background image

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KM t – 1 

 

 

 

 

 

 

INSTRUKCJA 

dla maszynisty i pomocnika maszynisty 

pojazdu trakcyjnego  

elektrycznego i spalinowego  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WARSZAWA     GRUDZIE

Ń

 2005 

background image

 

Uchwała nr 183/2006 

Zarz

ą

du Spółki „Koleje Mazowieckie – KM” sp. z o. o 

z dnia 27 wrze

ś

nia 2006 r. 

 

 

w sprawie przyj

ę

cia „Instrukcji dla maszynisty i pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjne-

go elektrycznego i spalinowego KMt-1”. 

 

Na  podstawie  §  14  ust.  1  Umowy  Spółki  oraz  §  9  ust.  18  Regulaminu  Zarz

ą

du,  Zarz

ą

Spółki „Koleje Mazowieckie – KM” sp. z o.o. uchwala, co nast

ę

puje: 

 

 

§ 1 

 

Ustala i przyjmuje „Instrukcj

ę

 dla maszynisty i pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego 

elektrycznego i spalinowego KMt-1” dla Spółki „Koleje Mazowieckie – KM” sp. z o.o. 

 

 

§ 2 

 

1.  „Instrukcja dla maszynisty i pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego elektrycznego 

i spalinowego KMt-1” obowi

ą

zuje od dnia 01.01.2007 roku 

2.  Z  dniem  01.01.2007  roku  przestaje  obowi

ą

zywa

ć

  w  Spółce  „Koleje  Mazowieckie  – 

KM” sp. z o.o. „Instrukcja Mt-1 i Mt-2”. 

 

 

§ 3 

 

Uchwała wchodzi w 

Ŝ

ycie z dniem podj

ę

cia. 

 

 

Prezes Zarz

ą

du 

/-/ 

mgr Halina Sekita 

 

 

 

 

 

 

background image

 

S P I S   T R E 

Ś

 C I 

W  Y  K  A  Z  jednostek  organizacyjnych,  które  otrzymuj

ą

  „Instrukcj

ę

  dla  maszynisty 

pojazdu trakcyjnego, elektrycznego i spalinowego KM t – 1”.......................................5 

W  Y  K  A  Z  stanowisk,  na  których  zatrudnieni  pracownicy  otrzymuj

ą

  instrukcj

ę

    do 

osobistego u

Ŝ

ytku .......................................................................................................5 

R o z d z i a ł I POSTANOWIENIA OGÓLNE .....................................................................7 

§ 1 Przedmiot instrukcji......................................................................................................7 

§ 2 Skład dru

Ŝ

yny pojazdu trakcyjnego ..............................................................................8 

§ 3 Kwalifikacje maszynisty i pomocnika maszynisty .........................................................8 

§ 4 Znajomo

ść

 obowi

ą

zuj

ą

cych przepisów i instrukcji ........................................................8 

§ 5 Odpowiedzialno

ść

 maszynisty ...................................................................................10 

§ 6 Odpowiedzialno

ść

 pomocnika maszynisty .................................................................10 

§ 7 Zale

Ŝ

no

ść

 pracownicza maszynisty ...........................................................................10 

§ 9 Zakres pracy i obowi

ą

zki maszynisty .........................................................................11 

§ 10 Zakres pracy i obowi

ą

zki pomocnika maszynisty .....................................................12 

§ 11 Personel podległy maszyni

ś

cie ................................................................................13 

§ 12 Praca maszynisty.....................................................................................................13 

§ 13 Praca pomocnika maszynisty...................................................................................13 

§ 14 Przewo

Ŝ

enie osób i przedmiotów w poje

ź

dzie trakcyjnym........................................14 

§ 15 Znajomo

ść

 szlaku ....................................................................................................15 

§ 16 Zachowanie ostro

Ŝ

no

ś

ci podczas pracy...................................................................15 

R o z d z i a ł  II OBOWI

Ą

ZKI MASZYNISTY I POMOCNIKA MASZYNISTY W CZASIE 

PRACY .....................................................................................................................17 

§ 17 Obowi

ą

zki maszynisty przy rozpoczynaniu pracy.....................................................17 

§ 18 Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty przy rozpoczynaniu zmiany roboczej ..................18 

§ 19 Przyjmowanie pojazdu trakcyjnego przez pomocnika maszynisty ............................19 

§ 20 Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty przy obsłudze pojazdu trakcyjnego.....................20 

§ 21 Dojazd lokomotywy do poci

ą

gu................................................................................22 

§ 22 Przygotowanie poci

ą

gu do jazdy..............................................................................22 

§ 23 Rozruch poci

ą

gu ......................................................................................................23 

§ 24 Obowi

ą

zki maszynisty w czasie prowadzenia poci

ą

gu lub jazdy luzem....................23 

§ 25 Przeszkody w ruchu poci

ą

gów .................................................................................25 

§ 26 Obowi

ą

zki maszynisty w czasie wykonywania manewrów .......................................25 

§ 27 Przekazanie pojazdu trakcyjnego dru

Ŝ

ynie podmiennej ...........................................26 

§  28  Obowi

ą

zki  maszynisty  w  trakcie  zaka

ń

czania  pracy  w  macierzystym  lub  poza 

macierzystym zakładem pracy ..................................................................................26 

§ 29 Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w trakcie zaka

ń

czania zmiany roboczej..............27 

R o z d z i a ł  III WYDARZENIA W CZASIE PRACY .......................................................29 

§ 30 Po

Ŝ

ar w poci

ą

gu ......................................................................................................29 

§ 31 Po

Ŝ

ar pojazdu trakcyjnego.......................................................................................29 

§ 32 Przerwa w zasilaniu lub uszkodzenie sieci trakcyjnej ...............................................30 

background image

 

§ 33 Post

ę

powanie maszynisty w przypadku katastrofy lub wypadku kolejowego............30 

§ 34 Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w razie katastrofy lub wypadku kolejowego ........32 

§ 35 Post

ę

powanie w przypadku zasłabni

ę

cia maszynisty...............................................32 

§  36  Uszkodzenia  w  układach  hamulcowych    i  urz

ą

dzeniach  zasilanych  spr

ęŜ

onym 

powietrzem ...............................................................................................................32 

§ 37 Uszkodzenie cz

ęś

ci biegowych pojazdu trakcyjnego ...............................................33 

§ 38 Uszkodzenie urz

ą

dze

ń

 na dachu elektrycznego pojazdu trakcyjnego ......................34 

§ 39 Uszkodzenie pr

ę

dko

ś

ciomierzy................................................................................34 

§ 40 Uszkodzenie syreny .................................................................................................34 

§ 41 Uszkodzenie maszyn, urz

ą

dze

ń

 elektrycznych lub silnika spalinowego ...................34 

§ 42 Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w przypadku uszkodzenia pojazdu trakcyjnego ..35 

§ 43 Obsługa pojazdów trakcyjnych w warunkach zimowych...........................................35 

A. Trakcja elektryczna:.....................................................................................................35 

B. Trakcja spalinowa:.......................................................................................................36 

§  44 Obowi

ą

zki  pomocnika maszynisty  przy  obsłudze  pojazdu  trakcyjnego    w  okresie 

zimy ..........................................................................................................................36 

Zał

ą

cznik  Nr  1    Wykaz  usterek  eliminuj

ą

cych  przyj

ę

cie  pojazdu  trakcyjnego  do  pracy  

przez dru

Ŝ

yn

ę

 trakcyjn

ą

 w macierzystym zakładzie ..................................................38 

Zał

ą

cznik Nr 2 Zasady u

Ŝ

ytkowania półsprz

ę

gu  do ł

ą

czenia lokomotywy pomocniczej  

z elektrycznym zespołem trakcyjnym. .......................................................................40 

Zał

ą

cznik nr 3 Prawo Kierowania .....................................................................................43 

PRAWO ...........................................................................................................................43 

KIEROWANIA..................................................................................................................43 

POJAZDEM KOLEJOWYM..............................................................................................43 

PRAWO KIEROWANIA ...................................................................................................43 

POJAZDEM KOLEJOWYM..............................................................................................43 

Zmiany i uzupełnienia ......................................................................................................45 

Bibliografia …………………………………………………………………………………….. ...46 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

 

W Y K A Z 

jednostek organizacyjnych, które otrzymuj

ą

 „Instrukcj

ę

 dla maszynisty pojazdu 

trakcyjnego, elektrycznego i spalinowego KM t – 1” 

   

1. 

 

Urz

ą

d Transportu Kolejowego w Warszawie, 

2.   Urz

ą

d Transportu Kolejowego Oddział Terenowy w Warszawie, 

3.  Jednostki organizacyjne „Kolei Mazowieckich – KM” Spółka z o.o. War-

szawa ul. Lubelska 1. 

 

 

                     

      

W Y K A Z 

stanowisk, na których zatrudnieni pracownicy otrzymuj

ą

 instrukcj

ę

  

do osobistego u

Ŝ

ytku 

 

 

1. 

Dyrektorzy Biur, 

2. 

Kontrolerzy i Starsi Kontrolerzy, 

3. 

Naczelnicy i zast

ę

pcy naczelników Wydziałów, 

4. 

Naczelnicy i zast

ę

pcy naczelników sekcji, 

5. 

Maszyni

ś

ci instruktorzy i instruktorzy ruchu, wagonów, 

6. 

Maszyni

ś

ci pojazdów trakcyjnych, elektrycznych i spalinowych, 

7. 

Pomocnik maszynisty pojazdu trakcyjnego – elektrycznego i spalinowego, 

8. 

Pracownicy słu

Ŝ

by BHP, 

9. 

Pracownicy odpowiedzialni za szkolenia i dochodzenia. 

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Podstawa prawna: 

 

1.  Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. nr 86 z 2003 r. 

poz. 789 z pó

ź

n. zm.), 

2.  Ustawa  z  dnia  31  marca  2004  r.  o  przewozie  kolej

ą

  towarów  niebezpiecznych 

(Dz. U. nr 97 z 2004 r. poz. 962), 

3.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  23  wrze

ś

nia  2003  r.  w  sprawie 

ś

wiadectw bezpiecze

ń

stwa (Dz. U. nr 176 z 2003r. poz. 1719), 

4.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  16  sierpnia  2004  r.  w  sprawie 

wykazu  stanowisk  bezpo

ś

rednio  zwi

ą

zanych  z  prowadzeniem  i  bezpiecze

ń

-

stwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełnia

ć

 osoby zatrudnione 

na tych stanowiskach oraz prowadz

ą

cy pojazdy kolejowe (Dz. U. nr 212 z 2004 r. 

poz.  2152)  oraz  rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  5  pa

ź

dziernika 

2004  r.  zmieniaj

ą

ce  rozporz

ą

dzenie  w  sprawie  wykazu  stanowisk  bezpo

ś

red-

nio  zwi

ą

zanych  z  prowadzeniem i  bezpiecze

ń

stwem  ruchu  kolejowego  i  wa-

runków,  jakie  powinny  spełnia

ć

  osoby  zatrudnione  na  tych  stanowiskach  oraz 

prowadz

ą

cy pojazdy kolejowe (Dz. U. nr 218 z 2004 r. poz. 2212), 

5.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  18  lipca  2005r.  w sprawie ogól-

nych  warunków  prowadzenia  ruchu  kolejowego  i  sygnalizacji  (Dz.  U.  nr  172  
z 2005 r. poz. 1444), 

6.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  28  czerwca  2005  r.  w  sprawie 

katastrof i wypadków kolejowych (Dz. U. nr 126 z 2005 r. poz. 1056), 

7.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  15  lutego  2005  r.  w  sprawie 

ś

wiadectw  sprawno

ś

ci  technicznej  pojazdów  kolejowych  (Dz.  U.  nr  37  z  2005  r. 

poz. 330), 

8.  Rozporz

ą

dzenie Ministra  Infrastruktury z dnia 12 pa

ź

dziernika 2005 r. w spra-

wie  ogólnych  warunków  technicznych  eksploatacji  pojazdów  kolejowych  
(Dz. U. nr 212 z 2005r. poz. 1771), 

9.  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  23  listopada  2004  r.  w  sprawie 

przepisów porz

ą

dkowych obowi

ą

zuj

ą

cych na obszarze kolejowym, w poci

ą

gach 

i innych pojazdach kolejowych (Dz. U. nr 264 z 2004 r. poz. 2637). 

 

background image

 

R o z d z i a ł I 

POSTANOWIENIA OGÓLNE 

§ 1 

Przedmiot instrukcji 

1.  Instrukcja niniejsza ustala zakres podstawowych obowi

ą

zków i odpowiedzialno

ść

 ma-

szynisty i pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego elektrycznego lub spalinowego. 
Jako maszynist

ę

 pojazdu trakcyjnego elektrycznego lub spalinowego nale

Ŝ

y rozumie

ć

 

pracownika, który posiada zdany egzamin kwalifikacyjny, a w okre

ś

lonych sytuacjach 

weryfikacyjny i jest zatrudniony na stanowisku: 

1)  maszynisty pojazdu trakcyjnego elektrycznego, 

lub 

2)  maszynisty pojazdu trakcyjnego spalinowego. 

albo 

3)  maszynisty pojazdu trakcyjnego czyli obu rodzajów trakcji . 

Je

Ŝ

eli maszynista posiada egzamin kwalifikacyjny (weryfikacyjny) na jeden rodzaj 

trakcji  (elektryczn

ą

  lub  spalinow

ą

)  postanowienia  niniejszej  instrukcji  dotycz

ą

  

w zakresie posiadanych uprawnie

ń

.  

2.  U

Ŝ

ywane w dalszej cz

ęś

ci niniejszej instrukcji poj

ę

cia:  

1)  „maszynista”  rozumie  si

ę

  maszynist

ę

  pojazdu  trakcyjnego  elektrycznego  lub 

spalinowego, 

2)  „pomocnik  maszynisty”  rozumie  si

ę

  pomocnika  maszynisty  pojazdu  trakcyjne-

go, lub innego pracownika wyznaczonego do pełnienia czynno

ś

ci pomocnika, /np. 

maszynist

ę

/, 

3)  „dru

Ŝ

yna  trakcyjna”  rozumie  si

ę

  dru

Ŝ

yn

ę

  trakcyjn

ą

  w  obsadzie  jednoosobowej 

lub wieloosobowej, 

4)  „pojazd kolejowy” nale

Ŝ

y rozumie

ć

 jako pojazd dostosowany do poruszania si

ę

 

na własnych kołach po torach kolejowych, 

5)  „pojazd trakcyjny” to pojazd kolejowy z nap

ę

dem własnym, 

6)  „pojazd prowadz

ą

cy” nale

Ŝ

y rozumie

ć

 pierwszy pojazd trakcyjny patrz

ą

c w kie-

runku jazdy poci

ą

gu, 

7)  „dyspozytor  trakcji”  nale

Ŝ

y  rozumie

ć

  pracownika

,

  któremu  powierzono  obo-

wi

ą

zki dozoru bezpo

ś

redniego nad prac

ą

 dru

Ŝ

yn trakcyjnych, 

8)  „ogłoszenia”  nale

Ŝ

y  rozumie

ć

  zarz

ą

dzenia,  decyzje,  obwieszczenia,  polecenia, 

biuletyny  i  informacje  podawane  do  wiadomo

ś

ci  dru

Ŝ

ynom  trakcyjnym  w  sposób 

przyj

ę

ty w danym Zakładzie. 

9)  „ksi

ąŜ

ka  pokładowa”  –  jest  to  ksi

ąŜ

ka  pokładowa  pojazdu  z  nap

ę

dem  w  rozu-

mieniu

 

przepisów  w  sprawie  okre

ś

lenia  dokumentów,  które  powinny  znajdowa

ć

 

si

ę

 w poje

ź

dzie kolejowym b

ę

d

ą

cym w ruchu oraz wzorów tych dokumentów wy-

dane na podstawie

 

Art. 25

 

„Ustawy o transporcie kolejowym”. 

background image

 

§ 2 

Skład dru

Ŝ

yny pojazdu trakcyjnego 

 

1.  Obsług

ę

 pojazdu trakcyjnego sprawuje dru

Ŝ

yna trakcyjna. 

2.  Dru

Ŝ

yna  trakcyjna  winna  składa

ć

  si

ę

  z  maszynisty,  a  je

Ŝ

eli  wymagana  jest  dwuoso-

bowa obsada - z maszynisty i pomocnika maszynisty. 

3.  Za wła

ś

ciwy (ilo

ś

ciowy) skład dru

Ŝ

yny trakcyjnej odpowiedzialny jest dyspozytor trak-

cji. Skład ten zale

Ŝ

ny jest od rodzaju obsługiwanego pojazdu trakcyjnego, rodzaju wy-

konywanej  pracy  trakcyjnej  i  musi  by

ć

  zgodny  z  postanowieniami  obowi

ą

zuj

ą

cych 

przepisów i instrukcji. 

4.  Przy trakcji wielokrotnej (kilka lokomotyw), dru

Ŝ

yna trakcyjna winna składa

ć

 si

ę

1)  na lokomotywie prowadz

ą

cej z maszynisty, a je

Ŝ

eli jest wymagana dwuosobowa 

obsada - z maszynisty i pomocnika maszynisty, 

2)  na  lokomotywie  przyprz

ę

gowej  podł

ą

czonej  na  sterowanie  wielokrotne  –  z  po-

mocnika maszynisty, 

3)  na lokomotywie przyprz

ę

gowej bez podł

ą

czenia sterowania wielokrotnego oraz na 

lokomotywie pracuj

ą

cej na popychu – z maszynisty. 

5.  Przy  przesyłaniu  pojazdu  trakcyjnego  w  stanie  nieczynnym  w  składzie  poci

ą

gu  na 

poje

ź

dzie trakcyjnym winien znajdowa

ć

 si

ę

 konwojent znaj

ą

cy niezb

ę

dn

ą

 obsług

ę

 po-

jazdu do dozoru lokomotywy. 

§ 3 

Kwalifikacje maszynisty i pomocnika maszynisty 

1.  Kwalifikacje zawodowe oraz wymogi zdrowotne i psychiczne maszynisty i pomocnika 

maszynisty okre

ś

laj

ą

 przepisy wydane na podstawie Art. 22 ust 2 „Ustawy o transpor-

cie  kolejowym”  -  rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  16  sierpnia  2004  r.  

w  sprawie  wykazu  stanowisk  bezpo

ś

rednio  zwi

ą

zanych  z  prowadzeniem  i  bezpie-

cze

ń

stwem ruchu kolejowego i  warunków, jakie powinny spełnia

ć

 osoby  zatrudnione 

na  tych  stanowiskach  oraz  prowadz

ą

cy  pojazdy  kolejowe  (Dz.  U.  Nr  212  poz.  2152  

z pó

ź

niejszymi zmianami). 

§ 4 

Znajomo

ść

 obowi

ą

zuj

ą

cych przepisów i instrukcji 

1.  Maszynista i pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest zna

ć

 w cało

ś

ci: 

1)  Niniejsz

ą

 instrukcj

ę

2)  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  18  lipca  2005r.  w  sprawie  ogól-

nych  warunków  prowadzenia  ruchu  kolejowego  i  sygnalizacji  (Dz.  U.  nr  172  
z 2005 r. poz. 1444). 

3)  Przepisy  w sprawie okre

ś

lenia dokumentów, które powinny  znajdowa

ć

 si

ę

  w po-

je

ź

dzie  kolejowym  b

ę

d

ą

cym  w  ruchu  oraz  wzorów  tych  dokumentów  wydane  na 

podstawie

 

Art. 25

 

„Ustawy o transporcie kolejowym”. 

4)  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  15  lutego  2005  r.  w  sprawie 

ś

wiadectw  sprawno

ś

ci  technicznej  pojazdów  kolejowych  (Dz.  U.  nr  37  z  2005  r. 

poz. 330), 

background image

 

5)  Przepisy w sprawie sposobu prowadzenia rejestru oraz sposobu oznakowania po-

jazdów kolejowych wydane na podstawie Art. 25 ust 2 „Ustawy o transporcie kole-
jowym”. 

6)  Rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  28  czerwca  2005  r.  w  sprawie 

katastrof i wypadków kolejowych (Dz. U. nr 126 z 2005 r. poz. 1056), 

7)  Przepisy w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kole-

jowych  wydane  na  podstawie  Art.  20  „Ustawy  o  transporcie kolejowym”  -  rozpo-
rz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  12  pa

ź

dziernika  2005  r.  w  sprawie 

ogólnych  warunków  technicznych  eksploatacji  pojazdów  kolejowych  (Dz.  U.  nr 
212 z 2005 r. poz. 1771), 

 

8)  Instrukcj

ę

 bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy dru

Ŝ

yn trakcyjnych elektrycznych i spa-

linowych pojazdów trakcyjnych. 

2.  Ni

Ŝ

ej wymienione instrukcje i przepisy obowi

ą

zany jest zna

ć

 w cz

ęś

ciach dotycz

ą

cych 

pracy maszynisty i pomocnika maszynisty w zakresie dotycz

ą

cym dru

Ŝ

yny trakcyjnej: 

1)  Instrukcj

ę

 o prowadzeniu ruchu poci

ą

gów obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

2)  Instrukcj

ę

  obsługi  i  utrzymania  w  eksploatacji  hamulców  taboru  kolejowego  –  

KM w – 56, 

3)  Instrukcj

ę

  pracy  dru

Ŝ

yn  konduktorskich  w  Spółce  „Koleje  Mazowieckie-KM”  

KM h – 21, 

4)  Instrukcj

ę

 o technice pracy manewrowej KM r – 34, 

5)  Instrukcj

ę

 o ogrzewaniu wagonów osobowych, 

6)  Przepisy o czasie pracy w macierzystym zakładzie pracy, 

7)  Instrukcj

ę

  o  sposobie  wypełniania  i  trybie  post

ę

powania  z  podstawowymi  doku-

mentami w zakresie pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych na kolejach przemysło-

wych, 

8)  Przepisy o gospodarce pojazdami trakcyjnymi. 

9)  Instrukcj

ę

 o u

Ŝ

ytkowaniu urz

ą

dze

ń

 radioł

ą

czno

ś

ci poci

ą

gowej obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u za-

rz

ą

dcy infrastruktury, 

10) Instrukcj

ę

 o utrzymaniu w czysto

ś

ci wagonów osobowych oraz spalinowych i elek-

trycznych pojazdów trakcyjnych, 

11) Instrukcj

ę

 dla rewidenta i starszego rewidenta KM t – 53, 

12) Instrukcj

ę

 dla dyspozytora trakcji, 

13) Instrukcj

ę

 o utrzymaniu normalnotorowych elektrycznych i spalinowych pojazdów 

trakcyjnych, 

14) Instrukcj

ę

  o  zapewnieniu  sprawno

ś

ci  kolei  w  zimie  obowi

ą

zuj

ą

c

ą

  u  zarz

ą

dcy  in-

frastruktury, 

15) Instrukcj

ę

 dla dró

Ŝ

nika przejazdowego obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

16) Instrukcj

ę

  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  dla  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych  elektrycznych  

i spalinowych pojazdów trakcyjnych,  

17) Dokumentacj

ę

  technologiczn

ą

  systemu  utrzymania  eksploatacyjnego  u

Ŝ

ytkowa-

nych pojazdów kolejowych. 

3.  W  przypadku  wykonywania  pracy  przez  dru

Ŝ

yny  trakcyjne  na  torach  innych  zarz

ą

d-

ców infrastruktury obowi

ą

zuj

ą

 przepisy i instrukcje tych zarz

ą

dców.  

background image

 

10 

4.  Maszynista i pomocnik maszynisty powinien zna

ć

 i stosowa

ć

 postanowienia wszelkich 

innych instrukcji, przepisów, regulaminów, i ogłosze

ń

 zwi

ą

zanych z jego prac

ą

, które 

s

ą

 przekazane do zapoznania si

ę

 przez wywieszenie, dostarczone w odbitkach zain-

teresowanym lub w inny sposób podane do wiadomo

ś

ci i stosowania. 

§ 5 

Odpowiedzialno

ść

 maszynisty 

1.  Maszynista odpowiedzialny jest za prawidłow

ą

 obsług

ę

 przydzielonego pojazdu trak-

cyjnego gwarantuj

ą

c

ą

 bezpiecze

ń

stwo ruchu kolejowego, rozkładowy czas jazdy po-

ci

ą

gu, bezpieczne wykonywanie pracy pozapoci

ą

gowej oraz:  

1)  prawidłow

ą

 eksploatacj

ę

 przydzielonego mu taboru trakcyjnego wraz ze znajduj

ą

-

cymi si

ę

 na nim urz

ą

dzeniami i wyposa

Ŝ

eniem, 

2)  oszcz

ę

dn

ą

 gospodark

ę

 paliwow

ą

 i energetyczn

ą

3)  prawidłowe wypełnianie i dokonywanie zapisów w dokumentach, 

4)  prawidłowe  poł

ą

czenie  elektrycznych  zespołów  trakcyjnych  lub  autobusów  szy-

nowych, 

5)  w ka

Ŝ

dym przypadku prawidłowe poł

ą

czenie pojazdu trakcyjnego ze składem po-

ci

ą

gu  i  za  otwarcie  kurków  ko

ń

cowych  przewodu  hamulcowego  mi

ę

dzy  lokomo-

tyw

ą

 

,

 a składem, 

6)  prawidłowe poł

ą

czenie sprz

ę

gu ogrzewczego miedzy lokomotyw

ą

a składem, 

7)  przestrzeganie zasad i przepisów bezpiecze

ń

stwa pracy. 

§ 6 

Odpowiedzialno

ść

 pomocnika maszynisty 

 

1.  Pomocnik maszynisty odpowiedzialny jest za: 

1)  prawidłow

ą

 obsług

ę

 przydzielonego pojazdu trakcyjnego w  zakresie dotycz

ą

cym 

pomocnika maszynisty, 

2)  oszcz

ę

dn

ą

 gospodark

ę

 materiałami smarnymi, 

3)  prawidłowe wypełnianie i dokonywanie zapisów w dokumentach, 

4)  przestrzeganie zasad i przepisów bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, 

5) 

wła

ś

ciwe stosowanie obowi

ą

zuj

ą

cych go postanowie

ń

 przepisów i instrukcji,

 

§ 7 

Zale

Ŝ

no

ść

 pracownicza maszynisty  

1.  W macierzystym zakładzie maszynista bezpo

ś

rednio podlega bezpo

ś

rednio naczelni-

kowi sekcji (działu) eksploatacji taboru trakcyjnego. 

2.  W czasie pobytu maszynisty poza macierzystym zakładem pracy podlega on kierow-

nictwu tego zakładu analogicznie jak w macierzystym, w zakresie przepisów zwi

ą

za-

nych z wykonywaniem czynno

ś

ci maszynisty. 

3.  W zakresie 

ś

wiadczenia pracy nadzór nad dru

Ŝ

ynami trakcyjnymi sprawuj

ą

 dyspozy-

torzy jednostek organizacyjnych zatrudniaj

ą

cych t

ę

 grup

ę

 pracowników. 

4.  Maszynista podczas obsługi poci

ą

gu w sprawach zwi

ą

zanych z ruchem poci

ą

gu pod-

lega kierownikowi poci

ą

gu i dy

Ŝ

urnemu ruchu, a gdy kierownika poci

ą

gu nie ma dy-

background image

 

11 

Ŝ

urnemu ruchu. Natomiast w czasie manewrów w zakresie wykonywanej pracy - kie-

rownikowi manewrów. 

5.  Podczas 

ś

wiadczenia  pracy  maszynista  wykonuje  polecenia  wła

ś

ciwych  zwierzchni-

ków wydawane, w zakresie prawidłowej obsługi taboru, sposobu prowadzenia poci

ą

-

gu, wykonywania pracy pozapoci

ą

gowej i przestrzegania dyscypliny pracy. 

§ 8 

Zale

Ŝ

no

ść

 pracownicza pomocnika maszynisty 

1.  W  macierzystym  zakładzie  taboru  pomocnik  maszynisty  podlega  bezpo

ś

rednio  na-

czelnikowi  sekcji  (działu)  eksploatacji  taboru  trakcyjnego.  W  zakresie 

ś

wiadczenia 

pracy bie

Ŝą

cy nadzór nad prac

ą

 pomocnika maszynisty sprawuje maszynista, które-

mu pomocnik maszynisty został przydzielony oraz dyspozytorzy zakładów taboru. 

2.  W czasie pobytu pomocnika maszynisty w zakładzie innym ni

Ŝ

 macierzysty, podlega 

on  w  zakresie  wykonywania  zada

ń

  wła

ś

ciwemu  przeło

Ŝ

onemu  tego  zakładu  taboru 

analogicznie jak w macierzystym, 

3.  Podczas 

ś

wiadczenia  pracy  pomocnik  maszynisty  wykonuje  polecenia  maszynisty, 

oraz  osób  uprawnionych  /np.  maszynistów  instruktorów,  kontrolerów/  wydawane  
w zakresie prawidłowej obsługi taboru, post

ę

powania w trakcie prowadzenia poci

ą

gu, 

wykonywania pracy pozapoci

ą

gowej i przestrzegania dyscypliny pracy. 

§ 9 

Zakres pracy i obowi

ą

zki maszynisty 

1.  Podstawowym zadaniem maszynisty podczas pracy poci

ą

gowej i pozapoci

ą

gowej jest 

wła

ś

ciwa obsługa przydzielonego pojazdu trakcyjnego. 

2.  Maszynista obowi

ą

zany jest zna

ć

 budow

ę

 i zasady obsługi serii pojazdów trakcyjnych 

własnych i obcych, u

Ŝ

ytkowanych w macierzystym zakładzie pracy w zakresie posia-

danych uprawnie

ń

3.  Podczas zmiany roboczej maszynista obowi

ą

zany jest przestrzega

ć

 i stosowa

ć

 si

ę

 do 

obowi

ą

zuj

ą

cego go zakresu przepisów i instrukcji słu

Ŝ

bowych. 

4.  Maszynista podczas pobytu z pojazdem trakcyjnym poza granicami kraju musi stoso-

wa

ć

 si

ę

 do ustale

ń

 zawartych w umowach granicznych. 

5.  Ponadto do obowi

ą

zków maszynisty nale

Ŝ

y: 

1)  nadzorowanie  i  kierowanie  prac

ą

  pomocnika  maszynisty  i  pracowników  szkolo-

nych,  

2)  praktyczne  szkolenie  przydzielonego  kandydata  na  maszynist

ę

  lub  pomocnika 

maszynisty w zakresie wiadomo

ś

ci niezb

ę

dnych do samodzielnego wykonywania 

obowi

ą

zków na danym stanowisku, 

3)  pełnienie obowi

ą

zków kierownika poci

ą

gu zgodnie z postanowieniami Instrukcji obo-

wi

ą

zuj

ą

cej u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

4)  dokładne,  zgodne  ze  stanem  faktycznym  wypełnianie  dokumentów  zwi

ą

zanych  

z pełnion

ą

 zmian

ą

 robocz

ą

5)  fachowe i dokładne opisywanie w odpowiednich dokumentacjach nieprawidłowo

ś

ci w 

pracy pojazdów trakcyjnych, 

background image

 

12 

6)  regularne  ucz

ę

szczanie  na  doskonalenie  zawodowe,  poddawanie  si

ę

  okresowym 

badaniom  lekarskim  oraz  składanie  wymaganych  egzaminów  okresowych  i  słu

Ŝ

bo-

wych, 

7)  posiadanie upowa

Ŝ

nienia ze znajomo

ś

ci warunków technicznych okre

ś

lonych w ma-

cierzystym  zakładzie,  potwierdzone  pozytywnie  zdanym  egzaminem  autoryzacyjnym 
przed komisj

ą

 powołan

ą

 przez Prezesa „Kolei Mazowieckiej – KM”, 

a)  rejestracja zdanego egzaminu autoryzacyjnego prowadzona jest w rejestrze eg-

zaminów, przechowywanym u pracodawcy, 

b)  brak  autoryzacji  uniemo

Ŝ

liwia  dopuszczenie  maszynisty  do  wykonywania  czyn-

no

ś

ci maszynisty do prowadzenia pojazdów kolejowych na terenie macierzystego 

zakładu – Zał

ą

cznik 5, 

 

8)  poddawanie  si

ę

  dora

ź

nym  badaniom  lekarskim  przeprowadzanym  na  stanowisku 

pracy przez pracowników medycyny pracy oraz dora

ź

nym badaniom stanu trze

ź

wo

ś

ci 

dokonywanym przez organa kontrolne i dyspozytora trakcji. 

 

§ 10 

Zakres pracy i obowi

ą

zki pomocnika maszynisty 

 

1.  Podstawowym  zadaniem  pomocnika  maszynisty  jest  współdziałanie  z  maszynist

ą

  

w obsłudze pojazdu trakcyjnego. 

2.  Pomocnik  maszynisty  obowi

ą

zany  jest  dokładnie  zna

ć

  rozmieszczenie  i  działanie 

podstawowych cz

ęś

ci i zespołów pojazdu trakcyjnego przydzielonego do obsługi. 

3.  Pomocnik  maszynisty  obowi

ą

zany  jest  zna

ć

  ogólnie  urz

ą

dzenia  hamulcowe  wszyst-

kich serii pojazdów trakcyjnych, przydzielonych jego macierzystemu zakładowi do ob-
sługi.  

4.  W szczególno

ś

ci do obowi

ą

zków pomocnika maszynisty w czasie wykonywania pracy 

nale

Ŝ

y: 

1)  wykonywanie  polece

ń

  maszynisty  dotycz

ą

cych  obsługi  taboru  i  sposobu  wyko-

nywania pracy, 

2)  przestrzeganie postanowie

ń

 przepisów  i instrukcji w tym  w szczególno

ś

ci zasad 

BHP i bezpiecze

ń

stwa osobistego, 

3)  współpraca z maszynist

ą

 przy ogl

ę

dzinach przydzielonego pojazdu trakcyjnego, 

4)  utrzymanie w czysto

ś

ci kabin sterowniczych w tym szyb czołowych i reflektorów, 

przedziałów  maszynowych,  silnika  spalinowego,  innych  zespołów,  urz

ą

dze

ń

  sy-

gnałowych i narz

ę

dzi na lokomotywie,  

5)  smarowanie  (dokr

ę

canie  smarowniczek  lub  uzupełnianie  ilo

ś

ci  oleju  smarnego) 

wszystkich  powierzchni  tr

ą

cych  si

ę

  pojazdu  trakcyjnego,  zgodnie  z  obowi

ą

zuj

ą

-

cymi instrukcjami, 

6)  pomaganie maszyni

ś

cie przy usuwaniu usterek w taborze, 

7)  obsługa silnika spalinowego i urz

ą

dze

ń

 ogrzewczych na spalinowych pojazdach 

trakcyjnych, 

8)  obserwacja prawidłowo

ś

ci pracy urz

ą

dze

ń

 i niezwłoczne zgłaszanie maszyni

ś

cie 

zauwa

Ŝ

onych usterek, 

background image

 

13 

9)  ucz

ę

szczanie na doskonalenie zawodowe, poddawanie si

ę

 wymaganym egzami-

nom okresowym i badaniom lekarskim, 

10)  poddawanie si

ę

 dora

ź

nym badaniom lekarskim przeprowadzanym na stanowisku 

pracy  przez  pracowników  medycyny  pracy  oraz  dora

ź

nym  badaniom  stanu 

trze

ź

wo

ś

ci dokonywanym przez organa kontrolne i dyspozytora Sekcji. 

11)  podczas  pobytu  z  pojazdem  trakcyjnym  poza  granicami  kraju  stosowa

ć

  si

ę

  do 

ustale

ń

 zawartych w umowach granicznych, 

12)  wypełnianie dokumentów zgodnie ze stanem faktycznym. 

§ 11 

Personel podległy maszyni

ś

cie 

Maszyni

ś

cie podlega kandydat na maszynist

ę

 i  pomocnika maszynisty oraz inni pracow-

nicy szkoleni, je

Ŝ

eli zostali maszyni

ś

cie przydzieleni. 

§ 12 

Praca maszynisty 

1.  Maszynista 

ś

wiadczy prac

ę

 od czasu zgłoszenia si

ę

 do dyspozycji. 

2.  Maszynista obowi

ą

zany jest zna

ć

 przydzielone macierzystemu zakładowi odcinki ob-

sługi dru

Ŝ

yn trakcyjnych.  

3.  Maszynista  wykonuj

ą

cy  prac

ę

  manewrow

ą

,  pozapoci

ą

gow

ą

  obowi

ą

zany  jest  zna

ć

 

regulaminy techniczne stacji i bocznic w cz

ęś

ci dotycz

ą

cej jego pracy. 

4.  Maszynista obowi

ą

zany jest wykonywa

ć

 prac

ę

 w przydzielonej odzie

Ŝ

y roboczej oraz 

sprz

ę

cie ochrony osobistej. Ponadto winien dba

ć

 o czysty i schludny wygl

ą

d. 

5.  Podczas pracy maszynista powinien posiada

ć

1)  prawo kierowania pojazdem trakcyjnym na wła

ś

ciwy rodzaj trakcji – Zał

ą

cznik 3, 

2)  dokument  stwierdzaj

ą

cy  to

Ŝ

samo

ść

  /np.  dowód  osobisty,  lub  inny  wystawiony 

przez Zakład Pracy/, 

3)  aktualn

ą

 kart

ę

 znajomo

ś

ci szlaku – Zał

ą

cznik 4, 

4)  aktualne upowa

Ŝ

nienie – Zał

ą

cznik 5, 

5)  aktualne i odpowiednie rozkłady jazdy z dodatkami niezb

ę

dnymi do prowadzenia 

poci

ą

gu na wyznaczonym odcinku, 

6)  odpowiednio wypełniony „Wykaz pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

7)  niezb

ę

dne inne upowa

Ŝ

nienia (np. przepustka graniczna). 

 

§ 13 

Praca pomocnika maszynisty 

1.  Pomocnik maszynisty 

ś

wiadczy prac

ę

 od czasu zgłoszenia si

ę

 do dyspozycji. 

2.  Pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest pełni

ć

 zmian

ę

 robocz

ą

 w przydzielonej odzie

Ŝ

roboczej  oraz  sprz

ę

cie  ochrony  osobistej.  Ponadto  winien  dba

ć

  o  czysty  i  schludny 

wygl

ą

d. 

3.  Podczas zmiany roboczej pomocnik maszynisty powinien posiada

ć

background image

 

14 

 

dokument  stwierdzaj

ą

cy  to

Ŝ

samo

ść

  /np.  dowód  osobisty,  lub  inny  wystawiony 

przez Zakład Pracy/, 

 

odpowiednio wypełniony „Wykaz pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, je

ś

li wy-

konuje prac

ę

 bez maszynisty, 

 

zegarek, 

 

niezb

ę

dne upowa

Ŝ

nienia (np. przepustka graniczna, itp.). 

§ 14 

Przewo

Ŝ

enie osób i przedmiotów w poje

ź

dzie trakcyjnym 

1.  Maszynista  mo

Ŝ

e  przewozi

ć

  w  poje

ź

dzie  trakcyjnym  tylko  przedmioty  niezb

ę

dne  do 

ś

wiadczenia pracy oraz dora

ź

nie korespondencj

ę

 słu

Ŝ

bow

ą

2.  Wst

ę

p i prawo przejazdu  w czynnej kabinie pojazdu trakcyjnego, poza  dru

Ŝ

yn

ą

 trak-

cyjn

ą

 posiadaj

ą

 nast

ę

puj

ą

ce osoby: 

1)  pilot, 

2)  kierownik poci

ą

gu wezwany przez maszynist

ę

 do kabiny pojazdu trakcyjnego, 

3)  dru

Ŝ

yna trakcyjna i konduktorska udaj

ą

ca si

ę

 do pracy lub powracaj

ą

ca z niej, je-

Ŝ

eli nie ma innej mo

Ŝ

liwo

ś

ci przejazdu, 

4)  maszynista  jad

ą

cy  na  zapoznanie  szlaku  na  podstawie  wystawionego  „Wykazu 

pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

5)  osoby posiadaj

ą

ce pisemne zezwolenia i upowa

Ŝ

nienia, 

6)  osoby, których przejazd reguluj

ą

 inne postanowienia słu

Ŝ

bowe. 

3.  W  kabinie  maszynisty  lokomotywy  nie  mo

Ŝ

e  si

ę

  znajdowa

ć

  jednocze

ś

nie  wi

ę

cej  ni

Ŝ

 

cztery osoby ł

ą

cznie z obsług

ą

 tej lokomotywy, a w kabinie zespołu trakcyjnego, wa-

gonu spalinowego i autobusu szynowego nie wi

ę

cej ni

Ŝ

 trzy osoby ł

ą

cznie z obsług

ą

 

tego pojazdu trakcyjnego. Postanowienie to nie dotyczy jazd próbnych i do

ś

wiadczal-

nych, podczas których obowi

ą

zuj

ą

 zasady zawarte w regulaminach tych jazd. 

4.  Osobom jad

ą

cym w kabinie maszynisty nie wolno utrudnia

ć

 pracy przy obsłudze po-

jazdu trakcyjnego. W przeciwnym wypadku maszynista ma prawo za

Ŝą

da

ć

 opuszcze-

nia kabiny przez te osoby. 

5.  Przebywanie w nieczynnej kabinie maszynisty jest niedozwolone z wyj

ą

tkiem: 

1)  jazd próbnych, do

ś

wiadczalnych, kontrolnych, 

2)  przejazdu  pracownika,  konwojenta  sekcji  drogowej  dla  obserwacji  poci

ą

gów  go-

spodarczych,  

3)  przejazdu dru

Ŝ

yny poci

ą

gowej, je

Ŝ

eli nie mo

Ŝ

e ona zaj

ąć

 innego miejsca w skła-

dzie poci

ą

gu. 

6.  Maszynista ma obowi

ą

zek za

Ŝą

da

ć

 od osób uprawnionych, jad

ą

cych w kabinie:  

1)  dokumentu  uprawniaj

ą

cego  do  wst

ę

pu  i  prawa  przejazdu  w  czynnej  kabinie  po-

jazdu trakcyjnego, 

2) 

dokonania  w  ksi

ąŜ

ce  pokładowej  pojazdu  trakcyjnego  adnotacji  o  je

ź

dzie  tych 

osób.

 

 

background image

 

15 

§ 15 

Znajomo

ść

 szlaku 

1.  Znajomo

ść

 szlaku polega na znajomo

ś

ci warunków technicznych danej linii lub odcin-

ka linii kolejowej, po której maszynista prowadzi poci

ą

g, a przede wszystkim na zna-

jomo

ś

ci: 

1)  rodzaju blokady liniowej stosowanej na danej linii, 

2)  usytuowania sygnalizatorów, 

3)  usytuowania  stacji,  torów  głównych  zasadniczych,  głównych  dodatkowych,  pero-

nów i miejsc zatrzymania poci

ą

gu, 

4)  ogólnej  orientacji  odno

ś

nie  usytuowania  przejazdów  kolejowych  le

Ŝą

cych  w  po-

ziomie szyn i sposób ich zabezpieczenia, 

5)  ogólnej orientacji usytuowania mostów, tuneli i innych obiektów oraz profilu linii. 

6)  Je

Ŝ

eli  maszynista  nie  posiada  znajomo

ś

ci  szlaku,  po  którym  ma  prowadzi

ć

  po-

ci

ą

g,  powinien  post

ą

pi

ć

  zgodnie  z  postanowieniami  Instrukcji  o  prowadzeniu  ru-

chu poci

ą

gów obowi

ą

zuj

ą

cej u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

2.  Maszynista nabywa znajomo

ść

 szlaku po dokonaniu czterech jazd w czynnej kabinie 

pojazdu trakcyjnego, prowadz

ą

cego na danym odcinku, z czego dwie nale

Ŝ

y wykona

ć

 

w porze mi

ę

dzy zmrokiem, a 

ś

witem. Jako jedn

ą

 jazd

ę

 nale

Ŝ

y rozumie

ć

 przejazd tam  

i z powrotem. 

3.  Znajomo

ść

 szlaku zatraca si

ę

 po upływie sze

ś

ciu miesi

ę

cy od ostatniej jazdy na danej 

linii (odcinku linii kolejowej) w charakterze pracownika dru

Ŝ

yny trakcyjnej. Odzyskuje 

si

ę

 znajomo

ść

 szlaku po dokonaniu dwóch jazd w czynnej kabinie pojazdu trakcyjne-

go, prowadz

ą

cego, z czego jedna powinna by

ć

 w porze mi

ę

dzy zmrokiem, a 

ś

witem. 

W przypadku braku jazd na danej linii (odcinku linii kolejowej) powy

Ŝ

ej dwóch lat, od-

zyskanie znajomo

ś

ci szlaku winno si

ę

 odby

ć

 na zasadach wymienionych w ust. 2 ni-

niejszego paragrafu. 

4.  Do rejestracji znajomo

ś

ci szlaku słu

Ŝ

y „Karta znajomo

ś

ci szlaku” wydawana maszyni-

ś

cie w cyklu rocznym. Wzór karty znajomo

ś

ci szlaku stanowi Zał

ą

cznik Nr 4 do niniej-

szej instrukcji.

 

5.  Maszynista  obowi

ą

zany  jest  z  dwu  miesi

ę

cznym  wyprzedzeniem  zgłosi

ć

  zwierzchni-

kowi, termin utraty znajomo

ś

ci szlaku. 

§ 16 

Zachowanie ostro

Ŝ

no

ś

ci podczas pracy 

1.  Przy  wykonywaniu  jakichkolwiek  prac  przy  pojazdach  trakcyjnych,  dru

Ŝ

yna  trakcyjna 

obowi

ą

zana  jest  zachowa

ć

  szczególn

ą

  ostro

Ŝ

no

ść

  z  uwagi  na  istniej

ą

ce  zagro

Ŝ

enia 

wynikaj

ą

ce zarówno z pracy urz

ą

dze

ń

 taboru, jak i ruchu kolejowego. 

2.  Przy  wykonywaniu  pracy  nale

Ŝ

ś

ci

ś

le  przestrzega

ć

  postanowie

ń

  instrukcji  bezpie-

cze

ń

stwa  

i higieny pracy, oraz wydanych w tym zakresie decyzji, zarz

ą

dze

ń

 itp. 

3.  Zabrania si

ę

 wchodzenia na dach pojazdu, b

ę

d

ą

cego pod czynn

ą

 sieci

ą

 trakcyjn

ą

, jak 

równie

Ŝ

  wszelkich  prac  wewn

ą

trz  pojazdu  przy  podniesionych  odbierakach  pr

ą

du, 

b

ą

d

ź

 wł

ą

czonym silniku spalinowym, 

4.  Zabrania si

ę

 wszelkich prac pod pudłem, je

ś

li pojazd nie jest zahamowany hamulcem 

r

ę

cznym  lub  postojowym,  zabezpieczony  przed  najechaniem,  oraz  ma  podniesione 

pantografy, b

ą

d

ź

 wł

ą

czony silnik spalinowy. 

background image

 

16 

5.  Zabrania si

ę

 wchodzenia do szaf z aparatur

ą

 WN, je

ś

li pojazd jest w ruchu nawet, gdy 

pantografy s

ą

 opuszczone lub silnik spalinowy wył

ą

czony. 

6.  Zabrania si

ę

 oddalania od czynnego pojazdu trakcyjnego jednocze

ś

nie całej dru

Ŝ

ynie 

trakcyjnej. Osoba opuszczaj

ą

ca pojazd ma obowi

ą

zek powiadomienia pracownika po-

zostaj

ą

cego  

o powodach wyj

ś

cia i czasie powrotu na stanowisko. Maszynista mo

Ŝ

e opu

ś

ci

ć

 pojazd 

trakcyjny po jego trwałym unieruchomieniu, nawet wtedy, gdy na stanowisku pozostaje 
pomocnik maszynisty. 

7.  Maszynista obowi

ą

zany jest zachowa

ć

 ostro

Ŝ

no

ść

 podczas pracy zgodnie z postano-

wieniami  Instrukcji  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  dla  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych  elektrycz-

nych i spalinowych pojazdów trakcyjnych. 

 

 

 

background image

 

17 

R o z d z i a ł  II 

OBOWI

Ą

ZKI MASZYNISTY I POMOCNIKA MASZYNISTY W CZASIE PRACY 

§ 17 

Obowi

ą

zki maszynisty przy rozpoczynaniu pracy 

1.  Maszynista  obowi

ą

zany  jest  zgłosi

ć

  si

ę

  do  pracy  w  wyznaczonym  miejscu  i  czasie. 

Przeło

Ŝ

ony  mo

Ŝ

e  poleci

ć

  maszyni

ś

cie 

ś

wiadczenie  dodatkowej  pracy  ponad  wymiar 

ustalony wcze

ś

niej w indywidualnym rozkładzie czasu pracy pracownika w przyj

ę

tym 

okresie rozliczeniowym. 

2.  Je

Ŝ

eli maszynista nie mo

Ŝ

e stawi

ć

 si

ę

 do pracy, jest on obowi

ą

zany niezwłocznie za-

wiadomi

ć

 o tym dyspozytora trakcji, nie pó

ź

niej ni

Ŝ

 na 6 godzin przed wyznaczonym 

terminem  rozpocz

ę

cia  zmiany  pracy,  za

ś

  o  przyczynie  swojej  nieobecno

ś

ci  i  przewi-

dywanym okresie jej trwania jest obowi

ą

zany powiadomi

ć

 dyspozytora nie pó

ź

niej ni

Ŝ

 

w drugim dniu nieobecno

ś

ci w pracy. 

3.  Maszynista  ma  obowi

ą

zek  podj

ąć

  prac

ę

  w  stanie  psychofizycznym  umo

Ŝ

liwiaj

ą

cym 

bezpieczne wykonywanie wyznaczonych czynno

ś

ci. 

4.  Rozpocz

ę

cie  pracy  maszynisty  mo

Ŝ

e  nast

ą

pi

ć

  w  macierzystym  zakładzie  lub  poza 

nim. 

5.  Podczas rozpoczynania pracy w macierzystym zakładzie maszynista obowi

ą

zany jest: 

1)  zgłosi

ć

 swoje przybycie dyspozytorowi trakcji, 

2)  zapozna

ć

 si

ę

 z wydanymi ogłoszeniami, 

3)  pobra

ć

 „wykaz pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

4)  upewni

ć

  si

ę

Ŝ

e  dyspozytor  przydzielił  mu  pojazd  trakcyjny  sprawny  technicznie 

oraz sprawdzi

ć

 zapisy potwierdzaj

ą

ce wykonanie wcze

ś

niej zgłoszonych napraw i 

pokwitowa

ć

 je czytelnym podpisem, 

5)  dokona

ć

 ogl

ę

dzin zewn

ę

trznych pojazdu trakcyjnego Zał

ą

cznik Nr 1, 

6)  w  przypadku  stwierdzenia, 

Ŝ

e  odpisane  naprawy  nie  zostały  wykonane,  nale

Ŝ

wpisa

ć

 je ponownie do ksi

ąŜ

ki pokładowej, a nast

ę

pnie powiadomi

ć

 o tym dyspo-

zytora, 

7)  przyj

ąć

  stan  wyposa

Ŝ

enia  pojazdu  trakcyjnego  (narz

ę

dzia,  oleje,  paliwa,  sprz

ę

przeciwpo

Ŝ

arowy, itp.). Sposób i zakres wyposa

Ŝ

enia pojazdów trakcyjnych okre-

ś

laj

ą

 inne przepisy wewn

ę

trzne zakładu pracy. 

8)  sprawdzi

ć

, czy urz

ą

dzenia czujno

ś

ci s

ą

 sprawne i zaplombowane, 

9)  sprawdzi

ć

  stan  oplombowania  urz

ą

dze

ń

  pojazdu  trakcyjnego,  które  powinny  tak 

zabezpieczone plombami jak: wył

ą

czniki przeka

ź

ników, blokady drzwi, regulatory 

obrotów,  bezpiecze

ń

stwa  obrotów,  ci

ś

nienia  oleju,  napi

ę

cia,  siłowniki,  wył

ą

czniki 

awaryjne rozrz

ą

du i spr

ęŜ

arki , odł

ą

czniki silników trakcyjnych, pr

ą

dniczki nap

ę

du 

pr

ę

dko

ś

ciomierza, pr

ą

dniczki obrotomierza silnika spalinowego, zaworów bezpie-

cze

ń

stwa  zbiornika  głównego,  ci

ś

nienia  oleju,  i  innych  w  zale

Ŝ

no

ś

ci  od  serii  po-

jazdu trakcyjnego. 

10)  sprawdzi

ć

  czy  jest ta

ś

ma  w  pr

ę

dko

ś

ciomierzu  i  w  razie  potrzeby  j

ą

  zało

Ŝ

y

ć

  oraz 

sprawdzi

ć

 i  wyregulowa

ć

 wskazania zegara pr

ę

dko

ś

ciomierza i  w razie  potrzeby 

go nakr

ę

ci

ć

11)  uruchomi

ć

 pojazd trakcyjny, 

background image

 

18 

12)  dokona

ć

  próby  hamulców  przydzielonego  pojazdu,  w  elektrycznych  zespołach 

trakcyjnych  próby  nale

Ŝ

y  wykona

ć

  hamulcem  pneumatycznym  i  elektropneuma-

tycznym, 

13)  sprawdzi

ć

 osygnalizowanie pojazdu i sygnały d

ź

wi

ę

kowe, 

14)  dokona

ć

  kontroli  prawidłowo

ś

ci  działania  urz

ą

dze

ń

  kontroli  hamowania  poci

ą

gu, 

czuwaka aktywnego i radioł

ą

czno

ś

ci oraz RADIOSTOPU, a fakt sprawdzenia od-

pisa

ć

 w ksi

ąŜ

ce pokładowej, 

15)  sprawdzi

ć

 działanie urz

ą

dze

ń

 grzewczych, 

16)  zgłosi

ć

 w wyznaczonym czasie pojazd trakcyjny gotowy do pracy. 

6.  W przypadku rozpocz

ę

cia pracy poza macierzystym zakładem pracy, maszynista ma 

obowi

ą

zek: 

1)  zgłosi

ć

 rozpocz

ę

cie pracy dyspozytorowi macierzystego zakładu pracy,  

2)  zgłosi

ć

 si

ę

 do dy

Ŝ

urnego ruchu, który potwierdza fakt zgłoszenia si

ę

 do pracy w 

„Wykazie pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

3)  podczas przyjmowania pojazdu trakcyjnego:  

a)  dokona

ć

 ogl

ę

dzin zewn

ę

trznych, 

b)  sprawdzi

ć

  stan  wyposa

Ŝ

enia  pojazdu  trakcyjnego  analogicznie  jak  w  ust.  5 

pkt 7 niniejszego paragrafu, 

c)  zapozna

ć

 si

ę

 z tre

ś

ci

ą

 zapisów poprzednika i odnotowa

ć

 przyj

ę

cie pojazdu w 

ksi

ąŜ

ce pokładowej, 

d)  uruchomi

ć

 pojazd trakcyjny, 

e)  wykona

ć

  próby  hamulców  (przy  elektrycznych  zespołach  trakcyjnych  hamul-

cem pneumatycznym i elektropneumatycznym), 

f)  sprawdzi

ć

 osygnalizowanie pojazdu i sygnały d

ź

wi

ę

kowe, 

g)  sprawdzi

ć

  ta

ś

m

ę

  w  pr

ę

dko

ś

ciomierzu  rejestruj

ą

cym  i  w  razie  potrzeby  zało-

Ŝ

y

ć

h)  dokona

ć

  sprawdzenia  prawidłowo

ś

ci  działania  urz

ą

dze

ń

  kontroli  hamowania 

poci

ą

gu,  czuwaka  aktywnego  i  radioł

ą

czno

ś

ci  a  na  stacjach  posiadaj

ą

cych 

urz

ą

dzenie kontrolne - układ RADIOSTOPU, a fakt sprawdzenia odnotowa

ć

 w 

ksi

ąŜ

ce pokładowej pojazdu trakcyjnego. 

7.  W trakcie pracy maszynisty w obsadzie dwuosobowej tj. wraz z pomocnikiem maszy-

nisty,  wymienione  powy

Ŝ

ej  czynno

ś

ci  maszynista  wykonuje  wspólnie  z  pomocnikiem 

maszynisty lub przy udziale kierownika poci

ą

gu. 

 

§ 18 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty przy rozpoczynaniu zmiany roboczej 

 

1.  Pomocnik  maszynisty  obowi

ą

zany  jest  zgłosi

ć

  si

ę

  do  pracy  (w  zmianie  roboczej)  

w wyznaczonym miejscu i czasie. Przeło

Ŝ

ony mo

Ŝ

e poleci

ć

 

ś

wiadczenie pracy w do-

datkowej  zmianie  roboczej  oraz  ponad  normy  ustalone  wcze

ś

niej  w  indywidualnym 

rozkładzie czasu pracy pracownika w przyj

ę

tym okresie rozliczeniowym. 

2.  Je

Ŝ

eli  pomocnik  maszynisty  nie  mo

Ŝ

e  stawi

ć

  si

ę

  do  pracy,  jest  on  obowi

ą

zany  nie-

zwłocznie  zawiadomi

ć

 o tym dyspozytora macierzystego zakładu taboru, nie pó

ź

niej 

background image

 

19 

ni

Ŝ

 na 6 godzin przed wyznaczonym terminem rozpocz

ę

cia pracy (zmiany roboczej), 

za

ś

  o  przyczynie  swojej  nieobecno

ś

ci  i  przewidywanym  okresie jej trwania  jest  obo-

wi

ą

zany powiadomi

ć

 dyspozytora nie pó

ź

niej ni

Ŝ

 w drugim dniu nieobecno

ś

ci w pra-

cy. 

3.  Pomocnik maszynisty ma obowi

ą

zek podj

ąć

 prac

ę

 w stanie psychofizycznym umo

Ŝ

li-

wiaj

ą

cym bezpieczne wykonywanie wyznaczonych czynno

ś

ci. 

4.  Rozpocz

ę

cie pracy mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 w macierzystym zakładzie lub poza nim, w miejscu 

wyznaczonym przez dyspozytora lub okre

ś

lonym w planie pracy. 

5.  W czasie rozpoczynania pracy pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest: 

1)  w macierzystym zakładzie: 

a)  zgłosi

ć

 swoje przybycie dyspozytorowi zakładu, 

b)  zapozna

ć

  si

ę

  z  ogłoszeniami  dla  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych,  które  wpłyn

ę

ły  od 

czasu jego ostatniej zmiany roboczej, 

c)  pobra

ć

:  maszynista  –  „wykaz  pracy  pojazdów  i  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych”  (po-

mocnik – je

ś

li 

ś

wiadczy prac

ę

 bez maszynisty), 

2)  poza zakładem macierzystym: 

a)  zgłosi

ć

 rozpocz

ę

cie pracy (w  zmianie roboczej) dyspozytorowi macierzy-

stego zakładu, 

b)  zgłosi

ć

 si

ę

 do dyspozytora zwrotnego zakładu lub dy

Ŝ

urnego ruchu, który 

potwierdza  fakt rozpocz

ę

cia  pracy  w  „Zasadniczym  (dodatkowym)  wyka-

zie pracy pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

c)  współdziała

ć

 podczas przyjmowania pojazdu trakcyjnego. 

 

§ 19 

Przyjmowanie pojazdu trakcyjnego przez pomocnika maszynisty 

 

1.  W czasie przyjmowania pojazdu trakcyjnego pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest: 

1)  sprawdzi

ć

, czy hamulec r

ę

czny lub postojowy działa nale

Ŝ

ycie; 

2)  dokona

ć

 wspólnie z maszynist

ą

a)  prób

ę

 hamulca pojazdu trakcyjnego,  

b)  ogl

ę

dzin zewn

ę

trznych nadwozia, podwozia, silnika spalinowego i układu 

nap

ę

dowego,  

c)  sprawdzi

ć

,  czy  nie  ma  widocznych  uszkodze

ń

,  braków,  nadmiernych  lu-

zów, obluzowania nakr

ę

tek, p

ę

kni

ęć

, nieszczelno

ś

ci itp. w szczególno

ś

ci 

za

ś

 zwróci

ć

 uwag

ę

, czy nie ma uszkodze

ń

 i usterek wymienionych w Za-

ł

ą

czniku  Nr  1  i  w  razie  ich  stwierdzenia  zawiadomi

ć

  o  tym  maszynist

ę

 

oraz post

ę

powa

ć

 dalej według jego wskazówek, 

d)  sprawdzi

ć

 i ewentualnie uzupełni

ć

 ilo

ść

 paliwa w zbiornikach, 

e)  sprawdzi

ć

 i ewentualnie uzupełni

ć

 ilo

ść

 wody w układzie chłodzenia silni-

ka spalinowego, w układzie ogrzewania parowego lub wodnego a w wa-
gonie spalinowym ponadto w zbiorniku ust

ę

powym, 

f)  pobra

ć

 oleje i smary oraz inne materiały lub przedmioty potrzebne do ob-

sługi pojazdu, 

background image

 

20 

g)  sprawdzi

ć

 wzrokowo prawidłowo

ść

 działania pantografów. 

3)  sprawdzi

ć

 stan plomb urz

ą

dze

ń

 SHP, czuwaka, Radiostop, radioł

ą

czno

ś

ci itp, 

4)  sprawdzi

ć

, czy  w piasecznicach  znajduje si

ę

 wystarczaj

ą

ca ilo

ść

 piasku, czy 

znajduj

ą

 si

ę

 na wła

ś

ciwych miejscach oraz prawidłowo działaj

ą

5)  sprawdzi

ć

 i w razie potrzeby uzupełni

ć

 poziom oleju w silniku spalinowym al-

bo w zbiornikach olejowych, poziom oleju w układzie nap

ę

dowym, spr

ęŜ

arce, 

pompie  wtryskowej  i  w  skrzynkach  przekładniowych  z  kołami  z

ę

batymi,  

w przekładni hydraulicznej sprawdzi

ć

 poziom cieczy w skrzyni biegów, 

6)  posmarowa

ć

 wszystkie wymagaj

ą

ce smarowania cz

ęś

ci pojazdu trakcyjnego, 

dokr

ę

ci

ć

 smarowniczki, 

7)  sprawdzi

ć

 stan narz

ę

dzi na poje

ź

dzie, 

8)  sprawdzi

ć

 prawidłowo

ść

 zaryglowania pomieszcze

ń

 z aparatur

ą

 WN, 

9)  sprawdzi

ć

  stan  wyposa

Ŝ

enia  pojazdu  i  wa

Ŝ

no

ść

  aktualizacji  przegl

ą

dów 

sprz

ę

tu przeciwpo

Ŝ

arowego, 

10) sprawdzi

ć

 stan odwodnienia i odoliwienia zbiorników powietrza oraz instalacji 

pneumatycznej. 

Wykonanie  wymienionych  czynno

ś

ci  oraz  wszelkie  zauwa

Ŝ

one  usterki  zgłosi

ć

  nie-

zwłocznie maszyni

ś

cie.  

UWAGA: Pomocnikowi maszynisty bez zezwolenia maszynisty nie wolno: 

  uruchamia

ć

 silnika spalinowego, 

  uruchamia

ć

 elektrycznego pojazdu trakcyjnego, 

  usuwa

ć

 usterek. 

2.  Przy uruchamianiu silnika spalinowego pomocnik maszynisty post

ę

puje według wska-

zówek maszynisty zgodnie z zasadami obsługi pojazdu. 

3.  Po uruchomieniu i nagrzaniu silnika spalinowego pomocnik maszynisty sprawdza: 

1)  słuchowo i wzrokowo działanie silnika spalinowego, 

2)  szczelno

ść

 przewodów paliwowych, wodnych, olejowych i wydechowych, 

3)  działanie  pompy  wodnej,  pompy  olejowej,  spr

ęŜ

arki  powietrza  i  pr

ą

dnicy 

o

ś

wietleniowej oraz urz

ą

dzenia ogrzewczego. 

4.  Po  uruchomieniu  elektrycznego  pojazdu  trakcyjnego  pomocnik  maszynisty  sprawdza 

słuchowo  i  wzrokowo  prac

ę

  spr

ęŜ

arek  powietrznych,  ci

ś

nienie  smarowania,  prac

ę

 

przetwornic głównych. 

 

§ 20 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty przy obsłudze pojazdu trakcyjnego 

 

1.  Do obowi

ą

zków pomocnika maszynisty nale

Ŝ

y w szczególno

ś

ci: 

1)  znajomo

ść

 sposobu obsługi urz

ą

dze

ń

 pojazdu trakcyjnego, 

2)  obsługa silnika spalinowego, 

3)  obsługa urz

ą

dzenia ogrzewczego, 

background image

 

21 

4)  obsługa  hamulca  r

ę

cznego  lub  postojowego,  zaworu  ogrzewania  poci

ą

gu, 

urz

ą

dze

ń

 smarowniczych itp, 

5)  utrzymanie  i  obsługa  sygnałów  ko

ń

ca  poci

ą

gu  oraz  lamp  o

ś

wietleniowych  

na poje

ź

dzie trakcyjnym, 

6)  sprz

ę

ganie i rozprz

ę

ganie taboru zgodnie z postanowieniami instrukcji o pro-

wadzeniu ruchu obowi

ą

zuj

ą

cej u zarz

ą

dcy infrastruktury. 

2. 

Obowi

ą

zkiem  pomocnika  maszynisty  jest  dokonanie  wst

ę

pnych  ogl

ę

dzin  technicz-

nych  składu  poci

ą

gu,  próby  szczegółowej  lub  uproszczonej  na  polecenie  maszyni-

sty. Zakres tych czynno

ś

ci okre

ś

la Zał

ą

cznik Nr 1 do niniejszej instrukcji oraz posta-

nowienia Instrukcji o eksploatacji hamulców kolejowych - KMw56. 

3. 

W czasie nieobecno

ś

ci maszynisty, pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest pozosta

ć

 

w kabinie sterowniczej pojazdu trakcyjnego. Dopuszcza si

ę

 opuszczenie kabiny ste-

rowniczej pomocnikowi maszynisty dla wykonania czynno

ś

ci obsługowych przy po-

je

ź

dzie, gdy silnik spalinowy jest unieruchomiony, pantografy opuszczone, hamulec 

r

ę

czny lub postojowy zaci

ś

ni

ę

ty. 

4. 

Pomocnikowi maszynisty nie wolno spa

ć

 lub drzema

ć

 podczas obsługi pojazdu trak-

cyjnego. 

5. 

W czasie nieobecno

ś

ci maszynisty, pomocnikowi nie wolno zezwala

ć

, aby do kabiny 

maszynisty  pojazdu  trakcyjnego  wchodziły  osoby  postronne  i  aby  ktokolwiek  nie-
uprawniony uruchamiał pojazd. 

6. 

Pomocnikowi  maszynisty  nie  wolno  samodzielnie  jecha

ć

  pojazdem  trakcyjnym,  

z  wyj

ą

tkiem  oczywistej  konieczno

ś

ci  usuni

ę

cia  pojazdu  w  celu  unikni

ę

cia  wypadku 

lub katastrofy kolejowej.  

7. 

Pomocnikowi  maszynisty  wolno  uruchamia

ć

  i  prowadzi

ć

  pojazd  trakcyjny  pod  nad-

zorem maszynisty. 

8. 

Podczas jazdy pojazdu trakcyjnego pomocnik maszynisty powinien by

ć

 stale na nim 

obecny (z wyj

ą

tkiem sytuacji awaryjnych okre

ś

lonych w instrukcji o prowadzeniu ru-

chu u zarz

ą

dcy kolejowego). Podczas dłu

Ŝ

szego postoju mo

Ŝ

e on oddali

ć

 si

ę

, lecz 

tylko na krótki okres czasu i tylko za zezwoleniem maszynisty pozostaj

ą

cego na po-

je

ź

dzie. 

9. 

Pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest przeciwdziała

ć

 powstawaniu warunków, przy 

których  mo

Ŝ

e  nast

ą

pi

ć

  uszkodzenie  pojazdu  trakcyjnego.  W  przypadku  ujawnienia 

takich warunków powinien o tym zawiadomi

ć

 niezwłocznie maszynist

ę

10.  Pomocnik  maszynisty  powinien  podczas  postoju  pojazdu  trakcyjnego  dokona

ć

 

sprawdzenia, czy nie grzej

ą

 si

ę

 ło

Ŝ

yska osiowe i inne. 

11.  Pomocnik  maszynisty  powinien  tak  uło

Ŝ

y

ć

  swe  czynno

ś

ci  przy  obsłudze  pojazdu 

trakcyjnego, aby w czasie zbli

Ŝ

ania si

ę

 do stacji oraz przy przeje

ź

dzie i wyje

ź

dzie ze 

stacji mógł cał

ą

 uwag

ę

 skupi

ć

 na obserwacji semaforów i innych sygnałów podawa-

nych ze stacji lub poci

ą

gu. Je

Ŝ

eli pomocnik maszynisty zauwa

Ŝ

y lub usłyszy sygnał, 

powinien  niezwłocznie  przekaza

ć

  go  maszyni

ś

cie.  Przy  zbli

Ŝ

aniu  si

ę

  do  semafora, 

gdy  tylko  b

ę

dzie  on  widoczny,  pomocnik  maszynisty  obowi

ą

zany  jest  gło

ś

no  i  wy-

ra

ź

nie przekaza

ć

 maszyni

ś

cie widziany sygnał wskazywany przez semafor. 

12.  W czasie jazdy pomocnik maszynisty powinien zwraca

ć

 uwag

ę

 w szczególno

ś

ci: 

1)  czy nie ma przeszkód w prowadzeniu poci

ą

gu, 

2)  na podawane sygnały z kierunku jazdy poci

ą

gu lub z tyłu, 

3)  na prawidłowo

ść

 jazdy poci

ą

gu, 

4)  czy z poci

ą

gu nie wypada ładunek, 

background image

 

22 

5)  czy kto

ś

 nie wypadł z poci

ą

gu lub nie wpadł pod poci

ą

g, 

6)  czy nie wybuchł po

Ŝ

ar w poci

ą

gu, 

7)  czy przejazdy strze

Ŝ

one s

ą

 zamkni

ę

te, 

8)  na stan torów, sieci trakcyjnej i poci

ą

gów przeje

Ŝ

d

Ŝ

aj

ą

cych po torach s

ą

sied-

nich. 

Najodpowiedniejszy do obserwacji jest czas, gdy poci

ą

g jedzie po łuku.  

O zauwa

Ŝ

onych przeszkodach lub o podawanych sygnałach pomocnik maszyni-

sty powinien niezwłocznie powiadomi

ć

 maszynist

ę

.  

Przy  wymijaniu  poci

ą

gów  na  torach  stacyjnych  pomocnik  maszynisty  powinien 

pilnie uwa

Ŝ

a

ć

, czy sygnał odjazdu odnosi si

ę

 do jego pojazdu. 

§ 21 

Dojazd lokomotywy do poci

ą

gu 

1.  Obowi

ą

zki maszynisty przy doje

Ŝ

d

Ŝ

aniu do składu poci

ą

gu: 

1)  na  dojazd  do  składu  poci

ą

gu  maszynista  musi  otrzyma

ć

  zgod

ę

  uprawnionego 

pracownika, 

2)  dojazd do składu poci

ą

gu mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 z pr

ę

dko

ś

ci

ą

 nie przekraczaj

ą

c

ą

 3 km/h 

(pojazdem dwukabinowym z kabiny czołowej w kierunku jazdy), po uprzednim za-
trzymaniu  pojazdu  w  odległo

ś

ci  około  5m  od  składu  i  przygotowaniu  sprz

ę

gu, 

przewodu  głównego  hamulcowego  i  zasilaj

ą

cego  zgodnie  z  postanowieniami  In-

strukcji KM w – 56, 

3)  dojazd do składu poci

ą

gu lokomotyw

ą

 elektryczn

ą

 winien odbywa

ć

 si

ę

 przy pod-

niesionych wszystkich odbierakach pr

ą

du, 

4)  r

ę

czne  poł

ą

czenie  pojazdu  trakcyjnego  ze  składem  poci

ą

gu  mo

Ŝ

e  nast

ą

pi

ć

  wy-

ł

ą

cznie podczas postoju taboru, 

5)  po  poł

ą

czeniu  lokomotywy  z  poci

ą

giem,  maszynista  ma  obowi

ą

zek  sprawdzi

ć

 

prawidłowo

ść

 wykonanego poł

ą

czenia.

 

§ 22 

Przygotowanie poci

ą

gu do jazdy 

1.  Wykona

ć

 wła

ś

ciw

ą

 prób

ę

 hamulców oraz na poci

ą

gu pasa

Ŝ

erskim sprawdzi

ć

 szczel-

no

ść

 przewodu zasilaj

ą

cego zgodnie z postanowieniami Instrukcji KMw 56. 

2.  Wła

ś

ciwie osygnalizowa

ć

 czoło oraz koniec poci

ą

gu, je

Ŝ

eli nale

Ŝ

y to do obowi

ą

zków 

dru

Ŝ

yny trakcyjnej. 

3.  Odjazd poci

ą

gu mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 po otrzymaniu wła

ś

ciwych dokumentów poci

ą

gowych 

oraz zezwolenia na jazd

ę

4.  W przypadku konieczno

ś

ci wł

ą

czenia ogrzewania poci

ą

gu post

ą

pi

ć

 zgodnie z posta-

nowieniami Instrukcj

ę

 o ogrzewaniu wagonów osobowych i Instrukcji bezpiecze

ń

stwa 

i  higieny  pracy  dla  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych  elektrycznych  i  spalinowych  pojazdów  trakcyj-

nych. 

background image

 

23 

§ 23 

Rozruch poci

ą

gu 

Rozruch  poci

ą

gu  nale

Ŝ

y  przeprowadza

ć

  w  sposób  nie  powoduj

ą

cy  szarpa

ń

  lub  utraty 

przyczepno

ś

ci kół nap

ę

dowych i niepowoduj

ą

cy zadziałania urz

ą

dze

ń

 zabezpieczaj

ą

cych. 

Na lokomotywach elektrycznych z rozruchem oporowym nale

Ŝ

y d

ąŜ

y

ć

 do szybkiego uzy-

skania jazdy bezoporowej. 

1.  W ruchu pasa

Ŝ

erskim nale

Ŝ

y: 

1)  rozruch  poci

ą

gu  przeprowadza

ć

  w  sposób  nie  powoduj

ą

cy  szarpa

ń

,  zadziałania 

przeka

ź

ników  nadmiarowych  lub  utraty  przyczepno

ś

ci  kół  nap

ę

dowych,  jednak 

daj

ą

cy mo

Ŝ

liwie najwi

ę

kszego przyspieszenia, 

2)  w  przypadku  niewła

ś

ciwego  działania  urz

ą

dze

ń

  samoczynnego  rozruchu,  powo-

duj

ą

cych  szarpania  w  składzie  poci

ą

gu,  działanie  przeka

ź

ników  nadmiarowych 

lub utrat

ę

 przyczepno

ś

ci kół nap

ę

dowych przej

ść

 na rozruch r

ę

czny. 

2.  Je

Ŝ

eli  pr

ą

d  rozruchu  wzrasta  do  wielko

ś

ci  zagra

Ŝ

aj

ą

cej  utrat

ą

  przyczepno

ś

ci  kół 

wzgl

ę

dnie  mog

ą

cej  spowodowa

ć

  zadziałanie  przeka

ź

ników  ochronnych,  a  skład  po-

ci

ą

gu nie rusza, nale

Ŝ

y: 

1)  w stacji za

Ŝą

da

ć

 przeprowadzenia próby hamulców, 

2)  na  szlaku  przy  jednoosobowej  obsłudze  trakcyjnej  wykona

ć

  hamowanie  pełne,  

a nast

ę

pnie popełni

ć

 przewód główny hamulca. Je

Ŝ

eli po tym nie nast

ą

piło wylu-

zowanie podwy

Ŝ

szy

ć

 za pomoc

ą

 regulatora ci

ś

nienie w przewodzie głównym ha-

mulca  o  0,02  MPa  (a  nast

ę

pnie  powoli  obni

Ŝ

y

ć

  je  do  normalnej  warto

ś

ci). Je

Ŝ

eli 

po tym równie

Ŝ

 nie nast

ą

piło wyluzowanie za

Ŝą

da

ć

 pomocy. 

3)  na  szlaku  przy  dwuosobowej  obsadzie  trakcyjnej  sprawdzi

ć

  działanie  hamulców 

we własnym zakresie. 

§ 24 

Obowi

ą

zki maszynisty w czasie prowadzenia poci

ą

gu lub jazdy luzem 

1.  Po uruchomieniu poci

ą

gu maszynista sprawdza działanie urz

ą

dze

ń

 hamulcowych po-

przez  wykonanie  hamowania  kontrolnego  zgodnie  z  postanowieniami  Instrukcji  
KM w – 56. 

2.  W czasie jazdy maszynista obowi

ą

zany jest: 

1)  bacznie obserwowa

ć

 sygnały, 

ś

ci

ś

le stosowa

ć

 si

ę

 do nich oraz zwraca

ć

 uwag

ę

 na 

prowadzony  poci

ą

g.  Przy  mijaniu  posterunków  ruchu  i  stra

Ŝ

nic  przejazdowych 

powinien uwa

Ŝ

a

ć

, czy ich obsługa nie podaje sygnałów, a w przypadku podawa-

nia stosowa

ć

 si

ę

 do nich, 

2)  podczas przejazdu w obr

ę

bie stacji obserwowa

ć

 drog

ę

 przebiegu, 

3)  obserwowa

ć

 stan toru oraz sieci trakcyjnej na torze, po którym prowadzi poci

ą

g i 

w  miar

ę

  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  na  torach  s

ą

siednich,  a  w  razie  zauwa

Ŝ

enia  jakichkolwiek 

niewła

ś

ciwo

ś

ci zgłosi

ć

 najbli

Ŝ

szemu posterunkowi ruchu, 

4)  prowadzi

ć

 poci

ą

g  zgodnie ze słu

Ŝ

bowym rozkładem jazdy, dodatkami do niego i 

otrzymanymi rozkazami pisemnymi. W 

Ŝ

adnym jednak przypadku nie mo

Ŝ

e prze-

kracza

ć

  pr

ę

dko

ś

ci  konstrukcyjnej  pojazdu  trakcyjnego  i  pr

ę

dko

ś

ci  wskazanej  w 

słu

Ŝ

bowym rozkładzie jazdy. 

3.  Podczas  jazd  do

ś

wiadczalnych  i  próbnych  obowi

ą

zuj

ą

  inne  zasady  obsługi  pojazdu 

trakcyjnego okre

ś

lone w regulaminie tych jazd. 

4.  Maszynista ma obowi

ą

zek prowadzi

ć

 poci

ą

gi energooszcz

ę

dnie. 

background image

 

24 

5.  Na  stacjach  i  przystankach  osobowych  maszynista  powinien  zatrzymywa

ć

  poci

ą

g  w 

ś

ci

ś

le okre

ś

lonym miejscu. 

6.  Maszynista  obowi

ą

zany  jest  zmniejszy

ć

  nat

ęŜ

enie 

ś

wiateł  reflektorów  w  nast

ę

puj

ą

-

cych okoliczno

ś

ciach: 

1)  podczas postoju poci

ą

gu w obr

ę

bie stacji, 

2)  przy mijaniu poci

ą

gów i pojazdów trakcyjnych jad

ą

cych z przeciwnego kierunku, 

3)  podczas  jazdy  na  szlakach  poło

Ŝ

onych  równolegle  lub  pod  k

ą

tem  ostrym  w  bli-

skiej odległo

ś

ci od dróg kołowych przy mijaniu si

ę

 z pojazdami drogowymi, 

4)  w innych okoliczno

ś

ciach, w których zredukowanie nat

ęŜ

enia 

ś

wiatła mo

Ŝ

e przy-

czyni

ć

 si

ę

 do zwi

ę

kszenia bezpiecze

ń

stwa jazdy,  

7.  W  przypadku  zauwa

Ŝ

enia  po

Ŝ

aru  poci

ą

gu  lub  innego  pojazdu  szynowego  zauwa

Ŝ

o-

nego na torach s

ą

siednich maszynista obowi

ą

zany jest powiadomi

ć

 najbli

Ŝ

szy poste-

runek ruchu oraz w miar

ę

 mo

Ŝ

liwo

ś

ci jego dru

Ŝ

yn

ę

 poci

ą

gow

ą

 podaj

ą

c lokalizacj

ę

 za-

uwa

Ŝ

onego po

Ŝ

aru.  

8.  W przypadku  zauwa

Ŝ

enia  po

Ŝ

aru  lasu,  skarpy,  zabudowa

ń

,  podkładów  itp, maszyni-

sta obowi

ą

zany jest powiadomi

ć

 najbli

Ŝ

szy posterunek ruchu podaj

ą

c lokalizacj

ę

 po-

Ŝ

aru. 

9.  Podczas podje

Ŝ

d

Ŝ

ania do semafora wskazuj

ą

cego sygnał „Stój” maszynista powinien 

tak regulowa

ć

 pr

ę

dko

ść

, aby zatrzyma

ć

 poci

ą

g mo

Ŝ

liwie blisko semafora, jednak bez 

ryzyka pomini

ę

cia go, przy czym obraz sygnału na semaforze powinien by

ć

 widoczny 

przez czołow

ą

 szyb

ę

 pojazdu trakcyjnego. 

10.  Wszystkie zauwa

Ŝ

one usterki w działaniu urz

ą

dze

ń

 sygnalizacyjnych obowi

ą

zany jest 

niezwłocznie  zgłosi

ć

  dy

Ŝ

urnemu  ruchu  ostatniego  mini

ę

tego  posterunku  ruchu  lub 

najbli

Ŝ

szego. 

11.  Dla unikni

ę

cia przypadków uszkodze

ń

 odbieraków pr

ą

du b

ą

d

ź

 przeniesienia napi

ę

cia 

na uszynion

ą

 sie

ć

 trakcyjn

ą

 elektryczne pojazdy trakcyjne w czasie przeci

ą

gania ich 

przez  odcinki  linii  bez  napi

ę

cia  w  sieci  trakcyjnej  musz

ą

  mie

ć

  opuszczone  odbieraki 

pr

ą

du przez cały czas przejazdu. 

12.  W  przypadku  przeci

ą

gania  elektrycznego  zespołu  trakcyjnego  lokomotyw

ą

  za  prawi-

dłowe  poł

ą

czenie  lokomotywy  z  elektrycznym  zespołem  trakcyjnym  odpowiedzialny 

jest maszynista z elektrycznego zespołu trakcyjnego. Post

ę

powanie w tym przypadku 

reguluj

ą

 inne przepisy kolejowe oraz w postanowienia Instrukcji bezpiecze

ń

stwa i hi-

gieny pracy dla dru

Ŝ

yn trakcyjnych elektrycznych i spalinowych pojazdów trakcyjnych. 

13.  Zabrania  si

ę

  wył

ą

czania  podczas  jazdy  w  czynnych  kabinach  maszynisty  pojazdów 

trakcyjnych sprawnych urz

ą

dze

ń

 kontroli prowadzenia poci

ą

gu, czuwaka aktywnego i 

radioł

ą

czno

ś

ci  poci

ą

gowej.  Urz

ą

dzenia  radioł

ą

czno

ś

ci  na  poje

ź

dzie  trakcyjnym  po-

winny by

ć

 ustawione na wła

ś

ciwy dla danego rejonu kanał pracy radia. 

14.  Je

Ŝ

eli  przy  jednoosobowej  obsłudze  trakcyjnej  podczas  jazdy  poci

ą

gu  lub  luzem  na-

st

ą

pi uszkodzenie wszystkich wymaganych urz

ą

dze

ń

 tj. kontroli prowadzenia poci

ą

gu 

(SHP, KHP, Ebicab itp.), czuwaka aktywnego lub radioł

ą

czno

ś

ci poci

ą

gowej - maszy-

nista ma obowi

ą

zek zatrzyma

ć

 poci

ą

g lub pojazd i fakt ten odnotowa

ć

 w ksi

ąŜ

ce po-

kładowej pojazdu trakcyjnego, a nast

ę

pnie: 

1)  przy je

ź

dzie luzem dojecha

ć

 tylko do najbli

Ŝ

szej stacji z  zachowaniem szczegól-

nej ostro

Ŝ

no

ś

ci po uprzednim zgłoszeniu dy

Ŝ

urnemu ruchu, 

2)  przy  obsłudze  poci

ą

gu  pasa

Ŝ

erskiego  wezwa

ć

  do  kabiny  maszynisty  kierownika 

poci

ą

gu,  informuj

ą

c  go,  jak  nale

Ŝ

y  zatrzyma

ć

  poci

ą

g  ze  stanowiska  maszynisty. 

Fakt  przybycia  kierownika  maszynista  winien  odnotowa

ć

  w  ksi

ąŜ

ce  pokładowej  i 

kontynuowa

ć

 jazd

ę

 do stacji docelowej. 

background image

 

25 

15.  W  przypadku  jazdy  poci

ą

giem  lub  luzem  przy  dwuosobowej  obsadzie  trakcyjnej  fakt 

uszkodzenia  urz

ą

dzenia  czujno

ś

ci  nale

Ŝ

y  odnotowa

ć

  w  ksi

ąŜ

ce  pokładowej  pojazdu 

trakcyjnego i kontynuowa

ć

 jazd

ę

 do stacji docelowej.  

16.  W przypadku  uszkodzenia  radiotelefonu  powiadomi

ć

  o  tym  dy

Ŝ

urnego  ruchu  najbli

Ŝ

-

szej stacji i post

ę

powa

ć

 zgodnie z postanowieniami Instrukcji o u

Ŝ

ytkowaniu urz

ą

dze

ń

 

radioł

ą

czno

ś

ci poci

ą

gowej obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

17.  W  przypadku  jazdy  dwóch  lub  wi

ę

cej  czynnych  pojazdów  elektrycznych  spi

ę

tych  ra-

zem nie mo

Ŝ

e by

ć

 podniesionych wi

ę

cej ni

Ŝ

 trzy odbieraki pr

ą

du (nie dotyczy to przy-

padku oszronienia sieci). 

18.  Po  zako

ń

czeniu  jazdy  poci

ą

giem  przed  odczepieniem  lokomotywy  maszynista  obo-

wi

ą

zany jest zahamowa

ć

 poci

ą

g hamulcem zespolonym, post

ę

puj

ą

c zgodnie z posta-

nowieniami Instrukcji KMw-56 i regulaminu technicznego stacji. 

§ 25 

Przeszkody w ruchu poci

ą

gów 

1.  Maszynista obowi

ą

zany  jest niezwłocznie rozpocz

ąć

 hamowanie  w celu  zatrzymania 

poci

ą

gu w nast

ę

puj

ą

cych przypadkach: 

1)  uszkodzenia pojazdu trakcyjnego w sposób uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cy jego dalsz

ą

 jazd

ę

2)  na sygnał „Stój” podawany jakimkolwiek sposobem, 

3)  po usłyszeniu lub zaobserwowaniu sygnału „Alarm”, 

4)  je

Ŝ

eli semafor wskazuje sygnał w

ą

tpliwy, 

5)  je

Ŝ

eli pomimo podawanych sygnałów „Baczno

ść

” nie usuwaj

ą

 si

ę

 z toru ludzie lub 

zwierz

ę

ta, 

6)  dostrze

Ŝ

enia  przeszkody  na  swoim  lub  s

ą

siednim  torze  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cej  prze-

jazd, 

7)  je

Ŝ

eli  na  s

ą

siednim  torze  nast

ą

piło  zdarzenie  kolejowe  z  taborem  lub  lud

ź

mi,  a 

maszynista nie został o tym powiadomiony. 

2.  W  przypadku  wyst

ą

pienia  w  prowadz

ą

cym  poje

ź

dzie  trakcyjnym  usterki  niewymaga-

j

ą

cej  natychmiastowego  zatrzymania  poci

ą

gu  to  maszynista  powinien  stara

ć

  si

ę

  za-

trzyma

ć

 poci

ą

g w miar

ę

 mo

Ŝ

liwo

ś

ci na poziomym profilu toru szczególnie przy prowa-

dzeniu ci

ęŜ

kich poci

ą

gów towarowych. 

3.  W ka

Ŝ

dym przypadku nieplanowanego  zatrzymania poci

ą

gu lub pojazdu trakcyjnego 

na szlaku, maszynista obowi

ą

zany jest fakt ten niezwłocznie  zgłosi

ć

 do najbli

Ŝ

szego 

posterunku ruchu. 

4.  Je

Ŝ

eli  nieplanowane  zatrzymanie  poci

ą

gu  spowodowane  zostało  uszkodzeniem  po-

jazdu trakcyjnego, maszynista obowi

ą

zany jest w ci

ą

gu 15 minut podj

ąć

 decyzj

ę

 od-

no

ś

nie  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  kontynuowania  dalszej  jazdy,  powiadamiaj

ą

c  o tym  najbli

Ŝ

szy  po-

sterunek ruchu. 

§ 26 

Obowi

ą

zki maszynisty w czasie wykonywania manewrów 

1.  Zakres  czynno

ś

ci  dru

Ŝ

yny  trakcyjnej  przy  wykonywaniu  pracy  manewrowej  ustalaj

ą

 

postanowienia  niniejszej  instrukcji,  Instrukcji  o  prowadzeniu  ruchu  poci

ą

gów  obowi

ą

-

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury i Instrukcji bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy dla dru

Ŝ

yn 

trakcyjnych  elektrycznych  i  spalinowych  pojazdów  trakcyjnych  oraz  regulaminu  tech-
nicznego stacji lub bocznicy. 

background image

 

26 

1.  Poci

ą

gow

ą

 lokomotyw

ą

 elektryczn

ą

 dopuszcza si

ę

 jedynie awaryjne wystawienie wa-

gonów ze składów poci

ą

gów na stacjach, gdzie brak jest lokomotywy manewrowej lub 

w danej sytuacji nie mo

Ŝ

na jej do tego celu u

Ŝ

y

ć

2.  W czasie manewrów wagonem silnikowym, autobusem szynowym, zespołem trakcyj-

nym lub sam

ą

 lokomotyw

ą

 dwukabinow

ą

, jazda  winna odbywa

ć

 si

ę

 zawsze  z czoło-

wej kabiny sterowniczej, tj. tej, która jest pierwsza w kierunku jazdy. 

3.  Jednym  elektrycznym  zespołem  trakcyjnym  mo

Ŝ

na  jednocze

ś

nie  przetacza

ć

  jeden 

nieczynny zespół trakcyjny. Przetaczanie zespołem trakcyjnym z wył

ą

czon

ą

 grup

ą

 sil-

ników trakcyjnych innego nieczynnego zespołu trakcyjnego jest zabronione. 

4.  W  czasie  prowadzenia  manewrów  dru

Ŝ

yna  trakcyjna  powinna  zwraca

ć

  szczególn

ą

 

uwag

ę

  na  bezpiecze

ń

stwo  osób  zatrudnionych  przy  manewrach  oraz  osób  postron-

nych. 

§ 27 

Przekazanie pojazdu trakcyjnego dru

Ŝ

ynie podmiennej 

1.  Maszynista przekazuj

ą

cy pojazd dru

Ŝ

ynie podmiennej:  

1)  dokonuje w ksi

ąŜ

ce pokładowej wpisu informacji dotycz

ą

cych: 

a)  stanu technicznego pojazdu, 

b)  sprawno

ś

ci  działania  urz

ą

dze

ń

  kontroli  prowadzenia  poci

ą

gu,  czuwaka  ak-

tywnego i radioł

ą

czno

ś

ci, 

c)  stanu wyposa

Ŝ

enia pojazdu na zasadach okre

ś

lonych przez dyrektora zakła-

du pracy. 

2)  udziela ustnej informacji o stanie technicznym pojazdu. 

2.  Maszynista przyjmuj

ą

cy pojazd trakcyjny obowi

ą

zany jest okaza

ć

 legitymacj

ę

 słu

Ŝ

bo-

w

ą

 lub prawo kierowania maszyni

ś

cie zdaj

ą

cemu w sytuacji, gdy maszynista zdaj

ą

cy 

„z r

ę

ki do r

ę

ki” pojazd trakcyjny nie zna maszynisty przyjmuj

ą

cego. 

3.  W  przypadku  zmiany  maszynisty  obsługuj

ą

cego  poci

ą

g,  maszynista  przyjmuj

ą

cy 

obowi

ą

zany jest wykona

ć

 hamowanie kontrolne po uruchomieniu poci

ą

gu. 

§ 28 

Obowi

ą

zki maszynisty w trakcie zaka

ń

czania pracy w macierzystym lub poza ma-

cierzystym zakładem pracy 

1.  Zako

ń

czenie  pracy  mo

Ŝ

e  nast

ą

pi

ć

  w  macierzystym  zakładzie  pracy  lub  poza  macie-

rzystym zakładem pracy. 

2.  Podczas  zako

ń

czenia  pracy  na  terenie  macierzystego  zakładu  do  obowi

ą

zków  ma-

szynisty nale

Ŝ

y: 

1)  unieruchomienie  pojazdu  trakcyjnego  przez  zaci

ś

ni

ę

cie  hamulca  r

ę

cznego  lub 

postojowego  ewentualnie  zabezpieczenie  przed  samoczynnym  zbiegni

ę

ciem  

w  sposób  okre

ś

lony  w  regulaminie  technicznym,  odwodnienie  układu  pneuma-

tycznego i wył

ą

czenie z pracy wszystkich urz

ą

dze

ń

2)  odnotowa

ć

 w ksi

ąŜ

ce pokładowej pojazdu z nap

ę

dem (w elektrycznych zespołach 

trakcyjnych i dla autobusów szynowych dla obu skrajnych kabin): 

a)  wszystkie  zauwa

Ŝ

one  podczas  pracy  usterki  i  uszkodzenia  oraz  oznaki  nie-

wła

ś

ciwej pracy pojazdu, 

b)  stan paliwa i wyposa

Ŝ

enia pojazdu, 

background image

 

27 

c)  sprawno

ść

  urz

ą

dze

ń

  kontroli  prowadzenia  poci

ą

gu,  czuwaka  aktywnego, 

pr

ę

dko

ś

ciomierzy oraz radioł

ą

czno

ś

ci, 

3)  zdj

ąć

 i opisa

ć

 ta

ś

m

ę

 pr

ę

dko

ś

ciomierza, 

4)  odnotowa

ć

 w ksi

ąŜ

ce pokładowej pojazdu z nap

ę

dem i w ksi

ąŜ

ce napraw usterki, 

jakie wyst

ą

piły podczas pracy pojazdu trakcyjnego,  

5)  zwróci

ć

  pobrane  do  pracy  narz

ę

dzia  i  wyposa

Ŝ

enie  np.  przeno

ś

ny  radiotelefon, 

torb

ę

 narz

ę

dziow

ą

 itd. (w zale

Ŝ

no

ś

ci od obowi

ą

zuj

ą

cej organizacji pracy), 

6)  o wszystkich wa

Ŝ

niejszych wydarzeniach w czasie zmiany pracy zgłosi

ć

 dyspozy-

torowi, a niezale

Ŝ

nie od tego zło

Ŝ

y

ć

 pisemny raport, 

7)  przekaza

ć

  dyspozytorowi  wypełnione  „Wykazy  pracy  pojazdów  i  dru

Ŝ

yn  trakcyj-

nych”,  ta

ś

m

ę

  pr

ę

dko

ś

ciomierza  wraz  z  wykorzystanymi  rozkazami  pisemnymi  

i kartami próby hamulca, 

8)  zapozna

ć

 si

ę

 z wydanymi, nowymi ogłoszeniami, 

9)  potwierdzi

ć

 u dyspozytora rozpocz

ę

cie nast

ę

pnej zmiany roboczej. 

3.  W  przypadku  zako

ń

czenia  pracy  poza  zakładem  macierzystym,  gdzie  nie  nast

ę

puje 

bezpo

ś

rednie  przekazanie  pojazdu  trakcyjnego  dru

Ŝ

ynie  podmiennej,  maszynista 

obowi

ą

zany jest: 

1)  uzgodni

ć

 miejsce odstawienia pojazdu trakcyjnego na postój, 

2)  odstawi

ć

 pojazd, unieruchomi

ć

 go przez zaci

ś

ni

ę

cie hamulca r

ę

cznego lub posto-

jowego,  dokona

ć

  ogl

ę

dzin  zewn

ę

trznych,  odwodni

ć

  układ  pneumatyczny  i  wył

ą

-

czy

ć

 z pracy wszystkie urz

ą

dzenia, 

3)  dokona

ć

 w ksi

ąŜ

ce pokładowej pojazdu adnotacji o: 

a)  sprawno

ś

ci urz

ą

dze

ń

 czujno

ś

ci, radioł

ą

czno

ś

ci i pr

ę

dko

ś

ciomierzy, 

b)  stanie technicznym pojazdu, 

c)  wyposa

Ŝ

eniu pojazdu i stanie paliwa, 

4)  zdj

ąć

 i opisa

ć

 ta

ś

m

ę

 pr

ę

dko

ś

ciomierza, 

5)  zgłosi

ć

 si

ę

 do dy

Ŝ

urnego ruchu w celu przekazania mu dokumentów poci

ą

gowych 

oraz  kluczy  pojazdu  i  potwierdzenia  faktu  zako

ń

czenia  pracy  w  „Wykazie  pracy 

pojazdów i dru

Ŝ

yn trakcyjnych”, 

6)  zgłosi

ć

 dyspozytorowi macierzystego zakładu zako

ń

czenie pracy, zło

Ŝ

y

ć

 informa-

cj

ę

  o  stanie  technicznym  pojazdu  trakcyjnego,  ewentualnych  wydarzeniach  

w pracy i potwierdzi

ć

 termin rozpocz

ę

cia nast

ę

pnej. 

4.  Zapisy w ksi

ąŜ

ce pokładowej oraz na ta

ś

mie pr

ę

dko

ś

ciomierza maszynista obowi

ą

za-

ny jest potwierdzi

ć

 czytelnym podpisem. 

§ 29 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w trakcie zaka

ń

czania zmiany roboczej 

1.  Przed odstawieniem pojazdu trakcyjnego na stanowisko postojowe po uko

ń

czonej 

je

ź

dzie pomocnik maszynisty powinien pod kierunkiem maszynisty zaopatrzy

ć

 po-

jazd w niezb

ę

dny zapas paliwa, oleju, piasku, wody. Odst

ę

pstwa od tej zasady s

ą

 

dozwolone tylko za zgod

ą

 dyspozytora zakładu.  

Pomocnik  maszynisty  winien  doprowadzi

ć

  pojazd  trakcyjny  do  nale

Ŝ

ytego  stanu 

czysto

ś

ci  oraz  wspólnie  z  maszynist

ą

  dokona

ć

  ogl

ę

dzin  stanu  technicznego  po-

jazdu, a o stwierdzonych nieprawidłowo

ś

ciach powiadomi

ć

 maszynist

ę

background image

 

28 

2.  Po  odstawieniu  pojazdu  trakcyjnego  pomocnik  maszynisty  przed  opuszczeniem 

go  powinien  pojazd  trakcyjny  zahamowa

ć

  hamulcem  r

ę

cznym  lub  postojowym 

ewentualnie  zabezpieczy

ć

  przed  samoczynnym  zbiegni

ę

ciem  i  najechaniem 

przez  inny  pojazd  w  sposób  przyj

ę

ty  postanowieniami  regulaminu  technicznego 

danego miejsca. 

3.  Pomocnikowi maszynisty  wolno  zako

ń

czy

ć

  zmian

ę

 robocz

ą

  wówczas, gdy otrzy-

ma na to zezwolenie maszynisty lub dyspozytora zakładu taboru. Winien ponadto 
zgłosi

ć

  dyspozytorowi  macierzystego  zakładu  taboru  zako

ń

czenie  pracy  (zmiany 

roboczej), zło

Ŝ

y

ć

 informacj

ę

 o ewentualnych wydarzeniach w czasie pracy (zmia-

ny roboczej) i potwierdzi

ć

 termin rozpocz

ę

cia nast

ę

pnej. 

 

background image

 

29 

 

R o z d z i a ł  III 

WYDARZENIA W CZASIE PRACY 

§ 30 

Po

Ŝ

ar w poci

ą

gu 

1.  W przypadku powstania po

Ŝ

aru w poci

ą

gu maszynista winien post

ą

pi

ć

 zgodnie z po-

stanowieniami Instrukcji o prowadzeniu ruchu poci

ą

gów obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy in-

frastruktury oraz Instrukcji bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy dla dru

Ŝ

yn trakcyjnych elek-

trycznych i spalinowych pojazdów trakcyjnych. 

§ 31 

Po

Ŝ

ar pojazdu trakcyjnego 

1.  W przypadku wyst

ą

pienia po

Ŝ

aru na poje

ź

dzie trakcyjnym nale

Ŝ

y: 

1)  podawa

ć

 sygnał „Po

Ŝ

ar”, 

2)  zatrzyma

ć

 pojazd trakcyjny (poci

ą

g) w odpowiednim miejscu i zabezpieczy

ć

 przez 

zbiegni

ę

ciem, 

3)  wył

ą

czy

ć

 pojazd trakcyjny z pracy tj.:  

a)  z silnikiem spalinowym: 

-

 

wył

ą

czy

ć

 silnik spalinowy, 

-

 

nastawnik jazdy ustawi

ć

 w pozycji „0”, 

b)  w elektrycznym poje

ź

dzie trakcyjnym: 

-

 

wył

ą

czy

ć

 wył

ą

cznik szybki, 

-

 

opu

ś

ci

ć

 odbieraki pr

ą

du, 

4)  zgłosi

ć

 radiotelefonem (gdy jest czynny) lub innymi dost

ę

pnymi 

ś

rodkami do naj-

bli

Ŝ

szego posterunku ruchu o po

Ŝ

arze, podaj

ą

c miejsce zatrzymania pojazdu (np. 

kilometr, tor, lokata słupa trakcyjnego itp.) oraz za

Ŝą

da

ć

 przybycia stra

Ŝ

y po

Ŝ

arnej 

a w przypadku linii zelektryfikowanej wył

ą

czenia napi

ę

cia z sieci trakcyjnej, 

5)  odł

ą

czy

ć

 bateri

ę

 akumulatorów, 

6)  zamkn

ąć

  okna  i  drzwi  na  poje

ź

dzie  trakcyjnym  i  przyst

ą

pi

ć

  do  gaszenia  po

Ŝ

aru 

posiadanymi 

ś

rodkami ga

ś

niczymi, 

7)  w miar

ę

 mo

Ŝ

liwo

ś

ci odjecha

ć

 pal

ą

cym si

ę

 pojazdem trakcyjnym od składu poci

ą

-

gu, je

Ŝ

eli zachodzi obawa, 

Ŝ

e po

Ŝ

ar jest nie do ugaszenia własnymi 

ś

rodkami ga-

ś

niczymi i swoim rozmiarem mo

Ŝ

e obj

ąć

 skład poci

ą

gu. 

2.  W przypadku  po

Ŝ

aru  pod  sieci

ą

  trakcyjn

ą

  nale

Ŝ

y  pami

ę

ta

ć

  o mo

Ŝ

liwo

ś

ci  przepalenia 

sieci i wyst

ą

pienia zagro

Ŝ

enia pora

Ŝ

enia pr

ą

dem elektrycznym. 

3.  Zabrania  si

ę

 gaszenia  wod

ą

  lub 

ś

rodkami ga

ś

niczymi  zawieraj

ą

cymi  wod

ę

  urz

ą

dze

ń

 

elektrycznych, mog

ą

cych znajdowa

ć

 si

ę

 pod napi

ę

ciem, nie nale

Ŝ

y u

Ŝ

ywa

ć

  wody do 

gaszenia pal

ą

cych si

ę

 materiałów p

ę

dnych. 

background image

 

30 

§ 32 

Przerwa w zasilaniu lub uszkodzenie sieci trakcyjnej 

1.  W  razie  zaniku  napi

ę

cia  w  sieci  trakcyjnej  maszynista  obowi

ą

zany  jest  natychmiast 

ustawi

ć

 nastawnik jazdy w poło

Ŝ

enie „0” i wzrokowo obserwowa

ć

 zachowanie si

ę

 sie-

ci  trakcyjnej.  Wył

ą

czy

ć

  obwody  pomocnicze  WN,  zmniejszy

ć

  szybko

ść

  do  60  km/h, 

opu

ś

ci

ć

  odbieraki  pr

ą

du  i  jazd

ę

  prowadzi

ć

  z  rozbiegu.  Po  upływie  około  1,5  minuty, 

podnie

ść

  ponownie  odbieraki  pr

ą

du  i  sprawdzi

ć

,  czy  jest  napi

ę

cie  w  sieci  trakcyjnej. 

Zabrania si

ę

 podnoszenia odbieraków pr

ą

du w miejscach osygnalizowanych wska

ź

ni-

kami  We  2.  W  czasie  jazdy  z  rozbiegu,  gdy  zachodzi  obawa  zatrzymania  pojazdu 
trakcyjnego  na  osygnalizowanym  odcinku,  nale

Ŝ

y  pojazd  zatrzyma

ć

  odpowiednio 

wcze

ś

niej.  W  razie  stwierdzenia  napi

ę

cia  w  sieci  trakcyjnej  nale

Ŝ

y  kolejno  zał

ą

czy

ć

 

wył

ą

cznik  szybki,  obwody  pomocnicze  WN  i  obwód  główny  w  celu  zlokalizowania 

ewentualnego zwarcia na poje

ź

dzie trakcyjnym. Ponowny  zanik napi

ę

cia bezpo

ś

red-

nio  po  podniesieniu  odbieraków  pr

ą

du  jest  oznak

ą

Ŝ

e  przyczyn

ą

  zaników  napi

ę

cia 

jest zwarcie na poje

ź

dzie trakcyjnym. W takim przypadku nale

Ŝ

y post

ą

pi

ć

 zgodnie z § 

41 niniejszej instrukcji. W przypadku chwilowego zaniku napi

ę

cia w sieci trakcyjnej tj. 

jego  pojawieniu  si

ę

  w  trakcie  zmniejszania  pr

ę

dko

ś

ci  do  60  km/h  (przed  opuszcze-

niem odbieraków pr

ą

du) nale

Ŝ

y kontynuowa

ć

 jazd

ę

 dalej bez ogranicze

ń

2.  W przypadku utrzymywania si

ę

 w sieci trakcyjnej zaniku napi

ę

cia, maszynista fakt ten 

zgłasza dy

Ŝ

urnemu najbli

Ŝ

szego posterunku ruchu i oczekuje na dalsze dyspozycje. 

3.  W przypadku  zauwa

Ŝ

enia  uszkodzenia  sieci  trakcyjnej  lub jej  oberwania  czy  obni

Ŝ

e-

nia,  maszynista  obowi

ą

zany  jest  natychmiast  opu

ś

ci

ć

  odbieraki  pr

ą

du  i  je

Ŝ

eli  jest  to 

mo

Ŝ

liwe zatrzyma

ć

 poci

ą

g przed miejscem uszkodzenia. W przypadku obsługi poci

ą

-

gu pojazdem spalinowym nale

Ŝ

y niezwłocznie zatrzyma

ć

 poci

ą

g i zawiadomi

ć

 najbli

Ŝ

-

szego dy

Ŝ

urnego ruchu o rodzaju i stopniu uszkodzenia w celu ograniczenia skutków 

awarii. 

4.  Je

Ŝ

eli zatrzymanie nast

ą

piło w miejscu uszkodzenia sieci trakcyjnej, dalsze post

ę

po-

wanie uzale

Ŝ

nione jest od otrzymanych dyspozycji. 

5.  Je

Ŝ

eli pojazd trakcyjny przejechał poza miejsce uszkodzenia sieci trakcyjnej z opusz-

czonymi  odbierakami  pr

ą

du  i  nie  zostały  one  uszkodzone,  wówczas  po  upewnieniu 

si

ę

Ŝ

e w sieci trakcyjnej jest napi

ę

cie, mo

Ŝ

na kontynuowa

ć

 jazd

ę

 dalej. Jednocze

ś

nie 

dane o uszkodzeniu sieci trakcyjnej nale

Ŝ

y przekaza

ć

 do najbli

Ŝ

szego posterunku ru-

chu. 

6.  Podczas przejazdu elektrycznym pojazdem trakcyjnym przez miejsce osygnalizowane 

wska

ź

nikami We 1 i We 2, maszynista obowi

ą

zany jest ograniczy

ć

 pr

ę

dko

ść

 jazdy do 

60  km/h  (awaryjne  opuszczanie  odbieraków  pr

ą

du  dozwolone  jest  przy  ka

Ŝ

dej  pr

ę

d-

ko

ś

ci). 

7.  Je

Ŝ

eli  maszynista  zauwa

Ŝ

y  uszkodzenie  sieci  trakcyjnej  na  s

ą

siednim torze,  zgłasza 

powy

Ŝ

sze niezwłoczne do najbli

Ŝ

szego posterunku ruchu, a w przypadku jad

ą

cego po 

tym torze poci

ą

gu ma obowi

ą

zek wykorzysta

ć

 dost

ę

pne 

ś

rodki, aby go zatrzyma

ć

§ 33 

Post

ę

powanie maszynisty w przypadku katastrofy lub wypadku kolejowego 

1.  W  razie  zaistnienia  katastrofy  lub  wypadku  kolejowego  zagra

Ŝ

aj

ą

cego  bezpiecze

ń

-

stwu ruchu podczas prowadzenia poci

ą

gu lub pracy manewrowej maszynista obowi

ą

-

zany jest: 

1)  stosowa

ć

  si

ę

  do  rozporz

ą

dzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  28  czerwca 

2005r.  w  sprawie  katastrof  i  wypadków  kolejowych  (Dz.  U.  nr  126  z  2005r.  poz. 
1056), 

background image

 

31 

2)  na szlaku lub na stacji – przekona

ć

 si

ę

, czy na s

ą

siednich torach mo

Ŝ

e odbywa

ć

 

si

ę

 ruch poci

ą

gów (manewry), a je

Ŝ

eli nie, osłoni

ć

 przeszkod

ę

 sygnałem „Stój”. 

3)  dla  zbli

Ŝ

aj

ą

cych  si

ę

  poci

ą

gów  podawa

ć

  sygnał  „Alarm”  za  pomoc

ą

  dost

ę

pnych 

ś

rodków  technicznych  (je

Ŝ

eli  zachodzi  taka  potrzeba)  poprzez  jeden  z  ni

Ŝ

ej  wy-

mienionych sposobów: 

a)  u

Ŝ

ycie przycisku „Alarm” znajduj

ą

cego si

ę

 na manipulatorze radiotelefonu, 

b)  podawanie  d

ź

wi

ę

kowego  sygnału  „Alarm”  (jeden  długi,  trzy  krótkie  sygnały  i 

jednoczesne miganie 

ś

wiatłami na czole pojazdu trakcyjnego), 

c)  w jednoosobowej obsadzie trakcyjnej osygnalizowanie czoła pojazdu trakcyj-

nego sygnałem „Alarm” A1a (dwa dolne 

ś

wiatła czerwone, górne białe), je

ś

li z 

przeciwnego kierunku zbli

Ŝ

a si

ę

 poci

ą

g po s

ą

siednim torze. 

d)  Warunki  u

Ŝ

ycia  wy

Ŝ

ej  wymienionych  sposobów  reguluj

ą

  rozporz

ą

dzenie  Mi-

nistra  Infrastruktury  z  dnia  18  lipca  2005r.  w  sprawie  ogólnych  warunków 
prowadzenia  ruchu  kolejowego  i  sygnalizacji  (Dz.  U.  nr  172  z  2005r.  poz. 
1444)  oraz  postanowienia  Instrukcji  o  prowadzeniu  ruchu  poci

ą

gów  obowi

ą

-

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury, 

4)  zgłosi

ć

  niezwłocznie  za  pomoc

ą

  dost

ę

pnych 

ś

rodków  ł

ą

czno

ś

ci  do  najbli

Ŝ

szego 

posterunku  ruchu  fakt  katastrofy  lub  wypadku  kolejowego  z  podaniem  miejsca, 
ewentualnych rozmiarów i czy s

ą

 ranni lub ofiary w ludziach. 

2.  W razie  najwi

ę

kszego  niebezpiecze

ń

stwa  maszyni

ś

cie  nie  wolno  opu

ś

ci

ć

  kabiny  do-

póki  nie  wykorzysta  wszelkich 

ś

rodków  mog

ą

cych  zapobiec  lub  złagodzi

ć

  rozmiary 

katastrofy lub wypadku kolejowego. 

3.  Maszynista  powinien  udzieli

ć

  pomocy  poszkodowanym  w  katastrofie  lub  wypadku 

kolejowym zgodnie z postanowieniami przepisów ogólnych oraz obowi

ą

zuj

ą

cych u za-

rz

ą

dcy infrastruktury. 

4.  Maszyni

ś

cie  zabrania  si

ę

  samowolnego  oddalania  z  miejsca  katastrofy  lub  wypadku 

kolejowego a ponadto bez uzyskania zgody komisji badaj

ą

cej przyczyny katastrofy lub 

wypadku kolejowego: 

1)  zdejmowania  ta

ś

my  z  szybko

ś

ciomierza  rejestruj

ą

cego  bez  obecno

ś

ci  członka 

komisji powypadkowej, 

2)  zmiany usytuowania pojazdu trakcyjnego, ustawienia jego urz

ą

dze

ń

 tj. nastawni-

ka  jazdy  i  kierunkowego,  zaworu  głównego  hamulcowego  maszynisty  itp.  Do-
puszczalne  jest  odst

ę

pstwo  od  powy

Ŝ

szego  wówczas,  kiedy  zachodzi  koniecz-

no

ść

 zapobiegni

ę

cia dodatkowemu zagro

Ŝ

eniu. 

5.  Do obowi

ą

zków maszynisty po zaistnieniu katastrofy lub wypadku kolejowego nale

Ŝ

y: 

1)  zabezpieczenie  wszystkich  posiadanych  przez  niego  dokumentów  zwi

ą

zanych  z 

wykonywan

ą

 prac

ą

2)  zdj

ę

cie  ta

ś

my  z  pr

ę

dko

ś

ciomierza  rejestruj

ą

cego  pojazdu  w  obecno

ś

ci  przedsta-

wiciela macierzystego zakładu i naniesienie na niej nast

ę

puj

ą

cych danych: 

a)  zakresu pr

ę

dko

ś

ci urz

ą

dzenia rejestruj

ą

cego, 

b)  daty i godziny zdj

ę

cia ta

ś

my, 

c)  numeru poci

ą

gu,  

d)  serii i numeru pojazdu trakcyjnego oraz macierzystego zakładu pracy, 

e)  imienia i nazwiska maszynisty oraz miejsca zatrudnienia, 

f)  imienia i nazwiska członka komisji. 

background image

 

32 

3)  dokonane  na  ta

ś

mie  pr

ę

dko

ś

ciomierza  zapisy  po

ś

wiadcza  własnym  podpisem 

maszynista  oraz  członek  komisji.  W  ksi

ąŜ

ce  pokładowej  pojazdu  trakcyjnego 

członek komisji potwierdza odbiór ta

ś

my od maszynisty. 

6.  Maszynista  po  usłyszeniu  sygnału  „ALARM"  ma  obowi

ą

zek  natychmiast  zatrzyma

ć

 

obsługiwany poci

ą

g /pojazd/, o ile nie nast

ą

piło to samoczynnie, a nast

ę

pnie przesta-

wi

ć

 radiotelefon pojazdu na kanał ratunkowy /dla pojazdów kolejowych kanał 8/ w celu 

uzyskania wiadomo

ś

ci, co do przyczyn nadania tego sygnału z najbli

Ŝ

szym dy

Ŝ

urnym 

mchu. Dalsze post

ę

powanie reguluje „Instrukcja o u

Ŝ

ytkowaniu radioł

ą

czno

ś

ci poci

ą

-

gowej”.(Ir- 5) 

7.  Zatajenie lub usiłowanie zatajenia katastrofy lub wypadku kolejowego oraz zacieranie 

ś

ladów jest zabronione. 

§ 34 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w razie katastrofy lub wypadku kolejowego

 

1.  Nawet  w  razie  najwi

ę

kszego  niebezpiecze

ń

stwa  pomocnikowi  maszynisty  nie 

wolno  opu

ś

ci

ć

  kabiny  maszynisty  pojazdu  trakcyjnego,  dopóki go maszynista  do 

tego nie upowa

Ŝ

ni lub, gdy dalsze przebywanie w niej b

ę

dzie bezcelowe. Gdyby 

maszynista  stał  si

ę

  w  danej  chwili  niezdolny  do  działania,  pomocnik  maszynisty 

jest obowi

ą

zany wyczerpa

ć

 wszelkie mo

Ŝ

liwe 

ś

rodki mog

ą

ce zapobiec lub złago-

dzi

ć

 skutki wypadku. 

2.  Po zaistnieniu wypadku lub katastrofy kolejowego podczas prowadzenia poci

ą

gu 

lub pracy manewrowej pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest: 

1)  stosowa

ć

 si

ę

 do rozporz

ą

dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 

2005r.  w  sprawie  katastrof  i  wypadków  kolejowych  (Dz.  U.  nr  126  z  2005r. 
poz. 1056), 

2)  stosowa

ć

 si

ę

 do polece

ń

 maszynisty, 

3)  udzieli

ć

 pomocy poszkodowanym w wypadku  

3.  Pomocnikowi maszynisty zabrania si

ę

 w szczególno

ś

ci: 

1)  samowolnego oddalania si

ę

 z miejsca wypadku lub katastrofy, 

2)  zacierania 

ś

ladów, 

3)  dokonywania  zmian  ustawienia  urz

ą

dze

ń

  pojazdu  trakcyjnego  tj.  nastawnika 

jazdy i kierunkowego, głównego zaworu hamulcowego maszynisty itp. 

§ 35 

Post

ę

powanie w przypadku zasłabni

ę

cia maszynisty  

1.  Gdy maszynista pojazdu trakcyjnego stanie si

ę

 niezdolny do dalszego pełnienia pracy 

nale

Ŝ

y, niezwłocznie przerwa

ć

 prac

ę

 i za

Ŝą

da

ć

 pomocy. 

§ 36 

Uszkodzenia w układach hamulcowych  

i urz

ą

dzeniach zasilanych spr

ęŜ

onym powietrzem 

1.  Je

Ŝ

eli  wyst

ą

pi  uszkodzenie  w  układach  hamulcowych  taboru,  maszynista  jest  zobo-

wi

ą

zany: 

1)  przy uszkodzeniach hamulca zespolonego – poci

ą

gowego: 

background image

 

33 

a)  je

Ŝ

eli niewła

ś

ciwe działanie wyst

ę

puje tylko w układzie hamulcowym lokomo-

tywy,  a  działanie  hamulca  w  poci

ą

gu  jest  wła

ś

ciwe  –  jazd

ę

  poci

ą

gu  mo

Ŝ

na 

kontynuowa

ć

 z pr

ę

dko

ś

ci

ą

 nie przekraczaj

ą

c

ą

 130 km/h,  

b)  je

Ŝ

eli  działanie  hamulca  zespolonego  nie  gwarantuje  bezpiecznego  prowa-

dzenia poci

ą

gu – nale

Ŝ

y poci

ą

g zatrzyma

ć

 i uzgodni

ć

 z najbli

Ŝ

szym posterun-

kiem ruchu dalszy tok post

ę

powania, 

2)  przy  uszkodzeniu  hamulca  dodatkowego  przy  je

ź

dzie  luzem  prowadzony  pojazd 

trakcyjny nale

Ŝ

y hamowa

ć

 hamulcem zespolonym, 

3)  w  przypadku  uszkodzenia  w  poje

ź

dzie  trakcyjnym  hamulców  zespolonego  i  do-

datkowego  w  czasie  jazdy  luzem  nale

Ŝ

y  pojazd  trakcyjny  zatrzyma

ć

  hamulcem 

r

ę

cznym (postojowym), a nast

ę

pnie prowadzi

ć

 na hamulcu r

ę

cznym (postojowym) 

z szybko

ś

ci

ą

 nie przekraczaj

ą

c

ą

 5 km/h, o ile nie zagra

Ŝ

a to bezpiecze

ń

stwu ru-

chu. W razie potrzeby za

Ŝą

da

ć

 pomocy. 

4)  w przypadku uszkodzenia na poje

ź

dzie trakcyjnym hamulca r

ę

cznego lub posto-

jowego  przy  odstawieniu  taboru  na  postój,  nale

Ŝ

y  zabezpieczy

ć

  go  przed  zbie-

gni

ę

ciem za pomoc

ą

 płóz lub klinów, 

5)  przy uszkodzeniu hamulców elektrycznych zespołów trakcyjnych: 

a)  w  przypadku  uszkodzenia  hamulca  elektropneumatycznego–  maszynista  wi-

nien  kontynuowa

ć

  jazd

ę

  bez  ogranicze

ń

,  wykorzystuj

ą

c  hamulec  pneuma-

tyczny, 

b)  w przypadku uszkodzenia hamulca pneumatycznego pojazd trakcyjny nale

Ŝ

zatrzyma

ć

 i za

Ŝą

da

ć

 pomocy, 

6)  w przypadku uszkodzenia na poje

ź

dzie trakcyjnym hamulca elektrodynamicznego 

jazd

ę

  mo

Ŝ

na  kontynuowa

ć

  bez  ogranicze

ń

  do  macierzystego  zakładu  pracy  po-

jazdu trakcyjnego. 

2.  Je

Ŝ

eli  w  poje

ź

dzie  trakcyjnym  układ  zasilaj

ą

cy  spr

ęŜ

onym  powietrzem  nie  utrzymuje 

ci

ś

nienia powietrza w zbiorniku głównym powy

Ŝ

ej 0,55 MPa zabrania si

ę

 dalszej jaz-

dy. 

§ 37 

Uszkodzenie cz

ęś

ci biegowych pojazdu trakcyjnego 

1.  W  przypadku  wyst

ą

pienia  jednego  z  ni

Ŝ

ej  wymienionych  uszkodze

ń

  podczas  pracy 

pojazdu, to jest: 

zaklinowanie zestawu kołowego, 

uszkodzenie zestawu kołowego, 

uszkodzenie resora, 

grzanie si

ę

 ło

Ŝ

ysk, 

uszkodzenie układu nap

ę

dowego, 

lub  gdy  maszynista  stwierdzi  słuchowo  uderzenia  pod  podłog

ą

  pojazdu  (stuki)  ma 

obowi

ą

zek: 

1)  obsługiwany pojazd niezwłocznie zatrzyma

ć

2)  oceni

ć

 mo

Ŝ

liwo

ś

ci dalszej jazdy, 

3)  przy awaryjnym zje

ź

dzie ze szlaku okre

ś

li

ć

 szybko

ść

 jazdy. 

2.  W przypadku, gdy dalsza jazda jest niemo

Ŝ

liwa – za

Ŝą

da

ć

 pomocy. 

background image

 

34 

3.  W  przypadku  konieczno

ś

ci  awaryjnego  przeci

ą

gni

ę

cia  elektrycznych  zespołów  trak-

cyjnych  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  zasady  u

Ŝ

ytkowania  półsprz

ę

gu  do  ł

ą

czenia  elektrycznego 

zespołu trakcyjnego z lokomotyw

ą

 pomocnicz

ą

 - Zał

ą

cznik 2. 

§ 38 

Uszkodzenie urz

ą

dze

ń

 na dachu elektrycznego pojazdu trakcyjnego 

1.  W przypadku wyst

ą

pienia uszkodze

ń

 urz

ą

dze

ń

 na dachu pojazdu trakcyjnego, takich 

jak: 

odgromnik zaworowy, 

izolatory wsporcze odbieraków pr

ą

du, 

izolatory wsporcze odł

ą

czników odbieraków pr

ą

du, 

kondensator, 

odbieraki pr

ą

du, 

maszynista  zobowi

ą

zany  jest  pojazd  trakcyjny  zatrzyma

ć

  i  zabezpieczy

ć

  przed 

zbiegni

ę

ciem.  

2.  Dalszy  sposób  post

ę

powania  w  tych  przypadkach  okre

ś

laj

ą

  postanowienia  Instrukcji 

bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  dla  dru

Ŝ

yn  trakcyjnych  elektrycznych  i  spalinowych 

pojazdów trakcyjnych. 

§ 39 

Uszkodzenie pr

ę

dko

ś

ciomierzy 

1.  W przypadku uszkodzenia pr

ę

dko

ś

ciomierza w czynnej kabinie maszynisty nale

Ŝ

y: 

1)  poci

ą

g  (elektryczny  zespół  trakcyjny,  autobus  szynowy)  doprowadzi

ć

  do  najbli

Ŝ

-

szej stacji i za

Ŝą

da

ć

 pomocy, 

2)  fakt ten odpisa

ć

 w ksi

ąŜ

ce pokładowej pojazdu. 

§ 40 

Uszkodzenie syreny 

W  przypadku  uszkodzenia  syreny  maszynista  obsługuj

ą

cy  pojazd  trakcyjny  obowi

ą

zany 

jest  post

ę

powa

ć

  zgodnie  z  postanowieniami  przepisu  wewn

ę

trznego  Instrukcji  o  prowa-

dzeniu ruchu poci

ą

gów obowi

ą

zuj

ą

c

ą

 u zarz

ą

dcy infrastruktury. 

§ 41 

Uszkodzenie maszyn, urz

ą

dze

ń

 elektrycznych lub silnika spalinowego 

1.  Uszkodzenie maszyn i urz

ą

dze

ń

 elektrycznych. 

1)  po  dwukrotnym  po  sobie  nast

ę

puj

ą

cym  zadziałaniu  urz

ą

dze

ń

  ochronnych  lub 

przepaleniu si

ę

 bezpiecznika topikowego nale

Ŝ

y: 

a)  zlokalizowa

ć

 usterk

ę

b)  dokona

ć

  przeł

ą

cze

ń

  za  pomoc

ą

  wył

ą

czników,  odł

ą

czników,  przeł

ą

czników 

wchodz

ą

cych  w  skład  danego  obwodu  elektrycznego,  w  którym  wyst

ą

piła 

usterka, 

c)  jazd

ę

 awaryjn

ą

 nale

Ŝ

y kontynuowa

ć

  zgodnie z dokumentacj

ą

 techniczn

ą

 da-

nej serii pojazdu trakcyjnego, 

background image

 

35 

2)  dokonywanie jakichkolwiek czynno

ś

ci w przedziałach wysokiego napi

ę

cia pojazdu 

trakcyjnego dozwolone jest tylko w obecno

ś

ci drugiej osoby. 

2.  W  przypadku  stwierdzenia  niewła

ś

ciwej  pracy  lub  awaryjnego  zatrzymania  silnika 

spalinowego maszynista obowi

ą

zany jest: 

1)  ustali

ć

 przyczyn

ę

2)  oceni

ć

,  czy  ponowne  uruchomienie  silnika  spalinowego  nie  spowoduje  jego 

uszkodzenia, 

3)  ustali

ć

 mo

Ŝ

liwo

ś

ci dalszej jazdy. 

 

§ 42 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty w przypadku uszkodzenia pojazdu trakcyjnego 

 

1.  W razie uszkodzenia pojazdu trakcyjnego pomocnik maszynisty obowi

ą

zany jest 

udziela

ć

 pomocy maszyni

ś

cie przy naprawie pojazdu trakcyjnego a ponadto w ra-

zie  potrzeby  zabezpieczy

ć

  pojazd  (poci

ą

g)  przed  samowolnym  ruszeniem  (zbie-

gni

ę

ciem).  

2.  Gdy uszkodzenie nast

ą

piło na szlaku i z tego powodu zaistniała potrzeba przyby-

cia pojazdu zast

ę

pczego, pomocnik maszynisty na polecenie maszynisty winien: 

a)  za

Ŝą

da

ć

 od dy

Ŝ

urnego ruchu pomocy, 

b)  osłoni

ć

 pojazd trakcyjny lub poci

ą

g zgodnie z postanowieniami Instrukcji ruchu 

i sygnalizacji obowi

ą

zuj

ą

cej u zarz

ą

dcy infrastruktury.  

3. 

Je

Ŝ

eli wykonanie czynno

ś

ci, o których mowa w ust. 2, w danej sytuacji nale

Ŝ

y do 

obowi

ą

zków dru

Ŝ

yny konduktorskiej, to wtedy pomocnik maszynisty pomaga ma-

szyni

ś

cie przy naprawie pojazdu trakcyjnego.

 

§ 43 

Obsługa pojazdów trakcyjnych w warunkach zimowych 

W okresie zimowym przy temperaturze poni

Ŝ

ej 0

o

C, gwałtownych opadach 

ś

nie

Ŝ

nych oraz 

szadzi na przewodach sieci trakcyjnej, (gdy warunki dla pracy elektrycznych i spalinowych 
pojazdów trakcyjnych s

ą

 niesprzyjaj

ą

ce) maszynista obowi

ą

zany jest: 

A. Trakcja elektryczna: 

1.  Doje

Ŝ

d

Ŝ

a

ć

  do  składu  poci

ą

gu  lokomotyw

ą

  przy  podniesionych  wszystkich  odbiera-

kach  pr

ą

du.  Podniesienie  wszystkich  odbieraków  pr

ą

du  utrzymywa

ć

  do  czasu  uzy-

skania jazdy bezoporowej. 

2.  Podczas postoju poci

ą

gu ponad 5 minut ogrzewa

ć

 skład przy podniesionych wszyst-

kich odbierakach pr

ą

du. 

3.  W przypadku oblodzenia przewodów sieci trakcyjnej powoduj

ą

cego silne iskrzenie na 

styku odbierak pr

ą

du – sie

ć

 trakcyjna prowadzi

ć

 pojazd trakcyjny przy podniesionych 

wszystkich odbierakach pr

ą

du. Pr

ę

dko

ść

 jazdy nie powinna przekracza

ć

 90 km/h. Dla 

linii o pr

ę

dko

ś

ciach eksploatacyjnych 160 km/h, nie mo

Ŝ

e przekracza

ć

 120 km/h. 

4.  Przy  temperaturze  poni

Ŝ

ej  minus  10

o

C  opuszcza

ć

  odbieraki  pr

ą

du  co  30  min.  i  po-

wtórnie je podnosi

ć

 celem przeciwdziałania t

ęŜ

eniu smaru w przegubach i cylindrach 

background image

 

36 

odbieraków pr

ą

du. W czasie jazdy czynno

ść

 t

ą

 nale

Ŝ

y wykonywa

ć

 przy pr

ę

dko

ś

ci nie 

przekraczaj

ą

cej 60 km/h. 

5.  W elektrycznych zespołach trakcyjnych, co 30 min. nale

Ŝ

y u

Ŝ

y

ć

 hamulca zespolonego 

– pneumatycznego w celu niedopuszczenia do jego zamarzni

ę

cia.  

6.  Wykona

ć

 czynno

ś

ci nakazane postanowieniami Instrukcji KMw-56. 

B. Trakcja spalinowa: 

1.  Utrzymywa

ć

 wymagan

ą

 temperatur

ę

 płynu chłodniczego. 

2.  Nie dopu

ś

ci

ć

 do zamro

Ŝ

enia układu parowego ogrzewania poci

ą

gu. 

3.  Wykona

ć

 czynno

ś

ci nakazane postanowieniami Instrukcji KMw-56. 

4. 

W okresie silnych opadów 

ś

niegu, zawiei i zamieci 

ś

nie

Ŝ

nej na przesyłanych w poci

ą

-

gach  sprawnych  pojazdach  trakcyjnych  musi  znajdowa

ć

  si

ę

  pracownik  nadzoruj

ą

cy 

prac

ę

 urz

ą

dze

ń

 tego taboru.

 

§ 44 

Obowi

ą

zki pomocnika maszynisty przy obsłudze pojazdu trakcyjnego  

w okresie zimy

 

1.  Do obowi

ą

zków pomocnika maszynisty przy obsłudze pojazdu w okresie zimy nale

Ŝ

y: 

1)  stosowanie  wła

ś

ciwych  rodzajów  paliwa,  olejów  i  smarów,  przeznaczonych  do 

pracy w niskich temperaturach, 

2)  zwracanie  szczególnej  uwagi  na  filtry  paliwowe  oraz  ocieplenie  i  ewentualne 

ogrzewanie zbiorników i przewodów paliwowych, aby nie dopu

ś

ci

ć

 do ich zatka-

nia, 

3)  przed  wyjazdem  do  poci

ą

gu  sprawdzenie  stanu  technicznego  i  uruchomienie, 

zgodnie  z  obowi

ą

zuj

ą

cymi  instrukcjami,  urz

ą

dzenia  ogrzewczego  (wodnego  lub 

parowego) spalinowego pojazdu trakcyjnego, 

4)  sprawdzanie  stanu  naładowania  akumulatorów  przez  odczytywanie  napi

ę

cia  na 

woltomierzu NN, 

5)  chronienie  zbiorników  i  przewodów  powietrznych  przed  zamarzni

ę

ciem  poprzez 

cz

ę

ste  odwadnianie  zbiorników  i  post

ę

powanie  zgodnie  z  postanowieniami  In-

strukcji o utrzymaniu urz

ą

dze

ń

 hamulcowych w pojazdach kolejowych, 

6)  chronienie  zbiorników,  przewodów  i  chłodnic  wodnych  przed  zamarzni

ę

ciem 

przez zakładanie pokrowców, 

UWAGA: W razie awarii silnika spalinowego lub dłu

Ŝ

szego postoju przy gro

ź

bie za-

mro

Ŝ

enia  nale

Ŝ

y  całkowicie  spu

ś

ci

ć

  wod

ę

  z  układu  wodnego.  Przy  spusz-

czaniu wody powinny by

ć

 otwarte wszystkie kurki spustowe w układzie wod-

nym.  Wod

ę

  z  układu  chłodzenia  wolno  spuszcza

ć

  dopiero  wtedy,  gdy  jej 

temperatura spadnie poni

Ŝ

ej 50

o

C. Po spuszczeniu wody, w miar

ę

 mo

Ŝ

liwo-

ś

ci, nale

Ŝ

y kilkakrotnie obróci

ć

 wałem korbowym silnika dla całkowitego usu-

ni

ę

cia wody z silnika i pompy wodnej. 

7)  niedopuszczenie,  aby  w  czasie  pracy  silnika  spalinowego,  temperatura  wody 

chłodz

ą

cej wychodz

ą

cej z silnika spadła poni

Ŝ

ej 45

o

C, przez nakładanie pokrow-

ców, zamykanie 

Ŝ

aluzji chłodnic, wył

ą

czanie chłodnic itp. 

2.  Podczas krótszych postojów na otwartej przestrzeni silnik spalinowy mo

Ŝ

na wygasi

ć

gdy temperatura otoczenia nie jest ni

Ŝ

sza ni

Ŝ

 minus 5

o

C. Wówczas, celem utrzyma-

nia wła

ś

ciwej temperatury wody nale

Ŝ

y: 

background image

 

37 

1)  podgrzewa

ć

 układ chłodzenia  z dodatkowego 

ź

ródła ciepła (np. z układu ogrze-

wania pojazdu lub podgrzewacza wody itp.), 

2)  zamkn

ąć

 

Ŝ

aluzj

ę

  chłodnicy  i  co  30  ÷  45  minut  uruchamia

ć

  silnik  na  kilka  minut, 

tak aby temperatura oleju nie spadła poni

Ŝ

ej 50

o

C. 

Przy temperaturze poni

Ŝ

ej minus 5

o

C silnik nale

Ŝ

y utrzymywa

ć

 na biegu jałowym. 

UWAGA:  Szczególn

ą

  uwag

ę

  nale

Ŝ

y  zwróci

ć

  na  stan  baterii  akumulatorów,  aby  jej  

za bardzo nie wyładowa

ć

3.  Na  polecenie  maszynisty  uzupełni

ć

  poziom  denaturatu  (płynów  niezamarzaj

ą

cych)  

w zbiorniczkach przeciwzamarzaczy. 

4.  Przy  odstawianiu  pojazdów  elektrycznych  na  postój  zamyka

ć

 

Ŝ

aluzje  boczne  i  da-

chowe. 

 

 

 

W  przypadku  obsługi  pojazdu  trakcyjnego  dru

Ŝ

yn

ą

  jednoosobow

ą

  obowi

ą

zki 

pomocnika maszynisty wykonuje maszynista pojazdu trakcyjnego. 

 

background image

 

38 

Zał

ą

cznik Nr 1  

Wykaz usterek eliminuj

ą

cych przyj

ę

cie pojazdu trakcyjnego do pracy  

przez dru

Ŝ

yn

ę

 trakcyjn

ą

 w macierzystym zakładzie

 

1.  Usterki i uszkodzenia w zestawach kołowych: 

1)  obluzowanie obr

ę

czy na kole bosym lub osi w pia

ś

cie koła, 

2)  poprzeczne p

ę

kni

ę

cie osi, 

3)  powstanie wi

ę

cej ni

Ŝ

 dwóch rys (skaz) o długo

ś

ci do 25 mm na osi zestawu koło-

wego,  

4)  powstanie rysy (skazy) dłu

Ŝ

szej ni

Ŝ

 25 mm na osi zestawu kołowego, 

5)  wytarcie miejscowe na osi z ostrymi kraw

ę

dziami gł

ę

bsze ni

Ŝ

 2,5 mm, 

6)  p

ę

kni

ę

cie obr

ę

czy lub piasty koła,  

7)  p

ę

kni

ę

cie jednego ramienia koła ł

ą

cznie z p

ę

kni

ę

ciem dwóch przyległych do tego 

ramienia  cz

ęś

ci  wie

ń

ca  albo  p

ę

kni

ę

cie  dwóch  s

ą

siednich  ramion  koła,  albo  p

ę

k-

ni

ę

cie wie

ń

ca mi

ę

dzy s

ą

siednimi ramionami lub p

ę

kni

ę

cie tarczy koła jednolitego, 

8)  przekroczenie  dopuszczalnych  wymiarów  geometrycznych  zestawów  kołowych 

okre

ś

lonych w dokumentacji technologicznej systemu utrzymania eksploatacyjne-

go pojazdu, 

2.  Usterki  i  uszkodzenia  dotycz

ą

ce  innych  cz

ęś

ci  pojazdów  trakcyjnych  (dotyczy  trakcji 

elektrycznej i spalinowej): 

1)  uszkodzony sygnał d

ź

wi

ę

kowy, 

2)  nienale

Ŝ

ycie działaj

ą

ce osygnalizowanie, 

3)  nieprawidłowo działaj

ą

ca spr

ęŜ

arka,  

4)  niedostateczna szczelno

ść

 układu powietrznego, 

5)  nieprawidłowo działaj

ą

cy którykolwiek z hamulców lub przekroczona dopuszczal-

na grubo

ść

 wstawek (klocków) hamulcowych, 

6)  nieprawidłowo działaj

ą

ca lub nie zaopatrzona w piasek piasecznica, 

7)  p

ę

kni

ę

cie opaski, wieszaka lub jednego z głównych piór spr

ęŜ

yny no

ś

nej (resoru) 

albo spr

ęŜ

yny, 

8)  wytopiona lub p

ę

kni

ę

ta panewka ło

Ŝ

yska, 

9)  p

ę

kni

ę

ty kadłub ma

ź

nicy, p

ę

kni

ę

cia ostoi pojazdu oraz p

ę

kni

ę

cia ramy wózka, 

10) uszkodzony  lub  wadliwie  działaj

ą

cy  układ  nap

ę

dowy  (sprz

ę

gło,  skrzynia  biegów, 

urz

ą

dzenie  zmiany  kierunku  jazdy,  wały  nap

ę

dowe,  przekładnia  główna,  silnik 

trakcyjny, przetwornik hydrauliczny, pr

ą

dnica główna), 

11) obluzowane 

ś

ruby w poł

ą

czeniach ostoi, cz

ęś

ci podwozia lub silników, 

12) brak zabezpieczaj

ą

cych urz

ą

dze

ń

 d

ź

wigniowej przekładni hamulca, 

13) uszkodzone elementy układu ci

ę

głowo - zderznego, 

14) nieprawidłowo działaj

ą

ca przetwornica, 

15) nieprawidłowo działaj

ą

ce urz

ą

dzenia samoczynnego hamowania poci

ą

gów (SHP) 

lub czuwaka aktywnego (CA), radio-stop, kontroli hamowania poci

ą

gu (KHP), 

16) nieprawidłowo działaj

ą

ca radioł

ą

czno

ść

 poci

ą

gowa, pr

ę

dko

ś

ciomierz, 

17) niesprawne baterie akumulatorów, 

background image

 

39 

18) uszkodzenie lub brak urz

ą

dze

ń

 ochrony przeciwprzepi

ę

ciowej, napi

ę

ciowej, prze-

t

ęŜ

eniowej, zwarciowej i odgromowej, 

19) nieprawidłowo działaj

ą

ce mierniki pomiarowe pr

ą

du i napi

ę

cia, 

20) nieszczelno

ść

 przekładni z

ę

batej powoduj

ą

ca wyciekanie smaru, 

21) nieprawidłowo działaj

ą

ce urz

ą

dzenia chłodzenia silników trakcyjnych, 

22) uszkodzone  lub  nieprawidłowo  działaj

ą

ce  manometry  i  zawory  bezpiecze

ń

stwa 

układów powietrznych,  

23) niesprawny układ sygnalizacji po

Ŝ

aru, 

24) niesprawne wycieraczki szyb i spryskiwacze, 

25) nieprawidłowo działaj

ą

cy układ sterowania i rozrz

ą

du, 

26) niesprawny układ ogrzewania poci

ą

gu, 

27) uszkodzona szyba w kabinie maszynisty, układ ogrzewania szyb, 

28) uszkodzone zamkni

ę

cia drzwi do kabiny maszynisty. 

3.  Usterki i uszkodzenia dotycz

ą

ce pojazdów trakcji elektrycznej: 

1)  nieprawidłowo działaj

ą

cy odbierak pr

ą

du, 

2)  nieprawidłowo działaj

ą

ce styczniki WN obwodu głównego, 

3)  nieprawidłowo działaj

ą

cy wył

ą

cznik szybki, 

4)  uszkodzenia oporów rozruchowych, 

4.  Usterki i uszkodzenia dotycz

ą

ce pojazdów trakcji spalinowej: 

1)  niesprawny układ rozruchu, smarowania, chłodzenia, paliwa i wydechu spalin sil-

nika spalinowego, 

2)  wytopienie  lub  uszkodzenie  głównego  lub  korbowego  ło

Ŝ

yska  wału  silnika  spali-

nowego, 

3)  nieprawidłowo działaj

ą

ca pr

ą

dnica pomocnicza (o

ś

wietleniowa) i wzbudnica. 

Ponadto  pojazd  trakcyjny  nie  mo

Ŝ

e  by

ć

  wydany  do  pracy  z  uszkodzonym  nadwoziem, 

zagra

Ŝ

aj

ą

cym  bezpiecze

ń

stwu  ruchu  lub  bezpiecze

ń

stwu  podró

Ŝ

nych  i  obsługi  pojazdu 

oraz  z  brakiem  wyposa

Ŝ

enia  we  wła

ś

ciwe  narz

ę

dzia,  sprz

ę

t  przeciwpo

Ŝ

arowy,  bhp  oraz 

inny sprz

ę

t zgodnie z obowi

ą

zuj

ą

cymi wymogami dla danej serii pojazdu. 

background image

 

40 

Zał

ą

cznik Nr 2 

Zasady u

Ŝ

ytkowania półsprz

ę

gu  

do ł

ą

czenia lokomotywy pomocniczej z elektrycznym zespołem trakcyjnym. 

 

1.  Ka

Ŝ

da  lokomotywa  przewidziana  do  prowadzenia  poci

ą

gu  składaj

ą

cego  si

ę

  z  elek-

trycznych  zespołów trakcyjnych  winna by

ć

  wyposa

Ŝ

ona  w półsprz

ę

g oraz dr

ąŜ

ek po-

mocniczy, wykonany z grubo

ś

ciennej rurki stalowej o 

ś

rednicy minimum 25 mm i dłu-

go

ś

ci 2800 mm, zaopatrzony w hak umieszczony w jego 

ś

rodku. Dr

ąŜ

ek pomocniczy 

słu

Ŝ

y  do  regulacji  półsprz

ę

gu  w  pionie  w  czasie  ł

ą

czenia  oraz  do  przenoszenia  pół-

sprz

ę

gu. 

2.  Postanowienia dotycz

ą

ce lokomotyw pomocniczych. 

1)  przy  planowych  przeci

ą

ganiach  poci

ą

gów  przy  u

Ŝ

yciu  półsprz

ę

gu  lokomotywa 

pomocnicza winna mie

ć

 obsad

ę

 dwuosobow

ą

 oraz winna by

ć

 zaopatrzona w dwa 

półsprz

ę

gi zawieszone z tyłu i z przodu lokomotywy, 

2)  w  przypadkach  awaryjnych  (brak  napi

ę

cia  w  sieci  trakcyjnej  w  wyniku  jej  uszko-

dzenia,  brak  zasilania,  uszkodzenie  ezt)  lokomotywa  pomocnicza  mo

Ŝ

e  by

ć

  ob-

sługiwana tylko przez maszynist

ę

3)  jako lokomotyw

ę

 pomocnicz

ą

 nale

Ŝ

y u

Ŝ

y

ć

 tak

ą

 seri

ę

 lokomotywy, w której wyso-

ko

ść

  haka  ci

ę

głowego  od  główki  szyny  wynosi  konstrukcyjnie  950mm.  Mog

ą

  to 

by

ć

  np.  lokomotywy  serii  SM42,  SP42,  SP32  oraz  wszystkie  lokomotywy  elek-

tryczne, 

4)  w  sytuacjach  awaryjnych  w  przypadku  stosowania  lokomotyw  o  innej  wysoko

ś

ci 

haka ci

ę

głowego od główki szyny (np. lokomotywa serii SM31, ST43) nale

Ŝ

y po-

ś

rednio stosowa

ć

 wagon platform

ę

 z czynnym hamulcem zespolonym – z uwagi 

na  mog

ą

ce  wyst

ą

pi

ć

  trudno

ś

ci  w  poł

ą

czeniu  tych  lokomotyw  z  elektrycznym  ze-

społem trakcyjnym. 

3.  Post

ę

powanie  w  trakcie  ł

ą

czenia  elektrycznych  zespołów  trakcyjnych  z  lokomotyw

ą

 

pomocnicz

ą

1)  lokomotyw

ę

 pomocnicz

ą

 nale

Ŝ

y  zatrzyma

ć

  w odległo

ś

ci około 5 m i  zahamowa

ć

 

hamulcem  dodatkowym  przed  czołem  zahamowanego  hamulcem  zespolonym  
i  r

ę

cznym  lub  postojowym  (w  kabinie  prowadz

ą

cej)  elektrycznego  zespołu  trak-

cyjnego, 

2)  półsprz

ę

g  zawiesza  na  hak  lokomotywy  pomocniczej  maszynista  elektrycznego 

zespołu  trakcyjnego  z  pomocnikiem  maszynisty  lokomotywy  pomocniczej  
(w  przypadku  obsługi  lokomotywy  pomocniczej  jednoosobowo  czynno

ś

ci  te  wy-

konuje  maszynista  elektrycznego  zespołu  trakcyjnego  z  maszynist

ą

  lokomotywy 

pomocniczej – w tym przypadku nale

Ŝ

y  zabezpieczy

ć

  lokomotyw

ę

  zgodnie z  za-

sadami obsługi) w nast

ę

puj

ą

cy sposób: 

a)  uchwyci

ć

 jedn

ą

 r

ę

k

ą

 za uchwyt półsprz

ę

gu z jednoczesnym podparciem dru-

g

ą

 r

ę

k

ą

 korpusu od dołu, 

b)  unie

ść

  półsprz

ę

g  na  wysoko

ść

  haka  ci

ę

głowego  lokomotywy  lub  wagonu  

w ten sposób, aby korpus był ustawiony w gór

ę

 (około 90

o

) w stosunku do osi 

wzdłu

Ŝ

nej haka ci

ę

głowego, 

c)  zało

Ŝ

y

ć

 pał

ą

k w paszcz

ę

 haka ci

ę

głowego opuszczaj

ą

c korpus do pozycji za-

blokowania si

ę

 półsprz

ę

gu na haku, 

background image

 

41 

d)  zało

Ŝ

y

ć

  hak  dr

ąŜ

ka  pomocniczego  w  uchwyt  znajduj

ą

cy  si

ę

  w  górnej  cz

ęś

ci 

korpusu półsprz

ę

gu, jednocze

ś

nie opieraj

ą

c dr

ąŜ

ek na zderzakach lokomoty-

wy pomocniczej. 

3)  maszynista lokomotywy pomocniczej doje

Ŝ

d

Ŝ

a na odległo

ść

 około 1,5 m od czoła 

elektrycznego  zespołu  trakcyjnego  na  sygnał  kieruj

ą

cego  manewrami  (np.  kie-

rownika  poci

ą

gu)  i  zahamowuje  lokomotyw

ę

  hamulcem  dodatkowym  oraz  r

ę

cz-

nym lub postojowym. 

4)  maszynista elektrycznego zespołu trakcyjnego na sygnał kierownika poci

ą

gu za-

myka drzwi w składzie elektrycznego zespołu trakcyjnego, 

5)  je

Ŝ

eli  na  elektrycznym  zespole  trakcyjnym  mo

Ŝ

e  by

ć

  uruchomiona  jazda,  wów-

czas  do  stoj

ą

cej  lokomotywy  pomocniczej  doje

Ŝ

d

Ŝ

a  elektryczny  zespół  trakcyjny 

po  odhamowaniu  składu.  W  pozostałych  przypadkach  lokomotywa  pomocnicza 
doje

Ŝ

d

Ŝ

a do stoj

ą

cego elektrycznego zespołu trakcyjnego. Na wykonanie ruchów 

manewrowych wymagane jest podanie sygnału zezwalaj

ą

cego przez kieruj

ą

cego 

manewrami, 

6)  je

Ŝ

eli  doje

Ŝ

d

Ŝ

a  elektryczny  zespół  trakcyjny,  wówczas  półsprz

ę

g  naprowadza 

pomocnik maszynisty z lokomotywy pomocniczej a przy jednoosobowej obsadzie 
- maszynista lokomotywy pomocniczej, 

7)  je

Ŝ

eli  doje

Ŝ

d

Ŝ

a  lokomotywa  pomocnicza,  wówczas  półsprz

ę

g  naprowadza  po-

mocnik  maszynisty  z  lokomotywy  pomocniczej  a  przy  jednoosobowej  obsadzie  - 
maszynista z elektrycznego zespołu trakcyjnego, 

8)  naprowadzanie  półsprz

ę

gu  odbywa  si

ę

  podczas  doje

Ŝ

d

Ŝ

ania  elektrycznego  ze-

społu trakcyjnego lub lokomotywy pomocniczej poprzez unoszenie jednego ko

ń

ca 

dr

ąŜ

ka ku górze (drugi koniec oparty na zderzaku), 

9)  po poł

ą

czeniu elektrycznego zespołu trakcyjnego z lokomotyw

ą

 pomocnicz

ą

 dr

ą

-

Ŝ

ek nale

Ŝ

y zdj

ąć

 i przechowywa

ć

 w elektrycznym zespole trakcyjnym, 

10) ł

ą

czenie  przewodów  powietrznych  hamulca  wraz  z  otwarciem  kurków  tych  prze-

wodów wykonuje pracownik, który naprowadzał półsprz

ę

g, 

11) w ka

Ŝ

dym przypadku za prawidłowe poł

ą

czenie lokomotywy pomocniczej z elek-

trycznym zespołem trakcyjnym odpowiedzialny jest maszynista elektrycznego ze-
społu trakcyjnego. 

 

4.  Przygotowanie poci

ą

gu i jazda z u

Ŝ

yciem półsprz

ę

gu. 

1)  po poł

ą

czeniu lokomotywy pomocniczej z elektrycznym zespołem trakcyjnym na-

le

Ŝ

y  przeprowadzi

ć

  przewidzian

ą

  postanowieniami  Instrukcji  KM  w  –  56  prób

ę

 

hamulca zespolonego. Prób

ę

 wykonuje maszynista lokomotywy pomocniczej przy 

udziale  rewidenta  taboru  lub  kierownika  poci

ą

gu.  Maszynista  elektrycznego  ze-

społu trakcyjnego obserwuje w tym czasie wskazania manometrów w kabinie ma-
szynisty  elektrycznego  zespołu  trakcyjnego.  Fakt  przeprowadzenia  próby  hamul-
ca zespolonego musi by

ć

 odnotowany w dokumentacji poci

ą

gowej. 

2)  przed uruchomieniem poci

ą

gu prowadzonego przez lokomotyw

ę

 pomocnicz

ą

 ma-

szynista elektrycznego zespołu trakcyjnego opuszcza odbieraki pr

ą

du i sprawdza, 

czy wszystkie opadły, 

3)  w  czasie  prowadzenia  lokomotyw

ą

  pomocnicz

ą

  poci

ą

gu  zło

Ŝ

onego  z  elektrycz-

nych zespołów trakcyjnych pr

ę

dko

ść

 jego nie mo

Ŝ

e przekracza

ć

 60 km/h, 

4)  obsług

ę

  hamulca  zespolonego  poci

ą

gu  zestawionego  z  elektrycznych  zespołów 

trakcyjnych  i  lokomotywy  pomocniczej  nale

Ŝ

y  prowadzi

ć

  zgodnie  z  postanowie-

niami Instrukcji KM w – 56 dla prowadzenia poci

ą

gu podwójna trakcj

ą

background image

 

42 

5)  w  przypadkach  szczególnych,  gdy  brak  jest  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  ci

ą

gni

ę

cia  elektrycznych 

zespołów  trakcyjnych  lokomotyw

ą

  pomocnicz

ą

  i  zachodzi  konieczno

ść

  pchania 

elektrycznego zespołu trakcyjnego przy u

Ŝ

yciu półsprz

ę

gu, manewr nale

Ŝ

y prze-

prowadzi

ć

  ze  szczególn

ą

  ostro

Ŝ

no

ś

ci

ą

  z  pr

ę

dko

ś

ci

ą

  do  5  km/h  na  odcinku  do 

najbli

Ŝ

szej  stacji  oraz  ograniczy

ć

  spychanie  do  niezb

ę

dnego  minimum  podczas 

manewrów na torach stacyjnych, 

6)  podczas jazdy maszynista elektrycznego zespołu trakcyjnego ze swojego miejsca 

w  kabinie  sterowniczej  zwraca  uwag

ę

  na  prawidłowe  działanie  hamulca  elek-

trycznego zespołu trakcyjnego i jego współprac

ę

 z lokomotywa pomocnicz

ą

7)  ruszanie  poci

ą

gu  z  miejsca  przy  u

Ŝ

yciu  lokomotywy  pomocniczej  powinno  odby-

wa

ć

 si

ę

 w sposób płynny, bez szarpa

ń

5.  Zako

ń

czenie przeci

ą

gania poci

ą

gu. 

1)  po zako

ń

czeniu przeci

ą

gania poci

ą

gu, po zahamowaniu lokomotywy pomocniczej 

i elektrycznego zespołu trakcyjnego, pomocnik maszynisty lokomotywy pomocni-
czej  rozł

ą

cza  sprz

ę

gi  powietrzne  po  uprzednim  zamkni

ę

ciu  kurków,  a  przy  poje-

dynczej  obsadzie  lokomotywy  pomocniczej  czynno

ś

ci  te  wykonuje  maszynista 

elektrycznego zespołu trakcyjnego. Rozł

ą

czenia półsprz

ę

gu ze sprz

ę

giem Schar-

fenberga nale

Ŝ

y dokona

ć

 po rozł

ą

czeniu sprz

ę

gów powietrznych, 

2)  po zatrzymaniu si

ę

 lokomotywy pomocniczej w odległo

ś

ci około 5 m od elektrycz-

nego  zespołu  trakcyjnego  i  jej  zahamowaniu,  półsprz

ę

g  z  haka  lokomotywy  po-

mocniczej zdejmuj

ą

 ci pracownicy, którzy zakładali półsprz

ę

g na hak w czasie ł

ą

-

czenia, 

6.  Pomocnik maszynisty a przy pojedynczej obsadzie lokomotywy pomocniczej - maszy-

nista  tej  lokomotywy  zobowi

ą

zany  jest  do  udzielenia  pomocy  maszyni

ś

cie  elektrycz-

nego zespołu trakcyjnego do przeniesienia półsprz

ę

gu do najbli

Ŝ

szej kabiny maszyni-

sty  elektrycznego  zespołu  trakcyjnego,  (je

Ŝ

eli  półsprz

ę

g jest  z  elektrycznego  zespołu 

trakcyjnego). 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

43 

Zał

ą

cznik nr 3 

Prawo Kierowania 

 

 

 
 
 
................................................................................ 

( pracodawca) 

 
 
 

 

PRAWO 

KIEROWANIA 

POJAZDEM KOLEJOWYM 

Okładka: po zło

Ŝ

eniu format A6, tło jasnoniebieskie, litery czarne 

Na podstawie egzaminu kwalifikacyjnego 

zło

Ŝ

onego w dniu 

 

r. 

na 

 

 

(wymieni

ć

 nazw

ę

 stanowiska) 

 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  

(pracodawca) 

PRAWO KIEROWANIA 

POJAZDEM KOLEJOWYM 

(

ś

wiadectwo nr 

 

z dnia 

 

r.) 

oraz zaliczonej jazdy próbnej 

odbytej w dniu 

 

r. 

uzyskał prawo samodzielnego kierowania 

 

 

 

Miejsce 

na fotografi

ę

 

 

(wymieni

ć

 rodzaj pojazdu kolejowego) 

 

 

m p.  

suchej  

 

    
Seria  . . . . . . . . .  
 
    Nr . . . . . . . . . . . 

 

                                           (własnor

ę

czny podpis posiadacza) 

Pan 

 

 

mp. 

Okr

ą

głej 

 

 

(nazwisko)

 

 

ur. 

(imiona)

 

 

 

 

, dnia 

 

r. 

(data urodzenia)

 

 

 

 

 

 

(miejsce urodzenia) 

 

 

                                       (stempel i podpis wydaj

ą

cego) 

Symbol druku. . . . . . . 

ś

cisłej  rejestr.   

 

background image

 

44 

odcinek linii kolejowej 

Ostatnia jazda w charakterze kieruj

ą

cego pojazdem kolejowym – w dniu miesi

ą

ca: 

od stacji 

do stacji 

przez 

stacj

ę

 

Ostatnia jazda wg 

danych z rubryki 5 

poprzedniej karty 

II 

III 

IV 

VI 

VII 

VIII 

IX 

XI 

XII 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Karta  znajomo

ś

ci  szlaku  słu

Ŝ

y  do  rejestracji 

jazd  posiadacza  karty  w  okresie  od  1  stycznia 
do 31 grudnia ka

Ŝ

dego roku kalendarzowego. 

2. Po  upływie  ka

Ŝ

dego  miesi

ą

ca  posiadacz  karty 

wpisuje  do  rubryki  5  dzie

ń

  ostatniej  jazdy  w 

charakterze  członka  dru

Ŝ

yny  trakcyjnej.  W 

przypadku braku takiej jazdy w danym miesi

ą

cu 

nale

Ŝ

y wstawi

ć

 znak „X”. 

3. Po  zako

ń

czeniu  okresu  obowi

ą

zywania  karty 

znajomo

ś

ci  szlaku,  jej  posiadacz  podpisuje  j

ą

  i 

zwraca  wystawiaj

ą

cemu,  w  celu  otrzymania 

nowej karty na okres kolejnego roku. Wystawia-
j

ą

cy  do  rubryki  4  nowej  karty  przenosi  dane  z 

rubryki 5 karty zdawanej. 

4. Wszystkie dane do karty poza rubryk

ą

 nr 5 wy-

pełnia wystawiaj

ą

cy kart

ę

. Rubryk

ę

 5 na bie

Ŝą

-

co wypełnia jej posiadacz. 

5. Posiadacz  karty  okazuje  j

ą

  na  ka

Ŝ

de 

Ŝą

danie 

upowa

Ŝ

nionych organów kontroli. 

.........................................  

(piecz

ą

tka zakładu wystawiaj

ą

cego kart

ę

)

 

KARTA  

znajomo

ś

ci szlaku 

 nr ........ na rok ............ 

dla: 

..............................................................  

(Imi

ę

 i nazwisko posiadacza karty) 

..............................................................  

(zatrudnionego na stanowisku) 

 

..............................................................

 

(podpis posiadacza karty przy jej pobieraniu) 

Symbol druku ........................................................................  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zgodno

ść

 zapisów ze stanem faktycznym w rubryce 

5 potwierdzona własnor

ę

cznym podpisem: 

..............................................................  

(podpis posiadacza karty przy jej zdawaniu)

 

 

.......................................................................  

(podpis wystawiaj

ą

cego kart

ę

Strona 1 

Strona 4 

Strona 2 i 3 

Zał

ą

cznik nr 4 Karta znajomo

ś

ci szlaku 

background image

 

45 

Zmiany i uzupełnienia 

Decyzja Prezesa UTK 

Zmiany  i uzupełnienia 

Nr 

porz. 

rok 

nr 

poz. 

Dotyczy  

§

  

ust. 

Zmiana 

(uzupełnienie 

obowi

ą

zuje od 

dnia) 

Czytelny podpis 

pracownika wno-

sz

ą

cego zmian

ę

 

(uzupełnienie) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

46 

Bibliografia: 

  Mte 61 – Instrukcja dla maszynisty elektrycznych pojazdów trakcyjnych – 1973 r.  

  Mts  1  –  Instrukcja  dla  maszynisty  spalinowych  pojazdów  trakcyjnych  –  1968  r.  

/z pó

ź

niejszymi zmianami/. 

  Mts 2 - Instrukcja dla pomocnika maszynisty spalinowych pojazdów trakcyjnych – 

1968 r. /z pó

ź

niejszymi zmianami/. 

  Tymczasowa instrukcja dla pomocnika maszynisty elektrycznych pojazdów trak-

cyjnych CDOKP Warszawa – 1985 r. 

  MT  1  –  Instrukcja  dla  maszynisty  elektrycznych  i  spalinowych  pojazdów  trakcyj-

nych – 1999 r. 

  MT  2  -  Instrukcja  dla  pomocnika  maszynisty  elektrycznych  i  spalinowych  pojaz-

dów trakcyjnych. – 1999 r.