Interwencja kryzysowa

Charakterystyka kryzysu w uj

ciu

psychologicznym

„Kryzys jest stanem dezorganizacji

w którym człowiek staje w
obliczu zniweczenia wa

nych

celów

yciowych lub gł

bokiego

celów

yciowych lub gł

bokiego

zaburzenia swego cyklu

yciowego i metod radzenia

sobie z czynnikami
stresuj

cymi.

Termin kryzysu odnosi si

zazwyczaj do poczucia l

ku,

szoku i trudno

ci prze

ywanych

z zwi

zku z zaburzeniem a nie

samego zaburzenia.”

/Brammer, 1985, s. 94/

wyst

puje sytuacja krytyczna, w której decyduje si

czy normalne mechanizmy radzenia sobie z trudno

ciami

wystarczaj

ce,

narastaj

ce napi

cie i dezorganizacja towarzysz

Kryzys rozwija si

w wyra

nych stadiach:

narastaj

ce napi

cie i dezorganizacja towarzysz

tej sytuacji przekraczaj

zdolno

ść

dotkni

tej ni

osoby

do radzenia sobie z trudno

ciami,

wybrni

cie z sytuacji wymaga si

gni

cia po dodatkowe

zasoby,

konieczne mo

e okaza

skierowanie do specjalisty,

który pomo

e w usuni

ciu powa

nego zaburzenia

osobowo

Charakterystyka kryzysu

kryzys jest istotnym zagro

eniem, poniewa

doprowadzi

do powa

nych zaburze

z zabójstwem

i samobójstwem wł

cznie,

ograniczony czas trwania od 6 do 8 tygodni, ale mo

przekształci

w seri

nawracaj

cych stanów

transkryzysowych,

uniwersalno

ść

i wyj

tkowo

ść

panacea czy naprawy „od r

ki” rzadko znajduj

zastosowanie w sytuacjach kryzysowych

Charakterystyka kryzysu

kryzysowi towarzysz

stan nierównowagi

emocjonalnej i dezorganizacja,

pojawia si

nagle i nieoczekiwanie, ogrania cał

pojawia si

nagle i nieoczekiwanie, ogrania cał

rzeczywisto

ść

człowieka nim dotkni

tego - „ostra

” faza trwa kilka dni,

jednoczesne wyst

powanie zagro

enia i okazji

ZAGRO

ENIE

OKAZJA

Charakterystyczne cechy osób

prze

ywaj

cych kryzys

brak rozpoznania zaburzenia psychicznego,

utrata równowagi psychofizycznej,

brak poczucia kontroli,

dezorganizacja,

brak lub ograniczona zdolno

ść

działania,

brak lub ograniczona zdolno

ść

wnioskowania

i logicznego my

lenia (zniekształcenia

poznawcze)

Powszechne objawy

reakcji psychicznych na kryzys

Objawy emocjonalne:

niepokój o przyszło

ść

, uogólniony niepokój, szok,

zaprzeczenie, brak poczucia bezpiecze

stwa, w

ciekło

ść

zaprzeczenie, brak poczucia bezpiecze

stwa, w

ciekło

ść

al, l

k, depresja, panika, rozpacz, ot

pienie

Objawy poznawcze:

kłopoty z koncentracj

, niepewno

ść

, trudno

ść

podejmowaniu decyzji, koszmary senne

Objawy behawioralne:

wycofanie si

, wybuchy gniewu, nasilone zm

czenie,

czyny antyspołeczne, płacz

Typowe reakcje dzieci na kryzys

niezale

nie od grupy wiekowej

lek przed tym,

e kryzys obejmie równie

ich

rodzin

i s

siedztwo,

utrata zainteresowania szkoł

zachowania regresywne,

zakłócenia snu i koszmary nocne,

k przed tym, co kojarzy si

z sytuacj

kryzysow

Czym jest interwencja kryzysowa?

„Pomoc psychologiczna, b

ca zbiorem strategii

dotycz

cych kontaktu psychologicznego, maj

cego

dotycz

cych kontaktu psychologicznego, maj

cego

na celu ocen

stanu psychofizycznego osoby w

kryzysie,

ocen

jej aktualnych zasobów radzenia sobie z

problemem i systemów aktualnego wsparcia

oraz empatyczne, dyrektywne złagodzenie kryzysu

poprzez pomoc w odzyskaniu równowagi, poczucia
kontroli i mo

liwo

ci działania”

Skutki cyberprzemocy si

gaj

sto

daleko poza grup

rówie

nicz

„Przemoc jest zawsze okrutna,

nawet je

li słuszny jest jej powód.”

/F. Schiller/

Czego do

wiadcza ofiara

cyberprzemocy?

prze

ywa wstyd, upokorzenie,

mog

pojawi

skrajnie silne emocje- my

i próby samobójcze ( w sytuacji ujawnienia),

czuje siln

koncentracj

uwagi na sobie,

odbiera uwag

jako potwierdzenie bycia kim

słabym, odizolowanym, innym,

poczucie stygmatyzacji- naznaczenia

Ofiara chce „znikn

ąć

”

konsekwencje cyberprzemocy dla ofiary
mog

powodowa

powa

ny kryzys,

mog

powodowa

powa

ny kryzys,

rozpowszechnianie informacji o ofierze na
łamach mediów mo

e spowodowa

nawet

targni

cie si

na swoje

ycie

Jak mo

e wygl

reakcja szkoły na

przemoc wirtualn

nazwanie zachowania przemoc

udzielenie pomocy i wsparcia ofierze,

zabezpieczenie dowodów,

poszukanie dost

pnych

rodków w radzeniu sobie

z problemem,

wyci

gni

cie konsekwencji wobec sprawcy,

praca ze sprawc

ochrona

wiadków i udzielenie wsparcia,

powiadomienie policji i/lub s

du rodzinnego

w przypadku przest

pstw

ciganych z urz

du,

Kroki procedury reagowania szkoły

wobec ofiary cyberprzemocy

Ujawnienie przypadku cyberprzemocy

Rozmowa z ofiar

cyberprzemocy

(wsparcie, porada)

Ujawnienie okoliczno

ci zdarzenia

(rodzaj materiału, sposób
rozpowszechniania, ustalenie sprawców,

wiadków zdarzenia)

Zabezpieczenie dowodów

Kolejne kroki procedury wobec ofiary

Powiadomienie dyrektora,

pedagoga szkolnego

Analiza zdarzenia

przy współudziale wychowawcy,

pedagoga i dyrektora

Poinformowanie rodziców

poszkodowanego ucznia o zdarzeniu,

o działaniach szkoły, porada, pomoc

Zapewnienie pomocy

psychologiczno-pedagogicznej

poszkodowanemu.

↓

Dalsze monitorowanie

sytuacji ucznia.

Powiadomienie

policji i/lub s

du rodzinnego.

↓

Wykonanie czynno

ci procesowych

z udziałem poszkodowanego

Podczas rozmowy wspieraj

cej z uczniem-

ofiar

cyberprzemocy wa

ne jest:

zapewnienie, ze dobrze zrobił mówi

c o tym,

pozwolenie na swobodne wyra

anie uczu

pozwolenie na swobodne wyra

anie uczu

zapewnienie o dyskrecji - wiesz, jak mu
trudno ujawni

to, co go spotkało,

unikanie os

dzania, wygłaszania „kaza

”,

umniejszania wagi zdarzenia, kryzysu,

nazwanie zachowania sprawcy przemoc

Podczas dalszej rozmowy wspieraj

cej

z ofiar

ne jest:

powiedzenie,

e nikt nie ma prawa tak si

zachowywa

wobec niego,

pozwolenie na mówienie ale te

akceptacja

pozwolenie na mówienie ale te

akceptacja

na niewygodne milczenie,

obserwacja pozawerbalnych przejawów uczu

oraz tego, czego ucze

nie mówi,

zapewnienie,

e szkoła nie toleruje przemocy,

e jeste

tu po to by mu pomóc i

e szkoła podejmie

odpowiednie kroki interwencyjne,

wzmacnianie nadziei,

e rozwi

zanie problemu jest

liwe

Co ma zawiera

porada

udzielona ofierze?

by nie utrzymywał kontaktu ze sprawc

nie odpowiadał na maile, telefony itp.,

nie kasował dowodów: e-maili, SMS-ów, MMS-

nie kasował dowodów: e-maili, SMS-ów, MMS-
ów, zdj

ęć

, filmów i przedstawił je Tobie lub innej

osobie dorosłej,

zastanowił si

nad zmian

swoich danych

kontaktowych w komunikatorach, zmian

adresu

e-mail, numeru telefonu komórkowego, itp.,

eli u

ywa komunikatora, to ustawił go tak,

eby nikt spoza listy kontaktów nie mógł si

z nim kontaktowa

Wobec ucznia- sprawcy przemocy wyci

gamy

konsekwencje regulaminowe oraz pracujemy
nad zmian

jego postawy

„Je

li widzimy człowieka takim, jakim

jest, czynimy go gorszym.

li widzimy go takim, jakim mo

e si

sta

, pomagamy mu w tym, aby taki

stawał.”

/J.W. Goethe/

Działania wobec ucznia szkoły -
sprawcy cyberprzemocy

przeprowadzenie rozmowy z uczniem o jego
zachowaniu, ustalenie okoliczno

ci zaj

cia,

wspólne zastanowienie si

nad przyczynami

wspólne zastanowienie si

nad przyczynami

( co si

wydarzyło i dlaczego),

unikanie obwiniania

(„no blame”)

przekazanie jasnego i zdecydowanego
komunikatu o tym,

e szkoła nie akceptuje

aktów przemocy

(akceptacja osoby lecz

zdecydowany sprzeciw wobec zachowania)

ne w rozmowie ze sprawc

jest:

omówienie skutków jego post

powania

i poinformowanie o konsekwencjach
regulaminowych, które zostan

wobec niego

regulaminowych, które zostan

wobec niego

zastosowane,

zobowi

zanie go do zaprzestania swojego

działania- stworzenie kontraktu,

okre

lenie sposobów rozwi

zania sytuacji

konfliktowej bez u

ycia przemocy

oraz sposobów zado

ść

uczynienia wobec ofiary

Kroki procedury reagowania szkoły

wobec sprawcy cyberprzemocy

Analiza zdarzenia

Powiadomienie policji

i/lub s

du rodzinnego

Powiadomienie rodziców

lub opiekuna prawnego sprawcy

poinformowanie rodziców o dalszym post

powaniu

poinformowanie rodziców o dalszym post

powaniu

i konsekwencjach wobec dziecka,

zobowi

zanie sprawcy do zaprzestania niewła

ciwego

post

powania i usuni

cia materiałów z Sieci,

zastosowanie konsekwencji regulaminowych

↔

zawarcie

kontraktu,

zapewnienie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniowi -
sprawcy, w uzasadnionych przypadkach skierowanie za zgod

rodziców do specjalistycznej placówki,

monitoring

Co jest celem sankcji wobec sprawcy?

zatrzymanie przemocy i zapewnienie poczucia
bezpiecze

stwa poszkodowanemu uczniowi,

wzbudzenie refleksji na temat swojego zachowania,

wzbudzenie refleksji na temat swojego zachowania,
zrozumienie krzywdy jak

spowodował

i powstrzymanie przed podobnym zachowaniem
w przyszło

ci,

pokazanie społeczno

ci szkolnej,

e cyberprzemoc

nie b

dzie tolerowana i

e szkoła jest w stanie

efektywnie zareagowa

w tego rodzaju sytuacji

Podejmuj

c decyzj

o rodzaju kary

nale

y wzi

ąć

pod uwag

rozmiar i rang

szkody

(ile osób miało dost

do materiału, czy trudno go wycofa

z Sieci),

czas trwania prze

ladowania

(długotrwałe działanie,

czas trwania prze

ladowania

(długotrwałe działanie,

czy pojedynczy incydent),

wiadomo

ść

popełnianego czynu

(czy działanie było

zaplanowane, ile wysiłku wło

ył sprawca

w ukrycie swej to

samo

ci),

motywacj

sprawcy

(czy działanie nie jest działaniem

odwetowym w odpowiedzi na uprzednio do

wiadczone

prze

ladowanie),

rodzaj rozpowszechnianego materiału

wiadczenia

wiadka

cyberprzemocy

boi si

mówi

, gdy

li,

e sam b

dzie ofiar

podejmuje rol

współuczestnicz

cego aby si

chroni

nie chce by

wykluczony przez grup

(gdy nale

do grupy stosuj

cej przemoc),

czuje presj

sprawcy, który oczekuje uznania

ze strony

wiadka,

jest zaanga

owany emocjonalnie w sytuacj

brak mu dystansu do sytuacji i cz

sto

umiej

tno

ci radzenia sobie

O czym nale

y pami

w przypadku cyberprzemocy w szkole?

nie sytuacja sama w sobie lecz jej subiektywny,
indywidualny odbiór i ocena decyduj

o reakcji

i jej skutkach,

nie nale

y nadmiernie koncentrowa

nie nale

y nadmiernie koncentrowa

ofierze, nale

y unika

atmosfery sensacji, która

e pogł

skutki przemocy,

nale

y unika

konfrontacji ofiary ze sprawc

oraz

wiadka ze sprawc

w razie potrzeby nale

y kierowa

uczniów

do innych

ródeł pomocy- wa

na jest wówczas

aktualna lista placówek zajmuj

cych si

interwencj

kryzysow

, pomoc

rodzinie itp.

O czym nale

y pami

w przypadku kryzysu w szkole?

ofiara, sprawca i

wiadkowie oczekuj

działania

ze strony dorosłych, dlatego nale

y opracowa

procedury reagowania,

skutecznej interwencji kryzysowej mo

e udzieli

jedynie osoba z odpowiednim przeszkoleniem,

zarówno pedagog, psycholog szkolny, jak

i dyrektor mog

sami w sytuacji kryzysu w

zwi

zku z wydarzeniem- nawet przygotowany

interwent mo

e wówczas nie zdecydowa

przyst

do działania

Dzi

kuj

za uwag

Reakcja
w szkole na kryzys

Konferencja „Bezpiecze

stwo dziecka w

wiecie multimediów”

w szkole na kryzys
wywołany
cyberprzemoc