Musfah…!
‒ Ach, pani Hosocka – odparł Turek zadziwiająco poprawną, choć nieco skażoną obcym

akcentem polszczyzną. – Jah sie pani ma? Jah dom, szysko w porządku?

‒ Panie Musfah, niech pan posłucha! – przerwała mu Maria. – W moim domu jest lwica! Musi

pan wezwać policję!

‒ Lwica? – zdziwił się tamten. – Pani Hosocka, w Turcji nie żyją lwice.
‒ Co mnie to obchodzi! Może uciekła z zoo! Ale jest teraz w moim domu!
‒ Z zoo? Niemożliwe, pani Hosocka, niemożliwe. Do najblisze zoo jest ze szysta hilometrów.
‒ Posłuchaj mnie ty zasrany arabie! W moim domu jest pieprzona lwica, zabiła mojego męża!

Więc nie tłumacz mi, że to niemożliwe, tylko wezwij policję!

W słuchawce na chwilę zapadła cisza.
‒ Dobrze, pani Hosocka, zadzwonię, dzie tszeba – powiedział w końcu Turek, a po krótkim

wahaniu dodał jeszcze: ‒ Czy… czy ta… lwica… wyrządziła duże szody w domu?

Maria nie odpowiedziała, tylko z krzykiem cisnęła telefonem o ścianę. Potem usiadła na

podłodze i zaczęła płakać.

‒ Isiu…
Czyjaś dłoń musnęła jej kark. Podniosła pospiesznie głowę, ale w kuchni nie było nikogo poza

nią i trollem, który przysiadł w cieniu między kuchenką a zlewozmywakiem.

‒ Co teraz robimy? – zapytała trolla.
‒ Czekamy aż przybędzie kawaleria.
(Coś drgnęło w piwnicy i otworzyło jedno z tysiąca oczu.)
‒ Świetnie… świetny plan – zaczęła Maria, ale nagle przerwał jej czyjś głos.
‒ Isiu…
‒ Słyszałeś to? – spytała trolla.
‒ Tak – odparł tamten. – Jakby ze zlewu?
Maria poderwała się z ziemi, podbiegła do zlewu i zaczęła nasłuchiwać.
‒ Iśka, kochanie, jestem tu…
‒ Andrzej? ‒ Marią wstrząsnął dreszcz, niewiele brakowało, żeby upadła. Przycisnęła ucho

ściany. – Andrzej… Nic ci nie jest?

‒ Tego bym nie powiedział… ale żyję. Chyba straciłem na chwilę przytomność. Czuję się

gorzej niż po księżycówce Wojtka, więc to musi być wstrząs mózgu. Pieprzone schody! – Andrzej
roześmiał się histerycznie.

‒ Jesteś bezpieczny? Zamknąłeś się w pokoju?
‒ Tak, wszystko w porządku.
‒ Dobrze, poczekaj, zaraz do ciebie przyjdę. Lwica gdzieś polazła, zdążę się prześliznąć.

Pomoc już jest w drodze.

I nie namyślając się więcej rzuciła się do drzwi. Jednak troll zdrowego rozsądku wyskoczył ze

swojego kąta i chwycił ją za ramię.

‒ Co robisz?! – krzyknął. – Siedź na dupie, zaraz tu będzie policja!
‒ Odpieprz się! – Maria spróbowała oswobodzić ramię, ale troll miał silne palce.
‒ Przynajmniej weź ze sobą jakąś broń. Tu jest mnóstwo noży.
(Coś poruszyło się gniewnie w piwnicy; odrobina śluzu pociekła po jego mackach.)
Maria odepchnęła od siebie trolla, ale wzięła nóż – największy, jaki udało jej się znaleźć. Tak

uzbrojona odsunęła krzesło spod drzwi i ostrożnie wyjrzała na korytarz. Po lwicy nie było ani śladu,
więc powoli wyszła z kuchni. Drzwi do salonu, w którym zamknął się Andrzej, znajdowały się
zaledwie o kilka kroków od niej, ale musiała przejść przed schodami. Lwica mogła się tam na nią
zaczaić.

Odetchnęła głęboko i powoli ruszyła przed siebie. Kiedy znalazła się niedaleko schodów,

przystanęła i zaczęła nasłuchiwać, licząc na to, że w razie czego może usłyszy oddech dyszącego
zwierzęcia. Wydawało się jednak, że jedynym dźwiękiem, jaki można usłyszeć w całym domu jest
rozpaczliwe dudnienie jej własnego serca.

Wyjrzała za róg.

Na schodach nikogo nie było, więc odwróciła się w stronę drzwi do salonu.
(Coś poruszyło się ponownie.)
Drzwi były otwarte.
‒ Isia? – odezwał się głos Andrzeja.
Maria weszła do salonu, ale nie ujrzała swojego męża.
(Przebudzenie Czegoś było bardzo gwałtowne. Nagły skurcz mięśni uniósł całe jego ciało, śluz

w jego wewnętrznych naczyniach wzburzył się. Potężne zwały mięsa nabrzmiały, wypełniając całą
piwnicę. Tysiąc oczu otworzyło się naraz, obracając się opętańczo, gdyż niczego nie mogły
zobaczyć. Tysiąc ust ryknęło zgodnie nieludzkim głosem. Coś rozsadziło drzwi do piwnicy i zaczęło
wypełzać, siejąc dookoła ciemność.)

Stworzenie, które na nią czekało, nie było człowiekiem. Trudno też powiedzieć, żeby było

zwierzęciem. Miało korpus lwa zwieńczony dziwną, złożoną z delikatnej, połyskującej tkanki
naroślą, w którą wtopiony był fragment ludzkiej twarzy z jednym okiem, nosem i otwartymi w
bezzębnym uśmiechu ustami.

‒ Chodź do mnie Isiu, chodź do mnie, kochanie – powiedziała twarz Andrzeja głosem

Andrzeja. Miękka tkanka, w której była osadzona, zafalowała.

(Coś wydostało się wreszcie z piwnicy, a jego macki wystrzeliły na wszystkie strony, oplatając

ciało Marii od wewnątrz.)

Maria bez słowa, ani krzyku rzuciła się przed siebie, zamachując się nożem. Ostrze trafiło w

różowawą tkankę i rozcięło ją bez problemu. Niby-głowa stoczyła się na ziemię, ale spod niej wyrósł
nagle łeb lwicy. Zwierzę zaatakowało z rykiem.

Maria spróbowała unieść nóż na wysokość twarzy, żeby wbić go w gardło lwicy, ale nie

starczyło jej czasu. Rozpędzone cielsko uderzyło w nią, wybijając jej powietrze z płuc i broń z ręki.
Przetoczyły się po podłodze i z hukiem wpadły na stolik telewizyjny. Ciężki, kineskopowy telewizor
zwalił się na ziemię.

Lwicę, która przyjęła większą część uderzenia, na chwilę zamroczyło. Maria spróbowała

poderwać się z ziemi, jednak nie była w stanie utrzymać równowagi. Zataczając się rozpaczliwie,
wpadła na kanapę i przekoziołkowała przez nią pod szafę ścienną. Jedyne co mogła zrobić, to
wpełznąć do środka i zamknąć się tam, a i to udało jej się w ostatniej chwili. Lwica pozbierała się z
ziemi i skoczyła za nią. Jej pazury uderzyły w drzwi, które zatrzęsły się i wyraźnie wgięły.

Maria poderwała się pospiesznie na nogi. Na jej głowę posypały się wieszaki. Barkiem boleśnie

przysunęła w poprzeczkę, na której wisiały.

Lwica wzięła rozpęd i skoczyła ponownie. Rozległ się głuchy trzask. Drzwi wgięły się jeszcze

bardziej.

‒ I co teraz?! – wrzasnęła Maria, licząc na to, że trollowi zdrowego rozsądku uda się ją

usłyszeć. To jednak było niemożliwe.

Rozległ się głośny tupot kocich łap. Tomptomptomptomp. I zaraz drzwi jęknęły protestacyjnie.

Na ich powierzchni pojawiła się szpara, przez którą wpadła odrobina światła.

‒ Co teraz?!
‒ Zabij – odpowiedziało spokojnie Coś.
‒ Jak?! Na litość boską jak?!
Coś nie odpowiedziało. Nic więcej nie umiało powiedzieć.
Lwica znowu rąbnęła w drzwi, a Maria zaczęła się rozglądać po wnętrzu szafy. Jej nóż został

na zewnątrz, wieszakami mogła najwyżej podłubać w zębach. Czym ma zabić tą pieprzoną bestię?
Przecież nie wbije jej w oczy obcasów swoich szpilek!

Wtem jednak przypomniała sobie o poprzeczce, w którą uderzyła. Dotknęła jej dłonią (lwica

zaatakowała ponownie). Była to zwykła metalowa rura, długa na jakieś półtora metra, zrobiona
zapewne z jakiegoś aluminium. Maria pociągnęła na próbę i rura wygięła się nieznacznie. Szarpnęła
mocniej, potem uwiesiła się na niej całym swoim ciężarem i zaczęła kołysać.

Nagle drzwi szafy pękły z trzaskiem. Przez powstałą dziurę dostała się łapa. Lwica na oślep

szukała swojej ofiary.

Maria cofnęła się w kąt, żeby uniknąć pazurów i pociągnęła z całych sił. Rura ułamała się mniej

więcej w dwóch trzecich długości. Jej koniec wypadł z zaczepu na ścianie. I oto Maria miała w
swych dłoniach włócznię. Niezbyt ostrą (w miejscu złamania wieńczył ją nierówny występ) i
zrobioną z aluminium, ale jednak włócznię.

Lwica wyciągnęła łapę i odsunęła się, by wziąć rozpęd do ostatecznego ataku.
‒ Zabij – powiedziało Coś.
Maria odczekała trzy uderzenia serca, a potem otworzyła drzwi szafy i wystawiła przed siebie

prowizoryczną broń. Lwica nie zdążyła już wyhamować. Ostry zadzior wbił się prosto w jej
podbrzusze, przebił mięśnie i ugrzązł we wnętrznościach. Ranione zwierzę padło na ziemię.
Skowycząc, zaczęło się wić.

(Coś wydało nieartykułowany, radosny odgłos.)
Maria oparła się całym ciężarem na „drzewcu”, wbijając włócznię głębiej w ciało lwicy. Nierówny

„grot” zatrzymał się dopiero na kręgosłupie.

Następnie skoczyła po nóż, który przyniosła z kuchni. Lwica spróbowała się podnieść i jeszcze

ją zaatakować, ale Maria była szybsza. Wbiła szerokie ostrze w gardło zwierzęcia, a potem
odpełzła pod ścianę, z dala od trzepoczących wściekle, słabnących łap.

Dopiero, kiedy lwica ostatecznie znieruchomiała, odważyła się podnieść i podejść, by popatrzeć

na ciało. Zrobiła kilka kroków na miękkich nogach, a potem zgięła się nagle wpół i zwymiotowała.

(Coś wreszcie wydostało się z ciała Marii, by ucztować na świeżej krwi.)
Być może przewróciłaby się we własne rzygowiny, gdyby ktoś jej nie podtrzymał. Poznała silne

palce trolla zdrowego rozsądku.

‒ Jeszcze tylko muszę znaleźć Andrzeja – wysapała. – Jeszcze tylko to…
‒ Posłuchaj… ‒ zaczął troll, ale nie dała mu skończyć.
‒ Wiem, wiem… Chociaż jego ciało, proszę…
‒ Isiu. – Troll objął ją delikatnie. – Jego tutaj nie ma. Idź do samochodu. Zostawiłaś portfel w

schowku. Jak zwykle, kiedy jesteś zdenerwowana, a ostatnio… Ostatnio nie byłaś sobą. Tam zdaje
się zostawiłaś wizytówkę tej kobiety.

‒ Jakiej kobiety, o czym ty mówisz?
‒ Idź do samochodu, proszę.
Maria jak w transie wyszła z salonu. W przedpokoju wygrzebała kluczyki z torebki. Pobiegła na

podjazd, gdzie stał wynajęty ford focus. Jej dłonie się trzęsły, kiedy otwierała drzwi i wygrzebywała
portfel ze schowka. W jednej z przegródek portfela znalazła zdjęcie Andrzeja, które zawsze nosiła
przy sobie. Spod niego wystawał róg wizytówki. Wyciągnęła ją i przeczytała:

KATARZYNA HELLER

Psychiatra

Obróciła kartkę na drugą stronę. Ktoś napisał tam odręcznie: PRZYMIERZE PORZUCONYCH

GRUPA WSPARCIA DLA RODZIN DOTKNIĘTYCH RAKIEM 226231111.

(Coś nażarło się krwi, a teraz w zadowoleniu konało.)
Wiedziona nagłym impulsem pobiegła z powrotem do domu, do kuchni. Podniosła telefon i

przejrzała  pospiesznie  listę  połączeń.  Na  szczycie  widniał  numer  właściciela  domu,  a  pod  nim
numer  112.  Potem  następował  długi  ciąg  połączeń  z  numerem  nazwanym  MAMA,  przerwany
zaledwie  kilkakrotnie  kontaktami  nazwanymi  TUREK,  NIKA,  DOKTOR  HELLER,  PP.  Ani  razu  nie
pojawiał się ANDRZEJ.

Maria wyszła z powrotem przed dom. Wewnątrz nie czuła się dobrze. Usiadła w samochodzie.

W oddali dał się słyszeć warkot silnika i krótki sygnał syreny policyjnej.

Vox Dei

Roma, 11 Octobris mensis, A.D. 1517

Iulius Monescius ad suum filium Marcum

Care Filii,

Wieść o Twej chorobie bardzo mnie zmartwiła, jednocześnie – wbrew sobie – doznałem

uczucia, może nie radości – jak by to o mnie świadczyło?! – ale raczej pewnego zadowolenia, że
oto  ja  –  Twój  stary,  zwariowany  ojciec  –  który  u  progu  siódmego  dziesięciolecia  swego  żywota,
bliższy  jest  duchem  raczej  poczynaniom  owego  Mariusza  –  którego  tak  pięknie  przedstawił  w
swych  pismach  Salustiusz  –  niż  czynom  Twego  pana,  z  bożej  łaski  regis Hungariae,  Ludwika.  W
każdym  razie,  właśnie  ja  mogę  Ci  służyć  swą  pomocą  i  być  Ci  osłodą  –  za  pośrednictwem
atramentu i pióra – w męce długiego powrotu do zdrowia. Zgodnie zatem z Twym życzeniem – a
prosiłeś  mnie  o  cokolwiek  nadającego  się  do  poczytania  w  ciągu  tych  długich  dni  leżenia  w  łóżku,
które  Cię  czekają  –  przesyłam  dziełko  pewnego  Bryta,  nomine  Moro,  drukowane  –  niestety!  –  w
Brytanii,  a  przywiezione  tu  przez  kupczyka  żydowskiego,  u  którego  mogłem  je  nabyć.  Obok  tego
pragnę Ci przesłać również opowieść spisaną własną moją ręką; opowieść, której nie poznał dotąd
nikt,  a  której  wydarzenia  –  ze  mną  w  charakterze  jednej  z  personis  dramatis  –  rozegrały  się  tak
dawno temu, że świata, jakim wówczas był – a był inny zgoła – niemal nikt już nie pamięta.

Nie pomnę roku, ale myślę, że byłem wówczas znacznie młodszy, niż Ty jesteś teraz. W

owych czasach orbis terrae był o wiele mniejszy niż dzisiaj – powiesz, że to niemożliwe –Ty, jeden
spośród sług rozumu,  z chłodnym  licem przyjmujący  versii  Vergilii  atque  Horatii,  piewca  stałości  i
wymierności wszechrzeczy. Jednak dla nas, którzyśmy wówczas żyli, świat urósł w biegu naszych
żywotów, napuchł tak, iż przypomina bardziej wzburzone gniazdo szerszeni, niźli dom dany ludziom
od Boga. Bo czyż nie był ów świat mojej młodości mniejszy, zanim Vespucci dotarł do nowego lądu
daleko  na  zachodzie?  Czyż  Tobie,  i  Tobie  podobnym,  nie  wydaje  się  nieprawdopodobne  to,  że  w
owym  czasie  na  całej  Sorbonie  nie  było  nawet  dwóch  tysięcy  ksiąg!  A  dziś  byle  dziełko,  choćby
takiego  Morusa,  wydaje  się  w  nakładzie  pięciuset  albo  i  tysiąca  sztuk?  Czyż  nie  wydaje  Ci  się
nieprawdopodobne  to,  że  wielki  ród  Iagielloni  –  który  obecnie  regens  in  Polonia,  Hungaria,
Lithuaniaque,  i  którego  Ty,  dumny  Rzymianin,  jesteś  sługą  –  był  wówczas  uważany  za  dziki,
nieledwie pogański? I czyż nie wydaje Ci się w końcu nieprawdopodobne to, że wszystko, co Cię
otacza: i wojna, i polityka, i narzędzia, i broń, i miasta, i kraje, i ostatecznie wszystko, wszystko w
ogóle, mogło być kiedykolwiek inne?

Jednak nadto już pozwoliłem błądzić moim myślom; musisz to wybaczyć starcowi – z którego

młodzi Rzymianie się śmieją, gdy widzą go wśród ruin upadłego Miasta mamroczącego strofy z
Katulla albo rozmyślającego o Cyceronie – on sam jest podobny do ruin będących wyłącznie
cieniem przeszłości… Ale wróćmy do opowieści!

Było to jesienią, pamiętam dobrze widok więdnących liści i nisko pochylonych koron cyprysów;

przypomina  mi  się  ów  czas,  gdy  przechadzam  się  Via  Appia.  Ty,  żyjący  w  swym  ogromnym
świecie, nie możesz już wiedzieć, jak to jest wędrować jesienią po drogach i bezdrożach słonecznej
Italii,  oglądać  ze  wzgórz  wełniste  obłoki  porannych  mgieł  nad  halami,  zmieniające  się  jak  za
dotknięciem  czarodziejskiej  różdżki  w  stadka  białych  owiec  poganianych  przez  pastuszków.
Wędrowałem  dużo  po  tamtej  Italii  –  kraju  mej  młodości  –  ubogi,  tęskniący  jedynie  do  bogactwa
wiedzy, w dziurawych sandałach i podartym płaszczu, z palcami poplamionymi atramentem, ledwo
mężczyzna,  niemalże  dziecko,  wieczny  żak,  nigdy  prawdziwy  uczony,  przedkładający  wciąż  uroki
Katullowych  erotyków  nad  niskie  pokusy  ciała,  wierzący  –  jakże  naiwnie!  –  że  poszukiwanie
platońskiej  prawdy  jest  najszczytniejszym  celem,  jaki  może  postawić  sobie  człowiek,  i  że  owa
prawda jest wiecznie i nierozerwalnie złączona z dobrem.

Byłem wtedy księgarzem; i znów, nic Ci to pewnie nie mówi, bo dziś takich ludzi się już nie

spotyka.  Wędrowałem  od  klasztoru  do  klasztoru.  Sprzedawałem  jedną  księgę  w  zamian  za
możliwość  przepisania  innej.  Przynosiłem  później  tę  przepisaną  i  odsprzedawałem  ją  gdzie  indziej,
znów na mocy podobnego układu. Dorabiałem także od czasu do czasu jako skryba w kancelariach
możnych  panów  i  biskupów,  aby  mieć  przynajmniej  tyle  pieniędzy,  by  napchać  wiecznie  głodny
brzuch kawałkiem starego chleba i suchymi otrębami. Tak wędrując, dotarłem do owego klasztoru,
o  którym  chciałbym  Ci  opowiedzieć.  Wzniesiono  go  w  miejscowości,  której  nazwę  w  mej  pamięci
zatarł czas. Może stało się tak z woli Boga, abym nie mógł odnaleźć ponownie tego miejsca, gdzie
byłem  świadkiem  rzeczy  niezwykłych  i  niepojętych;  rzeczy,  których  śmiertelny  człowiek  więcej  niż
raz w swoim życiu nie powinien oglądać.

Pamiętam dokładnie tę chwilę, gdy zbłąkany w górach ujrzałem mury klasztoru – szare i

rozmyte w strugach jesiennego deszczu, zdawały mi się bardziej majakiem, niż rzeczą prawdziwą;
atoli zmarznięty i zmęczony ruszyłem tam z błogosławieństwem w sercu. Bramy nikt nie pilnował
poza niewielkim, szarym kotem, równie mokrym i nastroszonym jak ja, który przycupnął na jednej
z  belek  pod  stropem  bramnego  budynku.  Może  i  było  to  dziwne,  lecz  o  tym  wówczas  nie
myślałem,  zadowolony,  że  przynajmniej  nie  leje  mi  się  już  na  głowę.  Zawsze  to  niedobra  wróżba
spotkać kota – tam gdzie spodziewało się ludzi. Zwierzę to bowiem – jak Ci zapewne wiadomo –
szczególnie  jest  przez  czartów  i  czarowników  ulubione;  przestrzegał  przed  nim  już  Apulejusz  –
człowiek światły i uczony, a nie byle zabobonny klecha, tak jak owi wędrowni głupcy, którzy teraz
przemierzają  Italię,  przestrzegając  przed  zakusami  złego  i  wzbudzając  lęk  w  prostym  ludzie,
któremu grożą ogniami piekielnymi za najmniejszą nawet krotochwilę.

Ja jednak, zwalczywszy wrażenie, że miejsce to jest opuszczone, ruszyłem dalej na podwórzec

monastyru i po chwili zdałem sobie sprawę, że w szum deszczu niepostrzeżenie wkradł się dźwięk
ludzkich  głosów,  śpiewem  sławiących  dzieło  Pana;  najwidoczniej  mnisi  w  kaplicy  odbywali
nieszpory,  czym  zresztą  wytłumaczyłem  sobie  brak  czyjejkolwiek  obecności  przy  bramie.  Nie
chciałem  im  przeszkadzać  w  modlitwie.  Odczekałem  zatem,  aż  skończą,  i  dopiero  wtedy  się
pokazałem.

Gwardian klasztoru przyjął mnie bardzo serdecznie. Oblicze owego człowieka wyglądało

cnotliwie  i  szlachetnie:  nos  prosty  i  długi,  usta  równe,  zawsze  lekko  uśmiechnięte,  oczy  szare  i
błyszczące  jak  polerowana  stal  pod  srebrnymi  łukami  brwi,  zmarszczki  świadczące  o  mądrości  i
bojaźni  Bożej  –  wiedziałem,  że  i  jego  dusza  była  cnotliwa  i  szlachetna.  Widzę  owo  oblicze  bardzo
dokładnie,  choć  nie  pomnę  już  imienia  –  cóż  zresztą  znaczą  imiona?  Widzę  dokładnie  uśmiech,

którym  mnie  powitał,  gdym  rzekł:  „Giulio  Moneschi,  księgarz,  do  usług  waszej  wielebności”.
Wdaliśmy się zresztą zaraz w rozmowę o księgach i pisarzach, gdyż człek ów był wielce uczony;
trudno się zatem dziwić, że – obiecawszy mi miejsce w celi i miskę strawy – ochoczo poprowadził
mnie  do  skryptorium,  gdzie  pragnął  obejrzeć  to,  com  przyniósł,  i  wyszukać  dla  mnie  księgi  na
wymianę. „Nasza biblioteka jest niestety bardzo uboga” – inquit. – „Zaledwie około stu dwudziestu
woluminów,  choć  z  przyjemnością  mogę  powiedzieć,  że  mamy  kilka  rzeczy  rzadkich  i
interesujących”.

Wtedy właśnie, ujrzałem po raz pierwszy brata Alberto, który w niniejszej historii będzie

odgrywał rolę niezwykle ważną. Nim jednak przejdę do dalszego toku opowieści, pragnąłbym
opisać Ci jeszcze wygląd skryptorium, w którym doszło do spotkania, gdyż było to miejsce
niezwykle interesujące, a należy do tego minionego świata, o którym Ci już pisałem.

Skryptorium miało kształt sześcioboku. Na każdej ze ścian widniał fresk przedstawiający

jednego  z  ewangelistów:  był  zatem  byk  na  ścianie  północnej,  lew  na  południowej  (nad  drzwiami,
którymi weszliśmy), orzeł na zachodniej (nad drzwiami biblioteki) oraz zwierzę o ludzkiej twarzy na
wschodniej  ścianie;  na  trzech  spośród  nich  znajdowały  się  po  trzy  okna  umieszczone  wysoko.  W
dni słoneczne długie snopy światła musiały jasnymi kaskadami spływać na pulpity skrybów, których
było dwanaście, tyle – zdaje się – ilu było mnichów w klasztorze. Jak zapewne zauważyłeś, pełno
w  tym  opisie  liczb  biblijnych.  Nie  potrafię  powiedzieć,  jak  dawno  powstał  przybytek,  w  którym  się
znalazłem, nie ma jednak wątpliwości, że było to w owych czasach, gdy bardziej niż dziś wierzyło
się w magię liczb – być może za czasów Alkuina i Pawła Diakona albo i jeszcze dawniej. Osobiście
–  może  na  przekór  wielu  współczesnym  myślicielom  i  przy  całej  miłości,  jaką  darzę  spuściznę
Romae  Eternae  –  zawsze  odczuwałem  dużą  przyjemność  w  oglądaniu  architektury  owych
odległych  wieków;  przede  wszystkim  w  odnajdowaniu  porządku  opartego  nie  na  zapatrzeniu  w
człowieka,  lecz  w  Biblię,  a  przez  nią  –  w  Boga.  W  skryptorium  wzorzec  był  dość  prosty:  cztery
ściany  poświęcone  czterem  ewangelistom,  lecz  także  czterem  obliczom  Chrystusa  –  byk
symbolizował  kapłaństwo,  lew  –  władzę  królewską,  orzeł  –  istotę  niebieską,  a  człowiek  –  istotę
ziemską. Ów wzorzec symbolizował także cztery strony świata, gdyż na wszystkie cztery powinni
mnisi (których jest dwunastu jak apostołów) nieść dobrą nowinę; dziewięć okien – czyli trzy razy po
trzy  –  symbolizowało  pełnię  doskonałości  misji  chrystianizacyjnej.  Lecz  dość  już  tych  rozważań  o
symbolach!

W pierwszej chwili, gdy wszedłem do skryptorium, ogarnęła mnie cisza – zostałem odcięty od

wściekłego wycia wiatru i szumu deszczu – zaraz jednak doszło moich uszu nieśmiałe skrzypienie
pióra  na  pergaminie,  nie  mogłem  za  to  dostrzec  tego,  który  pisał,  zanadto  przykuły  moją  uwagę
błyszczące,  żywe,  bardzo  ludzkie  oczy  wprawione  w  zwierzęce  oblicza  ewangelistów  –  jedyne
wyraźne  części  bladych,  starodawnych  fresków.  Dopiero  ochłonąwszy  z  pierwszego  wrażenia,
dostrzegłem, że wszystkie cztery ponure oblicza wydobywa z ciemności blask jednego chwiejnego
płomienia:  przy  pulpicie  w  rogu  sali  płonął  kaganek,  obrysowując  jasną  poświatą  czarną  sylwetkę
jakiegoś  mnicha,  który  pisał  coś  zgarbiony  nad  księgami.  Zbliżyłem  się  do  niego  discens:  „Co
przepisujesz, frater?”. On jednak zamiast odpowiedzieć, zabulgotał coś niewyraźnie i obrócił głowę,
a  spod  ciemnego  kaptura  wyjrzało  na  mnie  oblicze  zdeformowane,  wyjrzało  jednym  tylko  okiem,
gdyż drugie – ciągle ruchome – taksowało nerwowo otoczenie.

Gwardian pospieszył z wytłumaczeniem, „frater Alberto jest niemową”, inquit, „Bóg obdarzył go

duszą, lecz jego umysł jest niczym niezapisana karta pergaminu”. Odparłem, że wszak umie pisać.

Na  to  gwardian  „Wiem,  to  cud!”  –  inquit.  „Nie  rozumie  tego,  co  pisze,  ale  robi  to  doskonale,
bezbłędnie i w sposób niezwykle piękny. Potrafi również tworzyć znakomite iluminacje”. Zaskoczyło
mnie  to,  więc  postanowiłem  zobaczyć  dzieło  brata  Alberto  na  własne  oczy  i  zajrzałem  mu  przez
ramię – ten tymczasem wrócił był już do przepisywania. W istocie dukt jego był niezwykle piękny i
przejrzysty,  a  pisał  niczym  jakaś  boska  machina,  cięgiem,  nie  odrywając  niemal  pióra  od
pergaminu,  dopóki  nie  zbrakło  mu  atramentu.  Wtedy  sięgał  –  zawsze  takim  samym,  idealnie
wymierzonym  ruchem  –  do  kałamarza  –  i  nie  uroniwszy  nawet  kropli!  –  wracał  do  stawiania
kształtnych,  czarnych  znaczków.  W  pewnym  momencie  przerwał  pisanie  mniej  więcej  w  trzech
czwartych  linijki  i  postawił  jakąś  dziwną  kreskę.  Podobnie  uczynił  w  kilku  następnych  linijkach,  ale
kreski  stawiał  już  w  innych  miejscach.  Dopiero  po  chwili  spostrzegłem,  że  znaki  te,  z  pozoru
przypadkowo stawiane, zaczynają się układać w iluminację.

Przyznałem, że to niesamowite, a gwardian na to odrzekł: „Bóg wiedzie rękę tego poczciwego

matołka. Pozwól za mną. Nie przeszkadzajmy, gdyż brata Alberto łatwo jest spłoszyć”. Opuściliśmy
zatem skryptorium i wkroczyliśmy do biblioteki, gdzie zacząłem z ożywieniem przeglądać księgi –
choć byłem już wielce zmęczony zimnem i wędrówką, tak iż kolana moje były chwiejne, a powieki
kleiły się ze sobą. Wytrwałem jednak poruszony owym ukochanym zapachem starych woluminów,
w którym uchwytna jest woń rąk dotykających ich przed laty, i kaganków, przy świetle których były
przepisywane – tak iż staje przed oczyma wyobraźni niemalże cały obraz ich historii.

Zgodnie ze słowami gwardiana zbiór nie był duży, starałem się zatem podejść do niego z

dystansem, nie licząc na możliwość znalezienia żadnego niezwykłego dzieła. Lecz jak duży był mój
dystans  do  prowadzonych  poszukiwań,  tak  wielkie  było  moje  zdziwienie,  gdy  wpadł  mi  w  ręce
odpis z „Satiriconu” Petronii Arbitri, niekompletny (bynajmniej!), ale zawierający aż jedenaście ksiąg,
czyli  o  wiele  więcej  niż  wszystkie  do  dziś  poznane  przeze  mnie  kopie.  Znasz  na  tyle  swego  ojca,
żeby  wiedzieć,  jak  się  trzęsą  jego  starcze  dłonie,  gdy  wpadnie  w  nie  rzadka  księga  (nawet  teraz,
gdy  wszak  o  wiele  jestem  mędrszy  niż  wówczas),  możesz  sobie  zatem  wyobrazić,  jaki  byłem
wstrząśnięty.  Było  to  tak,  jakby  mi  kto  wręczył  kielich  pełen  nektaru,  ja  jednak  bałem  się  ust
przytknąć  do  krawędzi,  gdyż  nie  ufałem  mym  zmęczonym  oczom  (oczyma  wszak  pije  się
literaturę),  które  mogłyby  coś  ze  wspaniałego  napoju  uronić  –  zwalczyłem  zatem  ciekawość.
Petroniusz – godny tego, aby go chłonął wyłącznie wypoczęty umysł – miał na mnie poczekać do
rana, ja zaś tymczasem udałem się na spoczynek, zmożony nadmiarem wrażeń owego dnia.

Tamtej nocy miałem przedziwny sen, warty chyba opowiedzenia, gdyż nieraz go jeszcze

śniłem w ciągu mego żywota, w dni szczególnie zimne albo gdy jakie jadło nieświeże zatruło mój
żołądek. Im zresztą starszy jestem, tym częściej go śnię.

W owym śnie widzę twarz brata Alberto, widzę, jak się odmienia. Jego rozrośnięte łuki brwiowe

kurczą  się  i  prostują,  wykrzywione  usta  przyjmują  formę  równomierną,  wypełniają  się  białymi,
zdrowymi  zębami;  czoło  podnosi  się,  okrągleje  i  wypełnia,  znika  owa  dziwaczna  bruzda
przecinająca  je  na  co  dzień;  jego  policzki  robią  się  gładkie,  znikają  z  nich  kępki  dziwnych  jakby
młodzieńczych włosków, skóra rumienieje, traci swą niezdrową szarość; w końcu oczy jego zajmują
właściwe  miejsce,  znika  z  nich  mętna  głupota,  a  rozświeca  je  jasny  blask  rozumu.  Zaraz  potem
zdążam już za nim – nie szkaradnym i zgarbionym, lecz przeciwnie – pięknym i wyprostowanym –
poprzez korytarz pełen półmroku. Prowadzi mnie do miejsca, gdzie – jak mi się zdaje – powinno się
znajdować  wyjście  na  dziedziniec,  lecz  nie  ma  go  tam.  Zamiast  tego  otwiera  się  przed  moimi
oczyma  kolejny  korytarz  prowadzący  lekką  pochyłością  w  dół,  jakby  pod  ziemię.  Brat  Alberto

prowadzi  mnie  żwawo,  tak  iż  ledwo  mogę  nadążyć,  dokoła  tańczą  nasze  cienie  –  powiększone  i
rozmnożone  przez  liczne  pochodnie.  Im  głębiej  schodzimy,  tym  korytarz  staje  się  większy,  aż  w
końcu  nie  można  już  dostrzec  jego  krańców.  I  właśnie  wtedy,  kiedy  zdawałoby  się,  że  ciemność
nas  pochłonie  i  zaginiemy  w  niej  –  wtedy  docieramy  do  drzwi.  Brat  Alberto  otwiera  je  i  puszcza
mnie przodem.

I oto znajduję się w skryptorium, pod ścianą, na której jest namalowana postać zwierzęcia z

ludzką  twarzą;  wydaje  mi  się,  że  nie  powinno  tam  być  drzwi,  ale  zakładam,  że  mogłem  ich  nie
zauważyć. Poza mną znajdują się tam też wszyscy mnisi – cała dwunastka, wśród nich gwardian i
brat  Alberto,  który  dopiero  co  był  wszedł  za  mną.  Mnisi  piszą,  lecz  gdy  podchodzę  bliżej,
dostrzegam, że nie mają oczu, robią to więc na ślepo. W tym momencie gwardian i dwaj inni mnisi
podnoszą się od pulpitów i stają pod ścianami – każdy pod symbolem innego ewangelisty: zatem
gwardian stoi pod lwem, jeden mnich pod orłem, drugi pod bykiem, a brat Alberto wciąż pod ścianą
ze  zwierzęciem  o  ludzkiej  twarzy.  I  oto  widzę,  że  imago  gwardiana  zaczyna  się  odmieniać.  Jego
łuki  brwiowe  grubieją,  szczęka  się  wydłuża,  nos  jakby  rozlewa  po  twarzy,  wtapia  w  nią;  kark  jego
się wykrzywia, szyja wydłuża, włosy rosną i rudzieją; zaraz też gęsta szczecina zaczyna pokrywać
całe  jego  oblicze,  zęby  rozpychają  i  deformują  jego  policzki  i  wargi,  rosną  w  kły.  Po  chwili  na
ludzkich  barkach  spoczywa  już  głowa  lwa.  Podobnie  zęby  jednego  z  mnichów  z  ust  wychodzą,
rogowacieją  w  twardy,  ptasi  dziób,  skóra  pokrywa  się  piórami  i  po  chwili  ma  już  on  twarz  orła.
Trzeciemu  zaś  nos  rozrasta  się  na  boki,  przez  skórę  czaszki  wyrzynają  się  ostre  rogi  i  porasta  go
szczeć – staje się bykiem. Tylko brat Alberto zachowuje swoje piękne, anielskie oblicze.

Wtem do moich uszu dochodzi szept albo jakby cichy zaśpiew i słyszę owe wersety z czwartej

eklogi Wergilego:

Ultima Cumaei venit iam carminis aetas;

magnus ab integro saeclorum nascitur ordo.

iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna,

iam nova progenies caelo demittitur alto.

Przebudziłem się nad ranem z owym szeptem wciąż dudniącym w mych uszach, choć może

to  tylko  krew  szumiała,  popędzana  gwałtownym  łomotaniem  serca  w  mej  piersi  –  takoż  w  mej
głowie  pędziły  myśli,  wciąż  obciążone  strzępami  obrazów  z  koszmaru,  i  pędził  również  mój
wzburzony  oddech,  wstrząsając  spotniałą  piersią.  Wyrwany  z  porządku  snu,  a  wtrącony  w  chaos
półjawy,  musiałem  jakoś  uspokoić  podekscytowaną  imaginację.  Zacząłem  przeto  porządkować
przestrzeń dokoła mnie, aby pewniej zahaczyć w niej własne jestestwo: znajdowałem się zatem w
celi zakonnej, na twardym sienniku, stopami zwrócony ku drzwiom (pamiętać bowiem powinienem,
że  drzwi  prowadzą  mnie  do  życia,  czyli  spraw  jak  stopy  przyziemnych,  ponadto  zaś
przemijających, o czym z kolei przypominały trzy trupie czaszki wyrzeźbione nad framugą), głową
zaś  ku  oknu  (czyli  ku  Niebu;  jak  wiesz  w  głowie  znajduje  się  mózg,  a  w  mózgu  owa  część
zamieszkana przez duszę, która wszak powinna do Nieba właśnie dążyć), po prawej ręce miałem
krzyż wiszący na ścianie, po lewej zaś niewielki stolik z miską do obmycia twarzy (znowuż tkwi w
tym  owa  pradawna  symbolika,  prawa  bowiem  jest  modlitwa,  zaś  zbytnia  dbałość  o  ciało  –
haniebna).  Takimi  właśnie  albo  podobnymi  rozmyślaniami  zająłem  swój  umysł.  Wkrótce  się
uspokoiłem  i  mogłem  usnąć  ponownie,  choć  nie  na  długo,  gdyż  o  pierwszym  brzasku  obudzono

mnie na modlitwę poranną.

Rankiem spadł pierwszy śnieg: zima tamtego roku nadeszła prędko i bardzo była zajadła.

Rychło przełęcz, którą się z klasztoru do najbliższych osad schodziło, została całkiem zasypana, tak
iż  nie  miałem  nawet  co  myśleć  o  odejściu;  byłem  jakoby  więzień  ferorum  elementorum  –  inna
sprawa, że donikąd nie planowałem się wybierać, przeciwnie, ustaliłem z gwardianem, które księgi
mam  zostawić  w  zamian  za  możność  stworzenia  odpisu  „Satiriconu”  i  przystąpiłem  do  lektury,
warto  bowiem  było  przeczytać  dzieło  zanim  się  zaczęło  je  przepisywać.  Siedziałem  głównie  w
swojej  celi  –  aby  głos  mój,  gdym  czytał,  nie  przeszkadzał  pracującym  mnichom.  Nie  mogłem
jednak  oddać  się  zupełnie  swemu  zajęciu,  wypadało  bowiem,  abym  w  zamian  za  udzieloną
gościnę pomagał w rozmaitych sprawunkach; musiałem również uczestniczyć w nabożeństwach.

W ten sposób nie skończyłem jeszcze pierwszego czytania, gdy – w szóstym albo siódmym

dniu mojego pobytu – gwardian zachorzał ciężko, „gorączka płucna” – inquit jeden z braci, gdym
spytał o naturę choroby. Zmarł w jakieś dwa tygodnie później, po nim zaś zachorowali dwaj kolejni
mnisi; zachorowałem też ja, lecz nie uprzedzajmy wypadków. Chciałbym Ci pierwej opowiedzieć o
zdarzeniach, które miały miejsce jeszcze za życia gwardiana.

Przede wszystkim warto chyba powiedzieć, że zły stan jego zdrowia napełnił wszystkich

mnichów  autentycznym  przejęciem,  niejednego  żalem  i  rozpaczą,  wszyscy  bowiem  byli  do  niego
bardzo  przywiązani  i  kochali  go  tak,  jak  dzieci  kochają  ojca  lub  owce  pasterza.  Zaraz  też  podjęto
gorliwe  modlitwy  w  intencji  jego  ozdrowienia,  szukając  wstawiennictwa  u  czcigodnego  patrona
klasztoru (który to był święty – już nie pomnę), na przemian też różni bracia czuwali przy jego łożu.
Piszę to nie bez przyczyny, chciałbym Ci bowiem przedstawić owych ludzi w sposób jak najbliższy
prawdzie,  a  wiem,  że  na  podstawie  dalszego  ciągu  mej  opowieści  możesz  powziąć  wrażenie
niepełne lub wręcz  fałszywe, nie  jest bowiem  człowiek panem swego  losu, nie  jest nawet  panem
swego umysłu, nawet nie rąk swoich – powiedziałbym! – gdyż nieraz okoliczności i sploty zdarzeń
prowadzą na złą drogę najszlachetniejsze natury.

Opiekę nad gwardianem sprawował mnich wielce czcigodny i wiekiem podeszły, który w

klasztorze  pełnił  funkcję  zielarza.  Oczywiście  jego  wiedza  medyczna  nie  odznaczała  się
doskonałością,  a  rozum  przytępiły  już  długie  lata  życia,  niemniej  był  to  jedyny,  obok  chorego,
wykształcony  człowiek.  Pozostali  nie  mieli  nawet  święceń  kapłańskich,  składali  bowiem  wyłącznie
śluby  zakonne.  A  zatem  klasztor  zamieszkiwali  ludzie  prawie  świeccy,  w  większości  prości  chłopi
lub  synowie  zubożałego  rycerstwa.  Trudno  się  zatem  dziwić,  że  kiedy  gwardian,  w  ostatnich  już
dniach  swego  ziemskiego  żywota,  poprosił  onego  starca  –  którego,  pamiętam,  pieszczotliwie
zwano  Dziaduniem  –  o  ostatnie  namaszczenie,  tamten  wzajem  poprosił  go  o  to  samo,  bał  się
bowiem,  że  jeśliby  i  on  zachorzał,  nie  będzie  komu  przyjąć  jego  spowiedzi.  Pozostali  mnisi,
poruszeni  tym  gestem,  również  przystąpili  do  spowiedzi  –  a  ja  wraz  z  nimi  –  i  zapanował  w
klasztorze  jakby  świąteczny  nastrój,  wszyscy  bowiem  poczuli  się  zjednoczeni  ze  sobą  wzajem  i
Bogiem.

Zastanawiasz się, co w tym czasie robił brat Alberto. Zacząłem zwracać na niego uwagę

baczniejszą  niż  zazwyczaj,  jako  że  jego  matołkowate  oblicze  nosiło  znamiona  dziwnego  jakiegoś
strachu  i  bełkotał,  i  łkał  nieustannie,  ilekroć  oddalił  się  od  łoża  gwardiana,  a  robił  to  rzadko,  raczej
przymuszony  przez  pozostałych  niż  dobrowolnie.  Gdy  zaś  znajdował  się  przy  chorym,  to
przeciwnie – nienaturalnie był spokojny, a i gwardian zdawał się czuć lepiej w jego obecności. Jego
twarz  nabierała  jakby  rumieńców  i  zdawało  się,  że  zdrowieje.  Wszyscy  inni  wydawali  się  jednak

zaniepokojeni bełkotliwą obecnością brata Alberto. Atoli najbardziej mnie zadziwiło, gdy pewnego
razu ujrzałem go, jak kulił się pod drzwiami, dopiero co wyrzucony z celi chorego. Mamrotał w kółko
jakieś wyrazy, jakby „Pater noster…”, ale nie znał chyba dalszego ciągu modlitwy, bo był w stanie
wymówić tylko te dwa słowa. W tym bełkocie było coś tak przejmującego, że aż ciarki mi przeszły
po plecach.

Wszak to nie koniec wydarzeń dziwnych, które napełniły mnie niepokojem. Pierwej miałem

kolejny  straszny  sen.  Spałem  i  śniłem,  że  jakiś  bezwład  ogarnął  moje  ciało,  jakoby  mnie  zmora
dusiła.  Próbowałem  krzyczeć,  jednak  czułem  się  tak,  jakbym  był  sobą  w  niesobie  i  nie  mogłem
dobyć  głosu  z  gardła.  Wiedziałem  przy  tym,  że  wszystko  to  jest  marą  i  próbowałem  się  obudzić,
nieważne  jednak  jak  mocno  natężałem  swoją  wolę  –  nie  byłem  w  stanie.  I  tak  trwałem  jak
sparaliżowany;  zdawało  mi  się,  że  całą  wieczność.  Aż  w  końcu,  zupełnie  niespodziewanie  się
przebudziłem  –  jednak  to  przebudzenie  miało  miejsce  we  śnie  –  i  uświadomiłem  sobie,  że  znów
władam ciałem, jest ono jednak odrętwiałe i przechodzi je mrowienie; znasz zapewne to wrażenie,
gdy nieraz człowiek śpi z głową opartą o własne ramię, a gdy się budzi jest ono niczym z drewna
uczynione,  jakby  cudza  ręka  do  własnego  ciała  została  przytroczona  –  tak  właśnie  ja  cały  się
czułem.  I  ogarnął  mnie  niewysłowiony  strach,  taki  iż  chciałem  krzyczeć,  wołać  pomocy,  jednak  z
mojego  gardła  dobył  się  tylko  słabowity  skrzek.  Spróbowałem  się  poruszyć,  naprężyć  wszystkie
mięśnie, lecz moje ciało tylko podskakiwało niczym popychana kłoda, aż w końcu spadłem z łoża i
w tym momencie przebudziłem się naprawdę – zdyszany i przelękły. A w ciemności nocy zdawało
mi się, jakbym usłyszał jakiś odległy szept, wcale podobny do tego, który słyszałem pierwszej nocy.
Wyszedłem  zatem  z  mojej  celi  i,  błąkając  się  po  korytarzach,  próbowałem  odnaleźć  źródło  tego
dziwnego  głosu.  W  końcu  doszedłem  do  dormitorium,  gdzie  spali  wszyscy  mnisi,  poza
gwardianem.  Wtedy  usłyszałem,  że  brat  Alberto  coś  mamrocze,  a  gdym  się  zbliżył,  udało  mi  się
rozróżnić słowa:

…magnus ab integro saeclorum nascitur ordo…

Nagły dreszcz przeszedł moje ciało, gdym rozpoznał te same strofy z Wergilego, które

słyszałem w owym poprzednim śnie. Ogarnięty dziwnym strachem, czym prędzej czmychnąłem z
dormitorium i pobiegłem z powrotem do celi. Dopiero kiedy nieco ochłonąłem, zacząłem się nad
całym zdarzeniem zastanawiać i wydało mi się niemożliwe, żebym z takiej odległości, poprzez
grube ściany, usłyszał szept brata Alberto.

Co zatem przywiodło mnie owej nocy do dormitorium braci? Powiesz być może, że starość

stępiła moją pamięć, że przez długie lata wspomnienia z owego czasu uległy wykrzywieniu, czy w
końcu,  że  zdziecinniały  fantazjuję  po  prostu,  lecz  nie  potrafię  odpędzić  myśli,  że  działały  tam  siły,
których  ludzki  umysł  nie  potrafi  pojąć.  A  rzeczy,  które  mi  się  później  przytrafiły,  są  tak
nieprawdopodobne, że sam nieraz zastanawiam się, czy nie były marą jedynie, ułudą zmęczonego
chorobą  umysłu;  Ty  zapewne  stwierdzisz,  iż  tak  było  w  istocie,  lecz  wstrzymajmy  się  z  tym
jeszcze, inne bowiem wydarzenia wciąż domagają się opowiedzenia.

Następnego dnia po owym śnie gwardian przyzwał mnie do siebie. Był już bardzo słaby, blady,

oczy jego były podkrążone, widać było, że umiera trawiony gorączką. Odezwał się wówczas do
mnie, głosem nikłym, rzężącym, przerywanym nieraz suchotniczym kaszlem i wypowiedział do
mnie takie mniej więcej słowa:

„Nie znamy się długo, młodzieńcze, ale wiem, że jesteś obdarzony naturą światłą i prawą oraz

podobną  mej  własnej  ze  względu  na  nauki,  które  pobierałeś  i  pisarzy,  których  myśli  poznawałeś  i
hartowałeś w ich ogniu swoją cnotę. Zupełnie inny jesteś od tych wszystkich, nad którymi sprawuję
tu  pieczę,  oni  bowiem,  choć  poczciwi,  wciąż  tkwią  w  ciemnocie  i  zabobonie  swych  przodków.
Lękam  się  zatem,  co  uczynią,  gdy  mnie  tu  zabraknie.  Lękam  się  głównie  ze  względu  na  brata
Alberto, którego szczególnych zdolności nie są w stanie zrozumieć, i którego z powodu fizycznej i
umysłowej niesprawności traktują z nieufnością i lękiem. Zaklinam cię więc, jeśli nie ze względu na
przyrodzoną ci prawość, jeśli nie nawet ze względu na wdzięczność, którą z pewnością odczuwasz
za udzieloną ci gościnę, to ze względu na obowiązek, jaki poprzez swoje szlachetne wykształcenie
powziąłeś  przed  Bogiem,  abyś  zaopiekował  się  bratem  Alberto,  udzielił  mu  swojej  pomocy  i  go
ochronił,  gdyby  czyhało  na  niego  jakieś  niebezpieczeństwo.  A  oto  co  musisz  uczynić:  niemożliwe
jest, aby brat Alberto tu pozostał, zbyt wiele wzbudza lęku w swych współbraciach; zabierzesz go
zatem  do  pewnej  miejscowości,  do  znanego  mi  proboszcza,  i  tam,  powołując  się  na  moje  imię,
zostawisz  swojego  podopiecznego.  Ów  człowiek,  do  którego  cię  wysyłam,  będzie  wiedział,  co
czynić, zna mnie i z pewnością zaopiekuje się tym nieszczęsnym Bożym stworzeniem. Osada nie
znajduje się daleko stąd, zaledwie o parę dni, nie nadłożysz zatem zbytnio drogi. Okropności, które
by  tego  nieszczęśnika  mogły  spotkać,  gdybyś  mu  pomocy  nie  udzielił,  byłyby  wielkie  i  straszne.
Chyba  nie  muszę  ci  tego  opisywać,  wystarczająca  jest  bowiem  Twoja  wrażliwość,  abyś  mógł  to
sobie wyobrazić. Wspomnę jednak, że gdyby wygnano brata Alberto – co doprawdy nie jest wcale
najgorszym, do czego mogliby się posunąć ludzie prości i zabobonni – to on, ze względu na swoją
umysłową niesprawność oraz fizyczne okaleczenie, prawdopodobnie spadłby z pierwszej przełęczy
i roztrzaskał się  na miazgę.  A gdyby  zalękniony próbował przycupnąć  w jakiej  grocie czy  załomie,
zamarzłby,  umierając  powoli  straszną  śmiercią,  wynikającą  wszak  tylko  z  zupełnej  jego
nieznajomości świata. Doprawdy, nawet o wiele mniej szlachetna natura niż twoja nie skazałaby go
na taki los. Czy zatem będziesz w stanie odmówić mu wsparcia?”

Wielce mnie ta mowa zdziwiła, bowiem sam już wówczas poświęcałem dużo miejsca w swych

rozmyślaniach bratu Alberto: dziwnym snom, które o nim miałem, jak i tym rzadkim słowom, które
słyszałem  z  jego  ust,  mimo  że  –  o  czym  dotąd  byłem  przekonany  –  mówić  logicznie  nie  umiał.
Zwróciła zatem moją uwagę troska, jaką miał o niego gwardian. Musisz sobie bowiem wyobrazić,
że to, com wyżej przytoczył, nie było wcale wypowiedziane tak płynnie, jakby się mogło wydawać.
Przeciwnie – była to mowa człowieka umierającego, dla którego każde słowo jest męką. Doprawdy
bezduszny  musiałby  być  ten,  który  tak  proszony,  odmówiłby  pomocy.  Zaprzysiągłem  zatem
pomóc  biednemu  bratu  Alberto,  cokolwiek  by  się  działo,  a  wynikało  to  nie  tylko  z  litości,  jaką  we
mnie  budził,  lecz  także  z  rosnącej  fascynacji  i  jakiegoś  przeczucia,  którego  nie  byłem  w  stanie  do
końca pojąć, ale które mówiło mi, że tak właśnie powinienem uczynić.

Jeszcze tego samego wieczoru gorączka chorego wzrosła straszliwie i zaczął majaczyć w

półśnie.  Dziadunio  orzekł,  że  to  ostatni,  najsilniejszy  atak  i  jeśli  gwardian  go  przeżyje,  wszystko
będzie  dobrze  i  ozdrowieje.  Zmaganie  chorego  ze  śmiercią  trwało  całą  noc.  Ja,  stary  zielarz  oraz
brat  Alberto  trwaliśmy  przy  nim  nieustannie,  podczas  gdy  pozostali  zgromadzili  się  w  kaplicy  i
modlili  się  o  jego  uzdrowienie.  I  faktycznie  nad  ranem  atak  zelżał  i  zdawało  się,  że  już  z  tego
wyjdzie.  Pełen  nadziei  Dziadunio  udał  się  na  spoczynek  –  zresztą  wcześniej  już  przysypiał  nad
łożem chorego, gdyż czuwanie jest trudne w tym wieku – a i ja sam tak uczyniłem. Jedynie brat
Alberto pozostał w celi, choć był wyraźnie wycieńczony i spotniały, jakby sam walczył z chorobą. To

jego straszny krzyk zbudził nas niewiele po brzasku, gdy ostatecznie śmierć zamknęła powieki
szlachetnego duszpasterza.

Lament po zmarłym trwał przez kilka dni, po czym pochowano go ze wszystkimi honorami na

przyklasztornym  cmentarzu.  Nad  grobem  Dziadunio  wygłosił  krótką  przemowę,  której  tu  nie  będę
przytaczał,  gdyż  ze  względu  na  swój  wiek  mówił  niezbyt  składnie,  wspomniał  w  każdym  razie  o
tym, iż nie powinniśmy się martwić, gdyż po śmierci czeka nas jedynie wieczna szczęśliwość, i że
prawdopodobnie  bardzo  niedługo  on  sam  spotka  się  ze  zmarłym  w  przybytku  Pańskim,  gdyż  nie
spodziewał  się,  aby  dane  mu  było  przeżyć  tę  zimę.  Nie  pomylił  się  zresztą.  W  jakieś  dwa  dni
później on i jeszcze jeden mnich zapadli na tę samą chorobę co gwardian, a wkrótce po nich i ja.

Z początku brat Alberto przychodził do wszystkich chorych, jednak szybko zaczęto go

odganiać.  Choć  nikt  tego  na  głos  nie  wypowiedział  –  podejrzewano,  że  w  jakiś  sposób  przyczynił
się  do  śmierci  gwardiana.  Nieufność  wzrosła  do  tego  stopnia,  że  bracia  zabronili  mu  spać  we
wspólnym  dormitorium  i  przegonili  go  do  stodoły,  jednak  nie  wyszło  to  na  dobre  ani  biednemu
matołkowi,  ani  pozostałym  zakonnikom.  Bowiem  wkrótce  doszło  tam  do  pożaru,  któremu  zresztą
najprawdopodobniej faktycznie był winny brat Alberto, lecz nie ze względu na złą wolę, o którą go
oskarżyli  mnisi,  ale  przez  swoje  niedołęstwo.  Nic  zresztą  strasznego  się  nie  wydarzyło;  na  całe
szczęście  wszędzie  było  wilgotno  i  ogień  udało  się  zasypać  śniegiem,  zanim  się  rozprzestrzenił.
Niemniej  sytuacja  stała  się  dość  napięta  i  w  końcu  tylko  ja  nie  sprzeciwiałem  się  obecności  tego
nieszczęśnika.

W niespełna tydzień później obaj mnisi pomarli, ja zaś balansowałem na krawędzi życia i

śmierci.  Niewiele  pamiętam  z  owego  czasu.  Powiedziano  mi  później,  że  gorączka  trawiła  mnie
przez  dwa  tygodnie,  że  majaczyłem  przez  sen,  podobnie  jak  czynili  to  chorzy  przede  mną.
Momentami  odzyskiwałem  przytomność  –  tak  mi  powiedzieli  –  i  można  było  wtedy  ze  mną
normalnie rozmawiać, sam jednak nic z tych przebudzeń nie pamiętam. Jedyną rzeczą, jaką sobie
przypominam, był kolejny sen, czy może raczej gorączkowe widzenie.

Śniłem znów, że widzę, jak się odmienia oblicze brata Alberto i jak mnie potem prowadzi

korytarzami za rękę. Tylko tym razem biegliśmy i coś zdawało się nas gonić. To było szare i miało
postać  niby-wilka,  niby-człowieka,  nie  widziałem  zresztą  dokładnie.  Uciekliśmy  do  biblioteki,  gdzie
bezocy  mnisi  przepisywali  księgi.  Chcieliśmy  biec  dalej,  jednak  tamci  nas  zatrzymali,  otoczyli
niczym  mur  szarych,  pomarszczonych  twarzy,  wpatrzonych  w  nas  pustymi  dziurami  oczodołów.
Czułem, że To co nas goniło, stało teraz tuż za nami. Po karku przebiegały mi ciarki od lodowatego
oddechu bestii, która – jak stwierdziłem pełen grozy – miała już nie jedną, lecz dwanaście razy po
dwanaście głów, wszystkie bowiem oblicza mnichów z nią były połączone długimi szyjami. Bałem
się spojrzeć poza siebie, gdyż wiedziałem, że tam czai się śmierć.

Wtem usłyszałem głos brata Alberto, „chociaż idę ciemną śmierci doliną, zła się nie ulęknę, bo

Ty jesteś przy mnie” – inquit. W tym momencie dojrzeliśmy blask. Znad szarego muru ohydnych
łbów uniosły się trzy skrzydlate postacie: jedna z głową lwa, druga z głową wołu, trzecia zaś z
głową orła. Poczułem, że czyjeś silne ręce chwytają mnie za ramiona i uniosłem się w górę; to brat
Alberto wzbił się na swych skrzydłach i poszybowaliśmy razem na wysoką wieżę.

Jednak bestia nie rezygnowała i wspinała się za nami, ze swoich stu czterdziestu czterech

gardzieli  wydając  ryk  przeraźliwy,  który  wstrząsnął  posadami  świata,  potem  przeszedł  w  skowyt  i
jakby  lament,  ścinający  w  żyłach  krew,  rozrywający  zasłonę  wyszywanej  gwiazdami  nocy,  tak  iż
pozostała  tylko  ciemność  nieprzenikniona.  Atoli  brat  Alberto  magna  voce  exclamavit:  „zła  się  nie

ulęknę!” – a krzyk jego był równie potężny, co skowyt bestii, która pod wpływem tego głosu runęła
z wieży w dół. Gdy brat Alberto to ujrzał, złożył mnie na zimnej, kamiennej posadzce, wstrząsnął
skrzydłami i pofrunął ku niebiosom, zaś żar dobył się spod jego piór taki, że osmaliło mi twarz,
spalając całkiem brwi i rzęsy, i pozostałem nagi i osmalony, wstrząsany dreszczami chłodnej nocy.

Zmarznięty i jednocześnie zlany potem od poprzedniego gorąca przebudziłem się, czując

dziwny ciężar na piersi. Dopiero po chwili poczułem, że to czyjaś dłoń mnie dotyka, usłyszałem też
głos brata Alberto, który coś mamrotał w zwykły dla siebie, bezsensowny sposób. Delikatnie
odsunąłem jego dłoń i spróbowałem wstać, nadto jednak byłem osłabiony, on zaś uciekł z celi,
jakby spłoszony moim poruszeniem.

Do dziś zastanawia mnie uzdrowienie, którego wówczas dostąpiłem. Dlaczego mnie jednemu

dane było żyć, gdy inni pomarli? Nigdy wszak nie byłem silnego zdrowia, wiem zaś, że bez opieki
medyka  jedynie  organizmy  obdarzone  niezwykłą  wytrzymałością  są  w  stanie  zwalczyć  płucną
gorączkę.  Zdrowy  rozsądek  buntuje  się  przeciwko  temu,  czy  jednak  jest  niemożliwe,  aby  to  brat
Alberto mnie uleczył? Wspomnij choćby jego zachowanie przy łożu gwardiana – wszak było to tak,
jakby  sam  przeżywał  jego  chorobę.  Później  zaobserwowałem,  że  podobnie  zachowywał  się  przy
pozostałych chorych, ci jednak go odpędzali. Ja jeden pozwoliłem mu trwać przy sobie… i ja jeden
przeżyłem.  Oczywiście  zbieżność  w  czasie  pewnych  zdarzeń  nie  musi  świadczyć  o  ich
wzajemnym związku, nie wiem jednak, jak całe to zajście wytłumaczyć; dość już bowiem w swym
życiu  widziałem,  aby  móc  twierdzić,  że  i  drogi  rozumu  nieraz  wiodą  nas  na  manowce.  Wróćmy
jednak do dalszych wydarzeń owych dni.

Siły powróciły mi dość szybko, lecz nie chciałem jeszcze opuszczać klasztoru, przynajmniej nie

bez  przeczytania  owego  obszernego  fragmentu  „Satiriconu”,  który  odkryłem.  Była  to  błędna
decyzja, dziś już to wiem, wówczas jednak uśpił moją uwagę pozorny spokój. Brat Alberto kolejne
dni spędzał zamknięty w skryptorium, gdzie nie rzucał się w oczy pozostałym mnichom. Ja również
często  tam  bywałem,  czytając  lub  robiąc  notatki.  Muszę  przyznać  ze  wstydem,  iż  tak  mnie  to
pochłonęło, że nie dostrzegałem, czy też nie chciałem dostrzegać, jak zgodnie z przewidywaniami
gwardiana, nieufność mnichów wobec brata Alberto wciąż rosła; bez swego pasterza ci ludzie byli
całkiem zagubieni i sztywne dotąd pęta zakonnej dyscypliny nagle zaczęły się rozluźniać. Ja jednak
ogarnięty jakimś szałem czy zaślepieniem, nie zwracałem na to uwagi, podobnie jak nie zwracałem
uwagi  na  to,  co  czyni  sam  brat  Alberto.  A  ów  –  jak  się  później  okazało  –  cały  czas  przepisywał
jakieś excerpta z Biblii.

Rychło musiało się to jednak skończyć. Doszło bowiem do wydarzenia, które wszystkich

napełniło niepokojem, a niejednego strachem.

Oto pewnego dnia zebrali się mnisi na modlitwę w intencji dopiero co zmarłych. Jeden z nich

zaintonował psalm dwudziesty trzeci, gdy nagle rozległ się w kaplicy przeraźliwy huk: to brat
Alberto wpadł do niej, potykając się o świeczniki i przewracając je, następnie wyskoczył pomiędzy
stalle, rycząc nieludzko. A były to znów słowa czwartej eklogi:

…magnus ab integro saeclorum nascitur ordo.

iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna

iam nova progenies caelo demittitur alto.

Jednak ci niewykształceni mnisi, choć znali łacinę, nie rozumieli słów i szeptali między sobą: „to

wersety z Janowej Apokalipsy” i „szatan go opętał, nie wie, co mówi”. Pełni też byli strachu i cofali
się przed szalejącym kaleką jak przed zadżumionym. „Od nowa rodzi się wielki wieków porządek.
Już powraca i Dziewica, i władza córy Saturna, już nowy potomek zstępuje z wysokiego nieba”.

„Precz!” – exclamavit jeden z mnichów, „Nie wódź nas na pokuszenie.” – I cisnął w biedaka

ciężkim świecznikiem. Pozostali przyłączyli się do owych okrzyków: „Przeciw Bogu bluźnisz!”, „Czyż
za głos Boga się uważasz?!”, „Se Dei vocem putes?!”. I byliby może na niego napadli, gdybym
wówczas nie znalazł w sobie odwagi i nie wykrzyknął: „Czyście szaleni? Wszak on Wergilego
cytuje. Toż to rzymski poeta!”. Oni jednak za złe mi to poczytali i na mnie również zaczęli patrzeć
spode łba. „Więc poganina głosem woła” – mówili między sobą. Całe szczęście uciekł tymczasem
brat Alberto i zostało odwleczone najgorsze.

Pogoda owego dnia była fatalna; zerwała się straszliwa burza śniegowa. Gdyby nie to,

opuściłbym  czym  prędzej  klasztor,  gdyż  zaiste  już  w  nim  wrzało.  Podjąłem  jednak  mocne
postanowienie wyruszenia z samego rana, jeśli tylko będzie to możliwe. Oczywiście brata Alberto
miałem  zabrać  ze  sobą.  Niestety  nie  dane  mi  było  to  uczynić.  Widać  taka  wola  Boża  –  tłumaczę
sobie. – Bowiem gdyby Bóg zechciał ocalić swego ułomnego sługę, nie byłby pozwolił, aby zawieja
opóźniła  nasz  wyjazd.  Kimże  jestem  ja,  pyłek  mizerny,  żeby  próbować  zgłębić  zamysły
Wszechmocnego? Najwyraźniej tego wymagał Boski plan, aby tamtej nocy, w tamtym klasztorze
dokonała się ofiara. Czyż i Pan nasz, Chrystus, nie musiał złożyć się w ofierze, aby powstrzymać
moce szatana? Zło jest silne na świecie, a Głos Pana woła tych właśnie, słabych i ułomnych, aby
stawili mu czoła.

Spakowałem w pośpiechu swój skromny dobytek i próbowałem odnaleźć brata Alberto, lecz

nigdzie  go  nie  było.  Ostatecznie  więc  poszedłem  tylko  zabrać  ze  skryptorium  ową  księgę,  którą
przepisywał. Prawdopodobnie nie zwróciłbym wcale uwagi na to, co w niej było napisane, gdyby w
pewnym momencie nie upadła na ziemię i nie otworzyła się na jakiejś stronie. Gdym się pochylił,
ujrzałem  pismo  greckie,  którego  w  owym  czasie  nie  znałem  jeszcze.  Zaskoczyło  mnie  jednak,  że
podczas gdy większość tekstu była spisana czcionką równą i piękną, gdzieniegdzie pojawiały się też
znaki  koślawe,  jakby  ręką  kaleki  pisane,  zaś  przy  dokładniejszym  przyjrzeniu  się  dostrzegłem  też
kilka słów w alfabecie łacińskim. Dwa z nich szczególnie były wyróżnione, pierwsze głosiło „NIE”, a
drugie  „POJMIESZ”.  Cały  tekst  również  kończył  się  sentencją  łacińską,  napisaną  tak  koślawo,  że
niemal nieczytelną. „Non mea voluntas, sed tua fiat” – odcyfrowałem w końcu. „Nie moja wola, lecz
Twoja niech się stanie”.

Schowałem wówczas książkę do tobołka i wyszedłem na dziedziniec. Wtem wydało mi się,

żem dojrzał coś dziwnego, jakby szary cień pnący się w górę po kościelnej wieży. Dreszcz mną
wstrząsnął i wytężyłem wzrok, nic więcej już jednak nie dostrzegłem. Wróciłem do swego pokoju i
wkrótce zapadł zmierzch. Nie wiedziałem jeszcze wówczas, że zanim słońce wstanie ponownie,
wszystko już ma się rozwiązać.

Oto jak wyglądały wydarzenia owej nocy (wiedz, że dłonie moje drżą, gdy to wspominam i

próbuję opisać, co zaszło).

Około jutrzni, czyli niewiele po północy, wszystkich zgromadzonych w klasztorze przebudziło

nieludzkie wycie i skomlenie. Wybiegliśmy na dziedziniec i ujrzeliśmy, że oto brat Alberto wspina się
na kościelną wieżę z pochodnią w dłoni. „Chce podpalić kaplicę!” – quisquis inquit. Zaraz też rzucili
się po schodach na górę, gdzie dorwali biednego kalekę, ściągnęli go na ziemię i zaczęli bić. Istny
szał ich ogarnął, mnie zaś na ten widok jakby sparaliżowało. Jak w owym śnie: chciałem się

ruszyć, ale zdjęty strachem nie mogłem chciałem krzyknąć, ale tylko skrzek niewyraźny wyrwał się
z mej krtani, chciałem w końcu zamknąć oczy, żeby nie patrzeć na okrutną śmierć niewinnego, lecz
mogłem tylko stać i być niemym świadkiem tego okropnego zdarzenia.

Wtem powtórzył się straszny skowyt, który słyszeliśmy wcześniej. Przerażeni mnisi odskoczyli

od obitego i skrwawionego ludzkiego strzępu, w który zmienił się brat Alberto. Oni tego nie widzieli,
ale  ja  dostrzegłem  owo  szare  Coś  z  mojego  koszmaru,  czające  się  za  naszymi  plecami.
Dostrzegłem jego twarz, niewyraźną w mroku, wygiętą grymasem okrutnego śmiechu. To ryknęło
ponownie.  Głos  przeszedł  w  pisk  tak  przeszywający,  że  widziałem,  jak  kilku  mnichów  padło  na
kolana  z  krwią  cieknącą  z  uszu  i  oczu,  choć  może  był  to  tylko  fantom  mojego  nagle  oszalałego
umysłu.  Rozbiegli  się  w  przerażeniu,  a  brat  Alberto  wstał  chwiejnie.  Na  dziedzińcu  pozostało  nas
tylko  troje:  ja,  on  i  szare  Coś  za  moimi  plecami.  To  podeszło  do  mnie,  poczułem  zimny  dech  na
karku.  Brat  Alberto  wpatrywał  się  we  mnie  –sam  taki  brzydki  jak  zwykle,  lecz  z  jakimś  dziwnym
wyrazem oczu. Za nim też Coś się pojawiło. Mnisi powrócili, niosąc z kaplicy ciężki krzyż. „Apage!”
–  wykrzyknął  jeden  z  nich  i  w  tym  momencie  masywne  ramię  krzyża  gruchnęło  w  potylicę  brata
Alberto. Poleciał do przodu, lecz nie upadł. Jego oczy wciąż się we mnie wpatrywały. „Apage!”  –  i
krzyż  ponownie  uderzył  w  jego  głowę.  Teraz  dostrzegłem,  że  na  ciemnym  drewnie  pozostał
czerwony ślad. Oczy brata Alberto zeszkliły się i runął na ziemię, plamiąc biały śnieg swoją krwią.
To Coś za mną zaśmiało się i znikło. Mnisi podnieśli bezwładne ciało, wynieśli poza mury i zepchnęli
w dół po zboczu.

Dopiero wtedy udało mi się ruszyć. Pobiegłem pospiesznie za nimi, a potem dalej w dół stoku.

Poleciały  za  mną  klątwy  i  kilka  kamieni,  lecz  się  tym  nie  przejąłem.  Brat  Alberto,  gdym  do  niego
dotarł,  żył  jeszcze.  Dyszał  ciężko,  chrapliwie,  a  gdy  ujrzał,  że  się  nad  nim  pochylam,  zaczął  coś
mówić.  Musiałem  przystawić  ucho  niemal  do  samych  ust  jego,  aby  zrozumieć  słowa.  Recytował
wiersz!  I  to  nie  te  grozą  przejmujące  strofy  z  Wergiliusza.  Recytował  Horacego!  Przytaczam  tutaj
ową pieśń we własnym przekładzie:

Wyjrzyj za okno, przyjacielu,

Oto zima mroźnymi szpony chwyciła groźną Soracte,

Rzeki trzeszczącym skuła lodem

I legła ciężkim białego puchu kobiercem na barkach kosodrzewiny.

Nie daj jej tutaj przystępu, Taliarchu,

Odegnaj ciepłym żarem kominka chłód ze swego dworu,

A winem zacnym, czteroletnim,

Które się leje z sabińskiej amfory, odegnaj go z serca.

Kilka kropel ofiaruj nieśmiertelnym,

Którzy mocni koić srogie wichry, gdy morze niespokojne,

Tak iż nie mierzwią bujnej

Cyprysu korony, ni dręczą starczej łysiny jesionu.

A o jutro – nie pytaj,

Zawierz losowi, a co da, wszytko ci zyskiem będzie,

Tymczasem, przyjacielu drogi,

Tańców używaj i nie gardź dziewcząt miłością płochą.

Dopóki od nas – młodych

Daleka jest ta starość, choć bezzębna a zgryźliwa,

Szukaj wiatru na Polu Marsowym,

Słuchaj szeptów potajemnych, które z serca wprost do serca płyną.

Na ostatnią zwrotkę już tchu mu nie starczyło, tylko „i niech… i niech… nie warto… pamiętaj”

inquit i ducha oddał Panu. Gdym zresztą ów wiersz tłumaczył – a było to bardzo dawno temu;
byłem pewnie wówczas w Twoim wieku – nie mogłem za nic ująć ostatniej strofy tak, jakbym tego
chciał. Zrezygnowałem z niej zatem i własnymi moimi słowy wiersz zakończyłem, myśląc o tym,
co mi rzekł umierający brat Alberto. Oto jak brzmi w mojej wersji ta ostatnia zwrotka:

Wszystkiego zapomnij,

Pamiętać nie warto, że świat zimny sroży się dokoła,

Ciepłych objęć tylko szukaj,

Prochem i tak w końcu wszyscy jesteśmy, pamiętaj – nie warto.

Jeśli chodzi o dalsze zdarzenia, to już nie ma wiele do opowiadania. Nadludzkim wysiłkiem

dotaszczyłem do najbliższej osady zwłoki człowieka, którego gwardian powierzył mej pieczy w
chwili swej śmierci. Tam go pochowano, ja zaś rozchorowałem się ponownie z wyziębienia. Leżąc
w łóżku, rozmyślałem, jak bardzo zawiodłem nadzieje pokładane w mej prawości i zastanawiałem
się, czyż możliwe jest ocalenie świata od grzechu i piekła, skoro nie jesteśmy nawet w stanie ocalić
życia jednego człowieka – gdy Głos Pana wzywa nas, abyśmy stawali w obronie tego, co za
święte uważamy.

Jestem już stary, więc Tobie, mój synu, stawiam to pytanie, bo Twoje pokolenie będzie musiało

walczyć, aby ten olbrzymi, niepojęty świat, w którym przyszło Wam żyć, uczynić lepszym.

Cura ut valeas,

Giulio

Wurdałak

Cracovia, 27 Novembris mensis, A.D. 1517

Marcus Monescius ad suum patrem Iulium

Czcigodny Ojcze,

Wielce jestem wdzięczny za księgę, którą przesłaliście, ale bardziej jeszcze za opowieść

zawartą  w  dołączonym  do  niej  liście.  Była  mi  ona  główną  ekscytacją  ku  temu,  abym  Wam  opisał
pełny  przebieg  wypadków  towarzyszących  memu  zranieniu.  Wybaczcie  tylko,  jeśli  mym  słowom
zbraknie  cyceroniańskiej  gracji  Waszego  pióra.  Bliższą  mi  zawsze  była  cezariańska  zwięzłość,  a  i
opowieść moja tak jest dziwną i niepokojącą, że jedynie suche przedstawienie faktów może mnie
utrzymać w przekonaniu, że nie uległem złudzeniu.

Jak wiecie, pan mój, Ludwik, z Bożej Łaski król Węgier i Czech, nieledwie jeszcze pacholęciem

jest odumartym przez ojca zeszłej zimy. Do opieki nad nim zobowiązało się dwóch wielkich mężów,
jako to Maksymilian, cesarz rzymski, oraz Zygmunt, król Polski, a Ludwika stryj. Celem umocnienia
rodzinnej zażyłości pan mój z początkiem lata tego roku został zaproszony na dwór Zygmunta.
Muszę przy tym pochwalić się, że i ja w owym zaproszeniu byłem imiennie wymieniony, gdyż król
wielką atencją darzy Italię. Chodzą pogłoski, że poszukuje żony spośród naszych wielmożów, może
nawet z Medicich.

Pod koniec czerwca stanęliśmy na zamku w Krakowie. Król podjął nas godnie, nie szczędząc

pieniądza na uczty, żonglerów i śpiewaków. Owe krotochwile szybko mi spowszedniały, jednak tyle
z  nich  wyniknęło  dobrego,  że  wszedłem  w  zażyłość  z  pewnym  uczonym  mężem  imieniem
Wawrzyniec  Choroszewski  herbu  Jastrzębiec.  (Osobliwe  jego  imię,  jak  mi  eksplikował,  bliskim  jest
naszemu  Lorenzo  i  należy  je  kojarzyć  z  laurowymi  wieńcami  poetów).  Odnalazłszy  w  nim
pokrewny  umysł,  zyskałem  przewodnika,  który  wielce  mi  był  pomocnym  w  moich  studiach  nad
wschodnimi krajami, zarówno w materii ich fauny i flory, jak i obyczajów i wierzeń.

Z końcem lipca zbrzydło i królowi ucztowanie, więc udaliśmy się ku przepastnym borom przy

wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej – na łowy. Przy okazji stryj mego pana chciał mu pokazać
siedliska polskiego wołu leśnego, którego w miejscowej mowie zwą „żubrem”. Zwierzęta owe
wydały mi się wielce interesującymi ze względu na swe rozmiary i siłę. Z zaciekawieniem przyjąłem
również informację, że są one chronione specjalnym królewskim nakazem i nie wolno nikomu na
nie polować pod karą gardłową. Szersze ich opisanie zamieszczę w traktacie, nad którym pracuję,
tymczasem wracam do opowieści.

W pierwszych dniach sierpnia dotarliśmy do miejscowości Strzyżewo-Wieś, należącej do

zamieszkałego w odległości kilku stajań Hieronima Strzygłowa herbu Sulima. Król z większą częścią
dworu osiedli w pobliskim pałacyku myśliwskim, reszta musiała stanąć we wsi rozlokowana po

różnych tabernach. W tej drugiej grupie znaleźliśmy się również ja i pan Wawrzyniec, co było nam
na rękę, gdyż zamiarowaliśmy przed udaniem się na łowy rozpytać się wśród szlacheckiej drobnicy
i chłopstwa o lokalne wierzenia.

Aborigini nie przyjęli nas życzliwie. Łatwo było zmiarkować, że tameczny lud jest ponury i

radziej trzyma sam ze sobą niźli z obcymi. Przechadzając się po osadzie od taberny do taberny
zauważyliśmy też, że jakowyś niepokój wisi nad chałupami jakby cień mrocznej tajemnicy. Kto miał
okiennice, trzymał je zatrzaśniętymi, a na wielu drzwiach wisiały krzyże.

Aby wyjaśnić to zjawisko, zaszliśmy do fary. Tameczny proboszcz powiedział nam, że zeszłej

zimy do wsi zawitała zaraza, a wygłodniali wilcy mnóstwo bydła poszarpali. Gołota, chłopstwo i
insza ciemnota, eksplikował, boi się, że i tego roku się to powtórzy.

Człowiek ten nie pojmował prawdziwej istoty goszczącego wśród prostego ludu strachu, czego

mieliśmy  się  wkrótce  dowiedzieć.  Polak,  choćby  niewiadomo  jak  skryty  w  sobie,  to  urodzony
gawędziarz, trzeba mu tylko półgarnca miodu lub kwaterki wódki. Mając to na uwadze, wróciliśmy
do  jednej  z  tabern  i  powtórzyliśmy  swoje  zapytania,  hojnie  sięgając  do  kiesy.  Okazało  się,  iż
zdaniem  wielu  aboriginów  za  zarazę  i  straty  wśród  bydła  i  trzody  winny  jest  stwór  zwany
vurdalacus.

Ów vurdalacus, pół-człowiek, pół-bestia, to upiór zrodzony z kazirodczego związku,

pożywiający się ludzką krwią lub mięsem, duszący dzieciątka w kołyskach, przynoszący ze sobą
mór i nieurodzaj. Ten i ów, podochociwszy sobie więcej niżby wypadało, przebąkiwał, że taką bestią
jest pan miejscowy, Hieronim Strzygłów, jednak insi zaraz ich uciszali. Zapewne bali się gniewu
pana.

Parobcze gadanie, rzekł nam karczmarz, młody żydowin. Później jął tłumaczyć, że może pan

Strzygłów i dusi dzieci, ale podatkami, a krowy porywa jako daninę. Surowy ów pan nie cieszył się
wielką miłością, gdyż niezależnie od urodzaju trzymał się ściśle litery prawa, a przy tym wielki był
oryginał i odludek. Jak wielki, miałem się przekonać. Jak również o tym, ile prawdy jest w gadaniu
prostaczków, a już teraz mogę rzec, że więcej niźli się onemu karczmarzowi zdawało. Tymczasem
jednak oburzała mnie ciemnota, z którą się spotkałem.

Następnego ranka ruszyliśmy wreszcie na łowy.
Przez trzy dni musiałem znosić niewygody spania na twardej ziemi i przyglądać się, jak młódź

rycerska ciska oszczepem lub strzela z łuku, choć radziej zaszyłbym się w ciepłej komorze z jakąś
księgą. Za to pan mój Ludwik bawił się znakomicie. Trzeba Wam wiedzieć, Ojcze, że od kołyski
nieomal zdradzał ciągoty ku sprawom rycerskim, choć jako dziecię był słabego zdrowia. Stryj jego,
mimo iż posunięty wiekiem i tuszą, również wielką przyjemność znajdował w łowach. Sam byłem
świadkiem jak przy pomocy włóczni powalił sporego dzika.

Czwartego dnia, bardziej z nudy niż jakowejś głębszej potrzeby, dałem się namówić na udział w

nagonce na knura. Na swoje nieszczęście.

Uciekał nam przez większą część dnia, klucząc po bagnach, gdzie konie nie mogły pewnie

stąpać. Zwodził nas, drażnił, raz nawet napadł na naganiacza i śmiertelnie poharatał dwa psy.
Zanim zagnaliśmy go w jar, z którego nie miał dogodnego wyjścia, zaczęło się już ściemniać.

Pamiętając, jaki los spotkał owe psy, które wcześniej weszły mu w drogę, nie byłem bardzo

prędki, by podążyć za nim. Widząc moje niezdecydowanie, przodem ruszył pan Deciusz herbu
Topór, aby zakończyć sprawę. Prawdopodobnie, nieświadom, oddał swoje życie za moje.

Z jaru wypadła na nas jakaś bestia. Czy był to ów dzik, którego tropiliśmy? Nie wiem.

Usłyszałem kwik koni, krzyk. Bardzo wyraźnie poczułem ohydny smród, którego nie potrafię
nazwać inaczej niż smrodem śmierci. Kojarzył mi się z gnijącym mięsem, krwią i mokrą sierścią.
Potem mój koń upadł, a ja straciłem zmysły.

Co zaszło, wiem z opowieści. Wedle nich dzik, wyjątkowo potężna bestia, wypadł z jaru,

powalił  pana  Deciusza,  tratując  go  śmiertelnie,  a  potem  uderzył  kłami  mego  wierzchowca,
rozpruwając  mu  brzuch  i  wywlekając  wnętrzności.  Konie  reszty  naszego  towarzystwa  popłoszyły
się tak, jakby sam diabeł na nie napadł, więc mało kto widział, co dokładnie się dzieje. Zanim udało
im  się  nad  nimi  zapanować,  bestia  znikła.  Mnie  znaleźli  nieprzytomnego  ze  strzaskaną  nogą,
przygniecionego  truchłem  własnego  wierzchowca.  Zabrali  mnie  czym  prędzej  do  królewskiego
obozu, gdzie cyrulik stwierdził, że należy mnie przenieść do łoża i porządnie opatrzyć.

Najbliższym dworem w okolicy okazało się Strzyżewo, sadyba pana Strzygłowa herbu Sulima.
Ocknąłem się dopiero po tygodniu, wychudły i blady. Miałem paskudnie złamaną nogę,

pęknięta  kość  przebiła  skórę  i  mięśnie.  Cyrulik  bał  się,  że  zabierze  mnie  zakażenie  krwi;  gorączka
długo  nie  ustępowała.  Ostatniego  dnia  byli  pewni,  że  nie  wyżyję,  ale  po  przesileniu  przyszła
poprawa.  Rankiem  –  otworzyłem  oczy.  Nadal  wzdrygam  się  na  wspomnienie  człowieka,  którego
wówczas ujrzałem.

Zdawało mi się, że ciągle majaczę. W komorze panowała duchota, śmierdziało starą krwią i

przepoconą pościelą. Moich przyjaciół nie było w pobliżu. Tylko on jeden odcinał się czarną plamą
na tle roziskrzonych od słońca bielonych ścian, bardziej cień niż człowiek. Mój gospodarz.

Sam jego wygląd budził niepokój. Niewysoki, chudy, żółtawy, miał w sobie coś chorobliwego,

jakby  dawno  nie  oglądał  słońca.  Jego  rzadkie  włosy  były  kruczoczarne.  W  odróżnieniu  od  innych
Polaków  policzki  miał  gładko  wygolone,  więc  wąs  nie  zasłaniał  nadmiernie  mięsistych  ust.
Oszczędny  w  ruchach,  zawsze  mówił  cichym  głosem.  Jeśli,  jak  powiadają,  oczy  są  zwierciadłem
duszy, to człowiek ów najwyraźniej duszy nie posiadał, gdyż jego oczy zdawały się martwe.

Tego dnia, któregośmy się po raz pierwszy ujrzeli, nie zamieniliśmy ani słowa. Pan Strzygłów

przypatrywał mi się dłuższą chwilę. Cień uśmiechu błąkał mu się po ustach. W końcu wyszedł, a ja
poczułem się tak, jakbym dopiero w tej chwili obudził się z koszmaru. Później zaszedł do komory
mój przyjaciel pan Choroszewski wraz z kilkoma serdecznymi mi dworzanami Ludwika. Na mą
prośbę roztworzyli wszystkie okna. Chłód poranka, wesołe głosy kompanów i wrychle podane wino
przepędziły cienie z mojej duszy.

Niestety następnego dnia towarzystwo musiało dołączyć do bawiących się łowami królów,

jednak do tego czasu na tyle sił mi wróciło, że byłem w stanie moje wcześniejsze niepokoje zrzucić
na karb choroby i zasłyszanych w tabernie bajań pijanego chłopstwa. Nie powiem, żeby
przymusowa gościna widziała mi się miłą, ale cóż było czynić?

Następny tydzień minął jak tydzień katorgi. Sen męczył mnie więcej niż odprężał. Ból i

nawracająca  czasami  gorączka  przynosiły  koszmary.  Budziłem  się  późno,  z  piekącymi  oczyma  i
sztywnym karkiem, tylko po to by ujrzeć mojego ponurego gospodarza i ponownie nie zamienić z
nim  słowa.  Dni  spędzałem  w  łożu,  bez  ruchu,  z  utęsknieniem  wyglądając  wizyt  cyrulika  lub
przynoszącego  mi  jedzenie  olbrzymiego,  gburowatego  sługi.  Były  to  jedyne  okazje  do  tego,  by  z
kimś słowo zamienić i przerwać nieznośną nudę. Wiadomość, że mogę spróbować stanąć na nogi,
przyjąłem jak błogosławieństwo.

W dniu, w którym wreszcie opuściłem łoże, zostałem poproszony na wieczerzę do gospodarza.

Przy długim stole w sali bawialnej poza nim samym zastałem również jakąś damę. W pierwszej

chwili założyłem, że musi być jego siostrą. Po pierwsze, dlatego że pan Strzygłów nie wyglądał mi
na kogoś, komu mogłoby zależeć na niewieścich wdziękach. Po drugie, dama poza jedną posiadała
wszystkie te same co on cechy urody, jako to kruczoczarne włosy, kontrastujące z nimi jasne oczy,
bladą cerę i drobną budowę kości. Różniło ich to, że, podczas gdy mój gospodarz straszył
odrażającą wręcz szpetotą, ona zachwycała rzadkim, delikatnym pięknem.

Pan Strzygłów nie spieszył się z prezentacją, zatem przedstawiłem się sam i w zamian

dowiedziałem, że dama jednak jest jego żoną. Katarzyna Strzygłów, tak się nazywała.

Siedliśmy. Służba wniosła dania.
Ku memu zdziwieniu, zostałem usadzony na jednym końcu długiego stołu z panią Katarzyną

po  prawicy,  podczas  gdy  pan  Strzygłów  zasiadł  na  końcu  przeciwnym  –  samotny.  Nie  powiem,
żebym  nie  cieszył  się  tym  stanem  rzeczy.  Żona  gospodarza  okazała  się  o  wiele  lepszym
kompanem  do  rozmów  niźli  on  sam.  Szybko  zmiarkowałem,  że  jest  to  dama  wielkiej  ogłady  i  do
tego  uczona.  Łaciną  władała  z  pełną  swobodą.  Choć  nie  światowa,  z  lektur  wiele  wiedziała  o
obcych krajach i zachęcała mnie, abym opowiadał o osobliwościach Italii. Intelektualna ekscytacja,
jak  i  –  nie  ukrywam  –  kilka  kielichów  wina  sprawiły,  że  poczułem  się  na  tyle  kontent,  aby
popróbować konwersacji również z panem Strzygłowem. Uderzyło mnie, że, podczas gdy ja i jego
małżonka  zajadamy  w  najlepsze,  on  tylko  obraca  w  palcach  kielich  z  winem  i  przygląda  nam  się,
samemu nie tykając potraw. Zagadnąłem go o to.

Nie odpowiadał tak długo, że przyszło mi do głowy, iż mnie nie dosłyszał lub zignorował.

Zmieszany, nie powtarzałem zapytania. On jednak po jakimś czasie drgnął, jakby dopiero co się
przecknął. Popatrzył na mnie. Zaśmiał się, zakrywając dłonią usta. Wreszcie rzekł: Miły panie,
proszę o wybaczenie, jadam tylko specjalnie przygotowane potrawy. Później zapatrzył się na swój
kielich. Myślałem, że jego zainteresowanie moim pytaniem już minęło, lecz myliłem się ponownie.
Nie odrywając wzroku od kielicha zaczął mówić cichym, aksamitnym głosem.

Rozwodził się szeroko nad starym zranieniem, które otrzymał podczas wojny moskiewskiej.

Bełt  z  kuszy,  powiedział,  ugodził  go  prosto  w  wątpia.  Cudem  wyżył,  ale  organy  jego  dotąd  nie
odzyskały  dawnej  sprawności,  dlatego  jadał  jedynie  delikatne,  długo  gotowane  mięsiwa.  Z  jakiego
zwierzęcia,  nie  powiem,  skwitował.  A  na  zakończenie,  ku  mej  najwyższej  odrazie,  wdał  się  w
rozważania nad trudnościami wydalniczymi, które miewał.

Do tego czasu żałowałem już, żem się w ogóle do niego zwrócił. Spróbowałem przeprosić się

bólem w nodze, który zresztą naprawdę od jakiegoś czasu mi doskwierał, ale pan Strzygłów upierał
się, żebym poczekał, aż wniosą jego danie. Chciał mi pokazać owo cudo, które z taką łatwością
przechodziło przez jego jelita.

Rad nierad musiałem wytrwać. Odrobinę pociechy odnalazłem w tym, że gospodarz umilkł,

pozwalając żonie przejąć zadanie zabawiania mnie. Pomimo bólu i spowodowanego wzburzeniem
nawrotu gorączki odpowiadałem grzecznie, starając się wykrzesać z siebie wcześniejszy
entuzjazm.

Nareszcie wniesiono danie dla pana Strzygłowa. Nie wyglądało imponująco. Ot, podługowaty

kawał  szarego  mięsa.  Najwyraźniej  gotowany.  Bez  sosu.  Nie  zwróciło  wówczas  mej  uwagi,  że
wcale  nie  wydaje  się  delikatny,  odpowiedni  dla  kogoś  cierpiącego  na  wątpliwe  schorzenia.  Nie
zastanowiłem  się  też,  pomimo  wcześniejszej  uwagi  pana  Strzygłowa,  z  jakiego  może  być
zwierzęcia.

Radowałem się tylko, że dane mi będzie wreszcie oddalić się do swej komory. Wstałem.

Zakręciło mi się nieco w głowie. Pani Katarzyna przyzwała znanego mi już potężnego sługę, aby
mnie podtrzymał i odprowadził. Przeprosiła, że tak długo mnie trzymali, a potem zaczęła chwalić
mą ogładę.

Wtem pan Strzygłów ponownie się odezwał, nie patrząc na nas, nie odrywając się od posiłku,

całkiem jakby mówił do siebie. Jego słowa wprawiły mnie w osłupienie i zażenowanie tak wielkie,
że spłoniłem się jak panna. Zachwycał się bowiem mą urodą, chwaląc zwłaszcza me wyraźnie
silne – achillejskie, jak rzekł – łydki oraz kształtne uda.

Nie byłem pewien, czy wziąć tę wypowiedź za afront, zresztą nie bardzo wypadało, abym

ganił swego gospodarza, więc wycofałem się pospiesznie z sali.

Położywszy się, długo nie mogłem zasnąć. Rozbolała mnie głowa i czułem się słabo. Noga

dawała  mi  się  we  znaki  nie  mniej  niż  pierwszego  dnia  po  przebudzeniu.  Wypełniała  mnie  odraza
wobec  dworu,  w  którym  byłem  uwięziony,  i  siedzącego  na  nim  pana.  Zastanawiałem  się,  ile
jeszcze  będę  musiał  czekać,  nim  ktoś  mnie  stamtąd  zabierze.  Współczułem  też  biednej  damie,
która w tym ponurym miejscu spędziła pewnikiem większą część żywota.

Zdarza się tak czasem, że gdy intensywnie o kimś myślimy, samą siłą umysłu sprowadzamy

tego kogoś do siebie. Dla mnie pewnie lepiej by było, gdyby wtenczas tym kimś okazał się pan
Wawrzyniec, miast niego jednak jeszcze tej samej nocy do drzwi mojej komory zapukała pani
Katarzyna.

Jej wizyta nie wydała mi się niczym niestosownym, tym bardziej, że przyszła wraz ze sługą.

Nie ma zresztą nic zdrożnego w tym, że dama odwiedza mężczyznę, gdy ten zaległ zmożony
chorobą. Ponadto godzina nie była wcale późną, gdyż, zmęczony wieczerzą, szybko się
położyłem. I proszę, Ojcze, nie myślcie, że się Wam tłumaczę, jak to robią winni. Daleki jestem od
tego, by ukrywać swoje grzechy. Tamtej nocy moje spotkanie z panią Katarzyną, przynajmniej dla
mnie, było zupełnie pozbawione grzesznych intencji.

Przyszła, aby przeprosić mnie, jeśli poczułem się dotknięty zachowaniem jej męża. Nalegała,

abym mu wybaczył, gdyż ze względu na słabe zdrowie stał się zgorzkniałym i nieraz nie całkiem
władnym nad słowy i czyny. Przyniosła mi też księgę, abym miał czym się zająć w ciągu
następnych dni rekonwalescencji.

Od tamtej chwili widywaliśmy się regularnie. Przychodziła miast cyrulika zmieniać mi opatrunki,

a czasami po prostu zobaczyć jak się mam. Wieczerzaliśmy razem każdego dnia, rozmawiając
przy tym z sobą i unikając uwagi pana Strzygłowa. Przy ładniejszej pogodzie prowadzała mnie po
podwórcu, choć z konieczności te spacery musiały być krótkimi. Kiedy skończyłem książkę, którą
mi dała, przyniosła następną. Nie było to nic wartego wspomnienia, ale pozwalało wypełnić czymś
nudę chwil spędzanych bez niej.

Przez jakiś czas rosłem w siłę, ale potem pogoda się zmieniła. Nadszedł okres słotny,

zapowiedź coraz bliższej jesieni. Wraz ze wzburzeniem elementów najwyraźniej wzburzyły się
również humory w moim ciele. Ból w nodze stał się silniejszym, coraz częściej cierpiałem na
nawroty gorączki.

W tym okresie pani Katarzyna jeszcze czulszą otoczyła mnie opieką i jeszcze więcej czasu

spędzaliśmy wspólnie. Aż pewnej nocy odwiedziła mnie w łożnicy i – niech Bóg mnie osądzi – nie
opierałem  się  jej.  Ból  i  gorączka  zamiast  ostudzić  mój  zapał  tylko  go  zwiększyły.  Nie  wiem,  skąd
wzięła  się  we  mnie  ta  grzeszna  ciągota,  czy  była  wynikiem  choroby,  czy  związanego  z  brakiem
aktywności  niepokoju  ducha,  czy  może  wreszcie  wynikła  z  niesamowitej  aury  miejsca,  w  którym

się znalazłem. Piszę Wam o tym, Ojcze, zanim powierzę moje grzechy Bogu przez spowiedź, gdyż
wiem, że mnie nie potępicie, a potrzebuję z kimś podzielić się brzemieniem, by lepiej zrozumieć
szaleństwo własnej natury. Odrazą napawa mnie to, co uczyniłem, ale nie tak wielką jak to, co
nastąpiło potem.

Przez dwa albo trzy dni moje kontakty z panią Katarzyną straciły na częstotliwości, co jest

naturalne, biorąc pod uwagę sytuację. Nie czułem się jednak winny. Dlatego, kiedy przyszła znowu
nocą, przyjąłem ją ochoczo. Dopiero gdyśmy się zbliżyli, spostrzegłem, że w jakiś czas po niej do
komory wkradł się jej mąż. Byłem wstrząśnięty, bałem się, że przyłapał nas i zareaguje w jedyny
możliwy dla mężczyzny sposób – sięgając po żelazo. Tymczasem on siedział tylko i przyglądał się
nam tymi swoimi nieludzkimi, wyłupiastymi oczyma.

Pani Katarzyna wyczuła moją nagłą drętwotę. Rozejrzała się po pokoju, a ujrzawszy go,

roześmiała w sposób wyuzdany. Miast przerwać, zachęcała mnie do dalszych igraszek. Lecz ja
straciłem po temu wszelką ochotę. Obrzydzony, odepchnąłem ją od siebie. Krzyknęła coś po
polsku, po czym wyszła w stanie najwyższego oburzenia. Pozostałem sam na sam z jej mężem.

Wtenczas zaczął mnie ogarniać strach. Absurd sytuacji i jej kontradykcja wobec naturalnego

porządku rzeczy sprawiły, że - kolejny już raz - poczułem się jak w koszmarze. Oto ja, w ciemnej
komorze, w łożu splamionym grzeszną rozpustą, a naprzeciw mnie para pustych zwierzęcych
oczu.

Jeśli przeżyję tę noc, wyjadę – postanowiłem sobie.
Pan Strzygłów po dłuższym czasie poruszył się wreszcie. Wstał i podszedł do mnie. Wyciągnął

dłoń. Cofnąłem się odruchowo. Coś głęboko we mnie podpowiadało mi, że jego dotyk jest
nieczysty. Jednak jak długie jest łoże? Nie miałem gdzie uciekać.

Dotknął mnie. Delikatnie musnął palcami mój policzek. Uśmiechał się przy tym. Potem, równie

delikatnie, musnął moją usztywnioną, obandażowaną nogę. Zakłuło lekko. Wyszedł.

Tę noc spędziłem bezsennie, a o pierwszym brzasku zabrałem się za wykonanie swego

postanowienia.  Sprawa  okazała  się  trudna.  O  jeździe  konnej  nie  było  mowy,  więc  zaczepiłem
parobka  z  wozowni.  Ten  nie  dość,  że  nie  rozumiał  łaciny,  to  jeszcze  okazał  się  niemową.
Próbowałem  wabić  go  obietnicami  zapłaty,  pokazując  mu  sakiewkę  i  powtarzając  nazwę
Strzyżewo-Wieś.  On  pokazał  tylko,  jak  jego  but  grzęźnie  w  błocie  i  wzruszył  ramionami.
Zrozumiałem.

Myśl o spędzeniu kolejnego dnia w tak nienaturalnych okolicznościach wydała mi się wstrętną,

więc w odruchu desperacji postanowiłem skonfrontować mego gospodarza. Przyjął mnie życzliwie,
jakby nic nigdy nie zaszło. Informację o moim wyjeździe zbył machnięciem ręki. Nastawał, abym
dokończył kuracji. Lękał się o moje zdrowie.

Nie uspokoiła mnie ta rozmowa. Resztę dnia spędziłem na gorączkowych modłach o poprawę

pogody, a nocą nie kładłem się spać pomimo znużenia.

Niewiele to zmieniło. Tym razem odwiedził mnie gospodarz wraz z samsonowatym sługą. Z

początku,  podobnie  jak  poprzednio,  obaj  siedzieli  tylko  i  przyglądali  mi  się.  Próbowałem  ich
zagadywać,  ale  ignorowali  mnie.  Później  pan  Strzygłów  wstał,  podszedł  do  mnie  i  spróbował
znowu  dotknąć  mojej  twarzy.  Odtrąciłem  jego  rękę  i  w  gniewie  chciałem  zerwać  się  z  łóżka  i
wynieść choćbym miał kusztykać całą drogę przez las, lecz nim zdążyłem się podnieść, dopadł do
mnie sługa i oburącz przycisnął do łoża. Zaczęliśmy się szamotać. Uderzyłem wielkoluda w twarz,
łamiąc mu nos i już zrywałem się do nieporadnej ucieczki, gdy nagła eksplozja bólu osadziła mnie

na miejscu. Pan Strzygłów otwartą dłonią uderzył mnie w zranioną nogę.

Zakręciło mi się w głowie, żółć podeszła do ust. Zrozumiałem, że w obecnym stanie jestem

całkowicie bezradny, zdany na łaskę zwyrodnialca, który przyjął mnie w gościnę. Jego sługa otarł
krew z twarzy i ponownie skrępował mi ramiona.

Pan Strzygłów uśmiechnął się. Jego spojrzenie wyraźnie padło na moje wstydliwe części.

Wyciągnął dłoń i dotknął ich. Później powoli powiódł palcami wzdłuż uda aż do pękniętej piszczeli.
Nacisnął na nią lekko. Ponownie zakręciło mi się w głowie. Krzyknąłem.

Spoliczkował mnie.
Potem wyszedł nie uroniwszy ani słowa, a sługa podążył za nim. Zostałem sam. Obrzydzenie i

strach przelały się przeze mnie obezwładniającą falą i musiałem dać im upust, kalając podłogę
podle łoża. Humory uszły ze mnie z taką gwałtownością, że straciłem zmysły i na kilka godzin
popadłem w gorączkowe majaczenia.

Ocknąłem się nad ranem; osłabiony, lecz zdeterminowany opuścić to obłąkane miejsce.
Pomyślałem o wymknięciu się oknem, lecz po bliższych oględzinach zorientowałem się, że w

moim stanie byłoby to po pierwsze niebezpieczne, po drugie – hałaśliwe. Podszedłem zatem do
drzwi. Na poły spodziewałem się, że będą zamknięte. Nacisnąłem klamkę – ustąpiły bez oporu.
Wyjrzałem do izby. Pusto.

Ostrożnie ruszyłem do wyjścia na podwórzec. Niestety po obejściu kręcił się już ten sam

potężny parobek, który nawiedził mnie w nocy. Gdyby nie moja noga pewnikiem dałbym radę
przemknąć się kole niego, póki był zajęty. Chętnie zaryzykowałbym nawet kradzieży koni byle tylko
się wydostać. Tymczasem byłem więźniem, choć nikt nie trzymał nade mną straży.

Cofnąłem się do izby. Powoli dochodziło do mnie, że jeśli mam się uratować to tylko jednym

sposobem  i  choć  jestem  mężem  pióra  i  kałamarza,  a  nie  miecza,  gotowałem  się  do  walki.  Na
początek trzeba mi było znaleźć broń. Fechtunek nie wchodził w grę, więc zacząłem się rozglądać
za  jakimś  pistoletem.  Polacy  mają  w  zwyczaju  trzymać  mnóstwo  wszelakiego  oręża  pod  ręką,
gdyż w razie wojny król mocny jest wszystkich ich powołać do wojska. Trzymają także liczne trofea
jako  znak  dawnych  wojennych  przewag.  Jednak  ku  memu  zdziwieniu  nie  udało  mi  się  niczego
znaleźć ani w sieni, ani w izbie, ani w wieczerniku.

Postanowiłem zakraść się do prywatnej komory pana Strzygłowa. Jego samego na szczęście

tam nie zastałem. W ogóle dwór wydał mi się dziwnie cichy i wyludły; jedynie z kuchni dochodziły
dźwięki jakiejś krzątaniny.

Zabrałem się za przeszukiwanie sekretarzyka. Znalazłem tam mnóstwo papierów, ale niczego,

co mogłoby mi być pomocnym w ucieczce. Już miałem porzucić bezowocne wysiłki, kiedy
spojrzenie moje padło na potężny, oprawny w skórę wolumen, spoczywający w jednej z szuflad.
Na obwolucie widniał elegancki, choć nieco już zatarty, inkrustowany napis: Silva Rerum.

W tym miejscu pozwolę sobie na krótką dygresję, gdyż owe Silvae Rerum są ciekawą

osobliwością  polskiego  obyczaju,  którą  przyszło  mi  poznać  za  sprawą  pana  Choroszewskiego,  a
która  zupełnie  jest  nieznaną  w  naszych  stronach.  Polscy  panowie  prowadzą  księgi,  w  których
spisują rozmaite wydarzenia swojego żywota jako i kurioza, na które zdarza im się natrafić. Wśród
ich  notatek  znaleźć  można  wersety  poezyj,  opisy  podróży,  wspomnienia  z  wojen,  przepisy  na
smakowite  potrawy,  a  także  informacje  o  narodzinach,  chrzcinach,  ślubach,  zgonach  i  innych
codziennych sprawach. Księgi takie przekazuje się z pokolenia na pokolenie, niektóre z nich sięgają
nawet czasów piastowskich.

Gdym natrafił na Silva Rerum pana Strzygłowa, wielka i zgubna mnie zdjęła ciekawość.

Niebaczny na niebezpieczeństwo, zacząłem czytać, licząc na to, że znajdę wzmianki, które
pozwolą mi lepiej zrozumieć zwyrodniałą naturę mego gospodarza.

Notatki czynione jego własną ręką były nieliczne i mało czytelne, jakby cierpiał na jakowyś

niedowład, łacina wulgarna. Kryły się w nich sugestie najmroczniejszej natury. Niektóre zdania wryły
mi się w pamięć tak silnie, że pewnie do końca życia będę zmuszony odczytywać je znów i znów
w najgorszych koszmarach.

Słabuję, upuszczanie krwie na nic, potrzeba mi żywota…
Dziewka jest mi wstrętną, odesłałbym ją, żeby nie krew, nie wola ojca.
Znów porodziła martwe…
Porodziła szkaradztwo, żywota w nim nie stało na nic.
Słabuję, ciągle słabuję.
Żywot bydlęcy na nic.
Przeklęta dziewka, jej łono już chyba całkiem uschło. Trzeba je wzmocnić, tylko nie wiem, jak.

Pije krwie i wywar z wątroby, ale to na nic.

Płuco i serce, i srom, z różnych… Części męskie i kobiece. Bez krwie. Nie tak jak radził ojciec.
Porodziła. Tym razem żyło dłużej, ale było słabym i odrażającym.
Pomarło.
Słabuję. Upuszczanie krwie i żywot w odpowiednich proporcjach. Płuco i serce, i srom. Tak.
Czytając, zdałem sobie sprawę, że pan Strzygłów nie tylko podatny jest przeciwnym naturze

ciągotom ciała, ale również zaprzedał się sztuce alchemicznej i mrocznym praktykom. Jego
perwersje bynajmniej się na tym nie kończyły. W pisanych pewniejszą ręką jego ojca notatkach
natrafiłem na zapis, który rzucał cień ohydnego plugastwa na łoże małżeńskie mego gospodarza.

Żona moja porodziła znów, pisał starszy Strzygłów, tym razem dziecko żywie, ale przyszło

przed czasem i bardzo słabym jest i ułomnym. Pewnikiem nie wyżyje. Daliśmy mu Hieronim. A
potem: Porodziła córkę. Ta jest silna. Damy jej Katarzyna.

Dalej przerzucałem kartki, nie mogąc zapanować na zdrożną ciekawością, mimo iż odraza rosła

we mnie z każdą chwilą. W gorączkowych poszukiwaniach natrafiłem na kolejne sugestie
kazirodczego spółkowania, wiele pokoleń wstecz. Ród Strzygłowów stary jest, herb Sulima jeszcze
piastowscy króle mu nadali. Od jak wielu wieków krzyżowali się tylko sami z sobą, boję się myśleć.
Deformacje i inne zesłane przez Boga znamiona bluźnierczych związków dotykały ich przynajmniej
od czasów króla Kazimierza, dziada mego pana Ludwika. Obecnie wyglądało na to, że sama
natura postanowiła przeciwdziałać ich dalszemu rozmnażaniu, wyjaławiając łono pani Katarzyny.

Pochłonięty perwersyjną fascynacją musiałem spędzić na czytaniu przynajmniej godzinę, gdyż

na dworze rozedniało już w pełni. Dopiero, gdy poczułem słońce na skórze, otrząsnąłem się i
zamknąłem księgę, ale wtenczas było już za późno, straciłem szansę na to, by niepostrzeżenie
wymknąć się i zapomnieć o całej sprawie, jakby była zaledwie dusznym snem.

Pan Strzygłów stał o dwa kroki ode mnie.
Musiał zakraść się swoim zwyczajem, korzystając z mojej nieuwagi. Choć mikrej postury, zajął

mi drogę do drzwi. Jego mięsiste wargi rozciągał bezmyślny uśmiech, a blade, wyłupiaste oczy
wpatrywały się we mnie. Albo może raczej w jakiś punkt tuż nad mym ramieniem, bo miałem
wrażenie, że wcale mnie nie widzi.

Chwilę trwaliśmy w milczeniu i bezruchu. W końcu on zapytał, co robię w jego prywatnej

komorze. Zupełnie jakby nic dziwnego między nami nie zaszło, tylko to może, że przyłapał mnie,
jak nadużywając jego gościny myszkuję po domu. Wtenczas coś we mnie pękło. Poczułem jak
gotują się we mnie krew i żółć, sprowadzając bachiczne szaleństwo. Cisnąłem w niego księgą.

Próbował się zasłonić, lecz nie zdołał. Ciężki wolumen uderzył go w twarz i powalił, zalanego

krwią, na podłogę. Zaczął wyć. Był to niezwykle wysoki, nieludzi wrzask przypominający po trosze
skowyt psa, a po trosze zawodzenie dziecka. Nie próbował zatamować krwotoku. Wpatrywał się
tylko w swe zbroczone dłonie i wył.

Nie wiem czemu, ale ten jego krzyk rozwścieczył mnie jeszcze bardziej. Pomyślałem, że chcę,

aby się zamknął, choćbym miał go do tego zmusić wtłaczając mu jego własne zęby do gardła. Nie
panując na buzującymi w żyłach humorami, pochwyciłem swe kule i, podskoczywszy na jednej
nodze do pana Strzygłowa, z całych sił uderzyłem go w głowę.

Padł i ucichł. Byłem pewien, że go zabiłem.
Przeskoczyłem ciało i ruszyłem do kuchni. Słyszałem, że sługa rzucił to, co robił w podwórcu i

wpadł już był do sieni, więc chciałem mu stawić czoła choćby z nożem kucharskim w dłoni. Nie
przewidziałem tylko, że kto inny stanie mi na drodze – pani Katarzyna.

Wpadłem na nią, przekraczając próg kuchni. Dźgnęła mnie kilka razy na oślep, raniąc w ramię i

plecy,  ale  potem  krótkie  ostrze  ugrzęzło  w  fałdach  mego  grubego  kubraka.  Mimo  dezorientacji
udało  mi  się  chwycić  ją  nieporadnie.  Razem  upadliśmy  i  przetoczyli  się  w  poprzek  kuchni.  Od
uderzenia  straszliwy  ból  przeszył  mą  nogę  i  poczułem,  że  krew  na  nowo  pociekła  z  rany.  Nie
zdołałem  utrzymać  chwytu.  Pani  Katarzyna  wpadła  na  ceglaną  kuchnię,  przewracając  garnki.
Zalała ją wrząca woda. Krzyknęła krótko, przejmująco, a potem z bólu omdlała.

Ja tymczasem rzuciłem się, aby chwycić nóż, który upuściła. Dopadłem go i spróbowałem się

podnieść, balansując na zdrowej nodze. Wtedy ujrzałem, co poza wodą wydostało się z garnka.
Pod mymi stopami leżała na poły obgotowana z mięsa ludzka głowa.

Odkrycie to tak mną wstrząsnęło, że nie zdążyłem się przygotować na wejście parobka, który

rzucił się na mnie, szybko wyłuskał mi nóż z dłoni i przygniótł mnie do ziemi.

Tymczasem pan Strzygłów musiał się był ocknąć, bo wszedł wrychle do kuchni. Był jeszcze

bardziej  bladym  niż  zazwyczaj,  a  krew  okryła  jego  twarz  ponurą  maską,  upodabniając  go  do
jakiegoś  nieludzkiego  stworu.  Trzymał  się  za  głowę  i  krok  jego  chwiał  się  nieco,  lecz  poza  tym
zdawało  się,  że  doszedł  już  do  zmysłów.  Bezczułym  wzrokiem  obrzucił  pomieszczenie,  po  czym
nakazał  parobkowi  spętać  mnie,  a  następnie  zająć  się  panią  Katarzyną.  Uczyniwszy  to,  na
następne polecenie swego pana, sługa wyniósł mnie do stajni, gdzie osiodłał trzy konie. Usadzono
mnie  w  wysokim,  damskim  siodle,  tak,  abym  mógł  siedzieć  z  usztywnioną  nogą  wyprostowaną  i
przywiązano postronkiem, bym nie spadł. Pojechaliśmy w las.

Z naszej trasy pamiętam niewiele, gdyż mroczyło mi się w głowie z bólu i gorączki. Gdyśmy

później z panem Choroszewskim i ludźmi króla jegomości próbowali odnaleźć miejsce, do którego
mnie wywieziono, Bóg mi świadkiem – nie dałem rady go wskazać. Pamiętam, że było to w jakiejś
starej części lasu, gdzie drzewa były grube i pokryte wiekowym mchem. Stał tam krąg uczyniony z
postawionych na sztorc, zgrubnie ciosanych kamieni. Pośrodku znajdował się pogański ołtarz,
splamiony zbrązowiałą krwią bluźnierczych ofiar. Na nim właśnie mnie złożono.

Powiadają filozofowie, że spojrzeć w oko śmierci i nie zadrżeć jest największą cnotą. Księża

nauczają, że nie będzie wydany na zatracenie ten, którego pogańska ręka powali, a kto ochoczo
zbędzie żywota w imię Pana Naszego i Zbawcy, Jezusa Chrystusa, sławiąc je w głos w ostatnich

swych chwilach, temu nawet czyśćcowe męki będą oszczędzone. Ja jednak, patrząc w pustkę
oczu dobywającego noża pana Strzygłowa, zdobyłem się na szloch zaledwie. Jeśli modliłem się do
Boga, to o to tylko, aby wybawił moje grzeszne ciało z niebezpieczeństwa.

Chciałbym myśleć, że moje modły zostały wysłuchane. Drżę jednak na wspomnienie o tym,

gdyż, jeśli tak się stało, ryzykując bluźnierstwem muszę zapytać: przez kogo? A jeśli nie przez
litościwego Pana, to cóż uczyniłem ze swą duszą w tamtej chwili tchórzostwa?

Pozostaje mi tylko wierzyć, że strach i ból sprowadziły na mnie pomieszanie zmysłów, a

świadectwo mych oczu jest fałszywym.

Pan Strzygłów kazał parobkowi przytrzymać mnie, gdy on sam miał zadać cios. Nim ten

jednak padł, krew zbroczyła mą twarz. Usłyszałem krótkie chrząknięcie. Z brzucha potężnego sługi
wyrósł długi, pokryty śliską czerwienią róg. Zaraz potem zwalisty mąż padł martwy, a mnie ukazało
się stworzenie bardziej przerażające niż podobizny diabłów z dzieł flamandzkich mistrzów.

Róg wyrastał z podbródka niemal ludzkiej twarzy osadzonej na nienaturalnie długiej szyi,

wyrastającej spomiędzy łopatek bestii o kształcie dzika, ale rozmiarach żubra. Paradoksalnie twarz
ta wyglądała całkiem łagodnie, miała duże oczy o kształcie migdałów, brwi ciemne, wygięte w
subtelne łuki, usta delikatne. Zawisła na chwilę nade mną. Potem stwór wyciągnął szyję i zbliżył
swe oblicze ku zmartwiałemu z przerażenia panu Strzygłowowi.

Tamten zdążył wyrzec tylko jedno słowo. Nie dosłyszałem dobrze, lecz zdało mi się, że było to

polskie słowo „ojcze”.

Gdy się odezwał, twarz stwora rozwarła się niemal na pół, odsłaniając garnitur wilczych kłów.

Jednym kłapnięciem bestia zerwała głowę pana Strzygłowa z ramion.

Bryznęła na mnie posoka. Krzyknąłem. Spróbowałem rzucić się do ucieczki, ale udało mi się

tylko stoczyć z ołtarza. Uderzyłem nogą o kamień. Po krótkim przebłysku bólu ogarnęła mnie
dobrotliwa ciemność.

Ocknąłem się w jakiś czas potem. Ciał pana Strzygłowa i jego sługi nie było nigdzie w pobliżu.

Tylko świeża krew plamiąca ołtarz pozostała jako świadectwo ich gwałtownej śmierci. Martwe były
też ich konie, i na poły pożarte. Mój za to - ocalał. Pasł się spokojnie nieopodal, choć dawno
powinien spłoszyć go smród śmierci.

Dosiadłszy go, odjechałem, byle dalej od tamtego plugawego miejsca.
W dwa dni później odnaleźli mnie osłabłego pan Choroszewski i królewscy myśliwcy. Zabrali

mnie do obozu, gdzie mogłem wypocząć. Z ich opowieści dowiedziałem się, że pojechali po mnie
na dwór w Strzyżewie, sądząc, że dość już nabrałem sił, bym mógł dołączyć do reszty
towarzystwa, jednak dom i gospodarstwo zastali wyludłym. Całe szczęście ogary odnalazły mnie
bez trudu. Jak się okazało, koń mój, gdym w przebłyskach przytomności nie próbował zwrócić go
gdzie indziej, do rodzimej zawracał stajni.

W zamian opowiedziałem im historię mej przymusowej niewoli, nie szczędząc przy tym opisów

perwersyj gospodarza. Zarzut czarnoksięstwa i kazirodztwa nie mniej ciężkim jest w
Rzeczypospolitej niż w Rzymie, jednak wróciwszy na miejsce nie znaleźliśmy żadnych śladów
mogących potwierdzić moją historię. Znikła nawet Silva Rerum Strzygłowów.

Od tego czasu powstała na dworze pewna nieufność wobec mnie. Nikt nie miał wątpliwości, że

jakoweś mroczne sprawy zaszły na Strzyżewie, jednak jaką rolę w nich odegrałem – nikt nie był
pewien. Zauważyłem, że dworacy unikają kontaktów ze mną, a niejeden odżegnuje się od złego po
spotkaniu. Poprosiłem zatem pana mego o zwolnienie z obowiązków na czas rekonwalescencji i

wróciłem z panem Wawrzyńcem do Krakowa. Przez jakiś czas radowałem się, że chociaż ten
jeden przyjaciel pozostał mi wiernym, ale z czasem spostrzegłem, że i on odwiedza mnie coraz
rzadziej i jakby jest zakłopotanym.

W tym mniej więcej czasie wysłałem Ci mój poprzedni list. Obecnie czuję się już dużo

silniejszym, choć nadal kuleję i ból mi dokucza. Niemniej za kilka dni ruszam śladami króla Ludwika
z powrotem do Budy, coby zdążyć przed nadejściem najsroższych mrozów.

Ostatnią tylko rzecz chciałbym Ci jeszcze opowiedzieć, nim zapieczętuję ten list. Kiedy

przechadzam się czasami po rynku, zdaje mi się, że widuję okutaną wielkim szalem kobietę, która
mi  się  przypatruje.  Jest  ona  ciężarną,  choć  niedługo  sądząc  po  rozmiarach  jej  brzucha.  Kilka  razy
chciałem przyjrzeć się jej dokładniej, ale zawsze niknie mi w tłumie, nim zdążę na dobre rozróżnić
rysy  jej  twarzy.  Zeszłej  nocy  przyśniło  mi  się,  że  zachodzi  do  mojej  komory.  Obudziłem  się  z
przeczuciem,  że  ujrzę  pana  Strzygłowa,  jak  siedzi  w  kącie  i  wlepia  we  mnie  swoje  dziwne  oczy.
Oczywiście nic takiego nie zaszło.

Czy sądzisz, że to z napięcia nerwów? Myślisz, że może i ta kobieta mi się przywiduje?

Cura ut valeas,

Marco

Metamorfozy

We śnie ulotnym zbłądziłem na manowce mar. Przespałem moją stację i oto inne, jakieś obce

miasto wokół mnie wyrasta. Tną stalową zasłonę nieba betonowe drapacze chmur, wyszczerzają
się antenami, iglicami obleganymi przez czarne ptaki bez skrzydeł. Tory zalewa asfalt, z niego
wynurzają się wyspy szarych płyt, ronda zataczają kręgi, rozpina się tramwajowa trakcja. Wokoło
mnie pęcznieje ponure miasto.

Wysiadłem.
Samochody przemykały obok mnie, wznosiły się na białych skrzydłach. Czułem, że dom

daleko – daleko ciepłe schronienie mego łóżka – lecz miejsce wydało mi się znajome. Ulice te
same, co w latach dzieciństwa, tylko jakby nabrzmiałe i dziwnie splątane.

Ruszyłem przed siebie w gęstniejącym mroku, szlakiem wyznaczanym blaskiem latarń.

Poznałem, że zbliżam się do parku – miejsca tylu niewinnych dziecięcych igraszek. Park ten ciągnął
się za moją starą szkołą, pomyślałem więc, że tam zajdę. Nie miałem pojęcia, która godzina,
wiedziałem wszak, że w dzień czy w nocy, na portierni z tyłu budynku zawsze pali się światło.
Błąkając się wśród czarnych drzew, jego blasku szukałem.

Szkoła nic się nie zmieniła. Biały budynek na czarnej wyspie asfaltu wśród kobierca zeschłych i

gnijących liści.

Stanąłem przy płocie.
Ta część budynku, która oto malowała się przed moimi oczami, była znacznie starsza niż ta, w

której odbywały się lekcje i – kiedyśmy byli dziećmi – nikt z nas do niej chodził. Wiedziałem, że
mieści się tam dawna biblioteka i jakieś pokoje, w których bywał tylko dyrektor.

Przechadzając się wzdłuż płotu, który od moich szkolnych czasów porósł gęsty bluszcz,

spostrzegłem nagle małą, zaśniedziałą klamkę wystającą spomiędzy liści. Nacisnąłem na nią i
moim oczom ukazał się obrys metalowej furtki. Zafascynowany, skorzystałem z odkrytego wejścia
i po cichu przemknąłem pod okienko portierni. Leniwie sączył się z niego migotliwy, błękitny blask.
Ostrożnie zajrzałem do wnętrza.

Pokoik, ku memu zdziwieniu, był prawie pusty. Z szarych, gołych ścian sterczały tu i ówdzie

przewody, na podłodze nie było dywanu ani posadzki. Tylko dwa telewizory, zwrócone przodem ku
sobie, sterczały samotnie pośrodku pomieszczenia. Na jednym leciał jakiś program – ktoś wyglądał
ciekawie z ekranu, jakby oglądał telewizję. Drugi stał do mnie tyłem.

Zdziwiony, postanowiłem wejść do budynku i rozejrzeć się nieco w poszukiwaniu starego

portiera. Drzwi były otwarte i wyszedłem przez nie wprost na potrójną klatkę schodową. Zszedłem
na dół. Z otaczającego mroku wyłoniły się ciasne korytarze szatni. Długo błądziłem wśród boksów,
porozdzielanych siatką pomalowaną na zielono, widząc gdzieniegdzie odpryski, spod których
wyłaniała się starsza, czerwona farba. Nie zdawałem sobie nigdy sprawy, że ta część szkoły może
być taka rozległa.

Ostatecznie dotarłem do szkolnej łaźni.
W nozdrzach poczułem wilgoć i ten charakterystyczny zapach stęchlizny i chloru. Podeszwy

moich butów zapiszczały na śliskiej posadzce. Rozejrzałem się za włącznikiem
i zapaliłem światło.

Jarzeniówki rozbłyskują niepewnie, jedna po drugiej. Mdła żółć ścieka z sufitu, wbełtuje się w

mrok. Przed moimi oczami wyłaniają się seledynowe kafelki – brudne, miejscami spękane. Wśród
nich,  gdzieniegdzie,  chciwie  wsysają  światło  czarne  płytki,  rozrzucone  jak  karaczany  w  całkiem
przypadkowych  miejscach.  Po  obu  stronach  przejścia  rdzawe  odpływy  wody  kolejno  rozdziawiają
swe  paszcze,  nad  nimi  wyrastają  przypleśniałe,  ceratowe  zasłony,  unoszą  się  i  nabrzmiewają
wulgarnie główki pryszniców, spluwające mdławą zawiesiną.

Idę po śliskim gruncie, wśród narastającego wokół mnie wstrętu. Przyglądam się toaletom

zbrązowiałym i zżółkłym od uryny, które bulgotem przyjmują moją obecność. Na moich oczach
okrywa je mech; zasłony natrysków twardnieją, łykowacieją, prysznicowe rzygacze chropowacieją,
obracają się w kamień. I oto już jestem w ponurym ogrodzie.

Wtem moich uszu dochodzi szum bieżącej wody. Z zaciekawieniem zaglądam za jedną z

zasłon. W pierwszej chwili w me nozdrza uderza smród potu i łoju – smród starego portiera. Lecz
zamiast jego nalanej twarzy porośniętej brodą i opasłego brzuszyska, ukazuje mi się czarny
karaczan. Jego napęczniały odwłok lśni w rozbryzgach cieknącej wody. Twarde, chitynowe odnóża
chroboczą na kafelkach wystających gdzieniegdzie spośród mchu.

– To pan? – pytam.
– Ano ja – odpowiada i obraca ku mnie czułki. – My się znamy?
– Chodziłem tu do szkoły…
– Ach… absolwent! – cieszy się karaluch. – Zawsze mi miło, gdy tu wracacie.
– Taa… – mruczę, zbity nieco z tropu. – Ale… co… się panu stało?
– A… to… – teraz on jest zmieszany. – Widzisz, takie tera czasy. Bieda, zło, korupcja…

Rozumiesz?  A  najgorsze,  że  przyszedł  tu  ten…  Janusz…  ten,  dwulicowy.  Człowiek  się  musi
zmienić, rozumiesz… dostosować, proszejacię, bo czasy się zmieniają. Taki lepiej być karaczanem.
Ale…! Mówiłem o tym Januszu. Otóż, proszejacię, rozumiesz, przyszedł tu pewnego razu i mówi,
że on lepiej by tę robotę wykonywał ode mnie. Więc mu ja, proszejacię, pokazuję… a, nici! Klamka
u  nas  szeroka,  ciężka,  więc  chwytam  ją  oburącz,  prę,  ciągnę.  I  oto  zaczynają  się  lekcje,
rozbrzmiewają dzwonki. Otwiera się młodość i dorosłość zarazem, dziewczęta po raz pierwszy dają
chłopcom  przystęp  do  swych  ust,  otwierają  im  swe  serca  i  uda,  pękają  wrota  dziewictwa,
niewinności, rozpoczynają się miłości, szaleństwa młodości. Otwieram drzwi schadzkom i szybkim
razom  w  toaletach  szkolnych.  Daję  początek  kipiący  młodością,  radością,  werwą.  Zaczynam
wszystko,  co  piękne.  Otwieram  drzwi  nauce,  ideałom,  pędowi  do  wiedzy,  szczęściu!  Patrz  tera  –
mówię ja mu – jaką wielką pracę wykonuję ja, portier, jak wspaniały, jak wielki początek daję.

On – nawet nie spojrzał. Wzruszył tylko, rozumiesz, ramionami, płaszczyk na bok odrzucił.

Unosi  ręce,  a  wrota  jak  nie  hukną,  jak  się  nie  rozewrą  z  trzaskiem!  Tłoczą  się,  pchają  gromady
uczniów,  potrącają  nawzajem,  szturchają.  Rozpoczyna  się  przemoc,  otwiera,  proszejacię,  kariera,
bałamuctwo,  kłamstwo  –  proszejacię,  drzwi  do  trupiarni  się  otwierają.  Teraz  uda  dziewczęce
przemoc  rozwiera,  przemoc  rozrywa  ich  dziewictwo.  Już  nie  szaleństwo,  już  szał  się  zaczyna!
Początek to był tak potężny, tak wielki i głośny, że szkoła zadrżała w posadach. Tu, w tych progach
już, zaczęły się wojny, zaczęła nienawiść… zaczęły wielki czyny i zmiany.

A ja, cóż mogłem…? Wobec czegoś tak wielkiego musiałem ustąpić, odejść w cień. Musiałem

się skurczyć, stwardnieć, w karaczana obrócić.

Wyrzekłszy te słowa, skulił się jakoś, zmalał jeszcze bardziej i, nim zdążyłem cokolwiek

powiedzieć lub zrobić, spłynął wraz z wodą do ścieku. Ja zaś – nie mogąc zrobić nic lepszego –
ruszyłem dalej.

Podziemnymi korytarzami musiałem – tak mi się zdaje – opuścić szkołę. Słyszałem, że

znajdowało  się  kiedyś  takie  przejście  prowadzące  do  katakumb  pobliskiego  kościoła.  Czy  jednak
tam  zaszedłem?  Nie  wiem…  Znalazłem  się  w  jakiejś  pełnej  półmroku  sali,  której  końców  nie  było
widać. Wokół mnie stały alabastrowe rzeźby kobiet – jakby tancerek zastygłych w ruchu. (Czy była
to jakaś kolekcja dyrektora? A może proboszcza? – Nie wiem.) Postąpiłem krok przed siebie i wnet
w  figury  wstąpiło  życie.  Ich  skóra  zaczęła  mięknąć,  różowieć,  rozgrzewać  się  wewnętrznym
ciepłem, ich białe piersi uniósł oddech, opiął zwiewny materiał, ich włosy wzburzyły się w ruchu.

Stanąłem jak wryty i zaraz one też zamarły – w połowie tańca. Ruszyłem się ponownie i na

nowo otoczył mnie szelest lekkich szatek, chichot czerwonych usteczek. A kiedym tak kroczył
pośród tych ciał młodych, gorących, wirujących w pląsach – nagle z jakiegoś nieznanego mi dotąd
zakamarka pamięci odezwało się wspomnienie. Zrozumiałem, że przekraczam właśnie przedsionek
kazamatów Mistrza Zegarków.

W tym lochu nic nie było stałe i niezmienne, wszystko trwało w ciągłym ruchu.

W  miejscu  ścian  huczały  potężne  tłoki,  podłogi  wirowały,  poruszane  zębatymi  kołami,  nad  głową
trzeszczały i strzelały sprężyny, gdzieś przesypywał się piach, gdzieś płynęła woda,
a  wszędzie  –  wisiały  zegary.  Przeróżne:  mechaniczne,  elektryczne,  duże,  małe,  piszczące,
dzwoniące,  z  kukułkami  i  z  dzwonkami.  Niektóre  były  ogromne,  misternie  skonstruowane,  z
modelami planet, znakami zodiaku, symbolami miesięcy i lat.

Mieszkał tam tylko jeden człowiek, a nazywał się Salwador. Był to jegomość wysoki, chudy, z

nawoskowanym  wąsem  i  w  fioletowym  płaszczu.  Nosił  on  ze  sobą  torbę  pełną  gipsowych
odlewów  męskich  członków.  Jego  głównym  zajęciem  było  wtykanie  tychże  odlewów  między  koła
zębate.  Gdy  to  czynił,  maszyna  zmieniała  swój  bieg.  Niegdyś  –  kto  wie,  jaką  przedziwną  myślą
zwiedziony  –  wydobył  z  otchłani  swej  torby  dwa  członki  szczególnie  okazałe,  aż  pękate,  i  z
nieukrywaną  fascynacją  wepchnął  oba  naraz  między  tryby.  Machina  zgrzytnęła,  stęknęła…  a
chaosu,  jaki  zapanował  potem,  wręcz  nie  da  się  opisać.  Kuranty  wszystkich  zegarów  zaczęły
zgodnie dzwonić, sprężyny strzelać, tłoki pękać, kółka spadać z osi. Podłogi runęły na ściany, słupy
pary  wypchnęły  sufity  wysoko  w  górę,  bojlery  zaczęły  się  topić  od  gorąca,  a  ich  zawartość
krzepnąć  w  kamienne  bryły.  Wskazówki  na  cyferblatach  pomykały  jedne  do  tyłu,  inne  do  przodu,
jeszcze inne na boki, a wreszcie – poczęły stawać w miejscu. Cała machina się naprężyła, zaparła,
zebrała  w  sobie,  nadęła,  poczerwieniała  z  wysiłku…  i  być  może  pękłaby  w  końcu,  rozpadła  się,
może zawaliłyby się lochy, gdyby oba gipsowe fallusy nie skruszyły się na czas.

Po tym wypadku Salwador zaprzestał eksperymentów, pilniej za to wykonywał swe inne

zadania. Zwłaszcza oddawał się zbieraniu zużytych zegarów. One bowiem od ciągłej pracy
rozgrzewały się straszliwie i z czasem zaczynały topić, robić się gumiaste i rozciągliwe; myliły bieg
minut i godzin, a nieraz rozlewały się po posadzce. Zatem jedyny mieszkaniec ponurego przybytku
pracowicie sprzątał czasomierze i zastępował wciąż nowymi.

Gdy przekroczyłem progi kazamatów, otoczył mnie zewsząd miarowy klekot mechanizmów

zegarowych. Cyk-cyk-cyk-ting! cyk-cyk-cyk-ting! Niespodziewanie wszystkie zaczęły bić godzinę. W
korytarzach rozległ się nieprawdopodobny jazgot, a potem równie niespodzianie zapadła cisza. I
znów tylko cyk-cyk-cyk-ting…!

Popatrzyłem po cyferblatach. Na każdym widniała inna godzina, na żadnym – pełna.

Zrozumiałem wtedy, że te zegary wybiły moją godzinę.

Kiedym tak stał, przyglądając się biegnącym po tarczach wskazówkom lub zmieniającym się

na wyświetlaczach cyfrom – z półmroku wyłonił się Salwador. W dłoni trzymał gipsowy odlew
raczej niewielkiego penisa, pomimo wyraźnej erekcji. Spoglądając to na niego, to na mnie, chichotał
sam do siebie.

– Wejdź – rzekł w końcu. – Jesteś następny, numerze pięćdziesiąty pierwszy.
– Następny? – zdziwiłem się, lecz on się odwrócił i ruszył przed siebie. Pobiegłem za nim. –

Poczekaj! Czy zobaczę mistrza zegarków? Czy on czeka na mnie?

Stanął i obejrzał się na mnie ponad wysokim kołnierzem swego fioletowego płaszcza.
– Czekał na ciebie, a teraz jesteś u niego – odparł enigmatycznie. – Wyobrażałeś sobie, że co?

Że  jest  człowiekiem,  tak?  Owszem,  był…  Ale  tak  dawno,  że  nikt  nie  może  tego  już  pamiętać.
Kiedyś był wynalazcą, najpotężniejszym umysłem ludzkości. Tworzył wspaniałe urządzenia, potrafił
zapanować  nad  pogodą,  nad  żywiołami,  dać  ludziom  skrzydła  i  skrzela,  zrzucić  okowy  grawitacji,
zaprzeczyć  prawom  fizyki,  zadać  kłam  matematyce,  nawet  wydłużyć  życie…  Lecz  wszechświat
wiecznie  mu  uciekał,  rozszerza  się  wszak  w  nieskończoność  z  nieprawdopodobną  prędkością  –  a
jego  myśl  wciąż  go  goniła.  Im  więcej  wiedział,  tym  więcej  chciał  poznać.  Chciał  ogarnąć
wszechrzeczy,  ogarnąć  je  sobą  i  uporządkować,  jednak  tego  nie  potrafił…  Nie  potrafił  też  zmienić
ludzkich  dusz.  Wiecznie  prześladował  go  nieskończenie  zazdrosny  Bóg  Ojciec,  odsuwając  wciąż
dalej wszechwiedzę, której tamten już niemalże dosięgał koniuszkami palców.

Sfrustrowany, zbuntował się przeciwko swemu twórcy. Postanowił stworzyć się od nowa i w

sobie zamknąć cały świat – nowy świat, lepszy świat! Zaczął rozbudowywać swoje ciało,
wyposażać je w liczne elementy, niszczyć stare. Zaczął rozdzielać i rozprzestrzeniać swój umysł –
rósł i rósł, aż przemienił się w ten tytaniczny mechanizm, który widzisz wokół siebie. Stał się
prawdziwym demiurgiem – konstruktorem trybów wszechrzeczy, tym który wprawił je w ruch.

Powiedziałem, że jest tu nadal… Ale czy jest? Sam się począł i sam zrodził, czyż jednak jest

sobą w istocie? Czy nie rozpłynął się w ogromie swego dzieła? Czy jego wola, która wprawiła w
ruch te wszystkie koła zębate nadal nimi obraca, czy raczej kręcą się już same? Tego – nie dowiem
się nigdy…

Wyrzekłszy te słowa, ponownie odwrócił się ode mnie i rozpłynął w mroku. Ruszyłem za nim,

próbując go dogonić, lecz zniknął mi z oczu. Zagubiony wśród korytarzy ciągle zmieniających swe
położenie, sądziłem, że nigdy już nie wydostanę się z tego lochu. Lecz wtem na mojej drodze
stanął mały, czarny kot.

Patrzył na mnie chwilę, przekrzywiając łebek to na jedną, to na drugą stronę. W istocie dziwny

to  był  kot.  Miał  olbrzymie,  niebieskie  oczy  w  kształcie  migdałów,  przecięte  w  połowie  wąskimi
szparkami  źrenic.  Te  oczy  zajmowały  połowę  jego  pyska,  który  też  nie  był  normalny,  tylko  jakoś
wyciągnięty,  z  długim  nosem  –  bardziej  jakby  ludzki,  niż  być  powinien.  W  ogóle  cała  głowa  tego
stworzenia zdawała się nie przystawać do drobnego, kociego ciałka; była za duża.

Przyjrzawszy mi się uważnie, zwierzak obrócił się i machnął ogonem, jakby chciał pokazać,

żebym szedł za nim. Nie mając żadnej lepszej alternatywy, ruszyłem jego śladem i po chwili
doszliśmy do jakiejś większej, kulistej komnaty. Kot, nie zastanawiając się wiele, skoczył na ścianę.
Skoczyłem za nim i wnet ściana stała się podłogą. Wyszliśmy okrągłymi drzwiami i – ku memu
zdziwieniu – znaleźliśmy się na suficie. Nad naszymi głowami wisiały spokojnie jakieś fotele i stoliki,

a niedaleko mnie stał żyrandol.

Szliśmy tak dłuższy czas, a mój przewodnik wyraźnie nic sobie nie robił z zachodzących wokół

nas obrotów świata. Byliśmy jakby zawieszeni w przestrzeni, do której nie należeliśmy i wyraźnie
parliśmy przed siebie, aby się z niej wydostać.

W końcu, po ładnych paru godzinach marszu, kot przystanął. Obrócił głowę wokół jej własnej

osi,  na  chwilę  tylko  zatrzymując  ją,  gdy  była  zwrócona  ku  mnie.  Jego  pysk  wydłużył  się  wtedy
jeszcze bardziej i przez chwilę zamajaczyło na nim coś niby uśmiech. Następnie jego szyja zaczęła
się wydłużać i pęcznieć, jakby obrastała grzywą, aż sięgnęła sufitu – albo przynajmniej tego, co mi
się  sufitem  wydawało,  gdyż  w  tym  sześciennym  pomieszczeniu  wszystkie  boki  były  identyczne.
Dotknął nosem jednego punktu i wnet ściana w tym miejscu się otworzyła. Kot machnął na mnie
ponaglająco  ogonem,  więc  posłusznie  przewędrowałem  na  sufit  i  przelazłem  przez  otwór,  który
zamknął się tuż za moimi plecami.

Z początku nie miałem pojęcia, gdzie się znalazłem. Otaczała mnie ciemność i tylko słyszałem

ledwie uchwytny szmer wody. Zaraz jednak wokoło zaczęło się robić jaśniej i zobaczyłem najpierw
trawiastą równinę, potem niewielki strumyk, potem wyspę pośrodku niego, a w końcu – Ją,
siedzącą na wyspie.

Była piękna. Miała jasne włosy, oczy lazurowe, sypiące jaskrawe iskierki, skórę delikatną, białą,

niemal nierzeczywistą. Drobne piersi zasłaniała ramieniem, a szczupłe uda trzymała blisko siebie.
Gdy mnie ujrzała, po jej policzkach rozpłynął się różowy rumieniec; uśmiechnęła się jednak.

Zachęcony tym uśmiechem, podchodzę więc do Niej i klękam. Jej zwiewne palce dotykają

mojej głowy, bawią się moimi włosami, głaszczą policzki, w końcu – zachęcają, abym się zbliżył.
Czując jej delikatne ciepło, całuję jej różane usta. Splatają się nasze gorące oddechy, tak jak splatają
się nasze rozgorączkowane ramiona. Przyciąga mnie do siebie i trzyma blisko, jak najbliżej – i ja
trzymam ją, żeby mi nie uciekła, żeby nie znikła.

Jej biała szyja i piersi różowieją pod deszczem moich pocałunków, i czuję, jak jej skóra staje się

jeszcze bardziej eteryczna, aksamitna – jej dotyk pieści moje usta i policzki. Jednocześnie czuję, że
sam twardnieję, powoli, od dołu. I wnet wpijamy się stopami w żyzną glebę, kora zaczyna biec w
górę  po  naszych  splecionych  łydkach,  przytulonych  do  siebie  udach,  złączonych  biodrach,  nasze
ramiona  obrastają  bluszczem,  zrastają  się  ze  sobą  na  zawsze,  z  mojego  chropawego  ciała
wyrastają twarde konary, które pokrywają niczym puch jej delikatne, różowe kwiaty. I tak staliśmy
się jednym, kwitnącym drzewem pachnącej jabłoni, jednym drzewem o dwóch zrośniętych pniach i
splątanych  ze  sobą  korzeniach.  Nasze  drzewo  wyrosło  wysoko  w  górę,  wybujało  i  ujrzałem  je,
gdym się obudził w pociągu, przegapiwszy swoją stację i swój sen.

Jak się zapewne domyślasz, Drogi Czytelniku, oto osiąga swój kres moja historia. A jak się

zakończy,  na  czym  stanie?  –  zapytasz  mnie.  Otóż  zakończy  się  tak,  jak  każda  dobra  historia
powinna  –  śmiechem.  Śmiechem  wcale  nie  wesołym,  a  opętańczym  i  pustym.  Tak,  bo  śmiałem
się cały czas, jak wariat błądząc po krainach moich snów. Śmiałem się z Ciebie, a teraz Ty śmiej
się  ze  mnie.  Śmiej  się  ze  wszystkiego,  co  kazałem  Ci  zobaczyć,  usłyszeć,  poczuć,  a  ja  będę  się
śmiał  z  tego,  żeś  to  mimo  wszystko  zobaczył,  usłyszał  i  poczuł.  Bo  cóż  innego  nam  pozostaje
wobec wiecznych i nigdy nie kończących się przemian tego świata?

Angelwing

Świątynia – wybujałe, ginące w mroku arkady oplecione kamiennym bluszczem. Pnące się ku

niebu kolumny. Sufit z tętniących, koralowych konarów i giętkich kryształowych witek. Pulsujące
ściany zwodzące oko miriadami nierówności tańczących w chybotliwym świetle kaganków, raz
ginących w cieniu, raz rozbłyskających jasno. Świątynia Boga, katedra życia… Miejsce kaźni.

Serafin potrząsnął głową, odpędzając nieznośne myśli. Uriel na nich czekał, jego aura była

wyraźna. Ale Eos, dowódca Serafina, się nie spieszył. Może napawał się chwilą, a może
przygotowywał do spotkania ze swoim ostatnim wrogiem?

Eos i jego wojownicy, wśród nich Serafin i towarzyszący im teraz Zariel, przez ostatnie

miesiące polowali na członków rady starszych plemienia Woletorów. Zabili już jedenastu, nie tracąc
żadnego ze swoich ludzi. Tamci, rozproszeni i źle zorganizowani, nie stanowili dla nich wyzwania.
Ale Uriel był inny – i Serafin o tym wiedział. Przewodniczący starszyzny, pierwszy w radzie i w
boju, legenda wśród młodych. A teraz miał zginąć. I ta katedra stanie się jego grobowcem.

– Chodźmy – mruknął Eos.
Ruszyli. „Czy śmierć może być szlachetna?” – zdążył jeszcze pomyśleć Serafin, potem stanęli

w kręgu światła. Przed nimi, przy ołtarzu klęczał starzec w skrzydlatej zbroi wojownika.

– Urielu! – zawołał Eos, a jego silny i czysty głos rozbrzmiał pomiędzy wysokimi ścianami

katedry.

Starzec nie wstał. Obejrzał się tylko przez ramię. „On jest wiekowy” – pomyślał Serafin – „a my

jesteśmy zwykłymi oprawcami.”

– Przyszedłeś z sekundantami, Eosie? – w głosie Uriela pobrzmiała drwina.
– Wiesz, że nie mam zamiaru wyzywać cię na pojedynek.
Uriel uniósł się powoli i odwrócił z gracją starego szermierza. Przy boku miał miecz.
– Trzech… – mruknął, a jego spojrzenie spoczęło na Serafinie. – Więc i ty jesteś

z nim? – zapytał ze smutkiem.

– Nie próbuj podburzać przeciwko mnie młodego Serafina – wciął się Eos. – Przyszliśmy

wymierzyć ci sprawiedliwość, przyjmij to tak, jak na wojownika przystało.

Starzec spojrzał na niego i się uśmiechnął.
– To najlepszy z twoich ludzi, wiesz o tym – rzekł. – Doskonały szermierz, sam go szkoliłem.

Ale jest też szlachetny, czego o tobie nie można powiedzieć. Zaiste to wielka szkoda, że stanął po
twojej stronie… Choć może lepiej, żeby ktoś taki przeżył, aby naprawić wszystko to, co zniszczą
twój terror i twoje szaleństwa.

Eos postąpił krok ku niemu. Jeden, drugi, trzeci. Stanął. Serafin i Zariel, którzy zostali za nim,

nie widzieli jego twarzy, gdy przemówił nagle – cicho, niemal szeptem.

– Uważasz, że jesteś lepszy ode mnie, bo trzymasz się prastarych kodeksów. Trzymasz się

ich, prawda Urielu? Kodeksów silnych, kodeksów lepszych, kodeksów tych, którzy są
w stanie się bronić… A słabi, Urielu? Co z nimi? Dlaczego twoja moralna tarcza przysłania ci ich?

– Słabi pójdą za tobą i będą ginąć za twoją sprawę – odparł chłodno starzec. – Czy to uważasz

za moralne? Czy wojna i rzezie są moralne?

– Wojna jest ponad moralnością. Poprowadzę nasz lud do walki z Kainitami, bo tak trzeba. Ty,

pozwalając im mordować Homonulusów i Przebudzonych, nie jesteś wcale w niczym lepszy ode
mnie. Czy przyzwolenie na morderstwo nie jest tym samym, co morderstwo?

Uriel roześmiał się nieprzyjemnie – tak że Serafina przeszedł dreszcz. „Ci dwaj są nade mną” –

pomyślał.

– Nie zasłaniaj się obroną słabszych – rzekł starzec. – Czy taką właśnie bajkę sprzedajesz

swoim młodym poplecznikom? Zawsze byłeś najsłabszy z całej naszej sysytii, kryłeś się za
naszymi plecami. Wszyscy z nas skończyli w radzie, byliśmy najlepszymi wojownikami plemienia…
Poza tobą. Czy to zazdrość tobą kieruje? Powiedz to otwarcie. Zawsze byłeś ambitny… Czy nie
władza cię pociąga, Eosie?

Eos westchnął. Jego skrzydła poruszyły się, jakby trącone wiatrem.
– Mylisz się. Nie dostrzegasz tego wszystkiego, co dzieje się wokół nas. Świat się zmienia, a ty

chcesz wystąpić przeciwko tym zmianom.

– A zatem polityka? Podparta ideologią? Powiedziesz nasz lud do wojny, która zmieni układ sił

na świecie. Dla polityki i własnej ambicji odrzucisz honor, odrzucisz wszystko to, w co wierzyliśmy…
Wysoką cenę jesteś gotów zapłacić.

– Nawet nie wiesz, jak wysoką – szepnął Eos i powolnym ruchem wydobył miecz z pochwy.
Serafin poczuł wyraźnie, jak tętno mu przyspiesza. Również oparł dłoń na rękojeści miecza. To

stanie się teraz. Zdradzi swojego dawnego mistrza. Stanie przeciw niemu. Krew splami święte
miejsce. „Oby to, o co walczymy, było tego warte”.

Uriel odpowiada coś, ale słowa giną w półmroku, w odwiecznej ciszy potężnych murów.

Pozostaje tylko sens. On jest gotów. Gotów na śmierć. Serafin czuje ulgę. Jego dawny mistrz
wyzwał Eosa. „Więc to nie ja go zabiję.” A jednak w tej chwili rozumie, że jest tchórzem.

– Mógłbyś być najlepszym z naszych wojowników… – on to mówi o nim.
Eos rusza. Nic nie mówi, tylko daje znak ręką. Zaraz. „Nie przyszedłem cię wyzwać…

wymierzyć sprawiedliwość…” Zariel rusza za nim. Nie. To nie tak powinno być. „Czy śmierć może
być szlachetna?”

Serafin zerwał się z miejsca, uderzył Zariela barkiem, powstrzymując jego natarcie. Eos i Uriel

poderwali się z ziemi. Starli się pod sklepieniem, miecze błysnęły.

– Co robisz?! – zawył rozwścieczony Zariel, odpychając go na bok. Potem zafurkotały jego

skrzydła i ruszył ku walczącym.

Uriel dostrzegł go kątem oka. Zepchnął Eosa i poszybował wyżej, pomiędzy żebrowanie

sklepienia.

– Nie pozwól mu uciec!
Ale było już za późno. Starzec musiał wiedzieć o jakimś tajemnym wyjściu. Gdy Zariel dostał

się pomiędzy koralowe żebra, Uriela już tam nie było.

* * *

– Czy to rozważne? – zapytał Zariel.
Eos nie odpowiedział. Stał w olbrzymim oknie i podziwiał panoramę miasta. Wieczór zapadał

granatowy, podmalowany pomarańczowym blaskiem latarń. Ciężki zaduch unosił się z
żywokoralowych konstrukcji. Na górze było chłodniej. Pośród smukłych koron drzewo-bloków
ciągnęła się bryza niczym ożywcza wstęga.

Lubił miasto. Z całą jego anonimowością, życiem i różnorodnością. Lubił letnie wieczory w

mieście, odurzający zaduch, błąkanie się w alejach, nierzeczywiste kształty budowane z cienia
przez jaskrawe światła. I głos. Szum pojazdów, gwar odległych rozmów. „Jestem potworem” –
myślał sobie, stojąc tam, na trzydziestym piętrze. „Ale kiedyś byłem człowiekiem”.

– Serafin jest za słaby, nie podoła temu zadaniu. Widziałeś, co zrobił w katedrze…
Eos drgnął. Głos Zariela go irytował.
– Nie jest słaby – rzekł, bardziej do swego półprzejrzystego odbicia w szybie niż do niego. –

Uriel nie rozumie wielu rzeczy, ale nie jest głupcem. Serafin może stać się najlepszym z moich
wojowników.

– Ale jeśli zawiedzie? Uriel wciąż jest popularny, póki żyje, stanowi zagrożenie dla wszystkiego,

o co walczymy – to odezwał się Nicefor – polityk, intrygant, prawa ręka Eosa. Jego najlepsze jak
dotąd narzędzie, zupełnie nierozumiejące jego myśli.

– Sewerus uda się z nim. Znacie jego reputację. Jeśli Serafin zawiedzie… on dokończy sprawę.
– Serafin zawiedzie, wiesz o tym – zawyrokował Zariel. – Stary jest sprytny. Nie kryje swoich

śladów, nie maskuje aury. Uciekł do Sawary i chce, żeby Serafin udał się tam za nim. Dobrze
wiesz, o co mu chodzi, co planuje. Nie ma sensu marnować chłopaka.

Zariel nie jest głupi. Ale nie rozumie wszystkiego. Eos westchnął. „To gra. Wszystko to gra.” A

Uriel był godnym przeciwnikiem.

* * *

Wagon dygotał lekko. Pod nogami dało się wyczuć ledwo uchwytne drżenie. To prowadnica

trąca o pojedynczą magnetyczną szynę. Za oknem monotonny krajobraz. Kwadraty pól. Osiedla.
Ludzie – Homonulusy. Wszędzie ich pełno, w pociągu też. Nawet nie wiedzą, że wokół nich toczy
się cicha, podskórna wojna. Wojna o nich. Ale Przebudzonych jest coraz więcej. Może w końcu całe
społeczeństwo zrzuci łuski z oczu, dowie się o istnieniu Sfery.

Patrzą na niego ze zdziwieniem. Jest obcym, nieczłowiekiem. Takich jak on, skrzydlatych

wojowników, widują rzadko. Równie rzadko widują Pretorian, żołnierzy Przebudzonych – żywe
maszyny wyspecjalizowane w zabijaniu Kainitów. Mówią, że to jacyś rządowi.

Serafin westchnął. Spojrzał na mężczyznę siedzącego naprzeciwko. Ów nie wyróżniał się tak

bardzo.  Z  pozoru  zwykły  człowiek.  Wysoki,  muskularnie  zbudowany,  brzydki,  ubrany  w  długi
płaszcz.  Ale  pod  tym  płaszczem  nosi  srebrne  sztylety  i  pistolety  skałkowe  –  tym  walczy  się  w
nadrzeczywistości  Sfery.  Zaawansowana  technologia  tam  nie  działa.  Tam…  Serafin  nieraz
zastanawiał  się,  czym  właściwie  jest  Sfera.  Umiał  się  w  niej  poruszać,  ale  nie  rozumiał  jej  istoty.
Dokoła wszystko wydawało się niby takie samo, tylko działało inaczej – inna fizyka.

Westchnął. Siedzący naprzeciw Sewerus spojrzał na niego badawczo, ale się nie odezwał.

Raczej nie rozmawiali ze sobą. Serafin trochę się go obawiał. Znał jego reputację. Najemnik,

żołnierz fortuny, zabójca. Cholernie skuteczny.

Przeniósł spojrzenie na tablicę informacyjną. „Linia 34, 35, 37… Nie ma linii trzydziestej

szóstej… Tam musimy się udać. Starą kolejką do Sawary. Ale trasa jest zamknięta. Co rząd
powiedział Homonulusom? Że jakiś wypadek? Że kontaminacja… Nie pamiętam…”.

Migające za oknem słupy zaczęły zwalniać. Basowy jęk poniósł się po szynie. Dojeżdżali do

stacji. Sewerus bez słowa się podniósł, zdjął z półki swoją torbę podróżną
i ruszył do wyjścia. Serafin poszedł w jego ślady.

Było popołudnie, kiedy opuścili pociąg. Pogoda nawet przyjemna. Jeden z owych

chłodniejszych dni późnego lata. Gdzieś w oddali odzywały się od czasu do czasu ptaki. Od strony
miasteczka, w pobliżu którego wysiedli, dochodził gwar ludzkich głosów
i maszyn.

Nie zamieniając ani słowa, ruszyli wzdłuż szyny. W jakieś pół godziny dotarli do bocznicy –

znajdowała  się  tam  stacja,  zapuszczona,  z  powybijanymi  oknami,  pomazana  farbą  w  różnorakie
napisy. Od niej ciągnęły się zwykłe, podwójne szyny i trakcja. W dawnych latach odjeżdżał z tego
miejsca  tramwaj.  Ludzie  przesiadali  się  do  niego  z  szybkobieżnej  kolejki.  Linia  trzydzieści  sześć.
Napis  wciąż  był  jeszcze  czytelny,  choć  farba  z  tablicy  schodziła  grubymi  płatami,  odsłaniając
przerdzewiały i skorodowany metal.

Minęli dawny budynek stacji. Zapach uryny unosił się od niego na odległość – pewnie nieraz

nocowali w nim bezdomni. Podwójne tory prowadziły ich przez najbliższych parę godzin, aż w
końcu doprowadziły na niewielkie wzniesienie. Tam stanęli.

Serafin westchnął. Miasto leżało przed nimi, rozcięte złotą wstęgą rzeki tonącej

w ostatnich promieniach słońca, pyszne potężnymi drapaczami chmur z żywokoralu
i  kryształu  –  te  zdawały  się  płonąć,  ogarnięte  rudą  łuną  wieczoru.  Ale  ostatnie  blaski  dnia  szybko
zginęły,  ustępując  szarości.  Wtedy  zdało  mu  się,  jakby  niższa  zabudowa  z  lichego  betonu  dopiero
rozlała się wokół centrum. Nagle wyrosły czarne słupy masztów i anten – ponure w swej samotnej
obojętności.  A  w  miarę  jak  zmrok  gęstniał  –  rozjarzały  się  latarnie.  Dziwaczne,  losowe  wykwity
barwy w tej martwej metropolii.

– Zabawne – mruknął Serafin. – Zawsze wydawało mi się większe…
Sewerus spojrzał na niego, oczami nagle czujnymi.
– Byłeś tu przed kollapsem? – zapytał.
– Mieszkałem kilka lat… Gdy byłem mały, potem się przeprowadziłem.
Wysoki brzydal pokiwał głową. Chyba nie chciał ciągnąć wątku. Przestąpił z nogi na nogę,

podrapał się po brodzie. Niedogolony zarost zachrzęścił wyraźnie pod jego palcami.

– Strasznie tu cicho – zauważył.
– Tak… – Serafin zmarszczył brwi. Miasto było nieme. Żadnych odgłosów życia. Tylko… –

Słyszysz?

Sewerus potrząsnął głową. Po jego długiej, kościstej twarzy przemknął wyraz zdziwienia.
– Tramwaj – Serafin bardziej czuł niż słyszał śpiewny szept pędzącego gdzieś po szynach

pojazdu.

– I co z tego?
– Nie wiem… nic. Ruszajmy.
Zeszli ze zbocza, minęli wysokie ogrodzenie i wojskowy posterunek. Po chwili weszli pomiędzy

przysadzistą, kanciastą zabudowę przedmieścia. Trakcja i szyny wciąż ich prowadziły, aż dojrzeli

między domami placyk, a na nim kilka pojazdów – zajezdnia.

– Powiedzieli mi – odezwał się Sewerus – że ten gość, którego szukamy, to był twój mistrz…

Że możesz wyczuć jego aurę, bo dobrze się znaliście. Wyczuwasz, gdzie jest?

Serafin przystanął.
– Widzisz? – zamiast odpowiedzieć, pokazał coś palcem. Między pękatymi kadłubami

wagonów kolebała się jakaś postać. Jej cienkie nogi niosły ją niepewnie od jednych torów do
drugich. Ciężka, okrągła głowa przechylała się niebezpiecznie na boki, jakby miała zaraz odpaść.
Krokom dziwacznego stwora towarzyszył ponury chrzęst.

– Robot serwisowy – mruknął Sewerus.
Serafin kiwnął powoli głową, ale nie odrywał wzroku od sunącej ku nim sylwetki. Przerdzewiałe

stawy maszyny zginały się, choć opornie, wydając niemiłosierne jęki. Spod blach pancerza
wystawały gołe serwomotory – w dużej części niesprawne. „Cud, że to coś w ogóle chodzi…” –
pomyślał Serafin.

Jednak w ruchach tej powykręcanej i chromej postaci było coś niepokojąco ludzkiego. Coś ze

starego pijaka albo kalekiego żebraka. Szedł ku dwóm przybyszom, jakby miał jakiś cel. Jakby
jakaś komenda na chwilę rozjarzyła się niespodziewanym impulsem w jego skorodowanych
zwojach mózgowych.

Sewerus chyba poczuł ten sam niepokój, bo sięgnął po broń. Serafin trwał nieporuszony.
– Czuję Uriela – rzekł niespodziewanie, odpowiadając na zadane wcześniej pytanie. – Ale nie

potrafię powiedzieć, gdzie jest dokładnie. Jesteśmy poza Sferą, jego aura właściwie nie powinna
zostawiać tutaj śladu. A jednak czuję go tak, jakby był w całym mieście. W jakiś niepojęty sposób
rozprzestrzeniony.

– Zdarza się – odburknął Sewerus. – Nie podoba mi się ten robot – dodał po chwili, od

niechcenia unosząc karabin do oka.

– Po co chcesz do niego strzelać? – Serafin odwrócił się ku niemu zdziwiony.
– Psuje mi krajobraz.
– Daj spokój…
– Skąd wiesz, że nas nie zaatakuje? – Sewerus opuścił broń.
– To złom – Serafin aż parsknął śmiechem. Cała sytuacja wydała mu się nagle całkiem

absurdalna.

– Masz rację, szkoda naboi.
Tymczasem automat dotoczył się już całkiem blisko. Przystanął. Głowa odchyliła mu się na

bok i zawisła na kawałku mechanicznego ścięgna. Nagle jedno z jego oczu zamigotało.

– Ni–iiiiiiiiii…!!! – zawył, łamiącym się, elektronicznym głosem i zatoczył się w ich stronę.

Sewerus ściął go z nóg krótkim uderzeniem kolby. Robot wykonał piruet i padł na ziemię.

– Niiiii… – zazgrzytał jeszcze, po czym migotanie jego bardziej sprawnego oka ustało.
Obaj mężczyźni pochylili się nad mechanicznymi zwłokami. Z tylnego pancerza maszyny

wyzierała ogromna dziura. Wnętrze było niemal puste. Jakby ktoś wydarł stamtąd wszystkie
mechanizmy. Jednak w samym środku otworu, zawieszone na kilku przewodach i rurkach
hydraulicznych – tętniło słabo organiczne serce.

– Co to? – skrzywił się z niesmakiem Sewerus.
Jego towarzysz cofnął się gwałtownie, pobladły nagle na twarzy.
– Zabij to – rzekł. – Lepiej to zabij.

Najemnik oddał krótką serię prosto w otwór w pancerzu robota. Z serca została krwawa

miazga.

W tym momencie dokoła nich zaczęło się dziać wiele rzeczy naraz. Światła zajezdni rozjarzyły

się jasno. Po liniach trakcji z szumem popłynął prąd. Motory tramwajów z jękliwym zaśpiewem
obudziły się do życia. Koła zgrzytnęły po szynach. Kilka maszyn opuściło zajezdnię. Jedna z nich
stanęła przy zaalarmowanych mężczyznach, ściskających w dłoniach broń. Jej drzwi otwarły się z
hydraulicznym sykiem.

Spojrzeli po sobie niepewnie. Serafin powoli schował miecz i podszedł do pojazdu. Ostrożnie

zajrzał do środka.

W pierwszej kolejności uderzył go zapach – kurz, smar, stare tapicerki, rdza… Jakiś ślad ludzi,

których pot przesiąknął przez sztuczną skórę obijającą fotele. Potem zwrócił uwagę na brud, zacieki
na ścianach i szybach, migotliwe oświetlenie starych lamp.

Stanął na schodku i zajrzał głębiej. W sterówce nie było kierowcy. Siedział tam tylko jakiś robot

– przeżarty do głębi rdzą mechanicznej śmierci. Jego cienkie kończyny zdawały się zrastać z
pulpitem sterowniczym i fotelem kierowcy, całkiem odartym z obicia. On jakby się zapadł, wrósł w
ten pojazd, którym niegdyś zawiadywał.

– Co robimy? – zza pleców Serafina dobiegł głos Sewerusa.
– Wsiadamy? – spojrzał na niego przez ramię i się uśmiechnął.
Sewerus wyszczerzył swe krzywe, ostre zęby.
– Ty przodem – zaśmiał się.
Wsiedli. Drzwi zamknęły się za nimi z sykiem. Tramwaj zadrżał spazmatycznie. Koła jęknęły,

serwomotory zawyły protestacyjnie – ruszyli. Rozklekotany wagon brzęczał i stękał tak, jakby miał
się zaraz rozpaść.

Sewerus stanął w sterówce i wyjrzał przez przednią szybę.
– Sądzisz, że to nas zabierze do twojego mistrza? – zapytał.
– Nie sądzę – odparł Serafin. – Ale i tak musimy dotrzeć do centrum. Zresztą… Kto wie co

steruje wszystkimi dziwnymi maszynami tego miejsca?

Stojący przed nim potężny brzydal pokiwał głową, po czym przygarbił swe szerokie ramiona,

by lepiej widzieć, co dzieje się na zewnątrz. „Chce mnie o coś spytać, ale tego nie zrobi… Dziwny
człowiek. Ciekawe, co myśli, kiedy tak patrzy na to wszystko?”

Serafin również wyjrzał przez okno. Mijały ich czarne bryły ponurych, podupadłych budowli.

Gdzieniegdzie jakiś wykwit światła – całkiem losowy, pojawiający się niespodziewanie – wydobywał
z mroku fragment chodnika albo zszarzały, obumarły koral jakiegoś muru. „Światło bardziej
przygnębiające niż ciemność…” Wszystko zdawało się martwe, zastygłe w bezruchu –
pozostawione w marazmie, w którym schwycił je kollaps. Gdy jednak wpatrzył się intensywniej w
noc, pod cienką warstewką czerni bardziej wyczuł niż dostrzegł delikatne drżenie ruchu.

Wstrzymał oddech i przytknął nos do brudnej szyby. Mijające ich ciemne kształty przemykały

coraz szybciej, a on próbował uchwycić poruszające się między nimi cienie, jakieś sylwetki.

Nagle motor tramwaju zawył głośniej, jakby zmuszony do większego wysiłku. Wagonem

rzuciło. Obaj mężczyźni musieli chwycić się poręczy, aby nie upaść. Za oknami ciemność nagle
rozpadła się na dwoje. Od mrocznej sylwetki miasta odciął się głęboki granat gwieździstego nieba.
Dokoła wyrosły potężne drapacze chmur z żywokoralu i kryształu skrzące się punktami odbitego
światła. Wyjechali na wiadukt.

Gdy tylko minął pierwszy szok wywołany zderzeniem z bezkresem nieba, dostrzegli, że równie

niespodziewanie całe otoczenie zaczęło tętnić ruchem, choć nie życiem. W tym momencie wydało
się im, że znajdują się wewnątrz wielkiej fabryki – fabryki, w której wszystkie maszyny uległy
awarii, a obsługujący je ludzie legli zmożeni gorączką.

Serafin widział długie taśmy produkcyjne, ciągnące się między wieżami bloków. Widział

buchające dymem spalarnie oraz zgniatarki, legiony okaleczonych lub zdeformowanych maszyn –
część z nich była niszczona, część gdzie indziej rozkładana i składana w twory równie upośledzone,
wszystko to bez wyraźnego celu czy planu. Ciężkie czarne mgły snuły się po ulicach, rozświetlane
gdzieniegdzie krwistym ogniem pieców.

– Przyspieszamy – mruknął Sewerus, odrywając swego towarzysza od tego ponuro

fascynującego widoku.

Koła zgrzytnęły kilkakrotnie. Dostrzegli iskry. Silnik zaczął wyć opętańczo, przeciążone tłoki

huczały. Czarne bloki przemykały za oknami. Coraz szybciej. Szybciej. W końcu widać było już
tylko rozmazane sylwety.

– Patrz! – wykrzyknął najemnik, pokazując coś przed nimi.
Serafin wyjrzał przez przednią szybę i w jednej chwili pojął sytuację. Z zawrotną prędkości

zbliżali się do mostu. Nieukończonego.

Przez chwilę poczuł, jakby grudka ołowiu zaległa mu w żołądku. Potem krzyknął:
– Widzę! – i z rozmachem uderzył w jedną z bocznym szyb. Odpryski szkła wystrzeliły do tyłu,

porwane przez pęd powietrza. – Trzymaj się! – Chwycił Sewerusa pod ramiona i skoczyli. Wiatr
szarpnął jego rozłożonymi skrzydłami. Poczuł rozdzierający ból w plecach. Pociemniało mu w
oczach i runęli na ziemię.

Uderzenie wybiło Serafinowi całe powietrze z płuc. Przez kilka sekund walczył

o oddech, powoli zyskując świadomość bólu w poobijanych członkach. W końcu uniósł się powoli
na ramieniu. Kręciło mu się w głowie i widział jak przez mgłę.

Sewerus upadł o wiele lepiej. Jak kot – na cztery łapy. Jego bojowe symbionty aktywowały się

momentalnie. Ramiona i nogi nabrzmiały, wystąpiły na nich czarne pręgi – jakby wychodzące na
wierzch żyły. Wokół prawego oka pojawiła mu się sina opuchlizna, gałkę przesłoniła błona. Jego
oddech przyspieszył, poczuł pompowaną do krwi adrenalinę.

Z oddali dobiegł jego uszu łoskot tramwaju zwalającego się z mostu. Sewerus omiótł wzorkiem

okolicę w poszukiwaniu niebezpieczeństwa, a gdy nie dostrzegł niczego niepokojącego, podszedł do
Serafina.

– Jesteś cały? – zapytał, pomagając mu stanąć na nogi.
– Chyba tak – odparł tamten, choć bolały go obite plecy, a w głowie wciąż szumiało. Zbroja z

elastycznego koralu jirwe ochroniła go przed poważniejszymi obrażeniami, ale jego mechaniczne
skrzydła nie nadawały się już do niczego.

„Żałosny widok… upadły anioł w rynsztoku” – pomyślał gorzko i ściągnął bezużyteczny

napierśnik.  Przeciągnął  się  i  spróbował  rozruszać  swoje  mocno  wysklepione  wyrostki  nośne.  W
mięśniach,  którymi  obsługiwał  skrzydła,  odezwał  się  piekący  ból.  Dziwnie  się  bez  nich  czuł,  z
dwoma  tylko  sterczącymi  dziwacznie  kikutami,  słabymi  i  bezużytecznymi  bez  mechanicznych
stymulatorów.

– Co teraz? – zapytał, ale Sewerus machnął tylko niespokojnie ręką. Stał kilka kroków dalej i

zdawał się czegoś wypatrywać.

Znajdowali się na jednym z bocznych wiaduktów, prowadzących do mostu. Nad nimi wyrastała

rozbudowana, składająca się z licznych przejść i podjazdów podbudowa. Najemnik utkwił wzrok
właśnie w jednym z korytarzy prowadzących w głąb tego potężnego, betonowego labiryntu.

– Co jest? – szepnął Serafin.
Odpowiedź nie była konieczna. Też już to dostrzegł. W głębi tunelu rozbłyskiwała co chwila

pomarańczowa lampa. W jej chybotliwym blasku ujrzeli cień. Wiele cieni wyrastających niczym
pajęcze odnóża od pojedynczej, czarnej sylwetki. W wykwitach rdzawego blasku mnożyły się,
rozpełzały po ścianach, by zaraz, w agonalnym skurczu, zbiec się z powrotem w plamę głębszego
mroku.

Postać stanęła. Trwała przez chwilę w blasku. Rozmyła się w nocy. I znów. Światło na nowo

wyrzeźbiło jej kontur. Przyglądała się.

– Co to? – Serafin nadal szeptał.
– Nie wiem… – odparł równie cicho Sewerus.
– Widział nas…?
Cisza. Błysk. Cień rozlewa się i znika. Pulsuje w rozbłyskach czerni.
– Może to kolejny robot… – Sewerus sięgnął po pistolet. Swój lekki karabinek zgubił, gdy

wypadli z pędzącego wagonu.

– Pewnie tak – Serafin niespodziewanie poczuł, że ogarnia go lęk. „Demony kollapsu.

Wykoślawione byty spoza Sfery. Mroczne odbicia naszego świata, cienie zapomnianych…” – Lepiej
chodźmy – rzekł tak cicho, że jego towarzysz nie miał szans tego usłyszeć. Ale chyba wyczuł
drżenie jego głosu, bo zaczął się niepewnie cofać.

Błysk i ciemność. Tajemnicza postać znów zniknęła.
Mrok zakotłował się przed Serafinem. Ruszył. Huk! Krwawa szrama światła – Sewerus

wystrzelił flarę. W jaskrawej poświacie dostrzegli rój sylwetek – część z nich może była tylko
cieniami, złudzeniami. Mrowie ich biegło ku przybyszom, przebierając licznymi odnóżami.

Padło kilka strzałów. Płomień zagasł. Rzucili się biegiem do ucieczki – w noc, w labirynt

korytarzy plączących się pod mostem. Za sobą słyszeli ponury chrzęst wielu mechanicznych
stawów.

Sewerus długo ich prowadził, odnajdując w ciemnościach bezpieczną drogę za pomocą swego

optycznego symbionta. Ponury głos za nimi raz się zbliżał, raz oddalał, więc nie ustawali, biegnąc
jakby sam diabeł deptał im po piętach. Zresztą, kto wie… W końcu jednak dźwięk ów oddalił się,
ścichł, zanikł całkiem. Lecz oni wciąż się nie zatrzymywali. Dopiero gdy Serafinowi nie stawało już
sił, rzucili się pod jakąś ścianę.

Wojownik dyszał ciężko. W głowie dudniło mu od przyspieszonego biegu krwi, czuł też jakby

jego płuca miały zaraz pęknąć z wysiłku. Za to Sewerus – przeciwnie. Zadyszał się nieco, ale poza
tym wciąż był pobudzony od potężnego zastrzyku adrenaliny, który zafundowały mu jego
biowszczepy. Posiedział chwilę, lecz zaraz wstał i zaczął się niespokojnie przechadzać.

– Dlaczego się zgodziłeś na to wszystko? – zapytał nagle, przystając.
– Na co? – zdziwił się Serafin, który nie mógł przecież znać toku myśli tamtego.
Sewerus potrząsnął głową. Usiadł z powrotem obok niego.
– Twój mistrz… szanowałeś go?
– Tak, był mi przyjacielem i przewodnikiem.
– Więc dlaczego chcesz go zabić?

Serafin westchnął ciężko, próbując opanować rozchwiany oddech.
– Nie wiem, czy chcę… – odparł po chwili namysłu.
– Więc dlaczego się zgodziłeś, żeby cię wysłali na tę misję?
– Uriel… nie rozumie tego, co się dzieje. Stał się niebezpieczny. Jeśli stanie przeciwko Eosowi,

dojdzie do wojny domowej. Sprawy zaszły już za daleko…

– Ale mogli wysłać kogoś innego… Czemu się zgodziłeś?
Serafin wpatrzył się w ciemny obrys sylwetki Sewerusa. W mroku nie widział jego twarzy.

Zastanawiał się, jaki ma wyraz. Westchnął ponownie. Nagle poczuł się bardzo zmęczony. Nie miał
już ochoty rozmawiać. Adrenalina odpływała, pozostało wycieńczenie. Chłód, drżenie mięśni.

– Co za różnica, kto to zrobi? – mruknął w końcu. – Przed przeszłością nie ma co uciekać. On

musi zginąć… A jeśli tak ma być, niech narzędziem jego śmierci będzie ktoś, kto rozumiał, co
znaczyło jego życie.

Sewerus nie odpowiadał i Serafin nie mógł się oprzeć wrażeniu, że przygląda się uważnie jego

twarzy. Po chwili się poruszył, chyba wzruszył ramionami. I wstał.

– Ładnie to brzmi… – powiedział. – Czy to Eos nauczył cię mówić w ten sposób? Pięknie

dobierać słowa…? Narzędzie śmierci znające życie… – Usiadł nieco dalej. Przez chwilę się sadowił,
jakby chciał iść spać. – Po waszym spotkaniu, jeden z was musi być martwy. I tylko tyle.

– Do czego zmierzasz? – rzucił niecierpliwie Serafin. – Uważasz, że zdradzam mojego

przyjaciela?

– Nie. Ty chcesz go zabić.
– To już nie jest mój przyjaciel!
Cisza…
– Wszystko jedno, to nie moja sprawa.
– Twoja, bo idziesz tam ze mną… Powiedz, co Eos kazał ci zrobić, jeślibym przypadkiem

odmówił zabicia Uriela?

– Nic.
– A jeślibym stanął po jego stronie?
– Zabiłbym cię.
Uderzył go twardy ton głosu. „Tak, zrobiłby to” – i nagle poczuł strach przed nim i wstręt do tej

rozmowy, którą odbyli. Sewerus chyba to wyczuł.

– Więc lepiej tego nie rób… – mruknął, jakby dla pojednania, może trochę zmieszany

szorstkością swej wypowiedzi. Serafin nie odrzekł nic. – Posłuchaj, to głupota, to wszystko… Gdy
przyjdzie dzień, wracaj do domu. Dokończę to zadanie za ciebie, tak będzie lepiej dla wszystkich…
Człowiek nie powinien być zmuszony stawać przeciwko tym, których ceni i szanuje. – Wciąż cisza.
Podrapał się po głowie. – Myślisz, że cię nie rozumiem… Jestem takim samym zwykłym gościem,
jak ty. Też mam przyjaciół. I miałem przyjaciół, którzy ginęli, ale nigdy nie chciałbym, żeby to było z
mojej ręki.

– Mniejsza z tym. Śpij. Jutro musimy odnaleźć Uriela… – odparł Serafin.
– Śpij ty, ja i tak teraz nie zasnę. Wezmę pierwszą wartę.

* * *

Godziny czuwania Serafina ciągnęły się powoli niczym w koszmarnym śnie – ponure godziny

zimna i mroku. Nadzieja na pojawienie się światła trzymała go na nogach. Jednak według zegara
ranek powinien był już nadejść, a ciemność wciąż trwała.

Nagle usłyszał, że Sewerus budzi się z jękiem. Wyjął z torby błyszczka i potarł go, aż zaczął

świecić, wtedy ujrzał twarz towarzysza. Była blada, poszarzała, z zapadłymi, podkrążonymi
oczami.

– To przez symbionty – mruknął Sewerus, widząc jego spojrzenie. Następnie wygrzebał ze

swojego  ekwipunku  niewielki  iniektor  i  zrobił  sobie  zastrzyk.  Po  paru  minutach  jego  wygląd  zaczął
wracać  do  normy.  –  Mam  tyle  gówna  napompowanego  do  krwi,  że  mój  organizm  przestaje
normalnie  funkcjonować  –  oznajmił  tonem  wyjaśnienia.  –  Coś  za  coś,  prawda?  Jak  tylko
skończymy tę misję, czeka mnie kilkanaście godzin w aparaturze oczyszczającej.

Zebrali swoje rzeczy i ruszyli w dalszą drogę. Sewerus prowadził znowu, jednak przystanął po

kilkudziesięciu krokach.

– Dziwne, tu powinien znajdować się korytarz, którym doszliśmy do tej części podziemi.
– Może go minęliśmy…
– Daj trochę więcej światła.
Błyszczek rozjarzył się jaśniej, a korytarz jakby rozrósł się wokół nich, napuchł. Sufit uniósł się

wysoko w górę, tak iż światło ledwo go sięgało.

– Wczoraj to wyglądało inaczej…
– Anomalie kollapsu – szepnął Serafin do siebie.
– Co tam mruczysz?
– Jesteśmy poza Sferą. W chwili kollapsu pękły wiązania Wielkiego Porządkowania, ale nie

wszystkie. Świat wydaje się normalny, ale materia tutaj podlega ciągłym, wewnętrznym
reporządkowaniom. Przestrzeń jest zmienna. Byłeś kiedyś poza Sferą?

– Kilka razy… Nigdy nic takiego mi się nie przytrafiło.
– Eos twierdzi, że na zewnątrz zachodzą tak zwane „małe porządkowania”. Nie panuje tam taki

zupełny chaos. Tylko, że te porządkowania są mniej trwałe, niż to nasze – wielkie. Co jakiś czas
rozbija je nowy kollaps, o wiele słabszy, niż ten, który miał miejsce tutaj. Materia w Sawarze jest
bardziej niestabilna, niż gdziekolwiek indziej, nowe porządkowania zachodzą z dużą częstotliwością.

Sewerus milczał chwilę.
– Świetnie – burknął w końcu. – To będzie miało znakomity wpływ na skuteczność naszych

poszukiwań…

– Lepiej ruszajmy – odparł cicho Serafin.
Korytarz prowadził ich długo, drogami ciemnymi i splątanymi. Łudził od czasu do czasu plamą

światła, która jednak zawsze okazywała się jedynie kałużą albo kawałkiem szkła, odbijającym blask
ich własnego błyszczka.

Rozmawiali ze sobą niedużo. Brnęli tylko naprzód z zawziętością szczurów uwięzionych w

labiryncie, z takim, jak one strachem, ukrytym gdzieś w głębokich warstwach świadomości.

– Słyszałeś? – zapytał Sewerus, przystając jednocześnie.
– Nic nie słyszałem – Serafin nawet się nie zatrzymał.
Sewerus obejrzał się za siebie. W oddali coś znowu błysnęło. Potrząsnął głową i ruszył za

towarzyszem.

Przez jakiś czas wędrowali w ciszy, dopóki dźwięk nie rozległ się znowu. Tym razem usłyszeli

go obaj. Stanęli i popatrzyli po sobie.

– Co to? – zapytał Sewerus, nie zdając sobie nawet sprawy, że zniża głos do szeptu.
Serafin nic nie odpowiedział. Przekrzywił tylko głowę i nasłuchiwał. Znał ten szum. To niemal

nieuchwytne drżenie, ledwie muskające bębenki. Zbliżył się do ściany. Wyciągnął rękę. Żywokoral
cofnął się, zapadł w siebie jak przestraszone zwierzę. Dotknął go. Ów drżał – zimny i wilgotny dla
skóry. W jego drżeniu niósł się dźwięk, śpiewny szept.

– Nad nami są szyny… Musimy być blisko powierzchni.
– Niemożliwe, nie wspięliśmy się ani odrobinę do góry… To te twoje anomalie?
Serafin pokiwał głową. Koral pod jego palcami drżał coraz mocniej. W pewnym momencie

zaczął puchnąć, przyjmując swą dawną objętość. W tej chwili korytarz się zatrząsł. Śpiewny szept
przeszedł w przeszywający wizg. Wizg. I cisza…

– Jesteśmy blisko – powtórzył.
Labirynt jednak kpił z nich nadal i wodził splątanymi korytarzami. Więcej nie poczuli drżenia

tramwaju przejeżdżającego nad ich głowami. Tylko od czasu do czasu pojawiało się za nimi światło.
Niewielka  jaśniejsza  plamka  w  ciemnościach.  Serafin  nie  oglądał  się  na  nią,  jednak  Sewerus
sprawdzał  co  chwila,  czy  aby  nie  pojawiła  się  znowu.  Wraz  ze  zmęczeniem,  jego  zmysły
przestawały  funkcjonować  poprawnie.  Wyostrzony  do  granic  słuch  zaczął  podpowiadać  mu
złośliwie,  że  coś  czai  się  za  jego  plecami  –  niczego  tam  jednak  nie  było.  Panująca  wokoło  cisza
zdawała  się  tak  nieprawdopodobna,  że  jego  zdezorientowany  mózg  sam  zaczął  wytwarzać  dla
siebie dźwięki, być może po to, aby nie zwariować z braku bodźców.

W końcu zmęczeni wędrówką i sfrustrowani jej bezcelowością, postanowili zatrzymać się na

odpoczynek. Siedli pod ścianą, wyjęli racje podróżne i jedli w ponurym milczeniu. Potem sen powoli
zaczął ich morzyć.

Sewerus zasnął pierwszy. Tylko na chwilę. I widział korytarz, a w nim blade światełko.

Rozpadło się na kilka mniejszych i obudził się.

– Światło – mruknął sennie Serafin. – Widzisz je?
Sewerus potrząsnął głową, próbując zrzucić z powiek resztki snu. Tak, widział. Niewielkie

światło w głębi korytarza. Zatoczyło koło i znikło. Rozpadło się na wiele małych części. Gdy się
przebudził, znowu zobaczył światło.

– Widzę je, widzę, Serafinie.
Chwiało się lekko, jakby trącane wiatrem. Serafin nie odpowiadał. Światło zatoczyło się w bok.

Znikło i znów się pojawiło. Wisiało przez chwilę, jakby się wpatrywało. Po chwili korytarz wokół
Sewerusa zaczął się rozpływać, roztapiać w gęsty mrok, wypływać poza zasięg percepcji. A światło
rozpadło się na wiele mniejszych. Wtedy się obudził.

Potrzasnął głową, przetarł oczy i wstał. Serafin spojrzał na niego z niepokojem.
– Widzisz to? – zapytał, pokazując coś w głębi korytarza.
– Światło? – Sewerus odparł pytaniem, nie podniósł jednak wzroku.
– Tak…
– Widziałem je kilka razy, kiedy szliśmy.
– Sądzisz, że to złudzenie? Tylko złudzenie?
– Może – Sewerus usiadł z powrotem. – Lepiej weź pierwszą wartę, mnie się oczy same

zamykają.

– W porządku.
Sen jednak jak na złość teraz nie chciał przyjść. Złośliwe, blade ślepię wpatrywało się w niego z

głębi ciemności, nie dając mu spokoju. Kiedy zamykał oczy widział je nadal. Jakby plamę wypaloną
na wewnętrznej stronie powieki. Odwracał się na bok, lecz jaskrawe widziadło pozostawało. Zaklął.
Światło rozpadło się na wiele mniejszych. Serafin szturchnął go w ramię.

Obudził się.
– Co jest?
– Zbliża się…
– Co?
– To światło.
Sewerus poderwał się na nogi. Wyszarpnął z kabury pistolet i zdecydowanym krokiem ruszył w

stronę świetlistej plamy. Serafin poderwał się również i podążył za nim. Tamten jednak po paru
krokach przystanął.

– Teraz go widzę – szepnął. – Widzisz? To jakiś gość z błyszczkiem…
Serafin wytężył wzrok i dostrzegł, że niewielki świetlny punkt faktycznie obrysowuje swym

blaskiem jakąś sylwetkę. Oparł dłoń na rękojeści miecza i czekał. Gdy światło zbliżyło się na tyle,
żeby dało się wyraźnie dostrzec zarys ludzkiej postaci, usłyszeli głos:

– Czy się zgubiliście?
– Uriel? – wyrzucił z siebie z niedowierzaniem Serafin.
– Tak, to ja, chłopcze.
Uriel postąpił kilka kroków, aż ujrzeli wyraźnie jego twarz.
– Jak… i dlaczego nas odnalazłeś?
– Nie odnalazłem, przyzwałeś mnie.
– Nie rozumiem.
– Ani ja – wciął się Sewerus. – Człowieku, przyszliśmy cię zabić! A ty włazisz nam tak po

prostu w ręce?

– Ja i tak już nie żyję…
– Co masz na myśli? O co w tym wszystkim chodzi? – Serafin ze zdumieniem stwierdził, że w

jego głosie zaczyna pobrzmiewać z trudem hamowana wściekłość.

– Wszystko wam wyjaśnię – odparł spokojnie Uriel. – Jest kilka rzeczy, które musisz zobaczyć,

Serafinie. Zanim będziesz mógł mnie zabić. Nawet nie zaczynasz domyślać się planów Eosa.
Chodź za mną.

To powiedziawszy, minął ich i ruszył w dół korytarza.
Sewerus, zbyt zszokowany, żeby go powstrzymać, spojrzał tylko na swego towarzysza.
– On zwariował… – stwierdził.
– To możliwe… tu, poza Sferą. Lepiej chodźmy za nim.
Sewerus wpatrywał się w niego przez chwilę czujnym wzrokiem. Potem bez słowa poszedł za

Urielem.

Tuż za rogiem korytarz odmienił się nagle. Nie znajdowali się już pod ziemią, tylko wysoko

ponad nią, na stalowym wiadukcie. Wokół plątało się mnóstwo podobnych konstrukcji: jedne wyżej,
drugie niżej, wszystkie skąpane w fioletowej poświacie dziwnego księżyca.

– Czy znasz legendy o aniołach? – odezwał się nagle Uriel. – O starożytnych założycielach

naszego plemienia, tych, którzy dali nam skrzydła? Pradawne teksty mówią, że przybyli sponad
gwiazd i posiedli większą władzę nad Sferą niż ktokolwiek inny. Byli tak potężni, że potrafili zmieniać
materię, ich siły przewyższały dyrektywy Wielkiego Porządkowania – może zresztą to oni je

stworzyli, podania nie się co do tego zgodne. Eos badał je bardzo dokładnie, był wręcz opętany
starożytnymi naukami. Badał Sferę, jej właściwości. To doprowadziło go do Przebudzonych. Kainici
może są panami Sfery, ale nie rozumieją jej istoty – Przebudzeni za to chcą ją badać.

Gdy doszło do kollapsu, Eos był wstrząśnięty – jak wszyscy. Nigdy nie przypuszczaliśmy… nie

śmieliśmy sądzić, że to może się wydarzyć. Ale on, on widział coś więcej. Zrozumiał, że Sfera jest
zniszczalna, a zatem można ją także opanować. Ktoś kiedyś, przed początkiem czasu, nadał jej
kształt, a teraz jego władza słabnie. Pękają dawne wiązania. Coś zburzyło odwieczną równowagę.
Istnieją prastare mity o powrocie aniołów. Eos był pewien, że właśnie z tym mamy do czynienia.
Nalegał na mnie, abyśmy udali się do Sawary, żeby zbadać, zobaczyć wszystko na własne oczy.
Tak też uczyniliśmy.

Ci, którzy pozostali w mieście, byli martwi lub obłąkani, poza jedną osobą. Tobą, Serafinie.

Znaleźliśmy cię w świątyni, jakby pogrążonego we śnie, jakby dręczonego przez koszmary. A
miasto wokół nas zmieniało się nieustannie i stało się wielkie, przytłaczające… jakbyśmy byli
czterolatkami – takimi, jak ty wówczas. Wtedy zrozumieliśmy, że przeżyłeś, gdyż w jakiś niepojęty
sposób opanowałeś zachodzące wokół ciebie porządkowania.

Zabraliśmy cię wtedy z Sawary. Eos nalegał na to, żeby mógł cię wziąć na wychowanie.

Zgodziłem się, pod warunkiem, że pozwoli mi w nim uczestniczyć. On chciał odkryć, co dało ci tę
moc, szukał w proroctwach słów o jakimś wybrańcu, o mesjaszu. Ale żadnych takich nie było. I
niczego nie mógł dowiedzieć się z obserwacji ciebie. Rozwijałeś się, jak każdy normalny chłopiec.
Nigdy więcej nie ujawniłeś talentu władania Sferą i porządkowaniami.

Uriel umilkł. A Serafin i Sewerus stąpali za nim po coraz węższej kładce, również milczący. Gdy

nareszcie doszli do jej końca, ich oczom ukazały się drzwi.

– Co chciałeś mi pokazać? – wydusił w końcu ze ściśniętego gardła Serafin.
– Tylko to – odparł Uriel i otworzył drzwi. Przeszli przez nie.
Świątynia – wybujałe, ginące w mroku arkady oplecione kamiennym bluszczem. Pnące się ku

„I miejsce narodzin, moich narodzin.”
Serafin opuścił wzrok. „Czy śmierć może być szlachetna…? Nie chciałbym, żeby którykolwiek z

nich zginął z mojej ręki… Jeden z was będzie martwy…”

– Daj mi swój miecz.
To Sewerus. Jego głos w ciemnościach. Nie spojrzy mu w twarz.
– Daj mi go – powtarza.
Serafin jest posłuszny. Słyszy kroki, potem szczęk oręża i słowa gdzieś z oddali. „Wyzywam

cię…” i „Mógłbyś być najlepszym”. Walka nie będzie długa. Wie to. Słyszy kroki poruszających się
szermierzy. Brzęk zderzających się ostrzy. Śmierć się zbliża. Jest krótkie uderzenie. Głuchy chrzęst.
Żadnego krzyku. Jakby jęk.

– Niemożliwe – słyszy nagle głos Sewerusa. To wyrywa go z marazmu. Podnosi głowę,

podchodzi bliżej. Niedaleko ołtarza spoczywają stare zwłoki. Na poły rozłożone, jakby leżały tu co
najmniej od tygodnia. Są ubrane w ozdobną zbroję starszyzny Woletorów. Spomiędzy pancernych
płyt koralu jirwe sterczy sztylet.

– Jak to możliwe? – szepcze Serafin. – Czy on był tu cały czas?

* * *

– Eosie…
– Wejdź, Niceforze – głos Eosa wypłynął zza potężnego oparcia jego fotela.
Woletor postąpił kilka kroków przed siebie i stanął. Wciąż nie widział swojego wodza.
– Przybył posłaniec… Doszło do kollapsu w okolicach Seuanno, około miliona zaginionych. To

stało się nagle, nie zdążyli nikogo ewakuować.

– Wiem już o tym… Czego spodziewają się po nas Przebudzeni?
– Pretorianie są bezradni. Reperkusje po kollapsie odbiły się w głębi Sfery. W promieniu kilkuset

kilometrów od Seuanno panują anomalie. Potrzebują kogoś, kto będzie umiał działać bez pomocy
Sfery, potrzebują naszego wojska.

– Co proponują?
– Dadzą ci całkowite pełnomocnictwo i naczelną władzę nad wojskiem. W zamian nasi

wojownicy mają pomóc w opanowaniu sytuacji i obronić ich terytorium.

– A Kainici?
– Co z nimi?
– Ich wojska na południu bez możliwości poruszania się w Sferze będą osłabione.
– Nie aż tak, jak Pretorianie, którzy poza Sferą są bezradni jak dzieci.
– Właśnie – Eos kiwnął głową. – Przyślij mi tu Zariela.
– Mam wysłać odpowiedź do rządu Przebudzonych?
– Tak, powiedz, że osobiście poprowadzę oddział do obrony ich terytoriów.
Nicefor wycofał się i po chwili przysłał Zariela, który zjawił się w pełnym rynsztunku gotowy do

natychmiastowego wymarszu.

– Dobrze, że jesteś – Eos wstał z fotela i zmierzył go krytycznym spojrzeniem. – Poprowadzisz

nasze oddziały na południe, do Ruuli. Weźmiesz sysytie z pierwszej i trzeciej kohorty.

– Pierwszej i trzeciej? – Zariel nie potrafił ukryć swojego zdumienia. – To nasi najlepsi

wojownicy.

– Drugiej takiej okazji nie będziemy mieli. Jeśli zdobędziemy Ruuli, będziemy mieli przyczółek w

samym środku strefy kainickich wpływów. Do obrony Przebudzonych i akcji ratowniczych
wystarczą mi słabsze oddziały.

– To ryzykowne – zauważył Zariel. – Jednym uderzeniem trudno nam będzie ich pokonać, a

Przebudzeni nie ufają nam na tyle, żeby długo tolerować naszą obecność. Chyba, że planujesz też
skorzystać z sytuacji, żeby…

– Nie – przerwał mu ostro Eos. – Sprzymierzyliśmy się z Przebudzonymi i dotrzymamy

warunków umowy. Czy i ty uważasz, jak moi wrogowie, że zapomniałem o honorze wojowników?

– Nie, Eosie – Zariel spuścił głowę, spojrzał w bok. Widać było po nim wyraźnie, że coś w sobie

stłumił.

– Czy jest coś, co chciałbyś powiedzieć?
– Jeśli mogę mówić szczerze…
– Jak zawsze.
Zariel wziął głęboki wdech.
– Nie rozumiem cię – rzucił w końcu. – Chcesz bronić słabszych, ale najlepsze sysytie posyłasz

do ataku. Wielu cywilów może przez to zginać. Chcesz wzmocnić pozycję naszego plemienia, ale

nie korzystasz z okazji, aby sięgnąć po władzę nad Przebudzonymi. Obaj dobrze wiemy, co
oznacza naczelne dowództwo wojska. Oni sami liczą się z tym, że jeśli nie zechcesz go później
złożyć, to nie będą w stanie ci go odebrać. Chciałbym wiedzieć, co tobą kieruje.

Eos zbliżył się do niego. Uśmiechnął się i oparł dłoń na jego ramieniu.
– Nie martw się o nasze plemię – rzekł. – Jeśli zdobędziemy Ruuli, zarówno Kainici, jak i

Przebudzeni będą musieli się z nami liczyć. Ale w tej walce nie o to chodzi. Musimy zbierać nasze
siły… i musimy zbierać wiedzę. Wiedza, Zarielu – to nasz prawdziwy cel. Musimy być gotowi.

– Gotowi na co?
– Idź już – odparł Eos, ignorując jego pytanie.
– Taak… Tak jest – Zariel skłonił się niechętnie i skierował w stronę wyjścia. Zanim jednak

wyszedł, przystanął na chwilę i zapytał:

– A co się stało z Serafinem?
Eos nie odpowiedział od razu. Uśmiechnął się tylko.
– Sądzę, że wykonał swoją misję – rzekł w końcu.

Synowie Kaina

– Panie Sewerusie, musi pan pomóc! – Kitamura, korpulentny, skośnooki konus, chwycił go za

rękaw płaszcza. On jednak spojrzał na niego jak na karalucha i niecierpliwym ruchem strząsnął z
ramienia.

– Przykro mi, panie przewodniczący – odparł. – Ale to nie moja sprawa. Nie opowiadam się po

żadnej ze stron. W czasie wojny byłem najemnikiem, pracowałem dla tych, którzy lepiej płacili. Nie
mam poglądów ani sympatii politycznych czy ideologicznych.

Odwrócił się i ruszył w poprzek betonowej platformy peronu ku pękatemu wagonowi kolei

podziemnej.

– Ale proszę pana, pan wie, że jeśli oni… jeśli oni się tu zjawią, to… to będzie masakra! Tylko

pan może ich powstrzymać…

– Nie, panie przewodniczący, nie mogę. Nie jestem żołnierzem. Już nie jestem żołnierzem.

Śmierć to przykra sprawa. I tak, jeśli zjawią się tu Pretorianie, to wielu waszych zginie – takie jest
życie. Przegrani muszą płacić cenę porażki. Nie będę dla pańskich ludzi nadstawiał karku; żaden z
nich nie nadstawiłby karku dla mnie.

Mały człowieczek dogonił go i ponownie zatrzymał.
– Panie Sewerusie… na miłość boską – wycedził przez zęby zduszonym szeptem.
Sewerus zaśmiał się tylko nieprzyjemnie.
– I to pan mówi o Bogu? Pan, Kainita? Panie Kitamura… – rzekł z dezaprobatą.
Kitamura wziął haust powietrza, jakby chciał go dalej namawiać, lecz nagle chrząknął dziwnie,

a jego oczy wywróciły się białkami na wierzch.

– S… są… – wyjąkał piskliwie i zaraz obrócił się na pięcie. Szybkim krokiem ruszył ku wyjściu.

Sewerus obserwował przez chwilę jego niknącą sylwetkę. Gdy Kitamura był już daleko, nagle
dołączyły do niego dwie kolejne postaci, o wiele większe i groźnie wyglądające. „Głupiec” –
pomyślał Sewerus, po czym wsiadł do pociągu.

Wagon był obszerny. Znajdowało się w nim w sumie osiem rzędów foteli: po cztery z każdej

strony, a między nimi korytarzyk. Wszystkie miejsca siedzące już zajęto, zatem wcisnął się między
ludzi stojących w korytarzyku. Większość z nich była Homonulusami, jednak Sewerus z łatwością
rozpoznawał Kainitów. Mieli o wiele silniejszą aurę. Homonulusowie właściwie w ogóle jej nie
posiadali.

Koła wagonu zgrzytnęły, jakby miał już ruszać, jednak nic takiego się nie stało. Ostatni

pasażerowie wpychali się do wnętrza. Obok Sewerusa stanęła para Kainitów: starszy mężczyzna i
dziewczyna – na oko piętnastoletnia, ładna, o miłej, okrągłej buzi. Spojrzała na niego. Miała smutne
oczy; pomarańczowe ze złotymi obwódkami. Odwrócił się od niej pospiesznie.

– Kurwa mać… – mruknął do siebie.
– „Nie rób tego…” – zdążyło mu zadzwonić w głowie, gdy do pociągu wkroczyli Pretorianie.
Nagle zrobiło się strasznie cicho. Jakby wszystkie odgłosy – szum rozgrzewających się

silników, gwar ludzkich głosów, zgrzytanie kół – zostały stłamszone gdzieś na granicy

rzeczywistości. Wszyscy Homunulusi zastygli niczym w stuporze. Tu i tam część z nich
wykonywała nienaturalnie spowolnione ruchy, które zaraz ustały. Tylko Kainici poruszali się
normalnie.

Sewerus poddał się ogarniającemu go paraliżowi. Pozwolił dziwnemu mrowieniu rozejść się po

jego ciele. Stłumił swoją aurę. Dostrzegał jeszcze resztki ruchu. Przed oczami mignęły mu czarne
sylwetki czterech Pretorian – strasznie chudych i wysokich, w czarnych pancerzach, z pióropuszami
na głowach i długimi ostrzami podczepionymi do rękawic. Na granicy jego umysłu pojawiła się
świadomość rozlegających się krzyków bólu i rozpaczy, spostrzegł jeszcze czerwone eksplozje krwi.

– „Czterech…” – jego myśli płynęły bardzo powoli. – „I tak nie dałbyś im rady. Nie rób tego…”.
Nagle tors Kainity stojącego obok niego pękł. Mignęło srebrne ostrze. Krew bluznęła gęstym

strumieniem. Ujrzał rozdzierane wnętrzności. Dziewczyna, która z nim była, nie krzyknęła, tylko jej
twarz wygięła się jakby do krzyku. W tym momencie Sewerus poczuł, że coś się w nim łamie.
Jego myśli przyspieszyły nagle.

– Ani drgnij! – syknął, chwytając ją mocno za ramię. Znieruchomiała pod wpływem jego głosu.

Jego aura przesłoniła jej aurę.

Błyskawicznym ruchem wyszarpnął spod płaszcza pistolet skałkowy. Gruchnął strzał. Ścianę

wagonu ochlapała krwawa miazga z mózgu i w powietrzu słychać było trzask kości jednego z
Pretorian.

– „Jeden” – odliczył w myśli Sewerus, upuszczając pistolet i wydobywając następny spod

płaszcza. Kolejny srebrny pocisk poszybował w powietrzu, przecinając tor biegu innego
Pretorianina. – „Dwa”.

Odrzucił pistolet, puścił dziewczynę i dobył dwóch długich, zakrzywionych sztyletów. Trzeci

Pretorianin przemykał właśnie tuż obok niego. Zauważył, co się dzieje, lecz nie zdążył zareagować.
Ostrze Sewerusa rozorało mu szyję. Padł w fontannie krwi, ścięty z nóg nagłym uderzeniem.
„Trzy”.

Ostatni był nieco dalej, więc zdążył sparować cios. Zahamował, obrócił się na pięcie

i uderzył. Sewerus nie przejął się mknącym w jego stronę ostrzem. Wbił własną broń między żebra
przeciwnika, czując wyraźnie, jak rozrywa płuca i serce.

„Cztery” – zakończył odliczanie, gdy tamten upadł. Poczuł, że po jego boku spływa cienka

strużka krwi. Rana była płytka, ale gdyby przeciwnik miał czas wymierzyć cios odrobinę dokładniej,
to pewnie byłaby śmiertelna. Pretorianie umieli zabijać, choć oczywiście nie tak dobrze jak
Sewerus.

W czasie wojny zabił przeszło sześćdziesięciu Pretorian w osiemnastu starciach. Więcej niż

jakikolwiek  inny  człowiek.  Ale  wtedy  w  jego  organizmie  żyły  jeszcze  symbionty:  kordialis,  który  w
razie  czego  mógł  zastąpić  funkcję  serca,  oculus,  zaimplanotwany  pod  skórę  czaszki,  który
wyostrzał  jego  zmysły,  wis,  pompujący  do  jego  krwi  bojowe  hormony  oraz  cztery  glisty–
wzmacniacze, które wzmagały siłę jego mięśni.

* * *

Dom Sewerusa rósł w podziemnej jaskini na obrzeżach miasta Wejtl. Jego organiczne ściany

przyjęły kształt zbliżony do naturalnej struktury skały, dlatego od środka przypominał wnętrze
niedużej kopuły. Znajdowało się tam niewiele mebli, przeważnie surowych, zrobionych z szarej stali.

Nie było żadnych ozdób.

– W kuchni jest trochę jedzenia – rzekł Sewerus, pokazując Szejli ciasny aneks kuchenny.

Następnie udał się do łazienki, nalał czerpakiem nieco wody ze zbiornika do miski i zaczął oglądać
swoją ranę. Zakrwawioną koszulę cisnął w kąt.

Draśnięcie było płytkie, ale zaczynało ropieć. Wziął zatem przypominającego gąbkę wysysacza,

zwilżył go nieco w misce i przytknął do swego boku. Syknął cicho, gdy mikroząbki stworzenia wpiły
się w jego skórę.

Nagle w lustrze pojawiła się twarz Szejli. Dziewczyna zbliżyła się do niego od tyłu i musnęła

palcami krawędź jego zranienia. Sewerus zastygł w bezruchu i przyglądał się jej odbiciu. Sięgała mu
ledwie  do  ramion,  ale  jak  na  swój  wiek  była  bardzo  ładnie  zbudowana.  Brązowa  suknia  służki
opinała  ciasno  jej  szczupłą  talię,  a  obramowany  białą  materią  dekolt  odsłaniał  zarys  krągłych,
niedużych  piersi.  Jej  śliczna,  dziewczęca  buzia  kontrastowała  mocno  z  jego  własną  twarzą  –
brzydką,  obarczoną  za  długim  nosem  i  szerokimi  ustami,  zeszpeconą  tu  i  tam  bladymi
pajęczynkami blizn.

Dziewczyna objęła go i poczuł, jak jej delikatny, ciepły policzek przytula się do jego pleców. Jej

dłonie spoczęły na jego nagim brzuchu i powoli zaczęły wędrować niżej. Wzdrygnął się nieco,
chwycił jej ręce i odsunął ją od siebie.

– Nie jesteś przestraszona tym, co wydarzyło się w pociągu? – zapytał.
– Jestem… – odparła, spuszczając oczy i nagle się rumieniąc.
Zapadła cisza. Sewerus przykleił do swojego boku plaster i wyszedł. Także był przestraszony,

czuł, że dłonie drżą mu nieznacznie. Dopiero co wystąpił przeciwko Pretorianom. Dla niej. Cholera,
dla tej gówniary! W kilka sekund, niewiele myśląc, podpisał na siebie wyrok. Będą na niego
polować – był tego pewien. Dotąd zostawiali go w spokoju. Może i uważali go za trochę groźnego,
może i chętnie by się go pozbyli wcześniej, ale znajdował się poza Sferą. Teraz jego aura
pozostawiła wyraźny ślad, trop dla gończych psów.

Westchnął, rozglądając się po mieszkaniu. Musiał odpocząć, dzień, góra dwa. Potem trzeba

było ruszać. Tutaj już nie było bezpiecznie.

Szejla weszła za nim do pokoju. Wciąż zarumieniona, stanęła naprzeciwko niego i ze wzrokiem

wbitym  w  ziemię  zaczęła  rozpinać  dekolt.  Przez  chwilę  patrzył  tępym  wzrokiem  na  jej  trochę
jeszcze  dziewczęce  piersi.  Nagle  drgnął.  Podszedł  do  niej,  przyciągnął  ją  do  siebie  i  wpił  się
wargami  w  jej  drobne,  drżące  usta.  Ściągnął  pospiesznie  jej  sukienkę.  Drżała  cała,  a  jej  ramiona
pokryła nagle gęsia skórka. Poddawała się jednak jego pieszczotom. Podniósł ją z ziemi i zaniósł do
łóżka.

* * *

Szejla leżała z głową opartą w zagłębieniu pomiędzy jego barkiem a szyją. Jej oddech,

rozgrzany i wciąż lekko przyspieszony, przyjemnie pieścił jego skórę. Sewerus westchnął. Czuł się
trochę za stary.

– Dlaczego ci ludzie w pociągu musieli wszyscy zginąć? – zapytała nagle Szejla.
– Nie wiem – odparł po chwili wahania. – Bo życie to bardzo okrutna i niesprawiedliwa gra…

Ktoś ciągle ginie. Żyją silniejsi…

– Czyli Pretorianie?

– Tak, oni są od nas silniejsi – powiedział, lecz zaraz zbeształ się w duchu za to pochopnie

wypowiedziane „nas”.

– Kim oni właściwie są?
No tak, ona przecież musiała urodzić się już po wojnie. Niewiele wiedziała.
– Byli kiedyś ludźmi – rzekł. – Zwykłymi Homonulusami. Dawno temu Kainici żyli wśród

Homonulusów  w  spokoju,  górowali  nad  nimi  jednak,  gdyż  potrafili  poruszać  się  w  Sferze.  Dzięki
temu  byli  w  stanie  manipulować  ludźmi  i  nimi  władać.  Tak  to  trwało,  dopóki  nie  pojawili  się
Przebudzeni. Podobnie jak pozostali Homonulusowie nie posiadali własnej aury, ale odkryli istnienie
Sfery.  I  Kainitów.  Chcieli  wyzwolić  od  nich  ludzkość,  więc  próbowali  zawładnąć  Sferą.  I  choć  nie
posiadali  aury,  zaczęło  im  się  to  udawać  –  poprzez  trening  psychiczny  i  wynalazki  techniczne.
Szybko  dorównali  mocą  Kainitom  i  powstało  tak  zwane  Ekwilibrium  –  niedoszli  wyzwoliciele
podzielili  się  ze  swoimi  przeciwnikami  władzą  nad  Homonulusami,  którzy  zresztą  żyli  w  błogiej
nieświadomości tego, co się dzieje. Ale to nie mogło trwać długo, bo Przebudzeni wciąż pracowali
nad nowymi środkami walki. I w końcu udało im się stworzyć Pretorian – doskonałe maszyny do
zabijania,  od  dziecka  spędzające  więcej  czasu  w  Sferze  niż  w  zwykłym  świecie,  umysłowo
wypaczone  potwory,  które  miały  tylko  jeden  cel  –  pokonać  Kainitów.  Wtedy  właśnie  doszło  do
wojny… i Pretorianie wygrali.

Szejla powoli kiwnęła głową. Nic nie powiedziała i chwilę leżeli w ciszy. Potem Sewerus

wyplątał się z jej objęć i usiadł na skraju łóżka.

– Ten mężczyzna, z którym byłaś w pociągu… to był twój ojciec? – zapytał.
– Nie – odpowiedziała. – To był mój pan.
– Aha… – mruknął i zaczął się ubierać. Gdy skończył, wyszedł do kuchni. Zagotował wodę w

elektrycznym czajniku, zrobił sobie herbatę i zaczął ładować pistolety. Lepiej, żeby były gotowe.
Nabił je prochem i srebrnymi kulami, zabezpieczył i odłożył. Wiele by dał za broń automatyczną,
jakiej używali Homonulusowie, ale wiedział, że w Sferze jest bardzo mało skuteczna. Podobnie jak
większość ich technologii.

Dopił herbatę i zaczął się zastanawiać, gdzie by się położyć spać – do łóżka jakoś nie chciał

wracać.  Nagle  doszedł  jego  uszu  dziwny  łopot,  jakby  żagli  na  wietrze,  i  coś  stuknęło  w  dach.
Chwycił pistolety i ostrożnie podszedł do wyjścia na górę. Nasłuchiwał chwilę, wstrzymując oddech,
a  gdy  nic  więcej  się  nie  odezwało,  ruszył  po  schodkach.  Uchylił  klapę  i  wyjrzał  na  zewnątrz.  Na
skale,  która  tworzyła  sklepienie  jaskini,  stała  jakaś  postać  –  wysoka,  zakuta  w  bojową  zbroję
zakrywającą wszystko łącznie z twarzą. Płyty pancerza nie były gładkie, lecz pokryte guzowatymi
zgrubieniami, a za plecami przybysza rozpościerała się para mechanicznych skrzydeł.

– Serafin… – mruknął Sewerus, wychodząc na dach. – Co cię tu sprowadza?
Serafin był jednym z Woletorów, plemienia słynnych latających wojowników, podobnie jak

Kainici i Przebudzeni świadomych istnienia Sfery, jednak nie pretendujących do sprawowania nad
nią kontroli. W czasie wojny byli początkowo neutralni, jednak Eos, jeden z najsilniejszych spośród
nich, wraz z sześcioma innymi, do których należał i Serafin, zbuntowali się, wybili dawną
starszyznę i zmusili plemię do opowiedzenia się po stronie Przebudzonych.

– Miło cię znów widzieć, Sewerusie – odezwał się przybysz, nie odpowiadając na pytanie. –

Tyle lat minęło, to cud, że jeszcze żyjesz. Sewerus puścił tę uwagę mimo uszu.

– Czego chcesz? – zapytał opryskliwie.
– Słyszałem o Twoim drobnym wypadku w Ettene… Czterech martwych Pretorian…

– Do rzeczy.
– Masz kłopoty, Sewerusie, poważne kłopoty. Oni już cię szukają.
– Powiedz mi coś, czego nie wiem.
– Eos kazał nam cię odnaleźć. Nam, Woletorom. Niedługo będę musiał mu powiedzieć o tym

miejscu. Wyczyta z mojej aury, że coś wiem. Przybyłem cię ostrzec. Mam wobec ciebie dług, więc
go spłacam.

– Zbytek łaski, Serafinie – odburknął Sewerus.
Wojownik westchnął. Zabrzmiało to, jakby jakiś owad zabrzęczał w metalowej puszce.
– Po co to zrobiłeś, Sewerusie? – zapytał. – Przecież nienawidzisz Kainitów, po co zabijałeś

tych Pretorian?

– Lubię zabijać – Sewerus zaśmiał się, odsłaniając swoje groźnie wyglądające kły. – Mogłeś się

domyślić, że prędzej czy później mi się to znowu przytrafi. Po tylu latach zabijania człowiek się
przyzwyczaja, zaczyna mu to sprawiać radochę. Czy tobie to sprawia radochę? Co, Serafinie?

– Nie – odparł tamten. – Wiesz, że nie. Będziesz musiał uciekać. Przyniosłem ci coś – wydobył

z przytroczonej do pasa ładownicy dużego, białego pędraka, który niósł na grzbiecie coś, jakby
owadzie jajo.

– Pochłaniacz? – Sewerus wziął do ręki owada.
– Przez jakiś czas zamaskuje twoją aurę, będziesz wyglądał jak zwykły Przebudzony. Ale

spiesz się, bo nie pomoże ci to na długo. Lepiej, żebyś jak najszybciej wydostał się poza zasięg
Sfery. I nie bierz ze sobą dziewczyny…

Sewerus spojrzał na niego podejrzliwie, a jego oczy zwęziły się w szparki.
– Dlaczego?
– Zanadto rzuca się w oczy. Pretorianie nie lubią, jak ktoś im się wymyka z łapanki.
To powiedziawszy rozwinął skrzydła i wzbił się w powietrze.
– Żegnaj – powiedział jeszcze. – Dług uważam za spłacony. Następnym razem, gdy się

spotkamy, będę musiał cię zabić.

– Chyba, że ja wcześniej zabiję ciebie – mruknął Sewerus, patrząc na oddalającą się skrzydlatą

postać.

* * *

Raczej wyczuł ich obecność, niż ich dostrzegł, kiedy wmieszali się w tłum. Pretorianie. Sześciu.

Najwyraźniej kogoś szukali.

Wielu Kainitów uciekało w tych czasach na Wschód. Trzymali się wielkich skupisk ludzkich,

podróżowali pociągami. Skupiska Homonulusów tłumiły ich aurę. Gdyby wyruszyli sami, ściśnięci w
wystraszoną gromadkę, byliby niczym wielki, jarzący się na czerwono neon odciśnięty w Sferze dla
tych, którzy ich prześladowali. Rozproszeni, skryci w ciżbie mieli trochę większe szanse na
przeżycie. Trochę… większe…

Sewerus poczuł się tak, jakby bryłka lodu stanęła mu w żołądku, kiedy minął ich patrol,

oskrzydlający jakiegoś Kainitę i spychający go ku bocznej alejce. Zmusił się, żeby iść dalej w
sposób całkiem obojętny, lecz Szejla stanęła jak wryta i spojrzała za oddalającym się oddziałkiem.
Dowódca Pretorian zauważył to i zatrzymał swoich ludzi.

– Na co się gapicie? – szczeknął głosem syntezowanym przez maskę ochronną.

– Dobrze wykonujecie swoją robotę, żołnierzu. Wkrótce skończymy z tym ścierwem – odparł

Sewerus, opierając ręce na ramionach Szejli i próbując ją powoli odciągnąć.

Pretorianin przyglądał im się przez chwilę, a Sewerus walczył ze sobą, żeby nie stracić zimnej

krwi i nie sięgnąć po pistolety. Czuł, że jego mięśnie się napinają, a serce zaczyna mocniej bić.

– Podejdź tu… – wycedził nieufnie dowódca. – Bracie.
Sewerus uśmiechnął się, modląc się w duchu, żeby wyglądało to autentycznie,

i zbliżył się do nich. Złapany Kainita spojrzał na niego błędnym wzrokiem. Nagle jego oczy
rozszerzyły się, ryknął i szarpnął się panicznie. Dowódca Pretorian wyciągnął pistolet. Sewerus
drgnął w tym momencie, ale ponownie stłumił w sobie odruch obronny. Wiedział, że gdyby chcieli
go zaatakować, wysunęliby swoje ostrza. Pistoletów używali tylko w jednym celu…

– Czyń honory, bracie – powiedział żołnierz, podając mu broń.
Sewerus bez chwili wahania uniósł pistolet i wypalił do miotającego się Kainity. Czaszkę

mężczyzny rozerwało na strzępy. Krew i mózg opryskały mundury dwóch Pretorian.

– Dobro zwycięży, bracie – mruknął dowódca i odebrał Sewerusowi pistolet. W jego głosie

zabrzmiało coś, jakby ulga. Choć nie, oni nie znali strachu, nie mogli też znać uczucia ulgi.

– Musieliśmy sprawdzić twoją wierność. Szukamy niebezpiecznego zdrajcy.
– Rozumiem – odparł Sewerus. – Kontynuujcie swoją pracę.
I oddalił się, ciągnąc za sobą Szejlę. Gdy zajrzał do torby, w której niósł pochłaniacza, ujrzał, że

ciało stworzonka nabrzmiało i spuchło, a jajowaty przedmiot, który niosło na grzbiecie wyglądał,
jakby miał zaraz eksplodować.

Udali się na stację kolei podziemnej i złapali pociąg do Alassanu, niewielkiej mieściny daleko na

północnym-wschodzie. Szejla wyglądała na nieco wstrząśniętą i nie odzywała się przez całą
podróż.

– Zabiłeś już kiedyś Kainitę – stwierdziła bez cienia emocji, gdy dotarli na miejsce

i ruszyli do małego hoteliku, w którym Sewerus postanowił się zatrzymać. – Ale w czasie wojny
walczyłeś po ich stronie, prawda?

– Niezupełnie… Przez pierwsze trzy lata wojny służyłem Przebudzonym… I zabiłem wielu

Kainitów.

– Więc dlaczego zmieniłeś strony?
– Ci drudzy lepiej płacili – odparł sucho Sewerus, a jego twarz stężała. Jednak Szejla drążyła

dalej.

– Nagle ot tak, po prostu postanowiłeś zdradzić swoich mocodawców i iść do ich wrogów?
– Nikogo nie zdradziłem – wycedził przez zęby. – Nasz kontrakt uległ rozwiązaniu. Przez rok

byłem bezrobotny, potem Kainici zaproponowali mi, żebym pracował dla nich. Nie widziałem
powodu, żeby odmówić.

– Jesteś zbyt dobrym wojownikiem, żeby Przebudzeni tak po prostu cię puścili po wygaśnięciu

kontraktu. Nie chcieli przedłużyć umowy?

– Ech… Dobrze, powiem ci, jak to było – odszczeknął rozeźlony Sewerus. – W czasie starcia

koło Skarro nasz dowódca poprowadził nas prosto w zasadzkę. Straciłem tam wielu dobrych… –
zawahał się na chwilę. – Wielu dobrych żołnierzy. Z życiem uszedłem tylko ja i… i ten nasz
dowódca. Potem na jakiś czas miałem dość walki, więc odszedłem. Jasne?

– Tak – odparła cicho Szejla i niespodziewanie dotknęła jego dłoni. Sewerus szedł dalej, jakby

niczego nie poczuł.

Gdy już się ulokowali w hotelowym pokoju, Szejla poszła wziąć prysznic, a on siadł i zaczął

rozmyślać. Był zmęczony. Wiedział jednak, że musi wykrzesać z siebie resztki energii, jeśli chce…
Jeśli chce czego? „Chyba tylko przeżyć…” – pomyślał z goryczą. Niczego nie był w stanie osiągnąć,
niczego  wywalczyć.  Przeżyć…  „Jakże  niewiele  ze  mnie  zostało…”.  Potrząsnął  głową,  żeby
odpędzić te myśli. Najchętniej by nie myślał o niczym. Trochę wbrew sobie poczuł, że chciałby, aby
Szejla znów go zaciągnęła do łóżka. To by pomogło… Na chwilę. Ale kiedy wyszła spod prysznica,
zawinięta  w  ręcznik,  ze  swymi  czarnymi,  lekko  kręconymi  włosami  zebranymi  wysoko  czerwoną
tasiemką,  nawet  na  niego  nie  spojrzała,  tylko  od  razu  położyła  się  spać.  Stłumił  w  sobie  chęć
położenia  się  obok  niej,  założył  płaszcz  i  wyszedł.  Noc  była  chłodna.  Długie,  postrzępione,  szare
chmury zakryły księżyc i większość gwiazd. Od strony puszczy, która ciągnęła się tuż za miastem,
oddzielona wysokim ogrodzeniem, dolatywały od czasu do czasu okrzyki jakichś nocnych ptaków.

W jednej z bocznych alejek odnalazł swoją skrytkę ze sprzętem zakamuflowaną pod dużym

kontenerem na śmieci. Miał kilka tego rodzaju magazynków w różnych miastach. Wiedział, że
może nadejść taki dzień, gdy będzie musiał się ukrywać lub uciekać, wówczas będzie mu
potrzebna broń albo inny ekwipunek.

Wydobył ze skrytki dodatkowy komplet nabitych pistoletów skałkowych, zapasowe srebrne

kule i proch oraz konwencjonalny karabinek bojowy – nieprzydatny w walce
z Pretorianami, za to skuteczny przeciwko rozmaitym bestiom, żyjącym poza Sferą. Wyciągnął też
złożony namiot, parę termokoców, błyszczka (niedużego owada, którego odwłok świecił jasno, gdy
się go potarło) – zwykłe latarki oraz inny elektroniczny sprzęt przyciągały bestie – kilka żelaznych
racji, kompas, mapy i parę innych przydatnych rzeczy. Na samym końcu wydobył trzy iniektory
wypełnione gęstą, karmazynową substancją. Krew Homonulusów.

Zapakowawszy to wszystko do plecaka, zamknął skrytkę, zabezpieczył ją kodem i na powrót

zamaskował.

W drodze powrotnej zaczął układać plan działania na następny dzień. Plany to dobra sprawa. I

tak nigdy nie działają, ale przynajmniej zajmują umysł przed akcją. Dobrze robią na nerwy. Sewerus
zawsze najbardziej bał się w przeddzień walki. Gdy zaczynało się strzelanie, było mu już wszystko
jedno.

* * *

– Dochodzi dwunasta – mówił nerwowym szeptem, gdy szli następnego dnia w stronę

posterunku  Pretorian.  –  Czterech  z  nich  zaraz  pójdzie  na  obchód,  zostanie  dwóch.  Z  dwoma
powinienem  sobie  poradzić.  Albo  przynajmniej  odciągnąć  ich  uwagę.  Ty  musisz  w  tym  czasie
dobiec do ogrodzenia. Weź ten przecinak wibracyjny. Mocy starczy na jakieś trzydzieści sekund, ale
to dość… To coś wchodzi nawet we wzmacnianą stal jak w masło. Jak się przedostaniesz na drugą
stronę to biegnij. Nie zastanawiaj się. Biegnij na północ. Kompas masz. Jeśli mi się uda, to sam cię
odnajdę.  Jeśli  nie  –  po  jednym  dniu  marszu  skręć  na  zachód.  Potem  po  trzech  dniach  wystrzel
racę.  Co  godzinę  jedną.  Twoi  ludzie  powinni  cię  już  odnaleźć,  będziesz  blisko  ich  terenów.
Pretorianie  się  tam  nie  zapuszczają  w  ogóle  nie  zapuszczają  się  w  głąb  puszczy.  Tam  czują  się
jakby byli głusi i ślepi. Dobra… to tu… – przystanął za rogiem ostatniego domu na obrzeżu miasta.
Przed  nimi  ciągnął  się  szeroki  na  kilkadziesiąt  metrów  pas  pustej  przestrzeni,  dalej  znajdowało  się
ogrodzenie i posterunek.

– Ruszaj dopiero jak będę w pół drogi do nich.
Wziął głęboki oddech. Pora zaczynać. Sięgnął do wewnętrznej kieszeni płaszcza i wyciągnął z

niej trzy iniektory z krwią.

– Jeszcze jedno – rzekł, nie oglądając się na nią. – Jak do ciebie dołączę, mogę być osłabiony i

nieco… niekontaktowy. Na noc lepiej mnie zwiąż. I zaknebluj. To bardzo ważne. Moje krzyki
mogłyby nam ściągnąć coś na karki…

Szejla nic nie odpowiedziała, ale miał wrażenie, że kiwnęła głową. Nie zastanawiając się już

dłużej, odwinął rękaw i przyłożył pierwszy iniektor do skóry. Lekkie ukłucie. Mrowienie przechodzące
jakby  po  samych  końcach  nerwów.  Potem  zimno  i  nagle  odzywa  się  gwałtowne  kołatanie  serca.
Widzi jak żyły jego chudego, umięśnionego ramienia zaczynają nabrzmiewać. Drugi iniektor. Serce
przyspiesza  jeszcze  bardziej.  Myśli  znikają  z  głowy.  Trzeci  iniektor.  Serce  szarpie  się  jak  oszalałe,
oddech  staje  się  płytki  i  chrapliwy.  Na  chwilę  ciemnieje  mu  przed  oczami.  Wirują  tylko  plamki
światła. Potem wszystko staje się nieprawdopodobnie jasne i wyraźne.

Rusza. Jest lekki i szybki. Kilka sekund i już jest przed strażnicą. Jeden z Pretorian staje mu na

drodze.  Pistolety  w  dłoniach.  Huk.  Kula  uderza  w  ścianę  posterunku.  Druga  rozrywa  ramię
Pretorianina.  Pojawia  się  następny.  Kolejna  para  pistoletów.  Huk.  Strzał  zrywa  głowę  z  ramion
rannego  Pretorianina.  Drugi  unika  zwinnie.  Wysuwa  ostrza.  Sewerus  łapie  sztylety.  Jest  szybszy.
Dwoma błyskawicznymi cięciami podrzyna tamtemu gardło.

Pozostałych Pretorian zaalarmowały krzyki, więc biegiem zawrócili z obchodu. Jednak Sewerus

się  nie  oglądał.  Ruszył  w  głąb  lasu.  Odnaleźć  Szejlę  –  tylko  jedna  myśl  jarzyła  mu  się  w  głowie.
Świat  wokół  niego  był  rozmyty  i  rozmazany,  ale  czuł  wyraźnie  jej  zapach.  Przedarła  się  już  przez
ogrodzenie.  Musiała  być  paręset  metrów  przed  nim.  Nawet  nie  zauważył,  kiedy  pokonał  tą
odległość. Wyprzedził ją i stanął naprzeciw.

Na jego widok Szejla zatrzymała się gwałtownie i aż krzyknęła. Twarz Sewerusa była biała jak

papier i lśniąca od potu. W błyszczących, przekrwionych oczach o nienaturalnie powiększonych
źrenicach pojawiły się ciemne smugi. Pod jego skórą drżały wyraźnie mięśnie, co sprawiało, że
wykrzywiał się w dziwacznych i strasznych grymasach.

Wpatrywał się w nią przez kilkanaście sekund, po czym obrócił się nagle i ruszył dalej biegiem.

Podążyła za nim, jednak już po kilkunastu minutach zaczęło jej brakować sił. Przystawał co jakiś
czas i czekał na nią, jednak nie dawał jej odpocząć. Dopiero po jakiś dwóch czy trzech godzinach
stanął, równie niespodziewanie, co ruszył – i upadł.

* * *

Obudził się z długiej, ciemnej nocy pełnej krzyków i nieludzkiego wycia. Potrząsnął głową, ale

resztki koszmarnych obrazów zdawały się trzymać jego powiek. Zadrżał i w tym momencie poczuł,
że coś go dotknęło. To było nieduże, chłodne w zetknięciu z jego rozgrzaną skórą, kojące. Cofnęło
się na chwilę, lecz potem znów go musnęło. W czterech punktach na swej piersi poczuł przyjemne
mrowienie. Wyciągnął rękę, dotknął tego i rozpoznał dłoń. Jego długie palce ją objęły– drobną i
kruchą. Przycisnął ją mocno do siebie. Dopiero wtedy zaczęły do niego wracać wspomnienia. Znał
tę skórę, czuł już te palce, pieszczące jego ciało. Znał zapach, który unosił się w powietrzu. Szejla…

Otworzył oczy i ujrzał nad sobą jej okrągłą, dziewczęcą buzię. Jej oczy były nieco podpuchnięte

i zaczerwienione, jakby od długiego płaczu, ale się uśmiechnęła. Spróbował się do niej odezwać, ale

coś mu w tym przeszkadzało. Na twarzy dziewczyny pojawił się na chwilę wyraz zmieszania, gdy
sięgnęła do jego ust i wydobyła z nich knebel.

– Długo byłem nieprzytomny? – zapytał.
– Kilka godzin… Co to było? Co się z tobą stało?
Sewerus uniósł się na łokciu i rozejrzał. Znajdowali się oboje w namiocie. Na ścianie wisiał

błyszczek, który swoim mętnym światłem rozpraszał nieco mrok.

– Nazywają to Szałem Czystej Krwi. Używaliśmy tego w czasie wojny… Nasz organizm tak

reaguje  na  zetknięcie  z  krwią  Homonulusów.  Budzi  się  w  nas  potwór.  Wielu  żołnierzy  Kainitów
wprowadzało się w ten sposób w bojowy szał. Ale to niebezpieczne – za duża dawka może zabić.
A  każda,  nawet  niewielka,  doprowadzić  do  obłędu.  Dawno  temu…  jeszcze  przed  wojną…
korzystanie z krwi Homonulusów było zabronione, zanieczyszczanie czystej krwi Kainitów szlamem
uznawano  za  haniebne  –  jego  usta  wygiął  sardoniczny  uśmiech.  –  Wielcy  synowie  Kaina,  tak
odlegli  od  niskich  stworzeń,  którymi  władali,  tak  bojący  się  potworów,  które  w  nich  drzemią.
Zresztą… kiedy zaczęło się zabijanie, było im już wszystko jedno. Tak, mała, wszyscy jesteśmy w
głębi potworami, potrzeba tylko jakiegoś bodźca, żeby to z nas wylazło.

Szejla spuściła wzrok, ale mógłby przysiąc, że dostrzegł w jej oku błysk.
– Czemu nienawidzisz Kainitów? – zapytała cicho.
Sewerus roześmiał się nieprzyjemnie.
– Bo zawsze byli aroganckimi durniami – odparł. – Gardzili ludźmi nieczystej krwi.
– Mówisz, jakby to i ciebie samego dotknęło.
– Tak… – przyznał niechętnie Sewerus. – Moja matka była Kainitką, ale mój ojciec – zaledwie

Oświeconym. Choć ty pewnie nie wiesz, kim byli Oświeceni. Odkąd Kainici przegrali wojnę, już
takich nie ma.

– Nie wiem… Powiedz mi.
– To byli Homonulusowie, którzy tak jak Przebudzeni zyskali świadomość Sfery, ale nie przez

własne poznanie, tylko poprzez związki z Kainitami. Moja matka poślubiła takiego człowieka i w
dodatku miała z nim syna – mnie.

Sewerus zamilkł, ale Szejla wpatrywała się w niego wyczekująco tymi swoimi smutnymi

oczami.

– To rzadka okoliczność – podjął po chwili, uśmiechając się krzywo. – Z reguły dzieci z takich

związków rodzą się dzikie i wypaczone, Szał Czystej Krwi dotyka ich jeszcze
w łonie matki. Ale czasem się zdarza, jak w moim wypadku, że dziecko rodzi się i może normalnie
się rozwijać.

– To musiało być ciężkie, prawda? Żyć jako odmieniec?
– Kainici bali się ludzi takich jak ja czy mój ojciec. Masz rację, moje dzieciństwo nie należało do

szczególnie przyjemnych. Pożycie moich rodziców było zawiłe i nieszczęśliwe.

– Ale czemu… czemu przyłączyłeś się do nich? To jest do Kainitów…
– Kainici czy Przebudzeni – Sewerus pokręcił głową. – Wszyscy umieramy tak samo. Przestało

się  liczyć,  kogo  zabijam.  Chcieli  mnie,  bo  wiedzieli,  że  jestem  skuteczny,  pomimo  mojego
nieczystego  pochodzenia,  i  byli  gotowi  dobrze  zapłacić.  Nagle  stali  się  bardzo  tolerancyjni.  –
Zawahał  się  i  jego  wąskie  usta  ponownie  rozciągnął  nieprzyjemny  uśmiech.  –  Ale,  gdy  wszystko
zaczęło  się  sypać,  w  szale  ucieczki  i  tak  porzucili  każdego,  kto  był  gorzej  urodzony,  nawet  nie
mieszańców.  Swoich  własnych  braci  zostawili  na  śmierć…  –  urwał  na  chwilę,  lecz  zaraz  podjął.  –

Ja  jednak  nie  byłem  już  taki  głupi.  Gdy  padły  ośrodki  dowodzenia,  nie  próbowałem,  jak  niektórzy
młodzi  idealiści,  zbierać  resztek  niedobitków,  aby  polec  w  honorowej  walce,  broniąc  kwilących  jak
dzieci  ludzi  szlachetniejszej  krwi,  którzy  mogli  salwować  się  ucieczką.  Wojna  była  skończona,
ważne  było  tylko  to,  aby  przeżyć  –  korzystając  ze  wszelkich  dostępnych  możliwości.  Zresztą,  na
pewno  sama  dobrze  wiesz,  jacy  są  ci  Kainici.  A  może  twój  pan  był  dobry  i  łagodny,  z
wyrozumiałością traktował swe nisko urodzone sługi?

Szejla pokręciła głową. Na jej policzkach malowały się ceglaste wypieki. Wyglądała na

zdenerwowaną. Dopiero teraz doszło do Sewerusa, co musiała przeżyć, gdy był nieprzytomny. W
mroku zasferycznej puszczy musiała zaciągnąć jego bezwładne ciało
w bezpieczne miejsce i rozstawić tam namiot. A potem słuchać jego stłumionych krzyków
i obserwować napady nieprzytomnego w amoku, gdy Szał owładnął jego uśpionym umysłem.
Widział nieraz żołnierzy, z których powoli schodziły skutki użycia krwi Homonulusów. Nie był to
przyjemny widok.

– Chodź – rzekł miękko i wyciągnął ku niej rękę.
Posłusznie ułożyła się obok niego i pozwoliła się objąć, wtulając twarz w fałdy termokoca,

którym był okryty. Biernie poddała się jego pieszczotom, a potem zaczęli się kochać. A gdy
skończyli, rozpłakała się, ale w tym płaczu rozbrzmiała ulga. Usnęła spokojnie.

* * *

Rwędy harędy

Bupie bajędy

Sewerus błyskawicznie chwycił za karabin, gdy słowa absurdalnej piosenki ponownie doszły ich

uszu.

Rwimbam chlęćkę

Piorę palęćkę.

A wotam schlęćkana

Skrobnie malowana.

Gdy przebrzmiał ostatni wers – wyryczany dziwnym, jakby wydostającym się przez

poszarpane nozdrza głosem – rozległ się pełen satysfakcji gulgot, potem odgłos przypominający
urwany szloch, aż w końcu zapadła cisza.

Ktokolwiek wyśpiewywał te idiotyzmy, szedł za nimi już od dobrych paru godzin i nie pomagały

żadne sztuczki Sewerusa mylące ślady – ten ktoś nie chciał się odczepić. Sam jednak pozostawał
niewidoczny, a gdy parę razy spróbowali przedrzeć się przez zarośla
w stronę, z której dochodził głos, nie odnajdywali żadnych śladów. Trudno zresztą było cokolwiek
wytropić na tym podmokłym bagnisku, na którym się znaleźli. Brnęli zatem dalej pośród kałuż i
rozlewisk, od czasu do czasu nękani nieprzyjemną obecnością intruza.

Rwędy harędy

Bupie bajędy

Harrrr…

To byłoby może i śmieszne – uważał Sewerus – gdyby nie znajdowali się daleko od Sfery, w

obcej puszczy, i gdyby nie dziwne, chrapliwe brzmienie śpiewającego głosu. Jeszcze te płaczliwe
lub mlaszczące dźwięki, wydawane przez stwora od czasu do czasu…

Szejla pisnęła nagle, gdy jej noga ześliznęła się z suchego gruntu w głęboką kałużę. Sewerus

zareagował błyskawicznie, szykując się do walki.

– Nie krzycz – syknął, widząc, że nic się nie stało. – Ktokolwiek za nami łazi, lepiej nie

przyciągać jego uwagi.

Szorstkim ruchem pomógł jej wyciągnąć nogę z wody. Rozejrzał się. Zmarszczył nos, czując

dolatującą go ponownie falę bagiennego smrodu. Im dalej się zagłębiali, tym bardziej cuchnęło i nie
mógł się oprzeć wrażeniu, że oprócz gnijących roślin czuje też coś innego – rozkładające się mięso.

– Moje legowisko, bamo – odezwał się nagle śledzący ich głos, gdzieś całkiem blisko. –

Harhh… gharhhh… moje, moja, bamo… boja bamo…

Sewerus uniósł broń i zastygł w bezruchu.
– Bamo, bamo… – bełkotał dalej głos. Nagle załkał, zarzęził i znowu zapadła cisza.
Po paru minutach nerwowego nasłuchiwania ruszyli dalej. W lesie było bardzo niewiele światła.

Gęste korony wielkich drzew o gąbczastej korze pokrytej guzami prawie nie przepuszczały słońca,
było więc też chłodno. Po południu półmrok zgęstniał jeszcze bardziej
i zrobiło się tak zimno, że para wydostawała się z ust.

Kierowali się teraz na zachód, z powrotem w stronę Sfery, do jej bezpieczniejszej części,

zamieszkałej przez Kainickich uchodźców.

Im ciemniej się robiło, tym bardziej Sewerus był zaniepokojony obecnością intruza. Długo się

już co prawda nie odzywał, ale od czasu do czasu słychać było plusk i kroki mlaszczące w błocie.
Smród stał się już teraz nie do zniesienia, wkrótce też dostrzegł jego źródło: gdzieniegdzie, głębiej w
lesie, wisiały kawałki nadpsutego mięsa nabite na sterczące
z ziemi badyle. Kimkolwiek lub czymkolwiek było śledzące ich stworzenie, wątpił, aby było
przyjaźnie nastawione.

– Czy nie możemy zatrzymać się i odpocząć? – zapytała Szejla, gdy zbliżał się już wieczór.
– Nie, tu nie jest bezpiecznie – odparł krótko Sewerus, ale objął ją ramieniem. Ona nie słyszała

tego, co wyłapywały jego wyczulone zmysły wojownika. Coś zataczało wokół nich kręgi. Poruszało
się w wodzie, tylko czasem wyskakując na ląd. Było już niedaleko. Skradało się niemal
bezszelestnie. Sewerus mocniej zacisnął dłoń na kolbie karabinu szturmowego.

Nagle to coś stanęło. Dokładnie przed nimi. Zaczęło węszyć. Szejla, która usłyszała ten

donośny, chrapliwy oddech zatrzymała się gwałtownie, tłumiąc okrzyk.

– Kim są…? Kim sssą…? – rozległo się.
Sewerus popchnął Szejlę za siebie.
– Pokaż się! – rozkazał.
Stwór zakręcił się, zaszlochał.
– Dak, dak, bogaże, bogaże – wybełkotał i nagle wychylił się z bagiennego szlamu. Był

niewysoki i przeraźliwie chudy. Jego skóra wydawała się cienka i śliska, wyraźnie malowały się pod
nią żebra. Jedną rękę miał długą, sięgającą niemal do ziemi, obarczoną olbrzymią dłonią, w której
coś niósł, drugą zaś nienaturalnie krótką. Nie miał szyi, wprost z jego barków wyrastało coś niby
gadzia paszcza, na końcu której znajdowała się właściwa głowa – niewielka i pomarszczona, jakby
wypaczona główka dziecka umieszczona w jakimś dziwacznym łożysku na końcu krokodylego łba.

– Idź precz! – wykrzyknął Sewerus, gdy odzyskał już mowę po chwili przerażenia.
– Nie, nie… – zaszlochał stwór. – Jest początkiem i końcem. Imię jego Głód. Zew jego… zew

jego… – urwał i wydobył z siebie przeraźliwy odgłos, będący czymś pomiędzy sykiem węża a
wyciem wilka. – Da… da… – wybełkotał i skoczył w ich stronę.

Sewerus nie namyślał się długo. Nacisnął spust. Stwór potknął się, zaskomlał i padł. Naboje nie

wyrządziły mu dużej krzywdy. Ledwie rozcięły zaskakująco twardą skórę. Gdy trafiła go druga
seria, zaczął się wić. Zawodząc przeraźliwie, dał nura w pobliskie rozlewisko.

Nie był to jednak jego koniec. Gdy szli dalej, w gęstniejącym już powoli mroku nocy, on wciąż

szedł niedaleko nich. Od czasu do czasu słyszeli, jak szlocha.

– Skrzywdzili, skrzywdzili, bamo… skrzywdzili… bamo, bamo…
Koło północy Szejla była już tak wycieńczona, że ledwie powłóczyła nogami, zatem Sewerus

zadecydował, że pozwoli jej odpocząć. Znaleźli kawałek suchego gruntu, gdzie posadził ją pod
drzewem, owinął w termokoce i pozwolił się chwilę zdrzemnąć. Sam stanął na warcie, tuż koło niej
i wsłuchiwał się w nocne odgłosy.

Od czasu do czasu dochodził go głos owego dziwnego stworzenia, które ich śledziło. Szlochało

dosyć głośno i syczało. Najwyraźniej próbowało się zająć swoimi ranami. Potem ucichło
niespodziewanie i nagle odezwało się tuż koło jego głowy.

– Jest początkiem i końcem – syknęło.
Obrócił się gwałtownie. Palec zadrżał mu na spuście. Jednak nie strzelił. Główka na końcu

gadziego pyska wpatrywała się w niego małymi, czarnymi oczkami.

– Imię jego Głód, samotność jego kara – oświadczył stwór. – Przeklęte… przeklęte… –

wychrypiał, lecz zaraz jakby przeraził się swoich słów. Skulił się i zaskomlał. – Bamo… bamo…
sam… nie… sam…

Sewerus wpatrywał się w niego z mieszaniną fascynacji i odrazy. Stwór uniósł swoją wielką

dłoń, w której trzymał coś na kształt kawałka mięsa zawiniętego w szmatę, a ruch ten był taki,
jakby stwór chciał nim wszystko wyjaśnić.

– Odejdź – rzekł cicho Sewerus.
– Dak, dag… Dak, bamo, dak… pójdzie… pójdzie – zaskomlała zdeformowana istota tak

głośno, że Szejla obudziła się i krzyknęła głośno, widząc przerażające oblicze. Stwór odskoczył
szybko w tył. – Jego imię Głód! – zaryczał nagle i rzucił się znów do przodu.

Sewerus zdzielił go kolbą. Zderzyli się ze sobą. Ostre pazury krótszej ręki poczwary rozcięły

skórę na nodze mężczyzny. Ignorując ból, Sewerus natarł całą swoją masą, przygniatając ohydnie
cuchnące cielsko do ziemi. Gadzia paszcza kłapnęła tuż koło jego ucha. Oplotły go niezwykle silne i
zwinne kończyny. Wnet sam znalazł się przygwożdżony do ziemi. Paszcza uniosła się nad nim.
Szarpnął się desperacko i zanim padł cios, uwolnił rękę z karabinkiem. Wypalił prosto w rozwartą
gardziel. Krew i kawałki mięsa ochlapały jego twarz. Stwór padł martwy, zalewając go posoką.

* * *

Pojawili się tak nagle, że nie było mowy o obronie. Działali szybko i precyzyjnie, jakby z góry

wiedzieli,  gdzie  znajdą  się  ci,  których  szukają.  Spadli  z  nieba  z  łopotem  skrzydeł  i  otoczyli  ich.
Sewerus  próbował  osłonić  Szejlę,  ale  odcięli  ją  od  niego.  Ona  się  nie  broniła.  Wyglądała,  jakby
dobrze  wiedziała,  co  się  wydarzy.  Stanęła  za  murem  otaczających  go  Woletorów,  z  opuszczoną

głową i wzrokiem wbitym w ziemię. Wtedy ogarnął go zimny spokój.

„Nie bierz ze sobą dziewczyny” – tak powiedział Serafin. Teraz już rozumiał jego słowa. Nie

wzbudziło jego podejrzeń, gdy Szejla tego dnia objęła prowadzenie, gdy odnalazła tę polanę i uparła
się, by na niej odpocząć. Musieli ją doskonale przygotować, zapoznać z topografią terenu. Cały
czas pchała go ku temu miejscu, nawet gdy wydawało się mu , że to on prowadzi.

Zmierzył wzrokiem otaczających go Woletorów. Było ich sześciu. Wśród nich rozpoznał

Serafina. Pozostali mieli charakterystyczne znaki na zbrojach – znaki świty Eosa. Po chwili pojawił
się siódmy wojownik, mniejszy i bardziej przysadzisty niż pozostali, bardziej niepozorny, bardziej
niebezpieczny. Jako jedyny nie miał na głowie hełmu. Gąszcz białych włosów otaczał jego dziwną,
nieludzką twarz o olbrzymich oczach i drobnych, zaciętych ustach.

– Proszę, proszę – powiedział tak cicho, że jego głos ledwie wybił się ponad szum drzew i

odgłosy puszczy. – Witaj Sewerusie.

– Widzę, że nic się nie zmieniłeś, Eosie – warknął Sewerus. – Wciąż chowasz się za plecami

swoich siepaczy, wciąż lubisz w walce ten stosunek: siedem do jednego. Czyż nie tak zarzynałeś
swoich przeciwników ze starszyzny? Jednego po drugim?

– Och, Sewerusie, Sewerusie – Eos zniżył głos niemalże do szeptu. Na jego twarzy pojawił się

bardzo autentycznie wyglądający wyraz smutku. – Czy naprawdę tak nisko mnie cenisz? Myślisz,
że zapomniałem o kodeksie wojownika?

– Chyba kodeksie rzeźnika! – wciął się Sewerus.
– Ranisz mnie, doprawdy. Jesteś taki niesprawiedliwy.
– Każ swoim ludziom schować broń i się cofnąć, to może zmienię zdanie.
Ku jego najwyższemu zdziwieniu Eos kiwnął głową swoim Woletorom, a oni zrobili krok do tyłu

i pochowali miecze.

– Tak lepiej?
– Czego chcesz? – Sewerus wpatrywał się w niego w każdej chwili gotowy do ataku.
– Chcę ci pokazać, że honor nie jest dla mnie tylko pustym słowem. Chcę ci dać równe szanse

obrony  –  Eos  uśmiechnął  się  jak  dobry  wujek,  a  potem  zwrócił  głowę  do  jednego  ze  swoich
wojowników.  –  Serafinie!  –  jego  głos  nagle  zrobił  się  surowy.  –  Zdejmij  zbroję…  Dam  ci  równe
szanse  –  ciągnął  zwracając  się  z  powrotem  ku  Sewerusowi.  –  Jeden  na  jednego,  z  równym
uzbrojeniem.

To powiedziawszy rzucił mu swój miecz.
Serafin wyglądał na zmieszanego i zaniepokojonego, ale wykonał polecenie. Powoli zdejmował

kolejne części zbroi. Najpierw pokazała się jego głowa, okolona włosami równie jasnymi, co włosy
Eosa,  o  twarzy  równie  nieludzkiej  z  tymi  olbrzymimi  oczami.  Potem  odsłonił  szczupły  tors,
opleciony  mięśniami  przypominającymi  napięte  postronki.  Jego  łopatki  były  mocno  wysklepione,
aby  mogły  podtrzymywać  mechaniczne  skrzydła.  Na  końcu  ukazały  się  długie,  muskularne
ramiona i nogi. Gdy był już niemal nagi, odziany tylko w przepaskę biodrową, chwycił miecz i lekko
skłonił się przeciwnikowi.

Sewerus cały czas pilnie śledził te przygotowania i dopiero, kiedy zostały ukończone, również

chwycił miecz i stanął naprzeciw Serafina. Spojrzał mu w oczy. Nie było w nich strachu, raczej jakiś
żal czy smutek.

– Starzy przyjaciele znowu razem, co? – zadrwił Sewerus.
– Mówiłem ci… – odparł cichym, zgaszonym głosem Serafin. – Tym razem będę musiał cię

zabić…

– Dobrze słyszeć, że wciąż zachowałeś swój dawny optymizm. Zupełnie jak pod Skarro, co?

Zwycięstwo jest pewne, nie ma się czego bać.

Kątem oka dostrzegł, że Eos się uśmiecha.
– Nie – syknął Serafin, a w jego oczach nagle zapłonął gniew. – Nie tym razem. Tym razem

przeżyje tylko jeden. Żadnych długów.

– Och, doprawdy? – Sewerus skrzywił się z niesmakiem, uniósł miecz i stanął

w pozycji szermierczej. – To nie podłożysz mi się pod ostrze? Nie poświęcisz życia w imię naszej
przyjaźni? Zastanów się dobrze, Serafinie, to by było takie piękne. Takie… wielkie! Siła przyjaźni
przedłożona ponad głupią butę! Ładne, co nie? Godne pieśni!

– Jesteś zwierzęciem, Sewerusie – wycedził przez zęby Serafin.
– Tak… jestem – Sewerus wyszczerzył kły w groźnym uśmiechu, lecz w tym momencie

ponownie dostrzegł tę dziwną radość na twarzy Eosa. Przywódca Woletorów coś za bardzo był z
siebie zadowolony.

– Lepiej by było, gdybyś zginął tam, pod Skarro. Lepiej by było, gdybyśmy obaj tam zginęli, a

nie trwali w tym brudzie, w którym teraz żyjemy – powiedział Serafin.

– Jeśli chcesz, zaraz ukrócę ci mękę – odparł Sewerus i ruszył ku niemu.
Ich pierwsza wymiana ciosów była bardzo szybka. Ostrza szczęknęły kilka razy, sypnęły

iskrami.  Zawirowali  jak  w  jakimś  zabójczym  tańcu.  Badali  się  nawzajem.  Potem  odskoczyli  od
siebie,  dysząc.  Starli  się  ponownie,  każdy  wykonał  serię  cięć,  parad  i  fint.  Jednak  Serafin  się
pospieszył,  zbyt  szybko  chciał  zadać  rozstrzygający  cios.  Z  ostatniego  zwodu  wyszedł  do
szerokiego cięcia na szyję. Sewerus przejrzał ten ruch, skrócił gwałtownie dystans. Klinga musnęła
jego  szyję,  ale  nie  przejął  się  tym.  Wykorzystał  lukę  w  obronie,  ciął  nisko  i  płasko.  Odskoczyli  od
siebie ponownie.

Walka już była skończona – Sewerus to wiedział. Serafin z głębokim rozcięciem na udzie nie

miał szans wykonać żadnego sprawnego uniku, uszkodzony mięsień skutecznie zmniejszył jego
możliwość manewru. Zaatakował ponownie. Woletor przerzucił cały ciężar ciała na zdrową nogę,
przyjął pozycję defensywną i z determinacją parował ciosy, ale również świadom był, że to koniec.

Po kilkunastu próbnych, rozrzuconych cięciach Sewerus natarł gwałtownie, jednym ciosem

rozorał pierś przeciwnika, drugim ugodził go śmiertelnie w szyję. Serafin upadł. Rzęził przez chwilę.
Z jego ust dobywała się ślina zmieszana z krwią. Trzęsąc się i ryjąc ziemię rękami i nogami,
odwrócił się na brzuch. Tak skonał – z ustami pełnymi piachu.

Sewerus patrzył chwilę na ciało, zastanawiając się, co właściwie czuje. Potem uniósł głowę i

ujrzał rozanielone oblicze Eosa.

– Wspaniale – szepnął przywódca Woletorów. – Co za technika, jaka pewność…
Sewerus poczuł się nagle tak, jakby go ktoś zdzielił obuchem po głowie. Przez jego umysł

przemknęła myśl, żeby zarżnąć tego skurwysyna, zarżnąć go tu i teraz. Jednak tego nie zrobił.
Miecz wysunął mu się z dłoni.

– A teraz bierzcie go – rozkazał Eos.
Woletorzy błyskawicznie sięgnęli po broń. Sewerus usłyszał huk i nagle ogarnęła go ciemność.

* * *

– A już miałeś nadzieję, że zginąłeś, co?
Dźwięk głosu Eosa był pierwszą rzeczą, jaką usłyszał po przebudzeniu. Zaklął w duchu.
– Jesteś taki naiwny, Sewerusie, taki naiwny…
Czuł się fatalnie. Mięśnie jego rąk i nóg były napięte i obolałe, piekło go prawe oko, bolała

głowa i coś zdawało się go uciskać w okolicy mostka, jakby miał tam jakąś gulę.

– Jak się czujesz ze swoimi nowymi symbiontami? Przyjemnie znowu być maszyną do

zabijania, co? Choć zaraz… ty nigdy nie przestałeś nią być.

Z trudem uniósł głowę. Znajdował się w pojemniku regeneracyjnym. Ciepły żel opływał całe

jego  ciało.  Głos  słyszał  poprzez  nałożone  na  uszy  odbiorniki.  Za  szkłem  zbiornika  dostrzegł
niewyraźne  sylwetki.  Przycisnął  twarz  do  przezroczystej  ścianki  i  ze  zdziwieniem  stwierdził,  że
rozpoznaje  niską,  baryłkowatą  postać  Kitamury.  Obok  niego  stał  Eos,  dalej  jacyś  inni  ludzie.  A
wśród nich… Ona też tam była! Szejla…

Szarpnął się wściekle, ogarnięty nagłym uczuciem przykrego zrozumienia.
– Och, nie miotaj się tak – odezwał się ponownie Eos. – Czyżbyś się poczuł zdradzony? Tak,

tak, przykro mi, ale to był jedyny sposób, żeby cię tu zwabić. Pan Kitamura okazał się niezwykle
przydatny. Miał niezłą intuicję co do ciebie. A ta dziewczyna… Czyż nie była wspaniała? Patrząc na
nią, sam jestem niemal przekonany, że jest w tobie rozkochana.

Szejla opuściła głowę. Była zmieszana. Sewerus spojrzał na nią z nienawiścią, na co ona

odpowiedziała tym swoim wzrokiem zbitego szczeniaczka.

– No, no, nie wściekaj się Sewerusie. Rozumiem, że taka nagła zmiana sytuacji mogła cię

nieco  wytrącić  z  równowagi,  ale  wkrótce  zaczniesz  doceniać  nowe  aspekty  swojego  położenia  –
Eos  podszedł  do  zbiornika  i  jego  twarz  nagle  się  zmieniła.  Zniknął  z  niej  drwiący  uśmiech.  –  Czy
naprawdę sądziłeś, że zniszczyłbym taką cenną broń, jak ty? – zapytał poważniejąc. – Nadchodzą
nowe  czasy,  Sewerusie,  nowa  wojna.  Przebudzeni  w  swoich  badaniach  Sfery  zapędzili  się  za
daleko, odkryli za wiele… Za wiele na temat tego, co kryje się poza nią. Ta nowa wojna nie będzie
w  niczym  podobna  do  tej,  którą  pamiętamy.  Możesz  mnie  nienawidzić,  nie  przeszkadza  mi  to.
Jesteś  mi  potrzebny  i  wkrótce  zdasz  sobie  sprawę,  że  ja  jestem  potrzebny  tobie.  Po  to  cała  ta
maskarada.  Musiałem  cię  uzbroić  tak,  żebyś  był  gotów  walczyć  z  tym,  co  nadejdzie,  żebyś  był
gotów  zabijać  Pretorian,  Kainitów,  Woletorów,  dawnych  przyjaciół,  nowych  wrogów.  Musiałem  ci
zwrócić całą twoją nienawiść i cały twój ból, żebyś był tak silny jak kiedyś, może nawet silniejszy.

– Po co? – zapytał, bezgłośnie poruszając ustami. Eos zrozumiał.
– A jak sądzisz? Możemy mieć już tylko jeden cel. Przeżyć…

Anabaza

Owego roku w górach na północy Judei spadł śnieg. Górale, jak tylko dostrzegli pierwsze

mokre,  szybko  topniejące  płatki,  gromadnie  wylegli  przed  swe  domostwa.  Wszystko  to  byli  ludzie
twardzi,  o  twarzach  i  rękach  przypominających  glinę  suszoną  na  słońcu–  ogorzałych  i
pobrużdżonych  od  pracy  i  gorącego  wiatru.  Teraz  jednak  podskakiwali  i  bawili  się  jak  dzieci.
Chwytali w dłonie drobny puch i śmiali się, gdy po rozwarciu palców pozostawało na nich zaledwie
kilka kropel wody. Wystawiali również swe duże, różowe języki i obracali nimi, łapiąc śnieżne płatki.

Dla tych ciężko pracujących ludzi śnieg oznaczał urodzaj. Tego roku ich owce będą jadły do

syta, będą miały gęstą sierść, tłuste i smaczne mięso, i chętnie będą się ze sobą parzyć. Ponadto
ludzie żyjący w głębi kraju będą się cieszyć dobrymi plonami, więc chleb, wino i oliwa będą tanie.
Zamorscy kupcy będą chętnie handlować. Z kolei rolnicy za pieniądze, które dostaną, będą
kupować to, co im przyniosą górale.

Wiosną, gdy do Judei przybył Gnejusz Minatus, marzenia prostych ludzi z północy zaczynały

się już spełniać. Rzeki wylały, nanosząc na pola grube pokłady żyznego mułu. Wędrując przez kraj,
Rzymianin  miał  nozdrza  pełne  owego  wilgotnego  zapachu  płodności,  który  wydziela  spulchniona
gleba  gotowa  hojnie  obrodzić.  Z  dnia  na  dzień  słońce  świeciło  dłużej  i  mocniej,  w  jego  blasku
rozwijała  się  pachnąca  trawa  o  grubych,  oleistych  łodyżkach  oraz  tamaryszek  roztaczający
intensywną woń.

Wiosna przyniosła też nowe siły ludziom, którzy tłumnie brali się do pracy na polach, w

winnicach  i  gajach  oliwnych.  Gnejusz  z  przyjemnością  przyglądał  się  ich  krępym,  muskularnym
sylwetkom,  ciemnym  czołom  lśniącym  od  potu  i  ustom,  śpiewającym  piosenki  w  języku,  którego
nie  znał.  Choć  patrzyli  na  niego  nieufnie,  nie  czuł  wrogości  w  spojrzeniach  tych  prostych
wieśniaków.

Inaczej rzecz się miała z mieszkańcami miast. Ci nie mieli w sobie ani odrobiny tej zdrowej

witalności, którą pysznili się ich pobratymcy ze wsi. Byli tajemniczy, chowali się w cieniach wąskich
uliczek między brudnymi, glinianymi domami o płaskich dachach. Przybysza traktowali z jawną
niechęcią, jak ognia unikali z nim rozmowy, nieraz syczeli i uciekali na jego widok.

Z czasem Rzymianina zaczęły ogarniać straszne podejrzenia. Im bardziej zagłębiał się w kraj,

im  bliżej  był  stolicy,  tym  dziwniejsi  wydawali  mu  się  ludzie.  Wkrótce  utwierdził  się  w
przeświadczeniu,  że  w  tej  odległej  prowincji  imperium  rzymskiego  dzieje  się  coś  podejrzanego  i
nienormalnego. Nie umknęły jego uwadze ponure domostwa, odsunięte na krawędzie miast, które
inni  mieszkańcy  omijali  szerokim  łukiem,  lecz  nie  ze  strachem  czy  obrzydzeniem,  ale  raczej  z
jakiegoś rodzaju bojaźliwą czcią. Nie sposób było zobaczyć mieszkańców tych domów.

Również głębiej w miastach zdarzały się domy, których unikali ludzie. Otaczała je aura

tajemnicy, choć nie tak nieprzejrzanej jak w przypadku tych odleglejszych budynków. Nieraz
Gnejuszowi udało się dostrzec przez okienko takiego domu błysk oczu obserwujących go uważnie
lub zarys jakiejś dziwnej, zdeformowanej twarzy.

Wkrótce zaczął dostrzegać pewne delikatne deformacje również u ludzi na ulicach. Wielu z nich

miało  skośnawe  oczy  pozbawione  rzęs,  uszy  jakby  trochę  niewykształcone  i  nosy  o  niemal
pionowych  nozdrzach,  wyraźnie  zapadnięte  w  twarz.  Wszystko  to  kazało  mu  przypuszczać,  że
mieszkańcy  miast  tworzą  jakieś  wynaturzone,  zamknięte  społeczności,  w  których  lata  chowu
wsobnego  byłyby  przyczyną  trwałej  skazy  krwi,  a  co  za  tym  idzie  –  tych  odpychających  cech
fizycznych.

Ulgę poczuł dopiero, gdy po kilkunastu dniach dotarł do Jerozolimy. Wiedział, że tam spotka się

wreszcie z kimś normalnym, z drugim Rzymianinem. Wiedziony tą myślą, szybkim krokiem
przemierzał wąskie, wypchane ludźmi uliczki. Mieszkańcy odsuwali się od niego pospiesznie, jakby
nie chcieli się zbrukać.

W mieście panowała specyficzna atmosfera. Miała ona w sobie coś z tej bojaźliwej nabożności,

z  jaką  Żydzi  traktowali  niektóre  domy,  jednak  nie  skupiała  się  w  jakimś  określonym  miejscu.
Przejawiał  się  w  niej  też  nowy  element  –  oczekiwanie.  Gnejusz  w  wielu  miejscach  dostrzegał
zawieszone  nad  drzwiami  liście  palmowe  lub  pęki  ziół.  Raz  po  raz  słyszał  rozpaczliwe  beczenie
zarzynanych  jagniąt.  Widział  ślady  krwi  na  progach  lub  framugach.  Słyszał  ponure  zaśpiewy.
Widział grupy rozmodlonych ludzi, którzy kiwali się rytmicznie.

Zaczęło mu się kręcić w głowie. Ogarnęły go oszałamiające zapachy kadzideł zmieszane z

fetorem  potu  i  krwi.  Jedynie  myśl  o  spotkaniu  z  jego  przyjacielem,  namiestnikiem  Poncjuszem
Piłatem,  trzymała  go  przy  zdrowych  zmysłach.  W  wyobraźni  odmalował  sobie  obraz  schludnej
rzymskiej  willi  z  łaźnią,  ciepłą  wodą  i  winem  –  i  trzymając  się  tej  wizji,  udało  mu  się  wreszcie
dobrnąć do rezydencji prokuratora.

Niewolnicy Piłata pomogli mu się obmyć, nakarmili go. Z prostej, wędrownej tuniki przebrali go

w togę – i tak odmienionego zawiedli przed oblicze swego pana.

Poncjusz nie okazał radości na widok przyjaciela. Leżał właśnie przy stole, na wpół uniesiony, i

czytał jakiś zwój, popijając przy tym wino z niewielkiego srebrnego pucharu. Niezobowiązującym
kiwnięciem dłoni pozdrowił Gnejusza i, kontynuując ten sam leniwy ruch, odprawił swe sługi.

– Nie mamy teraz wiele czasu na rozmowę – stwierdził lakonicznie, nie odrywając wzroku od

lektury. – Zaraz trzeba będzie wychodzić. Ale spocznij na chwilę.

Gnejusz ułożył się obok niego.
– Wychodzić gdzie? – zapytał, a w jego głosie pojawiła się nuta zniecierpliwienia. – Dopiero

przybyłem, a ty nie zapytasz mnie, jak minęła moja podróż, nie zechcesz poznać wieści z
zewnątrz?

Piłat oderwał w końcu wzrok od swego zwoju. Jego błękitne oczy wydawały się zmęczone.
– Będzie na to czas, gdy wrócimy. Teraz… nie wiem, czy chcę o tym słuchać. Na zewnątrz

nikt z takich jak my nie utrzyma się długo. Nie dziwi mnie, że w końcu tu trafiłeś. Ta zapyziała
prowincja to idealne miejsce dla takich niewygodnych i opornych ludzi, jak my.

Gnejusz pokiwał głową. Nie chciał mówić przyjacielowi, że niedługo zjawi się więcej

przybyszów. Nie przynosił dobrych wieści. Czyżby Poncjusz to wyczuł?

Spojrzał mu w twarz. Była okrągła, o gładkiej skórze, pozbawiona wszelkich bruzd, które by

mogły świadczyć o wieku lub zmartwieniach. Jego wysokie czoło gładko przechodziło w idealnie
gładką łysinę. Spod niego, oddzielona równą linią stalowoszarych brwi, wyglądała para wyblakłych
oczu. Tylko one nosiły w sobie ślad rezygnacji i udręczonego zobojętnienia.

– Co tu się właściwie dzieje? – zapytał, żeby zagaić rozmowę. – To jakieś żydowskie święto?

Ci ponurzy Żydzi napawają mnie strachem.

– Dziś będziemy mieli anabazę – odparł Poncjusz.
– Anabazę?
– Rytuał przejścia… Zobaczysz, o co w tym chodzi.
– Nazwa jest grecka… To jakiś żydowski wymysł? Ty się nie boisz tych ludzi?
Poncjusz odłożył zwój na stół, usiadł i włożył sandały.
– Tutaj wszystko jest zorganizowane inaczej niż tam – kiwnął głową w jakimś nieokreślonym

kierunku. – Na zewnątrz. Ci ludzie… Powiedzmy, że już nie do końca są ludźmi… – zawahał się na
chwilę, po czym nagle zmienił temat. – Anabazę obchodzi się wszędzie. Ale tu wygląda najgorzej,
jest najcięższa. Judea to miejsce dla takich jak my, mówiłem ci już. Zresztą zobaczysz. Każdy z
nas będzie to musiał w końcu przejść – to powiedziawszy, uniósł się z miejsca i przyzwał sługi. –
Chodź, pora iść.

Niewolnicy ubrali ich w płaszcze, a gdy obaj mężczyźni zasiedli w lektyce – wynieśli ją przed

dom. Na ulicy czekało już ośmiu liktorów dzierżących topory zatknięte w pęki rózg. Ci krzepcy
mężczyźni o oliwkowych twarzach byli rekrutowani spośród syryjskich legionistów i poza
symbolicznym atrybutem władzy prokuratora stanowili również jego straż przyboczną. Na komendę
swego pana otoczyli lektykę i wraz z nią ruszyli w dół ulicy.

– Będziemy musieli wyjść za miasto – mruknął Poncjusz, z delikatnym niesmakiem wyglądając

za cienką zasłonę.

Wokół ich niewielkiego orszaku zebrał się tłum. Setki głosów zlały się w jedno nieustające

buczenie, nie dało się rozróżnić żadnych słów. Ponury zaśpiew niósł ze sobą uczucie niepokoju i
oczekiwania. Powietrze zdawało się drżeć.

Gnejusz również wyjrzał za zasłonę lektyki i aż się wzdrygnął. Otaczało go morze dziwnych,

obcych  twarzy.  Raz  po  raz  dostrzegał  zdeformowane  oblicza.  Niektóre  były  do  tego  stopnia
odmienione,  że  nie  dało  się  w  nich  już  dostrzec  ludzkich  rysów:  niemal  całkiem  pozbawione
włosów,  uszu  i  nosów  stawały  się  okropnymi  karykaturami  bez  wyrazu.  Nawet  ich  oczy  były
nieludzkie.  Mętne,  wodniste  i  wyblakłe;  wyglądały  jakby  wciąż  patrzyły  poza  świat,  w  jakąś
nieznaną otchłań szaleństwa.

Szum śpiewających lub skandujących głosów narastał. Tłum falował niespokojnie. Kilka razy

ktoś wpadł w prokuratorski orszak, krzycząc w obcym języku, lecz liktorzy zaraz odpędzali takich
ludzi. Zebrani, nie odłączając się od wielkiego pochodu, kiwali się lub tańczyli, zderzali się ze sobą
lub o siebie ocierali. Ich pokraczne sylwetki zdawały się momentami spajać w jedną, przerażającą,
rozedrganą masę.

Rzymianin drżącą dłonią nasunął zasłonę na swoje miejsce.
– Czemu idziemy za miasto? – zapytał.
– Będzie dziś ukrzyżowanie – odparł obojętnie Poncjusz. – Anabazę mamy co tydzień, w

każdy szabat. Prawie zawsze jest ukrzyżowanie. Trafiłeś w najgorsze możliwe miejsce, tu
oczyszcza się przez cierpienie i szał. Krzyżujemy tych najoporniejszych z opornych.

Poncjusz westchnął i spojrzał na przyjaciela.
– Mnie też to kiedyś czeka – rzekł bez strachu, a jedynie z głęboką rezygnacją. – Nie bądź taki,

jak ja. Poddaj się anabazie.

Gnejusz wpatrywał się w niego wstrząśnięty.
– Długo już tu jesteś?
– Długo, krótko…? – Poncjusz wzruszył ramionami. – Tutaj to bez znaczenia… Tam, na

zewnątrz, może to jest jakaś różnica: dziesięć, pięćdziesiąt, sto lat. Przypuszczam, że tutaj
spędziłem tyle samo czasu, co ty tam. Boję się anabazy, za bardzo chcę być człowiekiem.

– Czy oni chcą, żeby anabaza była karą?
– Nie wszędzie… Tutaj – tak.
– Ukarzą nas za to, że oddaliśmy się prawdzie?
Poncjusz roześmiał się gorzko. Cały czas patrzył na roztańczonych ludzi na zewnątrz. W locie

chwytał błyski ich płonących oczu, grymasy przerażających twarzy. Ze wszystkich stron rozlegało
się obłędne dźwięczenie cymbałów, dudnienie bębnów, jazgot piszczałek. Tłum ogarniała zbiorowa
ekstaza. Ludzie deptali się nawzajem. Na ramionach wynosili w górę najbardziej zdeformowanych
spośród siebie, którzy szamotali się dziko i zawodzili głosami pełnymi okrutnej, bolesnej radości.

Prokurator na chwilę się odwrócił.
– A cóż to jest prawda? – zapytał. – W świecie, gdzie wszyscy są jednym, gdzie żyją w falach

jednego  nieprzerwanego  strumienia  informacji,  nie  ma  prawdy.  Nawet  to,  co  jest  na  zewnątrz,  to
już  jest  kłamstwo.  Stworzyli  to  dla  takich,  jak  my,  dla  pragnących  prawdy,  ale  chcieli  to
kontrolować. Więc to wszystko jest sztuczne! Nie jestem maszyną, nie chcę nią być! Siedzę tutaj,
zawieszony  między  dwoma  światami,  w  tym  przeklętym  gigantycznym  złudzeniu.  Żydzi,  Judea,
ukrzyżowanie!  Miał  fantazję  ten,  który  to  wszystko  wymyślał!  Anabaza  to  też  tylko  kłamstwo.
Stworzyli  to,  żebyśmy  nie  zwariowali,  gdy  nasze  na  poły  człowiecze  umysły  zostaną  na  nowo
podłączone  do  sieci.  Nazwali  to  rytuałem  przejścia,  stopniowym  rozszerzaniem  świadomości.  Na
zewnątrz  mieliśmy  ciała,  tutaj  mamy  jeszcze  choć  swoją  świadomość,  tożsamość.  Gdy
przejdziemy  anabazę,  nie  będziemy  mieli  już  nic.  Staniemy  się  znowu  komputerami,  wielkimi
procesorami danych…

Poncjusz zamilkł. Jego oczy lśniły teraz od gniewu, na policzkach malowały się wypieki.

Wstrząsnął gniewnie ramionami i zaraz jakby przygasł. Znów ogarnęła go rezygnacja. W tej chwili
gdzieś na zewnątrz rozbrzmiała potężnie trąba.

– Patrz teraz – rzekł cicho, ale z dziwnym naciskiem prokurator. – Patrz, bo cię to czeka!
Gnejusz, ponaglony chłodem jego głosu, wyjrzał posłusznie przez zasłonę.
Tłum na chwilę zamarł wsłuchany w dźwięk odległej trąby. Zaraz jednak drgnął i się uniósł,

ogarnięty zbiorowym szałem. Ludzie bramą wytoczyli się przed miasto, już nie śpiewając, lecz po
prostu wrzeszcząc dziko. Ogarnięci ekstazą rozrywali swoje szaty, drapali twarze, tratowali się bez
opamiętania. Tych, których wcześniej nieśli na ramionach, zaczęli teraz szarpać, zrywać z nich
skórę i mięso, gryźć, bić.

Gnejusz ogarnięty parkosyzmem strachu i nagłym napływem mdłości chciał się cofnąć, ukryć,

odwrócić głowę. Lecz Poncjusz przypadł do niego i z zadziwiającą siłą przytrzymał jego głowę
swymi chłodnymi palcami.

– Patrz! – syknął mu do ucha.
– Poncjuszu, przestań! – wykrzyknął Gnejusz, czując, że jego przyjaciela też ogarnęło

szaleństwo. – Puść mnie! Nie patrzmy już na to!

Po chwili uścisk prokuratora zelżał. Sam zasunął zasłonę. Siadł na swoim miejscu, odetchnął.
– To jeszcze nie koniec – odezwał się. – Jeszcze czeka nas ukrzyżowanie.
– Nie, nie, proszę cię… – wyjęczał Gnejusz ze łzami w oczach. Było mu niedobrze.
Poncjusz przyglądał mu się przez chwilę.
– Zgoda – rzekł w końcu. – Nie każę ci na to patrzeć. Ale będziesz musiał być ze mną, kiedy

będę przesłuchiwał skazańca.

– Przesłuchiwał…? Po co?
– Ciekawi mnie. Centrali bardzo zależy na tym, żeby przeszedł anabazę. Jest nośnikiem

jakichś  danych.  Zjawił  się  tu  niedawno  i  sam  zaczął  odprawiać  rytuały.  Wielu  przyłączyło  się  do
niego.  Ciekawi  mnie,  dokąd  ich  odsyła…  Bo  przecież  nie  mogą  wrócić  do  sieci,  nie  za  jego
pośrednictwem.  System  nie  pozwala  na  wystąpienie  dwóch  anabaz  jednocześnie  w  jednym
sektorze przejściowym.

Gnejusza nagle ożywiła jakaś myśl. Na chwilę zapomniał o szalejącym na zewnątrz tłumie.
– Sądzisz, że odsyła ich z powrotem? – zapytał. – Na zewnątrz?
– Nie wiem – Poncjusz pokręcił głową. – To chyba niemożliwe…
Zapał Gnejusza osłabł momentalnie. Ogarnął go żal. Kimkolwiek był ten, którego mieli

ukrzyżować, i tak przegrali. Zresztą centrala już położyła na nim swoją łapę, już go schwytali. Kiedy
tylko włączą go do sieci, wszystkie jego dane trafią do nich.

Niewolnicy wraz z eskortą liktorów zanieśli lektykę do budynku sądu. Znajdował się on na

zboczu  góry.  Stał  tam  już  przygotowany  krzyż.  Część  tłumu  wlała  się  na  dziedziniec  otoczony
murem, reszta rozpełzła się bezładnie po trasie prowadzenia skazańców. Człowiek, który miał być
ukrzyżowany, czekał na Poncjusza i Gnejusza w jednej z sal. Był to wysoki, szczupły młodzieniec o
dużych,  spracowanych  dłoniach.  Miał  jasne  oczy  kształtu  migdałów  i  kiedyś  musiał  być  bardzo
przystojny.  Obecnie  jednak  był  wychudzony  i  brudny,  a  jego  oblicze  zostało  okaleczone  licznymi
razami.

– Kim jesteś? – zapytał Poncjusz, siadając na prokuratorskim fotelu.
Młodzieniec uśmiechnął się.
– Chyba powinienem powiedzieć, że nazywam się Jeszua ben Josef – rzekł. – Ale znał mnie

pan pod innymi imieniem… Pan też wtedy nie nazywał się tak, jak teraz. Nazywał się pan Ponty,
prawda?

Poncjusz zamarł, zaczął unosić się z fotela, jednak zastygł w pół ruchu. Jego oczy rozszerzyły

się. Zrozumiał.

Z westchnięciem opadł na miejsce, po czym machnął ręką na Gnejusza.
– Wyjdź na chwilę… – rzekł drżącym głosem.
Gnejusz wpatrywał się w niego przez kilka sekund. Chciał zaprotestować, jednak się nie

odważył. Przełknął ślinę, popatrzył po twarzach obu mężczyzn i wyszedł. Zamknął za sobą drzwi.

W holu usiadł pod ścianą, oparł o nią głowę. Jego czoło było gorące, a marmur przyjemnie

chłodny.  Wokół  niego  wszystko  działo  się  zbyt  szybko.  Jeszcze  niedawno  –  choć  nie  potrafił
dokładnie  określić  czasu  –  był  kimś  zupełnie  innym.  Nazywał  się  Sarnas,  miał  ciało,  o  którym
myślał…  o  którym  wiedział,  że  jest  prawdziwe.  Miał  protezę  –  tak  się  to  jego  ciało  nazywało.
Uczestniczył w wielkim programie rehumanizacji. Jego jaźń rozpływającą się w ciągłym strumieniu
informacji zamknięto w ludzkiej powłoce. Stał się taki, jacy byli jego twórcy przed nieskończonymi
eonami. Przestał być zbiorem danych, stał się istotą.

Wstrząsnął nim dreszcz. Z zewnątrz, z sądowego dziedzińca, dobiegły go wrzaski tłumu.

„Ukrzyżuj! Ukrzyżuj!” – krzyczeli wszyscy. Ilu z nich, jak on, było nieudanymi produktami programu,
a ilu tylko stworzonymi przez centralę programami, które miały im pomóc przenieść się znów do
wspaniałej rzeczywistości sieci?

Nagle otworzyły się drzwi i stanął w nich Poncjusz. Energicznym krokiem podszedł do

Gnejusza.

– Czy to prawda? – zapytał go. – Czy to prawda, że program… że program…?
Głos uwiązł mu w gardle.
– Tak. Program został przerwany, wszystkie protezy mają być odłączone.
– A klony? Miliony żywych istnień obsługiwały proces rehumanizacji.
– Klony zostały… zdezaktywowane…
– Wszystkie?
– Nie wiem…
Zamilkli. Hałas dochodzący z zewnątrz narastał, ale obu im wydawał się nierzeczywisty.
– A ten…? – zaczął Gnejusz. – Kim on jest?
Poncjusz uniósł oczy ku jego twarzy. Uśmiechnął się dziwnie. Powoli zrodził się w nim

zgrzytliwy, obłąkańczy śmiech, po trosze radosny, po trosze ironiczny. Ze śmiechem wyciekała z
niego głęboka nienawiść, ale także ulga, szał wściekłości i ekstazy. Śmiał się, gdyż ogarnęło go
uczucie triumfu.

– Oto człowiek – rzekł w końcu ze łzami w oczach.

* * *

Gnejusz i Poncjusz wpatrywali się w zwisające z krzyża wychudłe, nagie ciało. Ukrzyżowany

żył jeszcze, dyszał, krew i pot ściekały po jego twarzy. Tłum rozpłynął się gdzieś, zniknął. Nie został
nikt, nawet żeby drwić. Znikły resztki ludzkiego mięsa i podarte szmaty. Pozostało tylko bezkresne,
pochmurne niebo barwy ołowiu.

Człowiek na krzyżu uniósł się na chwilę. Spazm śmierci ściągnął jego mięśnie

w koślawe bryły. Potem głowa mu opadła i wyzionął ducha.

– Jak myślisz, co się teraz stanie? – zapytał Gnejusz.
– Teraz nastąpi prawdziwa anabaza – odparł Poncjusz. – I świat, ten przeklęty świat…

wreszcie się skończy.

Document Outline