ETNOLINGWISTYCZNA KONCEPCJA JĘZYKA BRONISŁAWA MALINOWSKIEGO 

I. 

Wprowadzenie – główne założenia funkcjonalizmu B. Malinowskiego jako punt 
odniesienia dla rozważań etnolingwistycznych 
1. Holistyczne traktowanie języka, język jako element kultury. 
2. Funkcja – zaspokajanie potrzeby przez działalność, w której ludzie kooperują i zużywają 
towary; biologiczne, społeczne, kulturalne (żaden typ nie jest zaspokajany spontanicznie) 
3. Instytucje – jednostki zorganizowanego zachowania zaspokajające potrzeby 
4. Metoda intensywnych badań terenowych 
 

II. 

Miejsce języka w społeczeństwie 
1.  Teoria symboli; język – symbol ściśle związany z posługującą się nim społecznością 

Trzy aspekty zjawisk kulturowych:  materialny (badany przez analizę substancji 
materialnej), społeczny (analiza instytucji), symboliczny (językowy sposób podejścia) 

2.  Analiza z uwzględnieniem tła społecznego – wyrażenia słowne tkwią w tle 

kulturowym i istnieją tylko dzięki temu, że są ciągle używane przez dana społeczność 

3.   Odrzucenie Saussurowskiego rozróżnienia mowy ludzkiej ; język jako atrybut 

zbiorowości, a nie jednostki – wymienne używanie terminów mowa i język 

 

III. 

Funkcjonowanie języka w zbiorowości 
1.  Aktywna, pragmatyczna rola języka w zakresie działań ludzkich 
2.  Nierozerwalny związek z działalnością posługujących się nim (działalność ludzka) 

 

IV. 

Problem znaczenia wyrażeń językowych 
1.  Pojęcie kontekstu sytuacji (kontekst kulturowej rzeczywistości) 
2.  Funkcjonalna analiza języka -> studia etnograficzne nad całą kulturą 

z uwzględnieniem całej rzeczywistości socjolingwistycznej 
-analiza określeń używanych przez Trobriandczyków  do opisu ogrodu 
-łowienie ryb z siatką (poule) lub na hak (banyi) 

3.  Efekty jako miara znaczenia wypowiedzi – słowa równie skutecznie jak działalność 

fizyczna wpływają na zmianę toku wydarzeń 

4.  Wiara człowieka w siłę słowa – analiza psychologiczna dziecka (j. jako najważniejsza 

forma jego aktywności określająca jego potrzeby i powodująca działanie ze strony 
otoczenia) 

5.  Wyodrębnienie kryterium sytuacji – 4 główne formy użycia mowy 

a. język używany w działaniu 
b. podczas obrzędów rytualnych, magicznych  (przenoszenie siły zaklinacza na 
zaklinany przedmiot do osiągnięcia celów pragmatycznych, wiara w efekt magii) 
c. język opowiadań, narracji (pełni funkcję edukacyjną oraz socjalizacyjną - tworzenia 
i przekazywania tradycji plemiennej) 
d. język w funkcji faktycznej (zaspokaja potrzeby związane ze społeczną naturą 
człowieka, a także potrzebę kontaktu mówiącego ze słuchającym)